Aktgjykimi për Thaçin, Kupchan: S’do të ndikojë në statusin ndërkombëtar të Kosovës

Hashim Thaçi, ish-presidenti i Kosovës, ishte njeriu të cilit Perëndimi i besoi për ta udhëhequr vendin drejt pavarësisë.

A do ta detyrojë tani vendimi i Gjykatës së Hagës që Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre ta rishikojnë atë periudhë historike, duke qenë se Thaçi ishte ndër partnerët kryesorë në atë proces?

Charles Kupchan, profesor në Universitetin Georgetown dhe ish-funksionar në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, nuk beson se do të ndodhë ndonjë rilexim i tillë.

Sipas tij, Thaçi realizoi një transformim nga një komandant lufte, tashmë i shpallur fajtor për krime, në një lider civil që kontribuoi në ecjen e Kosovës drejt pavarësisë dhe forcimin e lidhjeve me Uashingtonin, fuqitë evropiane dhe aktorë të tjerë. Për këtë arsye, Kupchan vlerëson se ky zhvillim nuk do të ndryshojë gjërat në mënyrë thelbësore.

Në leximin e tij, verdikti përbën një shok kalimtar, por jo një tërmet që mund të ripozicionojë Kosovën në arenën ndërkombëtare.

Ai nuk parashikon ndonjë valë çnjohjesh, dëmtim të aleancave me Perëndimin, apo bllokim të rrugëtimit euroatlantik. Po ashtu, as procesi i normalizimit të marrëdhënieve me Serbinë nuk rrezikohet nga ky vendim.

Për më tepër, në një perspektivë më të gjatë kohore, ai sheh mundësinë e një impakti konstruktiv, nëse i gjithë procesi gjyqësor interpretohet si provë se ligji vlen njëlloj për këdo.

Kupchan argumenton se pavarësisht se lufta e Kosovës ishte një përpjekje e drejtë për t’i rezistuar spastrimit etnik, kjo nuk e bën të pranueshme kryerjen e krimeve të luftës. Ai shton se një e keqe nuk mund të justifikojë një tjetër dhe nëse Thaçi e pjesëtarë të tjerë të UÇK-së kanë kryer akte kriminale, pavarësisht kauzës së drejtë, atëherë gjykata ka vepruar siç i takonte.

I pyetur se cila figurë e Thaçit do të dominojë kujtesën historike pas shumë vitesh — ai që çoi Kosovën në pavarësi apo i dënuari për krime lufte — Kupchan nuk veçon vetëm njërën anë.

Ai e krahason me raste të tjera liderësh që kanë bërë vepra të guximshme e të vyera, por që paralelisht janë përballur me akuza për vepra penale, duke përfshirë krimet e luftës. Edhe në rastin e Thaçit, trashëgimia është e dyfishtë dhe komplekse. Ai do të mbahet mend për kontributin në udhëheqjen e vendit drejt pavarësisë, por tani kujtesa për të do të jetë e pandashme edhe nga ky aktgjykim.

Një distancë prej më shumë se 18 vitesh i ndan këto dy kapituj të jetës së tij.

Se cili dimension do të rëndojë më shumë në formësimin e kujtimit për Thaçin, mbetet një çështje që do të qartësohet vitet e ardhshme.