Zbulimi i armëve, municioneve dhe uniformave ushtarake në disa fshatra pranë Kalludrës së Zubin Potokut ka hapur pista të reja hetimi për krimet e kryera gjatë luftës së fundit në Kosovë.

Në të njëjtën hapësirë, gjatë javëve të fundit janë gjetur tri varreza masive, ku deri tani janë identifikuar mbetje kockore të së paku 23 personave.

Autoritetet po verifikojnë nëse armatimi i zbuluar mund të lidhet me vrasjen e këtyre personave. Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka vlerësuar se zbardhja e plotë e rastit është me rëndësi të veçantë.

“Zbulimi i varrezave masive e ka bërë edhe një herë të dukshëm përmasën e krimeve të luftës në Kosovë. Veriu i vendit nuk ishte vetëm vendi ku u kryen krime të rënda ndaj civilëve, por edhe hapësirë ku u fshehën trupat dhe gjurmët e këtyre krimeve”, ka deklaruar Sveçla në një konferencë për media në Mitrovicë.

Ish-hetuesi Agim Rexhepi, në një prononcim për “Bota sot”, e ka cilësuar zbulimin e arsenalit të armëve, municioneve dhe pajisjeve ushtarake në Kalludër si një zhvillim me peshë për kërkimin e së vërtetës rreth personave të zhdukur gjatë luftës në Kosovë.

Rexhepi ka theksuar se rasti nuk duhet të shihet thjesht si posedim i paligjshëm i armëve, pasi ato janë gjetur në një zonë ku po hetohen edhe varreza të dyshuara masive dhe mbetje mortore të të paktën 23 personave.

“Ky nuk është një rast i zakonshëm i armëmbajtjes pa leje. Arsenali është zbuluar pikërisht në një hapësirë ku janë gjetur varreza të dyshuara masive dhe mbetje të së paku 23 personave. Kjo çështje lidhet me fatin e njerëzve të zhdukur, me familjet që kanë pritur më shumë se dy dekada dhe me përgjegjësinë për krimet më të rënda të kryera në Kosovë”, ka thënë ai.

Sipas Rexhepit, fakti që janë kontrolluar 48 lokacione dhe se armët janë gjetur në 12 prej tyre e rrit rëndësinë e operacionit. Ai ka nënvizuar se bëhet fjalë për një sasi të madhe armësh, municionesh, mjetesh shpërthyese, uniformash dhe pajisjesh ushtarake, e jo për një armë të vetme apo një ngjarje të izoluar.

Ai ka shtuar se Policia ka njoftuar se të gjitha materialet do t’i nënshtrohen ekzaminimeve për të përcaktuar origjinën, mënyrën e përdorimit dhe lidhjet e mundshme me raste të ndryshme kriminale.

Rexhepi ka bërë thirrje për kujdes në vlerësimin e provave, duke theksuar se çdo dyshim duhet të mbështetet në ekspertizë forenzike. Sipas tij, analizat balistike, ADN-ja, dokumentet, dëshmitë dhe çdo element tjetër duhet të shqyrtohen me standardet më të larta profesionale dhe gjyqësore.

Ai ka shpjeguar se, nëse ekspertët konfirmojnë se ndonjëra prej armëve është përdorur në vrasjen e 23 personave të zhdukur më 19 prill 1999, rasti mund të shënojë një moment historik për drejtësinë në Kosovë. Një përfundim i tillë do të krijonte një lidhje konkrete mes armës, krimit, viktimave, vendit ku janë fshehur trupat dhe autorëve të mundshëm.

Po ashtu, ish-hetuesi ka rikujtuar se informacionet për një varr të mundshëm masiv në Kalludër kanë qarkulluar prej vitesh.

“Fondi për të Drejtën Humanitare ka dokumentuar se të dhënat për vrasjen e 23 civilëve shqiptarë dhe varrosjen e tyre në Kalludër ishin bërë publike shumë kohë më parë. Për këtë ngjarje, një dëshmitar kishte dhënë deklaratë para hetuesve të UNMIK-ut dhe Policisë së Kosovës që në vitin 2003”, ka deklaruar Rexhepi.

Ai ka ngritur pyetjen se sa gjatë duhet të presë një familje për të mësuar vendin ku është vrarë dhe varrosur i afërmi i saj, duke vlerësuar se gjetja e mbetjeve dhe arsenalit mund të krijojë një mundësi të re për t’i dhënë përgjigje kësaj çështjeje.

Rexhepi ka thënë se, nëse ekspertizat vërtetojnë lidhjen e armatimit me viktimat, hetimi nuk duhet të kufizohet te identifikimi i tyre, por duhet të shkojë deri te personat përgjegjës.

“Duhet të zbulohet kush i ndaloi këta njerëz, kush urdhëroi vrasjen, kush i përdori armët, kush i varrosi trupat dhe kush kishte dijeni për varrezat. Po ashtu, duhet të sqarohet se kush e pengoi drejtësinë për më shumë se dy dekada. Këto janë pyetjet që duhet t’i përgjigjet hetimi”, ka theksuar ai.

Në përfundim, Rexhepi u ka kërkuar institucioneve të Kosovës që ta vijojnë procesin me kujdes maksimal, duke ruajtur çdo provë dhe duke garantuar që asnjë element të mos humbasë apo të komprometohet.

Ai ka propozuar që, nëse është e nevojshme, analizat të kryhen edhe jashtë Kosovës, në laboratorë të pavarur dhe të specializuar, në mënyrë që rezultatet të jenë sa më të pakontestueshme. Policia ka bërë të ditur se ekzaminimet duhet të përcaktojnë nëse armët janë përdorur në këtë rast ose në ngjarje të tjera.

“23 njerëz nuk janë thjesht një shifër. Ata përfaqësojnë 23 jetë, 23 familje, 23 histori dhe 23 plagë të pambyllura. Nëse ekspertiza forenzike dëshmon se armatimi i gjetur është përdorur në vrasjen e tyre, atëherë një pjesë e heshtjes së gjatë mund të marrë fund”, ka thënë Rexhepi për “Bota sot”.

Sipas tij, kjo nuk do të ishte vetëm një çështje që i përket së kaluarës, por edhe një përpjekje për drejtësinë e së tashmes dhe dinjitetin e viktimave. Ai ka theksuar se, edhe pse e vërteta mund të jetë vonuar për 27 vjet, institucionet kanë detyrim moral dhe ligjor të ndjekin çdo hallkë të zinxhirit të krimit deri në zbardhjen e plotë të tij, pasi familjet kanë pritur gjatë dhe drejtësia nuk duhet të vonohet më.

The post Kush urdhëroi vrasjen?” – Rexhepi: Arsenali i zbuluar në Zubin Potok mund të ndihmojë në zbardhjen e fatit të 23 viktimave të luftës appeared first on Albeu.com.

Një sërë veshjesh dhe pajisjesh ushtarake janë gjetur nga Policia e Kosovës në një pusetë kanalizimi përgjatë rrugës “Zoran Gjingjiq” në Mitrovicën e Veriut. Autoritetet kanë nisur hetimet për të përcaktuar prejardhjen e tyre dhe mënyrën se si kanë përfunduar në atë vend.

Zbulimi është bërë më 7 gusht, rreth orës 13:30, gjatë një patrullimi rutinë të pjesëtarëve të Stacionit Policor Mitrovicë Veri.

Gjatë kontrollit, zyrtarët policorë kanë hasur një pusetë të hapur. Brenda saj kanë vërejtur një qese plastike të zezë, prania e së cilës ka ngjallur dyshime dhe ka çuar në një verifikim më të detajuar.

Pas nxjerrjes së qeses, policia ka konstatuar se ajo përmbante pesë kapela ushtarake, dy gjoksore me hapësira për municion, një rrip ushtarak, çanta për karikatorë dhe radio-lidhje, dy çanta ushtarake për municion dhe një palë doreza.

Në njoftimin e saj, Policia e Kosovës ka bërë të ditur se gjatë kontrollit të pusetës u vu re qesja e zezë plastike, e cila shkaktoi dyshime te zyrtarët, ndërsa pas nxjerrjes së saj u gjetën veshjet dhe pajisjet ushtarake.

Ekspertët e sigurisë thonë se rasti duhet parë në raport me raste të ngjashme të evidentuara më herët në këtë zonë. Sipas tyre, institucionet duhet të përcaktojnë nëse bëhet fjalë për ngjarje të shkëputura apo për një model më të gjerë.

Hetimi, sipas ekspertëve, duhet të përfshijë origjinën e pajisjeve, mënyrën e fshehjes së tyre dhe personat që mund të kenë lidhje me to. Ata kërkojnë bashkëpunim mes institucioneve dhe një qasje që synon parandalimin, ndërsa paralajmërojnë se nuk duhet të nxirren përfundime të parakohshme apo politike përpara mbylljes së hetimeve.

Racaj: Hetimi duhet të zhvillohet me seriozitet dhe pa shkaktuar panik

Prof. Dr. Muhamet Racaj, Gjeneral Major në pension, ka deklaruar për “Bota sot” se zbulimi në rrugën “Zoran Gjingjiq” duhet të trajtohet me vëmendje të veçantë nga institucionet e sigurisë. Ai ka vlerësuar se, duke qenë se pajisje të ngjashme janë gjetur edhe më parë në Mitrovicën e Veriut, rasti nuk duhet konsideruar automatikisht si një incident i veçuar.

Racaj ka thënë se fshehja e pajisjeve ushtarake në një hapësirë publike tregon se personat përgjegjës mund të kenë pasur mundësi, motiv dhe një plan për t’i mbajtur ato jashtë kontrollit institucional. Megjithatë, ai ka theksuar se vetëm vendi ku janë gjetur nuk mjafton për të përcaktuar qëllimin e përdorimit të tyre apo për të provuar nëse kanë qenë të destinuara për ndonjë veprimtari të paligjshme.

Sipas tij, përgjigjen duhet ta japë një hetim profesional, i cili duhet të analizojë pajisjet, gjurmët kriminalistike, origjinën e tyre dhe lidhjet e mundshme me persona ose grupe të caktuara.

Eksperti ka kërkuar që çështja të shqyrtohet edhe në kuadër të kërcënimeve hibride dhe kriminalitetit të organizuar. Ai ka vlerësuar se pajisjet mund të kenë shërbyer si rezervë logjistike për struktura të caktuara, por nuk ka përjashtuar mundësinë që ato të jenë materiale të mbetura nga aktivitete të mëparshme.

Racaj ka nënvizuar se çdo vlerësim politik apo spekulativ duhet të shmanget deri në përfundimin e hetimeve. Në planin operacional, ai ka propozuar inventarizimin dhe ekspertizën e plotë të pajisjeve, përcaktimin e origjinës, kohës së prodhimit dhe kanalit përmes të cilit kanë hyrë në territor, si dhe analizimin e gjurmëve kriminalistike dhe të dhënave që mund të çojnë te personat përgjegjës.

Ai ka kërkuar gjithashtu që të shqyrtohen të gjitha rastet e mëparshme të ngjashme në Mitrovicën e Veriut, me qëllim që të kuptohet nëse ekziston një model i përsëritur.

Sipas Racajt, reagimi institucional nuk duhet të kufizohet vetëm te konfiskimi i pajisjeve pas zbulimit të tyre. Institucionet duhet të punojnë edhe për identifikimin paraprak të rrjeteve që mund të merren me sigurimin, transportimin dhe fshehjen e pajisjeve të tilla.

Ai ka bërë thirrje për forcimin e inteligjencës policore dhe të bashkëpunimit ndërinstitucional, veçanërisht në zonat ku ka indikacione për posedim të paligjshëm të armëve ose pajisjeve ushtarake.

Racaj e ka cilësuar rastin si një sinjal që kërkon vëmendje të shtuar, por jo panik. Sipas tij, mbrojtja e sigurisë publike kërkon hetim profesional, inteligjencë të saktë, kontroll të territorit dhe koordinim ndërinstitucional. Çdo pajisje ushtarake e fshehur në mënyrë të paligjshme, ka thënë ai, duhet të konsiderohet potencialisht pjesë e një zinxhiri më të gjerë, derisa hetimi të dëshmojë të kundërtën.

Elezi: Rasti duhet lidhur me gjetjet e mëparshme në veri

Eksperti i sigurisë Bedri Elezi ka deklaruar për “Bota sot” se pajisjet e gjetura në Mitrovicë nuk duhen trajtuar si një gjetje e zakonshme policore. Sipas tij, rasti kërkon vlerësim të thelluar të rrezikut dhe hetim të plotë të rrethanave.

Elezi ka theksuar se përsëritja e rasteve të ngjashme në të njëjtën zonë e rrit rëndësinë e këtij zbulimi. Për këtë arsye, institucionet duhet të përcaktojnë jo vetëm se çfarë është gjetur, por edhe kush i ka vendosur pajisjet, kur janë fshehur, për çfarë qëllimi dhe nëse pas tyre qëndron ndonjë rrjet apo strukturë.

Ai ka paralajmëruar se nuk mund të thuhet automatikisht se pajisjet janë përdorur për aktivitet kriminal ose se kanë qenë pjesë e një plani të caktuar. Në të njëjtën kohë, sipas tij, një mundësi e tillë nuk duhet përjashtuar pa u kryer hetimi profesional. Veshjet, pajisjet taktike dhe materialet ushtarake mund të jenë mbetje të një veprimtarie të kaluar, mjete të destinuara për përdorim të ardhshëm ose materiale të braktisura.

Eksperti ka vlerësuar se ekzaminimi kriminalistik dhe përcaktimi i origjinës së pajisjeve do të jenë vendimtarë për sqarimin e rastit. Edhe mënyra e fshehjes, sipas tij, duhet të analizohet, pasi një pusetë kanalizimi mund të përdoret për ruajtje të përkohshme, fshehje dhe shmangie të zbulimit.

Elezi ka propozuar që fillimisht të përcaktohen prodhuesi, modeli, numrat identifikues, shenjat dalluese dhe kanalet e furnizimit për secilën pajisje. Po ashtu, duhet të verifikohet nëse ato kanë qenë ndonjëherë pjesë e ndonjë strukture ushtarake ose policore.

Hapi i dytë, sipas tij, duhet të jetë ekzaminimi kriminalistik, përfshirë, aty ku është e mundur, analizimin e gjurmëve biologjike, ADN-së, shenjave të gishtërinjve dhe çdo prove tjetër që mund të çojë te personat që i kanë përdorur ose fshehur pajisjet.

Elezi ka kërkuar që rasti aktual të shqyrtohet së bashku me të gjitha gjetjet e mëparshme të pajisjeve të ngjashme në veri. Ai ka propozuar krijimin e një harte që të përfshijë rastet, lokacionet, llojin e pajisjeve dhe mënyrën e fshehjes, pasi vetëm një analizë e përbashkët mund të tregojë nëse ka një model të përsëritur.

Gjithashtu, ai ka vlerësuar se Policia e Kosovës duhet të bashkëpunojë ngushtë me institucionet e tjera të sigurisë dhe partnerët ndërkombëtarë, veçanërisht për shkëmbimin e informacionit dhe identifikimin e origjinës së pajisjeve.

Eksperti ka kërkuar kalimin nga një qasje reaktive në një qasje parandaluese. Nëse raste të tilla vazhdojnë të shfaqen në të njëjtën zonë, institucionet duhet të kryejnë analizë të posaçme të rrezikut, të mbledhin në mënyrë sistematike informacione dhe të identifikojnë personat ose strukturat që mund të kenë lidhje me to.

Sipas Elezit, nuk është e mjaftueshme të dihet vetëm ajo që është gjetur, pasi në aspektin e sigurisë rëndësi ka edhe ajo që mund të mbetet e pazbuluar. Ai ka theksuar se hetimi duhet të përcaktojë nëse bëhet fjalë për pajisje të braktisura dhe të izoluara apo për një tregues të një veprimtarie më të organizuar.

Elezi ka përfunduar se, nëse rastet e ngjashme përsëriten, ato nuk duhet të trajtohen më si incidente të rastësishme, por si indikatorë sigurie që kërkojnë analizë të veçantë dhe përgjigje të koordinuar institucionale. Ai ka bërë thirrje që çdo gjetje e pajisjeve ushtarake të fshehura në veri të Kosovës të trajtohet me seriozitet maksimal, pa panik, politizim apo paragjykim, por edhe pa nënvlerësim.

The post Pajisjet ushtarake të fshehura në Mitrovicë ngrenë dyshime për një veprimtari më të gjerë appeared first on Albeu.com.

Në një pusetë kanalizimi në rrugën “Zoran Gjingjiq”, në Mitrovicën e Veriut, Policia e Kosovës ka gjetur të fshehura pajisje dhe veshje ushtarake. Organet kompetente kanë nisur hetimet për të përcaktuar prejardhjen e tyre dhe mënyrën se si kanë përfunduar në atë vend.

Zbulimi është bërë më 7 gusht, rreth orës 13:30, kur zyrtarët e Stacionit Policor Mitrovicë Veri po kryenin patrullimin e zakonshëm.

Policët kishin vënë re se një pusetë kanalizimi ishte e hapur. Gjatë kontrollit brenda saj, ata hasën një qese plastike të zezë që u ngjalli dyshime.

Pasi qesja u nxor nga puseta, brenda saj u identifikuan pesë kapela ushtarake, dy gjoksore me hapësira për municion, një rrip ushtarak, çanta për karikatorë dhe radio-lidhje, dy çanta ushtarake për municion dhe një palë doreza.

Në njoftimin e saj, Policia e Kosovës bëri të ditur se qesja e zezë u dallua gjatë kontrollit të pusetës dhe se, pas nxjerrjes së saj, u konstatuan veshjet dhe pajisjet ushtarake.

Duke marrë parasysh se në këtë zonë janë regjistruar edhe më parë raste të ngjashme, ekspertët e sigurisë thonë se institucionet duhet të verifikojnë nëse bëhet fjalë për ngjarje të shkëputura apo për një dukuri më të gjerë.

Sipas tyre, hetimi duhet të zbulojë burimin e pajisjeve, mënyrën se si janë fshehur dhe personat që mund të kenë lidhje me to. Ata kërkojnë një qasje parandaluese dhe bashkëpunim ndërmjet institucioneve, por paralajmërojnë se, pa u mbyllur hetimet, nuk duhen nxjerrë përfundime të ngutshme ose politike.

Racaj: Nevojitet trajtim serioz, por jo panik

Prof. Dr. Muhamet Racaj, Gjeneral Major në pension, deklaroi për “Bota sot” se organet e sigurisë duhet t’i kushtojnë rëndësi të veçantë rastit dhe të mos e konsiderojnë atë automatikisht si incident të izoluar.

Racaj vlerësoi se zbulimi i pajisjeve dhe veshjeve ushtarake në një pusetë të rrugës “Zoran Gjingjiq” duhet të shqyrtohet me seriozitet, sidomos për faktin se në të njëjtën zonë janë evidentuar edhe më herët pajisje të ngjashme.

Nga pikëpamja e sigurisë, sipas tij, vendosja e materialeve të tilla në një hapësirë publike tregon se dikush ka pasur mundësinë, motivin dhe planin për t’i mbajtur ato jashtë kontrollit të institucioneve. Megjithatë, vetëm lokacioni ku janë zbuluar nuk mjafton për të përcaktuar përdorimin e tyre apo nëse ishin përgatitur për ndonjë veprimtari të paligjshme.

Ai tha se këto paqartësi mund të sqarohen vetëm përmes një hetimi profesional, i cili duhet të përfshijë analizimin e pajisjeve, gjurmëve kriminalistike dhe origjinës së tyre, si dhe verifikimin e lidhjeve të mundshme me persona ose grupe të caktuara.

Racaj kërkoi që ngjarja të analizohet edhe brenda kuadrit më të gjerë të sigurisë, duke përfshirë kriminalitetin e organizuar dhe kërcënimet hibride. Në të njëjtën kohë, ai theksoi se institucionet nuk duhet të arrijnë në përfundime para përfundimit të hetimeve.

Sipas tij, materialet e fshehura mund të kenë shërbyer si rezervë logjistike për struktura të caktuara, por ekziston edhe mundësia që të jenë mbetje të veprimtarive të mëparshme. Për këtë arsye, çdo interpretim politik ose spekulativ duhet shmangur derisa të përfundojë procesi hetimor.

Në planin operacional, Racaj renditi disa veprime konkrete që Policia e Kosovës duhet t’i ndërmarrë në koordinim me institucionet e tjera të sigurisë. Fillimisht, sipas tij, nevojiten inventarizimi dhe ekspertiza e plotë e materialeve të konfiskuara.

Më pas duhet të përcaktohen origjina e pajisjeve, periudha e prodhimit dhe kanali përmes të cilit kanë hyrë në territor. Krahas kësaj, duhet të ekzaminohen gjurmët kriminalistike dhe të dhënat që mund të ndihmojnë në identifikimin e personave përgjegjës.

Si hap të katërt, ai propozoi analizimin e të gjitha rasteve të ngjashme të regjistruara më parë në Mitrovicën e Veriut, me qëllim që të konstatohet nëse ekziston një model që përsëritet.

Racaj tha se puna e institucioneve nuk duhet të kufizohet vetëm në reagimin pas gjetjes së pajisjeve. Sipas tij, duhet të synohet edhe zbulimi i hershëm i rrjeteve të mundshme që merren me sigurimin, transportimin dhe fshehjen e tyre.

Ai kërkoi forcimin e inteligjencës policore dhe të koordinimit ndërinstitucional, veçanërisht në zonat ku ka shenja për posedim të paligjshëm të armëve ose pajisjeve ushtarake. Objektivi, sipas Racajt, nuk duhet të mbetet vetëm konfiskimi pas zbulimit, por identifikimi paraprak i strukturave që mund t’i furnizojnë, bartin dhe fshehin këto materiale.

Në përfundim të deklaratës për “Bota sot”, Racaj e cilësoi rastin si sinjal që kërkon vigjilencë më të madhe, por jo panik. Ai tha se siguria publike mbrohet më mirë përmes hetimeve profesionale, inteligjencës së saktë, kontrollit të territorit dhe bashkëpunimit ndërmjet institucioneve.

Sipas tij, çdo pajisje ushtarake e fshehur në mënyrë të paligjshme duhet të konsiderohet si pjesë e mundshme e një zinxhiri më të madh, deri në momentin kur hetimi të provojë të kundërtën.

Elezi: Gjetja nuk duhet parë si një rast i veçuar

Edhe eksperti i sigurisë Bedri Elezi deklaroi për “Bota sot” se kjo ngjarje nuk duhet reduktuar në një gjetje të zakonshme të Policisë së Kosovës. Ai kërkoi hetim të plotë të rrethanave dhe vlerësim të hollësishëm të rrezikut.

Elezi tha se fshehja e pajisjeve dhe veshjeve ushtarake në një pusetë të rrugës “Zoran Gjingjiq” nuk mund të trajtohet thjesht si incident i izoluar. Fakti që materiale të këtij lloji janë gjetur edhe më parë në atë zonë, sipas tij, ia shton peshën rastit.

Kur e njëjta dukuri përsëritet brenda së njëjtës hapësirë gjeografike, ai vlerësoi se institucionet nuk duhet të mjaftohen vetëm me pyetjen se çfarë është gjetur. Hetuesit duhet të zbulojnë se kush i ka vendosur pajisjet, kur janë fshehur, cili ka qenë qëllimi dhe nëse pas tyre qëndron ndonjë rrjet ose strukturë.

Sipas Elezit, nuk mund të thuhet pa prova se materialet janë përdorur në veprimtari kriminale apo kanë qenë pjesë e një plani të caktuar. Megjithatë, një mundësi e tillë nuk duhet përjashtuar përpara zhvillimit të një hetimi profesional.

Ai shpjegoi se veshjet, pajisjet taktike dhe materialet ushtarake mund të jenë mbetje të një aktiviteti të kaluar, mjete të përgatitura për përdorim në të ardhmen ose materiale të lëna pas. Për të bërë dallimin mes këtyre mundësive, vendimtare janë ekzaminimi kriminalistik dhe përcaktimi i prejardhjes së tyre.

Elezi kërkoi që hetuesit të analizojnë me kujdes edhe mënyrën e fshehjes, pasi vetë vendi ku u gjetën pajisjet mund të ofrojë të dhëna të rëndësishme për rrethanat.

Nëse materialet janë fshehur me qëllim dhe nuk janë braktisur rastësisht, atëherë mënyra e vendosjes së tyre përbën një element të rëndësishëm hetimor. Ai vuri në dukje se një pusetë kanalizimi mund të shfrytëzohet për fshehje, ruajtje të përkohshme dhe shmangie të zbulimit.

Kjo rrethanë, sipas tij, nuk provon vetvetiu ekzistencën e një qëllimi kriminal, por duhet marrë seriozisht. Për këtë arsye, Elezi propozoi që institucionet ta shqyrtojnë rastin në disa nivele.

Në fazën e parë duhet të identifikohet saktësisht origjina e secilës pajisje, duke evidentuar prodhuesin, modelin, numrat identifikues, shenjat dalluese dhe rrugët e furnizimit. Po ashtu, duhet të verifikohet nëse ndonjë prej tyre ka qenë pjesë e një strukture policore ose ushtarake.

Në fazën e dytë, sipas Elezit, duhet të bëhet ekspertiza kriminalistike dhe, kur është e mundur, të analizohen gjurmët biologjike, ADN-ja, shenjat e gishtërinjve dhe çdo provë tjetër që mund të çojë te personat që i kanë përdorur ose i kanë vendosur pajisjet në pusetë.

Si hap të tretë, ai kërkoi që gjetja e fundit të krahasohet me të gjitha rastet e mëparshme të pajisjeve të ngjashme në veri. Sipas tij, secila ngjarje nuk duhet hetuar veçmas, por duhet hartuar një pasqyrë e përbashkët e rasteve, lokacioneve, llojeve të materialeve dhe metodave të fshehjes.

Elezi argumentoi se vetëm një analizë e tillë e ndërlidhur mund të tregojë nëse bëhet fjalë për një model të përsëritur. Si hap të katërt, ai kërkoi bashkëpunim të ngushtë të Policisë së Kosovës me institucionet e tjera të sigurisë dhe me partnerët ndërkombëtarë, veçanërisht për shkëmbimin e të dhënave dhe zbulimin e origjinës së pajisjeve.

Ai shtoi se institucionet duhet t’i kushtojnë vëmendje parandalimit të rasteve të ngjashme dhe identifikimit të çdo strukture që mund të ketë lidhje me to.

Sipas Elezit, qasja institucionale duhet të kalojë nga reagimi pas ngjarjes te veprimi parandalues. Nëse në një zonë regjistrohen vazhdimisht raste të tilla, duhet të kryhet analizë e posaçme e rrezikut, të mblidhen në mënyrë sistematike informacione të inteligjencës dhe të identifikohen personat ose strukturat potencialisht të përfshira.

Në aspektin e sigurisë kombëtare, ai theksoi se rëndësi nuk ka vetëm ajo që është zbuluar, por edhe ajo që mund të vazhdojë të mbetet e padukshme. Për këtë arsye, do të ishte gabim që rasti të konsiderohej i mbyllur vetëm me konfiskimin e pajisjeve dhe publikimin e një komunikate nga Policia.

Elezi tha se hetimi duhet t’i japë përgjigje pyetjes kryesore: nëse bëhet fjalë për materiale të izoluara dhe të braktisura, apo për një shenjë të një veprimtarie më të organizuar.

Nëse raste të tilla vazhdojnë të përsëriten, sipas tij, ato nuk duhet të shihen më si një varg incidentesh të rastësishme, por si indikator sigurie që kërkon analizë të posaçme dhe reagim të koordinuar institucional.

Në përfundim të prononcimit për “Bota sot”, Elezi deklaroi se çdo zbulim i pajisjeve ushtarake të fshehura në veri të Kosovës duhet trajtuar me seriozitetin më të lartë, pa panik, politizim, paragjykim apo nënvlerësim. Ai theksoi se siguria parandaluese nis kur institucionet arrijnë t’i kuptojnë sinjalet përpara se ato të kthehen në incidente.

The post Pajisjet ushtarake të fshehura në Mitrovicë, ekspertët kërkojnë hetim për një veprimtari të mundshme të organizuar appeared first on Albeu.com.

Vitet e fundit, duket se Shqipëria po përjeton një zbulim nga turistët e huaj, për këtë pjesë të hartës së Ballkanit, që më parë jo të gjithë ia dinin ekzistencën.

Të dhënat tregojnë rritje të qëndrueshme të numrit të vizitorëve nga viti në vit, ndërsa vendi po bëhet pjesë e listave të mediave ndërkombëtare dhe portaleve të specializuara për destinacione të reja.

Rivierës shqiptare i kushtohen artikuj në prestigjioze botërore, ndërsa malet dhe zonat rurale përshkruhen gjithnjë e më shpesh si “perlë e fshehur” e Ballkanit. Kjo dukuri, e cila vetëm një dekadë më parë dukej e largët, sot është realitet: Shqipëria po hyn me ritme të shpejta në hartën e destinacioneve globale.

Megjithatë, entuziazmi i shifrave nuk duhet të fshehë pyetjen thelbësore: kush përfiton realisht nga ky bum turistik?

Shembujt nga vende të tjera tregojnë se turizmi masiv shpesh krijon ekonomi të përqendruar, ku fitimet rrjedhin te zinxhirë të mëdhenj hotelerie, kompani ndërkombëtare apo investitorë me kapital të fuqishëm, ndërsa komunitetet vendase, të cilat ofrojnë kulturën, peizazhin dhe mikpritjen, mbeten shpesh të margjinalizuara.

Në shumë raste, banorët përballen me çmime më të larta, me presion mbi burimet natyrore, apo me humbjen e traditave, ndërkohë që pjesa e tyre nga “torta ekonomike” është e vogël. Ekspertët paralajmërojnë se ky rrezik është real edhe për Shqipërinë.

Nëse modeli i zhvillimit turistik nuk orientohet drejt përfshirjes së komuniteteve, vendi rrezikon të përsërisë historinë e destinacioneve të tjera mesdhetare ku turizmi ka gjeneruar miliarda euro, por nuk ka sjellë domosdoshmërisht mirëqenie të shpërndarë gjerësisht.

Për këtë arsye, gjithnjë e më shumë po theksohet nevoja për një qasje të re: turizmin komunitar.

Ky model e sheh udhëtimin jo si një produkt standard, por si një marrëdhënie të dyanshme mes vizitorëve dhe banorëve vendas, ku të ardhurat, vlerat dhe përgjegjësitë ndahen në mënyrë më të drejtë.

Turizmi komunitar ofron përvoja autentike për vizitorët, nga pjesëmarrja në punët e përditshme të fshatit, deri te gatimi i recetave tradicionale apo zbulimi i trashëgimisë nga vetë banorët. Por mbi të gjitha, ai krijon mundësi të reja ekonomike për komunitetet lokale, duke u dhënë atyre mjete konkrete për zhvillim.

Në vend që të mbeten spektatorë të një industrie që i përdor si “skenografi”, banorët kthehen në aktorë të vërtetë, duke ndërtuar biznese të vogla, duke fuqizuar gratë dhe të rinjtë, dhe duke krijuar rrugë alternative jetese në zonat rurale ku shpesh emigracioni shihet si i vetmi opsion.

Në shumë vende të botës, ky transformim është bërë i prekshëm falë punës së organizatave si Planeterra. Me një rrjet prej mbi 550 komunitetesh në 80 shtete, ajo ka krijuar një platformë që e kthen turizmin në katalizator të zhvillimit social, ekonomik dhe mjedisor.

Nëpërmjet nismave që mbështesin sipërmarrjet vendore, që fuqizojnë gratë dhe të rinjtë, që mbrojnë natyrën apo trashëgiminë kulturore. Sipas këtij modeli, pritet punësim më i lartë, të ardhura të shpërndara më gjerë në zonat rurale, si dhe një rezistencë më të madhe të komuniteteve përballë sfidave të kohës, nga presionet e tregut global deri te ndryshimet klimatike.

Për herë të parë, kjo nismë po merr një dimension të ri edhe në Europë, një kontinent që prej dekadash përballet me pasojat e turizmit masiv: mbipopullim të qyteteve, degradim të ekosistemeve dhe shtrenjtime që prekin jetën e përditshme të banorëve.

Në këtë sfidë, Shqipëria, si një destinacion ende në zhvillim, ka mundësinë unike të mësojë nga gabimet e të tjerëve dhe të ndërtojë një model më të drejtë që në fillim.

“Nga konsumatori te bashkëpunëtori, si mund të transformohet turizmi në Shqipëri”

Flet Blerina Ago, menaxhere për Europën e “Planeterra”

Me një karrierë të lidhur ngushtë me turizmin e qëndrueshëm dhe zhvillimin rural, znj. Ago sheh në këtë rol një mundësi për të sjellë në Shqipëri dhe Ballkan filozofinë e turizmit komunitar. Për të, kjo nuk është vetëm një qasje e re ndaj industrisë, por një strategji zhvillimi afatgjatë që mund të ndryshojë marrëdhënien e vendit me turizmin. Nëse Shqipëria do të arrijë ta bëjë këtë kapërcim, thekson ajo, vendi ynë nuk do të jetë vetëm një destinacion në rritje, por edhe një shembull i ri se si turizmi mund të kthehet në një motor të vërtetë mirëqenieje për komunitetet.

⁠Mund të na tregoni më shumë për Planeterra-n dhe rolin tuaj si Menaxhere e Europës? Cilat janë përparësitë tuaja në këtë fazë të re?

Planeterra është organizata globale e drejtuar nga ndikimi që përdor turizmin për të zhvilluar komunitetet.

Ne i ndihmojmë organizatat dhe komunitetet lokale të shfrytëzojnë turizmin si një katalizator për të përmirësuar jetët, për të mbrojtur mjediset natyrore dhe për të festuar kulturën, duke synuar një të ardhme më të qëndrueshme dhe më të drejtë për të gjithë.

Nëpërmjet zhvillimit të Turizmit Komunitar, ne nxisim dhe mbështesim zhvillimin e përvojave të turizmit që zotërohen, drejtohen, ose bashkëkrijohen në mënyrë kuptimplotë nga komuniteti ku ato operojnë.

Këto eksperienca i japin përparësi mirëqenies së banorëve, ruajtjes së natyrës, festimit të kulturave lokale dhe një shpërndarjeje të drejtë të përfitimeve. Pjesë e “Rrjetit Global të Turizmit Komunitar” të Planeterra janë mbi 550 komunitete nga 80 vende të botës.

Marrja e rolit si Menaxhere e Rajonit të Europës është një nder për mua, pasi Planeterra mbart vlerat të cilat më kanë drejtuar gjatë gjithë karrierës sime. Turizmi komunitar zhvillon zonat e thella dhe rurale, fuqizon gratë drejt vendimmarrjes dhe të drejtave të pronësisë, ndihmon komunitetet indigjene dhe të lashta si ato shqiptare të mbrojnë kulturën e tyre duke ndërtuar të ardhme më të mirë për destinacionet pritëse turistike.

Prioritetet e Planeterra për Europën janë rritja e pranisë së sipërmarrjeve të turizmit komunitar dhe përfshirja e tyre në Rrjetin Global të Turizmit Komunitar duke përftuar trajnim, mentorship dhe mbështetje në financë kur është e nevojshme, nga një grup profesionistësh dhe kolegësh nga e gjithë bota.

Synojmë të rrisim bashkëpunime me agjenci turistike dhe së bashku të përfshijmë më shumë përvoja të turizmit komunitar në itineraret e tyre turistike.

Ngritja e bashkëpunimeve me organizata dhe donatorë nga sektorë të ndryshëm do të nxiste përmirësime më të shpejta të sektorit turistik.

Gjithashtu duam të punojmë afër me komunitete lokale, përfshirë dhe grupet indigjene për të mësuar nga ta lidhur me praktikat më të mira të zbatuara ndër shekuj, për të zhvilluar aktivitet ekonomik duke mbrojtur natyrën por paralelisht të ndajmë gjetje inovative dhe njohuri për të qenë më rezistentë ndaj ndryshimeve klimatike me të cilat është duke u përballur kontinenti europian dhe sektori i turizmit.

Çfarë është turizmi komunitar dhe pse konsiderohet një model më i drejtë dhe i qëndrueshëm në krahasim me turizmin masiv?

Planeterra e sheh turizmin si një mundësi për të ndërtuar marrëdhënie më të mira mes vizitorëve dhe vendeve. Turizmi komunitar zgjidh sfidat sociale, mjedisore dhe ekonomike duke krijuar vlerë për komunitetet, udhëtarët dhe gjithë industrinë.

Ndërsa turizmi konvencional shpesh kanalizon shumicën e të ardhurave drejt korporatave të mëdha ndërkombëtare, duke lënë pak përfitime për komunitetet lokale, Turizmi Komunitar siguron që këto përfitime të ndahen në mënyrë më të drejtë.

Përfitimet për komunitetet:

Përfitimet për turistët:

Përfitimet për industrinë e turizmit:

Efekti zinxhir në turizmin komunitar shpjegon se si paratë e shpenzuara nga një turist kanë ndikim të shumëfishtë dhe të gjerë në një komunitet lokal.

Ky efekt funksionon në tre faza:

Keni publikuar së fundmi raportin e ndikimit të turizmit komunitar. Cilat janë disa nga gjetjet kryesore që vlen të ndahen me lexuesit tanë?

Ashtu si shkruan presidenti i Planeterra, Jamie Sweeting, në hapje të raportit: “Turizmi është një industri me vlerë disa trilionë dollarë, por shumë nga komunitetet lokale që i bëjnë udhëtimet kaq kuptimplota ende nuk përfitojnë sa duhet prej tij. Ne te Planeterra, jemi të përkushtuar ta ndryshojmë këtë, dhe viti 2024 ka qenë një tjetër dëshmi e fortë se si turizmi mund të përmirësojë jetën e komuniteteve anembanë botës”.

Raporti i ndikimit i Planeterra ndan këto gjetje kryesore të vitit 2024:

Ky është vetëm fillimi pasi së bashku me komunitetet tona, kompanitë e udhëtimeve, donatorëve dhe rrjetit tonë globalë po tregojmë se çfarë është e mundur kur turizmi punon për komunitetet dhe planetin.

⁠Sa i përfshirë është rajoni i Ballkanit dhe konkretisht Shqipëria në këtë model turizmi? A ka potencial për zgjerim?

Prania e Planeterra në rajon është e shtrirë në Shqipëri, Greqi dhe Kroaci, duke reflektuar potencialin e madh që ka Ballkani për zhvillimin e turizmit komunitar. Jemi të përkushtuar të punojmë me komunitetet që dëshirojnë të ndërtojnë një model turizmi më të qëndrueshëm dhe me ndikim pozitiv.

Në Shqipëri, kemi nisur bashkëpunime të fuqishme me partnerin tonë të udhëtimeve Evaneos.

Fokusi ynë aktual është te zhvillimi i përvojave turistike komunitare pranë dy destinacioneve të përzgjedhura fillimisht dhe me potencial të veçantë: Përmeti dhe Lazarati. Rajoni i Ballkanit po shfaqet si një destinacion turistik kyç, duke tërhequr vizitorë me bukuritë natyrore të paprekura dhe historinë e pasur.

Për t’u siguruar që ky fluks vizitorësh të sjellë përfitime afatgjata, praktikat e turizmit të qëndrueshëm po luajnë një rol thelbësor.

Vende si Shqipëria dhe Mali i Zi po shënojnë rritje të madhe të numrit të vizitorëve. Si përgjigje ndaj kësaj, qeveritë e tyre po e orientojnë zhvillimin turistik drejt një modeli që integron komunitetet lokale. Kjo qasje siguron që komunitetet të jenë jo vetëm të përfshira, por edhe pronare të përvojave turistike, duke ndërtuar një industri më të fortë dhe më të qëndrueshme për të gjithë.

Në Shqipëri, cilët janë disa shembuj që sipas jush përfaqësojnë më së miri filozofinë e turizmit komunitar? Çfarë i bën ata të veçantë?

“Mrizi i Zanave” në Fishtë konsiderohet një model suksesi në turizmin komunitar sepse ka fuqizuar ekonominë lokale, ka mbrojtur trashëgiminë kulturore dhe ka zbatuar praktika të qëndrueshme mjedisore.

Kjo sipërmarrje siguron punësim të qëndrueshëm për banorët dhe krijon një treg për produktet e fermerëve dhe artizanëve vendas, duke nxitur zhvillimin e të gjithë rajonit. Nëpërmjet promovimit të kuzhinës dhe traditave shqiptare, “Mrizi i Zanave” mbron identitetin kulturor dhe rrit krenarinë e komunitetit.

Për më tepër, duke përdorur produkte “zero kilometër”, ai tregon një qasje të përgjegjshme ndaj mjedisit. Në këtë mënyrë, suksesi i tij dëshmon se kur një sipërmarrje udhëhiqet nga komuniteti, ajo mund të transformojë një rajon të tërë.

⁠Çfarë do të thotë për komunitetet lokale kur bëhen pjesë e këtij modeli? A mund të ndajmë një histori suksesi konkrete?

Një shembull i fuqishëm vjen nga nisma indiane “Women With Wheels” (Gratë me Rrota), ku që nga viti 2008 janë trajnuar më shumë se 5,500 gra si shoferë profesionistë.

Planeterra mbështeti një sipërmarrjeje të përbashkët sociale me Fondacionin Azad dhe Sakha Consulting Wings, 46 gra, kryesisht nga zonat nënurbane të varfra të Nju Delhi dhe Jaipur, u punësuan direkt.

Këto gra, të përjashtuara nga jeta ekonomike, u trajnuan dhe u pajisën me leje drejtimi si shofere të kualifikuara. Më pas, ato ofruan një shërbim transporti të sigurt për gratë lokale që kishin nevojë për transport.

Më pas, lindi mundësia për t’u përfshirë në fushën e turizmit, përmes një partneriteti me Planeterra dhe G Adventures, ku Sakha Cabs u punësuan për të gjitha transfertat nga aeroporti për udhëtarët e G Adventures.

Deri më sot, shoferet e Sakha-s kanë realizuar mbi 4.5 milionë udhëtime të sigurta, një arritje e jashtëzakonshme që ka promovuar lëvizshmërinë dhe barazinë gjinore.

⁠Cilat janë disa nga sfidat kryesore me të cilat përballen bizneset lokale që duan të zhvillohen në këtë drejtim në Shqipëri?

Sipërmarrjet që synojnë të zhvillojnë turizmin komunitar në Shqipëri përballen me disa sfida kryesore. Së pari, mungesa e infrastrukturës thelbësore, si rrugët dhe transporti publik pengon aksesin e turistëve larg zonave urbane.

Së dyti, ato kanë vështirësi në gjetjen e fondeve dhe në trajnimet e nevojshme për zhvillimin e biznesit, gjë që i bën të vështira për t’u shfaqur në tregun ndërkombëtar.

Së treti, sezonaliteti i lartë i industrisë së turizmit e bën të vështirë sigurimin e të ardhurave të qëndrueshme gjatë gjithë vitit, ndërsa burokracia dhe procedurat e komplikuara ligjore mund të jenë dekurajuese për sipërmarrjet e vogla komunitare.
A ka mbështetje të mjaftueshme nga shteti apo nga aktorë të tjerë për ta promovuar turizmin komunitar si një model zhvillimi?

Është e vërtetë që dokumentet zyrtare, si Strategjia Kombëtare e Turizmit 2025-2030 (e sapo miratuar) dhe programet me mbështetje ndërkombëtare, tregojnë një angazhim të qartë për zhvillimin e turizmit të qëndrueshëm dhe atij komunitar.

Ky është një sinjal pozitiv që tregon se ky model po vlerësohet në nivelet më të larta të vendimmarrjes.

Megjithatë, sfida qëndron në zbatimin efektiv të këtyre politikave. Për të shfrytëzuar plotësisht potencialin, ka nevojë për t’u adresuar disa pika kyçe:

Në fund të fundit, për të ndërtuar një destinacion turistik vërtet të qëndrueshëm dhe me vlerë, është thelbësore që angazhimi strategjik të shoqërohet me veprime konkrete dhe mbështetje më të drejtpërdrejtë për komunitetet.

⁠Si e shihni të ardhmen e turizmit të qëndrueshëm në Shqipëri në 5-10 vitet e ardhshme? Ku duhet të fokusohemi si ekonomi turistike?

E ardhmja e turizmit të qëndrueshëm në Shqipëri duket shumë premtuese, por suksesi varet nga zgjedhjet strategjike që do të bëhen në 5-10 vitet e ardhshme. Nëse e menaxhojmë si duhet, turizmi mund të shndërrohet nga një sektor me varësi të madhe nga masivizimi veror në një model ekonomik, të gjithanshëm dhe të qëndrueshëm, të fokusuar te cilësia dhe autenticiteti.

Unë dëshiroj të shoh një Shqipëri ku destinacionet rurale dhe malore bëhen po aq të kërkuara sa edhe ato bregdetare dhe ku udhëtarët vijnë gjatë gjithë vitit për të zbuluar traditat, historinë dhe mbrojtur natyrën.

Për të arritur këtë vizion, duhet të fokusohemi në disa pika kyçe:

⁠Mesazhi juaj për lexuesit – sidomos ata që janë të përfshirë në sektorin e turizmit dhe zhvillimit rural?

Jemi në një moment kritik dhe të artë për turizmin shqiptar. Rritja e ndjeshme e numrit të vizitorëve tregon se bota po zbulon bukuritë e Shqipërisë, por tani është momenti kyç për të zgjedhur modelin e duhur të zhvillimit.

Turizmi komunitar është thjesht një alternativë ndaj turizmit masiv, por është një strategji e qëndrueshme dhe e mençur që ofron zgjidhje për shumë sfida.

Duke u fokusuar te vlerat, traditat dhe produktet lokale, ne mund të shmangim “mbingarkesën turistike”, të ruajmë natyrën dhe të sigurojmë që përfitimet ekonomike të shpërndahen në të gjithë vendin, duke përfshirë edhe zonat rurale.

Për të ndërtuar këtë të ardhme, do të inkurajoja një fokus në këto pika:

E ardhmja e turizmit shqiptar nuk matet me numrin e vizitorëve, por me trashëgiminë që ne dhe vizitorët lëmë pas!/ Monitor

The post Shqipëria ‘nën zbulim’ nga turistët e huaj! Sa po fitojnë komunitetet vendase nga turizmi appeared first on Albeu.com.

Zyra e prokurorit të shtetit të Guanajuato tha të hënën nëpërmjet X se trupat u gjetën në varre klandestine në pronën në komunitetin e La Calera në anën veriore të Irapuato, rreth 320 kilometra (200 milje) në veriperëndim të Qytetit të Meksikës, shkruajnë mediat e huaja

Ekipet mjeko-ligjore kishin punuar në vend që nga 30 korriku, thanë prokurorët. Autoritetet po punonin për të identifikuar trupat e mbetur.

Zbulimi erdhi më pak se dy muaj pas të shtënave masive në një festë rruge në Irapuato që la 12 persona të vdekur.

Guanajuato ka vuajtur dhunë të vazhdueshme në vitet e fundit, ndërsa Karteli i fuqishëm i Gjeneratës së Re Jalisco lufton grupin vendas të krimit të organizuar Santa Rosa de Lima.

Shteti regjistroi më shumë se 1,500 vrasje nga janari deri në korrik.

Grupet e krimit të organizuar shpesh i varrosin viktimat e tyre në varre klandestine. Numri aktual i të zhdukurve është gati 132,000.

The post Zbulim makabër, gjenden 32 trupa të pajetë në ‘varre sekrete’ në Meksikë appeared first on Albeu.com.

Studiuesit e Universitetit të Glasgow, thonë se një kombinim i ndryshimeve strukturore në tru, mund të nxjerrë në pah njerëzit që janë më të rrezikuar.

Ata studiuan rreth 32,000 britanikë të shëndetshëm, të predispozuar për këtë sëmundje.

Ata që ishin më të rrezikuar nga demenca, kishin ndryshime të vogla në pjesën e trurit të quajtur hipokampus dhe rezultuan më dobët në testet e arsyetimit dhe të vëmendjes.

Ekspertët thanë se gjetja mund të çojë në trajtime ose metoda të reja për të kapur sëmundjen më herët, të cilat mund të nxisin ndryshimet në stilin e jetës dhe të ngadalësojnë përparimin e saj.

Nuk dihet pse disa njerëz zhvillojnë Alzheimer, por historia familjare, pirja e duhanit dhe mbipesha janë të gjithë faktorë rreziku.

Dhjetëra studime gjatë dekadës së fundit kanë lënë të kuptohet se sëmundja mund të kapet dekada para se simptomat të vërehen për herë të parë.

Sëmundja është më e zakonshme në moshat mbi 65 vjeç dhe rritet me moshën, duke prekur 14 persona mbi 65 vjeç dhe një në gjashtë mbi 80 vjeç.

The post Studim: Alzheimeri mund të zbulohet te njerëzit e shëndetshëm para fillimit të simptomave appeared first on Albeu.com.

1. Kërkojini ta dëgjoni historinë mbrapsht ose në të kundërt

Zakonisht, kur njerëzit gënjejnë, ata kanë tashmë një histori të sajuar, të gatshme dhe në rend kronologjik. Nëse do iu duhet ta ripërsërisin historinë e tyre ndryshe, ata do të ndihen të stresuar sepse nuk është kjo ajo që planifikuan. Në këtë rast, gënjeshtra do vështirësohet dhe ata do lënë pas shumë detaje apo ngjarje të rëndësishme. Një histori e vërtetë do të ishte shumë më e lehtë për t’u ritreguar.

2. Përdorni elementin e befasisë

Nëse mendoni se personi përballë po ju gënjen, bëni një pyetje në mes të historisë. Diçka shumë specifike, nëse mundeni. Në këtë mënyrë, ata mund të përpiqen ta zgjerojnë gënjeshtrën e tyre aq shumë sa do të fillojnë të ngatërrohen apo të thonë diçka që është dukshëm e pavërtetë.

3. Kini kujdes ndaj buzëqeshjeve fallco

Nëse e njihni dikë, mund ta dalloni lehtësisht se si është buzëqeshja e tij. Gjithnjë kini parasysh se kur njerëzit buzëqeshin, e bëjnë më gjithë fytyrën, jo vetëm me buzët. Kushtojini rëndësi detajeve.

4. Mundohuni t’i kushtoni vëmendje çdo ndryshimi të zërit

Kur dikush gënjen, toni i tij i zërit dhe shpejtësia me të cilën flasin ndryshon. Vini re kur dikush flet më ngadalë apo më shpejt se zakonisht. Shihni tonet e zërit dhe se si ato ndryshojnë. Detaje të tilla mund të tregojnë pasiguri.

5. Shihni nëse ka vonesa në përgjigjet e tyre

Nëse bëni një pyetje që është relativisht e lehtë për t’u përgjigjur, e megjithatë personi po kërkon kohë për të kthyer përgjigje, kjo do të thotë se ata ndoshta po mendonë çfarë të thonë: Cila do jetë gënjeshtra e radhës. Nga ana tjetër, nëse ju duket sikur personi po përgjigjet, pa mbaruar ende pyetja, mund të ndodhë që ai ta ketë menduar se ju do e bënit këtë pyetje. Për të kuptuar se cili rast është duhet të tregoheni të vëmendshëm dhe të shihni, në varësi të kontekstit, çfarë përgjigje morët.

6. Kontrolloni si është raporti i tij me vetëbesimin

Nëse një person fillon ta dallojë se ju nuk po i besoni apo keni dyshime, do të filoni të shihni se si venitet siguria në sytë e tyre. Trupi mund të kërruset gradualisht dhe ai mund të mos ju shohë më në sy si më parë.

Këto janë vetëm disa këshilla për të “gjetur” gënjeshtarin, por s’janë shkencë ekzakte, prandaj kini kujdes nëse dhe kur i përdorni.

The post Si të dallosh një gënjeshtar: 6 mënyra për të zbuluar nëse dikush po thotë të vërtetën! appeared first on Albeu.com.