Avdimetaj: Rivotimi i ligjit nuk nënkupton lirimin e katër ish-krerëve të UÇK-së

Pas afro 12 orësh punime, Kuvendi i Kosovës e mbylli seancën pa shqyrtuar Ligjin për Dhomat e Specializuara, që synon kufizimin e mandatit të Gjykatës Speciale. Në sallë ndodheshin vetëm 38 deputetë, numër i pamjaftueshëm për të vijuar me këtë pikë të rendit të ditës. Data e vazhdimit të seancës pritet të caktohet pas konsultimeve me kryetarët e grupeve parlamentare.

Presidentja Justina Shiroka Pula ia ktheu Kuvendit për rishqyrtim ligjin e miratuar më 6 tetor, pas kërkesës së PDK-së, subjektit që e kishte propozuar atë.

Veprimtari Shefqet Avdimetaj, në një prononcim për “Bota sot”, kërkon që shqyrtimi i çështjes të udhëhiqet nga kujdesi juridik, kushtetues e politik. Sipas tij, ligji nuk duhet kthyer në mjet të përplasjeve politike; diskutimi duhet të mbështetet në argumente kushtetuese dhe të shoqërohet me konsultime me partnerët ndërkombëtarë.

Avdimetaj sqaron se kthimi i ligjit nuk e shfuqizon atë, por nis një etapë të re të shqyrtimit në Kuvend. Ai thotë se deputetët duhet t’i shqyrtojnë arsyet e paraqitura nga presidentja dhe të peshojnë pasojat juridike e ndërkombëtare të vendimit që do të marrin.

Ligji mund të shqyrtohet sërish dhe të hidhet në votim, por sipas Avdimetajt duhet të ndiqen procedurat përkatëse dhe të sigurohet shumica kushtetuese prej 61 votash.

Ai ngre gjithashtu pikëpyetje për mundësinë e ndryshimit të përmbajtjes së ligjit gjatë rishqyrtimit: duhet sqaruar nëse Kuvendi mund të bëjë ndërhyrje në tekst në këtë fazë apo nëse votimi duhet të zhvillohet vetëm për versionin e miratuar më parë. Nëse synohet një tekst i ri ose ndryshime thelbësore, Avdimetaj vlerëson se ato duhet të kalojnë nëpër procedurë të rregullt legjislative, për të shmangur paqartësitë dhe kundërshtimet kushtetuese.

Duke komentuar ndikimin e mundshëm të ligjit te Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, Avdimetaj bën thirrje për interpretim të kujdesshëm të pasojave juridike. Katër ish-drejtuesit e UÇK-së u dënuan në shkallë të parë nga Dhomat e Specializuara në Hagë në shtator.

Sipas tij, mbrojtja e të drejtave të tyre, një proces i drejtë dhe garantimi i të gjitha të drejtave juridike e kushtetuese duhet të jenë të panegociueshme. Megjithatë, vendimi i Kuvendit nuk mund të merret si ndërprerje e menjëhershme e proceseve gjyqësore apo si arsye për lirimin e tyre.

Avdimetaj thekson se miratimi ose rivotimi i ligjit nuk sjell vetvetiu as ndalimin e proceseve gjyqësore, as ndryshimin e vendimeve të gjykatës dhe as lirimin e të akuzuarve. Çdo pasojë e mundshme ligjore, shton ai, duhet të vlerësohet nga organet kompetente.

Kosova, sipas Avdimetajt, duhet të vazhdojë të kërkojë që ish-krerët e UÇK-së të kenë një proces të drejtë e të paanshëm. Ai kërkon që gjykimet individuale të mos barazohen me vlerësimin historik të luftës çlirimtare, të cilën e përshkruan si luftë për liri, dinjiteti historik i së cilës nuk duhet vënë në pikëpyetje për shkak të çështjeve gjyqësore individuale. Çdo proces, shton ai, duhet të përmbushë standardet më të larta të drejtësisë dhe garancive ligjore.

Avdimetaj vë në pah edhe rëndësinë e marrëdhënieve të Kosovës me Bashkimin Evropian dhe partnerët ndërkombëtarë. Ai thotë se duhen marrë seriozisht shqetësimet e BE-së se ndryshimet ligjore mund të mos përputhen me obligimet ndërkombëtare të Kosovës.

Mbështetja e aleatëve perëndimorë ka qenë e rëndësishme për shtetësinë dhe subjektivitetin ndërkombëtar të Kosovës, shprehet Avdimetaj, ndaj ruajtja e besimit dhe partneritetit me ta është interes strategjik i vendit.

Ai nënvizon se konsultimet me partnerët evropianë nuk përbëjnë cenim të sovranitetit, por janë përgjegjësi institucionale e shtetërore. Kosova mund ta shqyrtojë dhe përmirësojë legjislacionin e vet, thotë ai, por çdo ndryshim duhet të mbështetet te Kushtetuta dhe argumentet juridike, si dhe të respektojë obligimet ndërkombëtare.

Sipas Avdimetajt, mbrojtja e luftës çlirimtare, kërkimi i drejtësisë për katërshen në Hagë dhe përmbushja e obligimeve ndërkombëtare duhet të ecin njëkohësisht, duke ruajtur interesin shtetëror, sovranitetin dhe besimin e partnerëve.

Në përfundim, ai i kërkon Kuvendit të veprojë me maturi dhe pa ngutje, duke u mbështetur në analizë kushtetuese, ekspertizë juridike dhe komunikim institucional me partnerët ndërkombëtarë. Avdimetaj thotë se Kosova duhet ta mbrojë të vërtetën historike të luftës çlirimtare, dinjitetin e UÇK-së dhe të drejtat e atyre që përballen me drejtësinë, por këtë duhet ta bëjë përmes argumenteve ligjore, fakteve dhe mekanizmave institucionalë.