Aksionet e opozitës mes presionit dhe spektaklit politik: Qytetarët kërkojnë zgjidhje, jo përshkallëzim

Me synimin për ta shtyrë fituesin e zgjedhjeve që të thërrasë seancën konstituive, partitë opozitare kanë nisur një varg aksionesh politike.

Tensionet u shfaqën të mërkurën, gjatë aktivitetit tradicional “Bashkatdhetarët në Kuvend”. Disa deputetë të PDK-së dhe AAK-së kundërshtuan praninë në këtë organizim të deputetëve dhe figurave të Lëvizjes Vetëvendosje, ndërsa kërkuan vazhdimin e seancës konstituive të Kuvendit.

Kur përfaqësuesit e VV-së iu afruan qytetarëve për të biseduar me ta, deputetët e PDK-së reaguan me protestë dhe brohoritje, çka e tensionoi situatën brenda sallës.

Përplasje pati gjithashtu gjatë adresimeve të zyrtarëve të VV-së. Ministrja në detyrë e Drejtësisë, Donika Gërvalla, nuk mundi ta mbante fjalimin për shkak të brohoritjeve të deputetëve të PDK-së.

Sipas raportimit, në drejtim të Gërvallës u dëgjuan thirrjet “Demokraci” dhe “UÇK”.

Me një situatë të përafërt u përball edhe ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu. Deputetët e PDK-së i kërkuan vazhdimin e seancës konstituive, ndërsa ajo nuk e zhvilloi konferencën për media të parashikuar në hollin e Kuvendit.

Haxhiu njoftoi se konferenca nuk do të mbahej përderisa deputetët e PDK-së të qëndronin në atë hapësirë.

Gjatë zhvillimeve në sallë, disa deputetë opozitarë tentuan gjithashtu të nxirrnin jashtë disa përfaqësues të Vetëvendosjes, duke e përshkallëzuar më tej tensionin.

PDK-ja vijoi me aksione edhe të enjten. Disa deputetë të saj penguan hyrjen në Qeveri, me kërkesën që seanca konstituive e Kuvendit të thirrej dhe të zhvillohej po atë ditë.

Megjithëse seanca nuk u mbajt në ditën që kërkuan, deputetët nuk e ndërprenë aksionin. Për të njëjtën arsye, ata u panë edhe të premten në sallën e Kuvendit.

Thellim i krizës në vend të zhbllokimit

Prof. dr. Sadri Ramabaja e cilëson ndërhyrjen e deputetëve të PDK-së, fillimisht para Qeverisë dhe më pas në Kuvend, jo si shprehje të kulturës së debatit demokratik, por si “teatralitet politik”, ku argumenti zëvendësohet nga shfaqja publike e forcës.

Sipas Ramabajës, ajo që ndodhi në Kuvend ishte në kundërshtim me kulturën e gjykimit dhe dëshmoi sjelljen e atij që ai e quan “njeri kaqol”, pra të individit që nuk sheh më arsye t’i drejtohet logjikës, argumentimit dhe dialogut.

Ai vlerëson se një mënyrë e tillë veprimi e largon politikën nga misioni i saj demokratik.

Në një deklaratë për “Bota sot”, Ramabaja shprehet se debati publik kthehet në një përpjekje primitive për dominim kur argumentet ua lënë vendin britmave, përqeshjes, poshtërimit, bllokimit dhe shfaqjeve politike.

Në këto rrethana, sipas tij, politika nuk funksionon më si “art i bindjes”, por shndërrohet në “teknikë të turmës”.

Prof. dr. Sadri Ramabaja vëren se mungesa e disa personaliteteve të rëndësishme nuk është e mjaftueshme për të arritur në një përfundim të prerë mbi ndarjet e brendshme, ndonëse mund të sinjalizojë qasje të ndryshme politike.

Ai thekson se nuk do të ishte serioze që përçarja të konstatohej vetëm mbi bazën e mospjesëmarrjes në një aksion publik.

Megjithatë, Ramabaja nuk e përjashton mundësinë që të ketë dallime lidhur me mënyrën e veprimit politik.

Sipas tij, mungesa e figurave të caktuara mund të nënkuptojë se jo të gjithë pajtohen me të njëjtën formë të konfrontimit publik dhe me të njëjtën strategji për trajtimin e krizës institucionale.

Ai thotë se një situatë e tillë mund të jetë pasqyrim i dallimeve në kulturën politike brenda partisë.

Në vlerësimin e prof. dr. Sadri Ramabajës, veprimet publike që mbështeten në përplasje kanë më tepër gjasa ta përkeqësojnë krizën sesa të sjellin zhbllokimin e saj.

Për të, “argumenti është valuta e vërtetë e demokracisë”.

Ramabaja paralajmëron se funksionimi demokratik i institucioneve dëmtohet kur kjo “valutë” zëvendësohet nga spektakli politik.

Ai nënvizon se hapësira për kompromis institucional ngushtohet sapo politika braktis argumentin dhe dialogun, duke u mbështetur te presioni publik dhe teatraliteti.

Sipas Ramabajës, aksione të kësaj natyre mund ta aktivizojnë elektoratin e një partie, por në aspektin institucional sjellin më shumë pasiguri dhe polarizim.

Në përfundim, ai thotë se demokracia mund t’u mbijetojë gabimeve politike, por rrezikohet seriozisht nëse krijohet një kulturë ku kundërshtimi nuk trajtohet më si pjesë e saj, por si armiqësi që duhet mposhtur me çdo mjet.

Aksionet japin efekt vetëm kur shoqërohen me ofertë serioze

Anëtari i Lëvizjes “Guxo”, Gazmend Halilaj, pohon se opozita gëzon të drejtën për të protestuar dhe për ta kritikuar Qeverinë, por kujton se vendi ndodhet në një situatë të ndjeshme politike.

Në këndvështrimin e tij, krahas kritikave, opozita duhet të paraqesë edhe alternativa të qarta dhe konkrete.

Për “Bota sot”, Halilaj e përshkruan aksionin e deputetëve të PDK-së para Qeverisë dhe më vonë në Kuvend më shumë si tentativë për të ushtruar trysni politike dhe për të krijuar një skenë opozitare, sesa si ndihmë reale për zgjidhjen e krizës institucionale. Ai thotë se, megjithëse opozita ka të drejtë ta kundërshtojë Qeverinë dhe të protestojë, në një periudhë kaq të ndjeshme përgjegjësia kryesore duhet të jetë ofrimi i zgjidhjeve dhe kontributi në funksionalizimin e institucioneve. Sipas tij, nuk mjafton që Qeveria të akuzohet për krizën pa u treguar edhe alternativa konkrete.

Mospjesëmarrjen e disa figurave të njohura të PDK-së në këto aksione, Halilaj e konsideron si një zhvillim që ngre pikëpyetje.

Ai thekson se qytetarët kanë të drejtë të informohen se çfarë platforme konkrete propozon opozita për kapërcimin e krizës.

Duke përmendur Uran Ismailin, Bedri Hamzën, Elmi Reçicën dhe Rrustem Mustafën, Halilaj thotë se vetëm mungesa e tyre nuk e justifikon përfundimin se PDK-ja është e përçarë. Sidoqoftë, sipas tij, kur këto figura nuk marrin pjesë në një aksion që paraqitet si qëndrim i partisë, politikisht lindin pyetje të arsyeshme. Nëse në PDK ka mendime të ndryshme rreth mënyrës së veprimit, ai e quan këtë çështje të brendshme të partisë, por shton se publiku meriton ta dijë planin konkret të opozitës për daljen nga kriza.

Halilaj deklaron se nuk duhet krijuar ideja që çdo krizë institucionale i faturohet automatikisht Qeverisë. Ai rikujton se në një sistem parlamentar përgjegjësinë për funksionimin e institucioneve e mbajnë të gjitha partitë e përfaqësuara në Kuvend.

Nga këndvështrimi i tij, LVV-ja ka dëshmuar vazhdimisht se problemet institucionale duhet të marrin zgjidhje brenda institucioneve dhe jo përmes trysnisë politike në rrugë. Halilaj vëren se është e thjeshtë të organizohet një aksion para Qeverisë dhe të prodhohen pamje për media, ndërsa shumë më e vështirë është të merret përgjegjësi dhe të ndërtohet një rrugëdalje në interes të shtetit. Për këtë arsye, ai kërkon që opozita t’i zëvendësojë veprimet simbolike me propozime konkrete. Në të njëjtën kohë, ai përsërit se krizat institucionale nuk mund t’i atribuohen vetvetiu vetëm Qeverisë, pasi çdo parti parlamentare ka përgjegjësi në funksionimin e institucioneve.

Sipas Halilajt, kushdo që synon zhbllokimin e gjendjes duhet të tregojë gatishmëri për dialog, kompromis dhe marrëveshje institucionale, në vend se të mjaftohet me akuza politike. Ai vlerëson se aksionet publike të opozitës mund të prodhojnë ndikim vetëm nëse ndiqen nga një ofertë serioze politike; përndryshe, rrezikojnë të shtojnë polarizimin dhe ta zhvendosin vëmendjen nga shqetësimet reale të qytetarëve.

Ai shton se LVV-ja duhet të vazhdojë të kërkojë vendosjen e interesit shtetëror mbi atë partiak, ndërsa çdo zgjidhje duhet të mbështetet në respektimin e Kushtetutës, funksionalizimin e institucioneve dhe vullnetin e qytetarëve.

Në përmbyllje, Halilaj shprehet se qytetarët e Kosovës janë lodhur nga spektakli politik dhe presioni medial, pasi presin punë, institucione që funksionojnë dhe rezultate të prekshme. Ai kërkon që opozita të bëhet pjesë e zgjidhjes dhe jo vetëm e problemit. Nëse PDK-ja dhe partitë e tjera opozitare pretendojnë se kanë alternativë më të mirë, sipas tij, duhet ta paraqesin atë përpara qytetarëve dhe në Kuvend, sepse kjo është rruga më e shëndetshme për zhvillimin e demokracisë dhe matjen e mbështetjes politike.