Aktakuzë për masakrën e Gjakovës, në bankën e të akuzuarve Millan Radoiçiq dhe 19 persona të tjerë

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka dorëzuar të enjten një aktakuzë për krime lufte ndaj 20 individëve, lidhur me ngjarjet në rajonin e Gjakovës.

Në listën e të pandehurve figuron dhe emri i Millan Radoiçiqit.

Sipas trupës akuzuese, ky grup personash implikohet në vrasjen e 107 banorëve të pambrojtur. Për shkak të pamundësisë për t’u përballur fizikisht me drejtësinë, Prokuroria Speciale ka propozuar zhvillimin e procesit gjyqësor në mungesë të tyre.

Ndonëse aktakuza përmban emrat e plotë, në komunikatën zyrtare ata u referuan vetëm me iniciale: M.K., R.C., M.D., P.R., S.K., L.O., Zh.S., S.S., L.D., Z.R., D.G., Ç.B., V.B., R.B., R.R., L.R., M.Sh., M.R., S.G. dhe T.A., duke i ngarkuar me veprën penale “krime lufte kundër popullsisë civile”.

Organi i ndjekjes penale ka zbardhur gjithashtu funksionet që mbanin disa prej tyre gjatë periudhës së konfliktit.

Sipas hetimeve, në harkun kohor 1998-1999, M.K. shërbente si shef i Sekretariatit të Punëve të Brendshme në Gjakovë, R.Ç. ishte në krye të njësive të Policisë Speciale, kurse M.D. komandonte Brigadën e 52-të të Artilerisë Raketore. Ata, së bashku me Radoiçiqin dhe të implikuarit e tjerë, si pjesë e “një operacioni të gjerë ushtarako-policor”, akuzohen për pjesëmarrje në eliminimin e 107 civilëve.

Prokuroria përshkruan se gjatë atij operacioni, të pandehurit kishin veçuar gratë dhe fëmijët nga burrat. Gratë u grabitën nga stolitë e arta, paratë dhe sendet me vlerë, ndërsa burrat u ekzekutuan në banesat e tyre, në oborre, apo pranë pikës së njohur si “Ura e Taliqit”. Po ashtu, banesat u përfshinë nga flakët.

Mesazhi që përcjellin këto akuza është i prerë, thekson eksperti i sigurisë Arben Dashevci. Sipas tij, pavarësisht mbrojtjes që gëzojnë nga Serbia, ata herët a vonë do të detyrohen të përgjigjen para organeve shtetërore të Kosovës.

Duke komentuar gjykimin në mungesë, Dashevci u shpreh për “Bota sot” se është e dukshme që të pandehurit nuk ndihen të qetë përballë këtyre akuzave. Ai shtoi se procesi për vendosjen e drejtësisë dhe bashkëpunimi ndërkombëtar për arrestimin e tyre nuk reshtin së funksionuari, duke synuar kapjen e tyre kudo që të ndodhen.

Më tej, ai vlerësoi se organet e Kosovës po kryejnë një punë të shkëlqyer në ndjekjen e përgjegjësve për masakrat e tmerrshme dhe shprehu bindjen se drejtësia, herët a vonë, do t’i arrijë ata.

Ndërkohë, gazetari Gëzim Olluri e sheh këtë lloj procesi gjyqësor si një mjet thelbësor institucional për të ruajtur kujtesën e përbashkët. Sipas tij, kalimi i provave të terrenit në sferën ligjore i jep një trajtë zyrtare dëshmive të luftës, duke krijuar një arkiv të pakundërshtueshëm për të ardhmen.

Përballja e kriminelëve me drejtësinë dhe marrja e dënimit, sipas Ollurit, zbut sado pak vuajtjen e familjeve të viktimave. Ai theksoi se kjo nuk është një çështje e zakonshme gjyqësore, por një provë e qëllimit gjenocidal të Serbisë, dhe se një proces i tillë kapërcen kufijtë e një gjykimi penal të thjeshtë.

Ai shtoi se përballja me të kaluarën është e domosdoshme për stabilitetin politik dhe se nuk mund të ketë negociata të mirëfillta me Serbinë pa marrjen e përgjegjësisë për gjenocidin ndaj shqiptarëve.

Vlen të rikujtohet se në prill të vitit 2025, Gjykata Themelore në Gjakovë pati lëshuar fletarrestime për Radoiçiqin dhe 19 shtetas të tjerë serbë, nën dyshimet për përfshirje në vrasjen e civilëve, eshtrat e të cilëve u gjetën më vonë në një varr masiv në Batajnicë të Serbisë.

Arsyetimi i atij fletarrestimi përshkruante se gjatë periudhës 7-10 maj 1999, forcat e armatosura dhe policore serbe, përfshirë të pandehurit, hynë banesë më banesë pranë “Urës së Taliqit” në Gjakovë, ndanë burrat nga gratë dhe fëmijët, dhe më pas ekzekutuan 106 civilë shqiptarë.

Po sipas atij dokumenti, i njëjti grup personash, përfshirë Radoiçiqin, kishte arrestuar më shumë se 300 civilë shqiptarë në të njëjtën periudhë, duke i mbajtur në burgje të improvizuara pa kushte humane, ushqim të rregullt, higjienë dhe kujdes mjekësor, para se një pjesë e madhe e tyre të transferohej në burgje të tjera të Kosovës. Sipas Gjykatës së Gjakovës, këta persona u liruan pas qershorit 1999 me ndihmën e organizatave ndërkombëtare.