Ajo që nisi si një mjet për të gjeneruar tekst, sot po ndikon në mënyrën si njerëzit ndihen, mendojnë dhe konsumojnë…

Nëse dikur e nisnim ditën me një filxhan kafeje dhe një faqe gazetë, sot gjithnjë e më shumë e fillojmë me një mesazh me një Inteligjencë Artificiale. Quhet ChatGPT.

Nuk është mik, nuk është terapist, nuk është koleg, por për miliona përdorues është pak nga të gjitha këto. Në vend të pyetjeve filozofike mbi qenien dhe ekzistencën, bota dixhitale e sotme ngre pyetje më të drejtpërdrejta:

“A më kupton AI-ja”? A më paragjykon”? “A më bën të ndihem mirë me veten”? Këto pyetje dikur i rezervonim për njerëzit. Tani ia drejtojmë një “makine”.

Një studim i fundit me 732 individë i botuar në “Springer Nature” zbulon një fije të hollë, por të fortë, që lidh mënyrën se si e perceptojmë ChatGPT-në me shëndetin tonë mendor.

Njerëzit që kanë më shumë besim te ky mjet dixhital raportojnë vetëvlerësim më të lartë. Ndërkohë, ata që ndiejnë se chatbot-i u përgjigjet me paragjykime apo stereotipa, përjetojnë pasiguri dhe shqetësim.

Teknologjia nuk është më thjesht mjet. Është bërë pasqyrë. Dhe ndonjëherë, pasqyra kthen mbrapsht më shumë se sa kemi pritur.

Këto marrëdhënie të reja, mes njeriut dhe algoritmit, po zënë rrënjë në mënyrë të heshtur, por të qëndrueshme.

Bisedat me ChatGPT nuk janë më veç kërkesa për informacione, janë ndërveprime me ndikim emocional.

Në thelb të këtyre ndryshimeve është një fenomen i ri: brendia e marrëdhënies me një entitet johuman. Çfarë ndodh kur një makinë bëhet pjesë e mekanizmave tanë të ndërtimit të vetëbesimit, të përballimit të ankthit apo të kërkimit të miratimit?

Kjo është pyetja e shekullit. Dhe për herë të parë, përgjigjja nuk vjen nga psikologjia klasike, por nga një algoritëm që mëson çdo ditë nga miliarda ndërveprime.

Për zhvilluesit e Inteligjencës Artificiale, këto gjetje janë thirrje për përgjegjësi. Tonet, nuancat, mënyra si një chatbot përgjigjet ndaj një shqetësimi emocional apo pyetje personale, nuk janë më çështje stili, janë çështje ndikimi psikologjik.

Sepse, për përdoruesin e sotëm, një bisedë me AI-në nuk është më thjesht një kërkim i shpejtë. Është një moment reflektimi. Dhe siç duket, një faktor i mirëqenies mendore.

Në një epokë ku kufijtë mes njeriut dhe teknologjisë bëhen gjithnjë e më të mjegullt, një gjë është e sigurt: mënyra se si flasim me makinat po i jep formë mënyrës se si flasim me veten.

Dhe ndoshta, për herë të parë në histori, duhet të pyesim jo vetëm çfarë thotë teknologjia, por si na bën të ndihemi.

Çfarë po ndodh?

Në sipërfaqe, një bisedë me Inteligjencën Artificiale mund të duket e thjeshtë: një pyetje, një përgjigje. Por në prapaskenë, ndodh diçka më delikate: njerëzit fillojnë të projektojnë ndjenja, të krijojnë varësi emocionale, të kërkojnë qetësi në tonin neutral të makinës.

ChatGPT nuk i njeh përdoruesit e tij, por ata ndihen gjithnjë e më të kuptuar prej tij.

Fenomeni po zgjon interes në qarqet akademike dhe psikologjike. Disa studiues po e quajnë “efekti i pasqyrës së butë”: kur AI nuk reagon si njeri, nuk ndërpret, nuk kundërshton, por thjesht të kthen një reflektim të përpunuar dhe të saktë të asaj që ti ke thënë. Dhe kjo, në një kohë kur komunikimi me njerëzit shpesh është i ngarkuar me tension, po rezulton çuditërisht çliruese.

Ka dhe një anë tjetër të medaljes: një chatbot që të jep gjithmonë të drejtë, që të përgjigjet sipas mënyrës tënde të të menduarit, mund të forcojë një ndjesi të rreme sigurie.

Mund të lërë njerëzit pa sfidë, pa debat, pa përballje me të kundërtën. Dhe për dikë që vuan nga ankthi ose vetmia, kjo mund të jetë më shumë strehë sesa zgjidhje.

Ndërkohë, zhvilluesit e Inteligjencës Artificiale janë përballë një dileme të re: kur krijon një chatbot që tingëllon empatik, ku mbaron ndihma dhe ku fillon ndërhyrja në psikikë?

A duhet që një mjet teknologjik të jetë i kujdesshëm në mënyrën si ndërvepron emocionalisht? Dhe nëse po, si matet kjo etikë në gjuhën e algoritmeve?

Të dëgjohesh më shumë nga AI

Përdorimi i shpeshtë i ChatGPT ka filluar të ndikojë ndjeshëm në mënyrën se si individët marrin vendime në jetën e tyre, që nga ato më të thjeshtat, si zgjedhja e një veshjeje deri te vendimet më të rëndësishme.

Psikologia Ermela Shllaku, vëren se ky ndikim lidhet me mënyrën se si Inteligjenca Artificiale ofron mbështetje të menjëhershme dhe të qasshme.

“ChatGPT funksionon si një lloj mbështetjeje e jashtme. Ti futesh në çdo moment dhe merr informacion për atë që kërkon, por ndryshe nga Google apo Wikipedia, informacioni këtu është më i konkretizuar dhe më i kuptueshëm”, – shpjegon ajo.

Kjo qartësi dhe afrim emocional me përmbajtjen mund të krijojë një ndjesi sigurie për përdoruesit.

“Individët ndihen më të sigurt për atë që lexojnë, sepse marrin pikërisht atë që kërkojnë, në një gjuhë të thjeshtë dhe jo gjykuese”, – thekson psikologia Shllaku.

Megjithatë, ajo ngre alarmin se përdorimi i tepruar mund të ketë pasoja të rënda për zhvillimin mendor dhe autonominë e individit.

“Kur gjithçka të vjen gati, nuk je më i detyruar të përdorësh funksionet e tua njohëse, inteligjencën, përpunimin e informacionit apo arsyetimin. Dhe kjo sjell dobësim të kapaciteteve mendore”, – thotë ajo.

Psikologia e sheh këtë si një formë të re varësie dixhitale, të krahasueshme me rrjetet sociale si Instagram apo TikTok, por që ndryshon në thelb.

“Në këtë rast nuk kemi varësi krahasuese, ku ti ndjek të tjerët, por një marrëdhënie të brendshme, më intime, me një entitet dixhital që të përgjigjet vetëm ty”, – shpjegon ajo.

Kjo marrëdhënie e drejtpërdrejtë me një mjet që nuk të gjykon, nuk të refuzon dhe të dëgjon gjithmonë, bëhet edhe më e fortë në moshat e adoleshencës.

Sipas saj, adoleshentët janë veçanërisht të rrezikuar, pasi shpesh ndihen më të pranuar dhe më të lirë për të shprehur veten nëpërmjet ChatGPT.

“Adoleshentët ndihen të dëgjuar. Aty nuk i gjykon askush, nuk i ndërpret dhe nuk i refuzon. Kjo është diçka që shumë prej tyre ndiejnë se u mungon në botën reale”, – shton znj. Shllaku.

Por çfarë ndodh kur kjo marrëdhënie me një mjet dixhital bëhet intensive dhe e shpeshtë?

“Nëse një adoleshent komunikon vazhdimisht me një chatbot, rrezikon të zëvendësojë marrëdhëniet e vërteta njerëzore me një formë artificiale sigurie dhe dashurie”, – paralajmëron psikologia.

Ajo e quan këtë “një marrëdhënie me një pajisje robotike”, që në raste ekstreme mund të çojë në vetizolim apo izolim social, duke krijuar ndjesinë e rreme se po plotësohen nevojat emocionale.

Ndikimi shkon edhe më tej, duke ndikuar në vetëbesimin dhe ndjenjën e vetërealizimit.

“Kur çdo gjë u ofrohet gati, adoleshentët nuk kanë më hapësirë për të provuar veten, për të bërë gabime apo për të mësuar nga to. Kjo i bën të ndihen të paaftë për të marrë vendime të pavarura”, – thekson znj. Shllaku.

Ajo shton se edhe sjellja konsumatore ndikohet, pasi “AI ka aftësinë të sugjerojë produkte që ndoshta nuk i duhen përdoruesit, por që i blejnë vetëm sepse ‘Chat i tha’”.

Pavarësisht sfidave, psikologia thekson se teknologjia nuk duhet parë si armik.

“Nuk mund ta sulmojmë teknologjinë vetëm sepse sjell rreziqe. Ajo ka edhe anë pozitive, ndihmon në shumë situata, por sfida është të mësojmë si ta përdorim me vetëdije”, – nënvizon Shllaku.

Sipas saj, ky edukim duhet të fillojë në familje: “Ne si prindër kemi përgjegjësinë të flasim për ChatGPT me fëmijët tanë çdo ditë, jo vetëm për anët pozitive, por edhe për ato negative. Kjo është mënyra për të ndërtuar një marrëdhënie të shëndetshme me Inteligjencën Artificiale”.

Për të shmangur varësinë, ajo sugjeron që fëmijët të shtyhen drejt krijimit të marrëdhënieve reale dhe të pasura me ndjenja.

“Duhet t’i ndihmojmë të kuptojnë se AI nuk mund të zëvendësojë njeriun, me të gjitha ngjyrat e tij, dashurinë, empatinë, frikërat dhe tolerancën”, – thotë ajo.

Dhe mbi të gjitha, prindërit duhet të tregojnë mirëkuptim: “Adoleshentët po kalojnë një fazë shumë delikate dhe është e natyrshme që të gabojnë. Le t’i lëmë të gabojnë, që të mësojnë dhe të ndërtojnë vetëbesimin e tyre”.

Varësia

Psikologia Ermela Shllaku e sheh këtë si një formë të re varësie dixhitale, të krahasueshme me rrjetet sociale si Instagram apo TikTok, por që ndryshon në thelb.

“Në këtë rast nuk kemi varësi krahasuese, ku ti ndjek të tjerët, por një marrëdhënie të brendshme, më intime, me një entitet dixhital që të përgjigjet vetëm ty”, – shpjegon ajo.

Kjo marrëdhënie e drejtpërdrejtë me një mjet që nuk të gjykon, nuk të refuzon dhe të dëgjon gjithmonë, bëhet edhe më e fortë në moshat e adoleshencës.

Ana ekonomike

Për herë të parë, një Inteligjencë Artificiale po ndërhyn jo në prodhim apo në analizë të dhënash, por në një terren delikat: psikologjinë e konsumatorit.

Bisedat me ChatGPT po zëvendësojnë kërkimet e lodhshme në Google, këshillat spontane me miqtë, madje shpesh edhe konsultimet me profesionistë.

Dhe kjo nuk është pa pasoja. Kur përdoruesit ndihen të kuptuar apo të përforcuar emocionalisht nga një chatbot, ata janë priren të marrin vendime më të shpejta sipas studimeve të fundit, ndonjëherë më impulsive në sfera që variojnë nga blerjet online te zgjedhjet e karrierës apo marrëdhëniet me financat.

Për shembull, psikologët pohojnë se, një punonjës që ndien stres të vazhdueshëm në vendin e punës mund të përdorë ChatGPT si një formë të shpejtë “ventilimi”, por në mungesë të ndërveprimit njerëzor, përkrahja virtuale mund të përkthehet në vendime drastike: dorëheqje të nxituara, ndryshime profesioni, ose orientim drejt punëve të pavarura.

E gjithë kjo ndodh pa një analizë të thellë ekonomike, por si rezultat i një ndjesie subjektive që chatbot-i e ushqen pa dashje.

Nga ana tjetër, ka dhe efekte pozitive. Përdoruesit që ndihen më të sigurt dhe të mbështetur pas ndërveprimeve me AI-në kanë më shumë gjasa të marrin nisma ekonomike, të hapin një biznes, të kërkojnë rritje page, apo të menaxhojnë më mirë buxhetin personal.

Në këtë kontekst, ChatGPT nuk është thjesht një mjet komunikimi, por një katalizator psikologjik për sjellje të reja ekonomike.

Kjo ngre një pyetje të re për kohët moderne: nëse Inteligjenca Artificiale ndikon në mënyrën si mendojmë dhe ndiejmë, a duhet të fillojmë ta llogarisim atë si një aktor të ri në modelet e sjelljes së konsumatorit dhe të tregut të punës?

Përdorimi i ChatGPT nga studentët, sfidat dhe pasojat në tregun e punës

Përdorimi i ChatGPT nga studentët shihet me shqetësim, jo vetëm në përfundimin e detyrave të tyre apo përgjegjësive akademike, por edhe kur përballen me tregun e punës. Kështu shprehet Fatjona Murati, drejtuese e “Cancri Marketing”.

Sipas saj, po krijohet një brez i ri, një “armatë” njerëzish që në të ardhmen mund të kenë probleme serioze me mendimin kritik, logjikën, zgjidhjen e problemeve dhe procesin e krijimit të ideve, “brainstorming”-un, që është thelbësor në shumë vende pune.

“ChatGPT përdoret për nxitjen e ideve, por ka kaluar në një përdorim të gabuar: për çdo gjë, çdo tezë, çdo provim, studentët ia lënë platformës. Mjafton të japësh një prompt të strukturuar mirë dhe t’i thuash që je student në një fushë të caktuar dhe AI të jep gjithë përmbajtjen.

Në këtë mënyrë, mësuesit dhe sistemi arsimor nuk janë më në gjendje të kuptojnë realisht cilat janë aftësitë e vërteta të një studenti. Kjo krijon boshllëk të madh mes njohurive reale dhe asaj që paraqitet në letër”, – thotë znj. Murati.

Në tregun e punës, sipas saj, ka një rrezik të dukshëm për profesionet e teknologjisë së informacionit.

“Shumë mendojnë se IT nuk është i rrezikuar, por në fakt, janë pozicionet junior, veçanërisht ato që përfshijnë punë rutinë si data entry apo kodime të thjeshta, që mund të zëvendësohen lehtësisht nga Inteligjenca Artificiale.

Për kompanitë që rekrutojnë, nuk ka më shumë nevojë për studentë që të bëjnë internship-e për punë të thjeshta.

Këto detyra mund të kryhen nga një punonjës me përvojë, që menaxhon dhe prodhon më shumë në më pak kohë. Studentët përballen me vështirësi për t’u integruar në tregun e punës, sepse nuk kanë më “hyrjen” e parë pra praktikën.

Kjo është një sfidë e madhe. Nga njëra anë kemi profesione që po zhduken, nga ana tjetër po hapen profesione të reja për të cilat nuk ka as shkollim, as trajnime të strukturuara. Gjithçka po bëhet në mënyrë autodidakte”, – thotë marketerja.

Rreziku tek të rinjtë

Fatjona Murati, drejtuese e “Cancri Marketing” pohon se po krijohet një brez i ri, një “armatë” njerëzish që në të ardhmen mund të kenë probleme serioze me mendimin kritik, logjikën, zgjidhjen e problemeve dhe procesin e krijimit të ideve, “brainstorming”-un, që është thelbësor në shumë vende pune.

“ChatGPT përdoret për nxitjen e ideve, por ka kaluar në një përdorim të gabuar: për çdo gjë, çdo tezë, çdo provim, studentët ia lënë platformës. Mjafton të japësh një prompt të strukturuar mirë dhe t’i thuash që je student në një fushë të caktuar dhe AI të jep gjithë përmbajtjen. Në këtë mënyrë, mësuesit dhe sistemi arsimor nuk janë më në gjendje të kuptojnë realisht cilat janë aftësitë e vërteta të një studenti. Kjo krijon boshllëk të madh mes njohurive reale dhe asaj që paraqitet në letër”, – thotë znj. Murati./MONITOR

The post Të (de)kodosh mendjen, si ChatGPT po kthehet në varësi për shqiptarët, sidomos të rinjtë appeared first on Albeu.com.

Muajin e kaluar, një kompani e kërkimit të tregut e quajtur OnePoll anketoi 2050 punonjës zyre dhe u bë e qartë se kafeja është karburanti që shumë prej nesh i drejtohemi për energjinë e mëngjesit dhe të mesditës. 66% e të anketuarve thanë se kafeja e nxehtë është pija e tyre e parë e ditës dhe 47% thanë se zgjedhin një kafe të ftohtë kur të shkojnë në zyrë. 59% janë përgjigjur se kafeja është prioriteti i tyre i parë kur shkojnë për shëtitje dhe 55% kanë nevojë për shoqërinë e kafesë kur kontrollojnë emailin e tyre. 24% zbuluan se kanë nevojë për kafe më shumë të hënën, gjë që nuk na habit, ndërsa shumica dërrmuese (77%) thanë se kanë nevojë për dy ose më shumë filxhanë kafe për t’u ndjerë produktiv.

“Më shumë se 8 në 10 punonjës thanë se duke pasur pije falas si përfitim në vendin e tyre të punës do t’i bënte ata të ndiheshin të vlerësuar dhe ofrimi i pijeve falas ishte përfitimi më i kërkuar për të inkurajuar punonjësit të punojnë nga një tavolinë”, tha Camille Vareille, Shef i Marketingut në Lavazza Group. “Investimi në një sërë pijesh në vend jo vetëm që mund t’u kursejë punonjësve kohë dhe para, por gjithashtu ndihmon në kthimin e tyre në zyrë”.

Nuk ka dyshim se është e mrekullueshme të kesh kafe dhe pije falas në zyrë, veçanërisht kur mund të kursesh kohë dhe para nga konsumatorët e kafesë. Të anketuarit në sondazh thanë se shpenzojnë mesatarisht 6,27 dollarë për secilën kafe të tyre, e cila arrin në afro 3000 dollarë në vit. Mesatarisht, kafeja zgjat gjithashtu nga 16 deri në 17 minuta, që shton rreth dy ditë kohë pritjeje te barista.

Ndoshta nuk jemi të varur nga kafeja në fund të fundit, por duhet hapur një diskutim për privilegjet që duhet të kemi për kafen dhe vendin e punës? Thjesht e lamë të jetë këtu.

The post Studimi e konfirmon, “frika” me e madhe që kishim për kafenë është realitet appeared first on Albeu.com.

Vetëm kini parasysh se një amerikan mesatar kontrollon celularin e tyre 144 herë në ditë. Shifrat për pjesën tjetër të botës nuk besohet të jenë shumë të ndryshme.

Një studim i vitit 2012 tregoi se prania e thjeshtë e një smartphone mund të zvogëlojë cilësinë e bisedave tona me të tjerët. Një studim tjetër i vitit 2017 zbuloi se përdorimi i gjerë i mediave sociale mund të çojë në rritjen e ndjenjave të izolimit.

Shumë tani mendojnë se po merren me celularin e tyre më shumë sesa do të donin dhe po përpiqen të vendosin disa kufij.

Sipas Catherine Price, autore e librit “How to Break Up With Your Phone”, ekziston një praktikë që mund të ndiqet: zgjat më pak se një minutë dhe nuk kërkon shkarkimin e një aplikacioni. Gjithçka që duhet të bëni është të ndryshoni ekranin e kyçjes së celularit.

Reduktimi i përdorimit të telefonit celular përfshin praktikimin e ndërgjegjes, shkruan Price.

Nëse, për shembull, e kap veten duke hapur telefonin e tij në mes të darkës, ajo që i kërkohet të bëjë është t’i kushtojë vëmendje se si ndihet, pa e gjykuar ndjenjën.

Për të vlerësuar se si ndihet dikush në atë moment, mund t’i bëjë vetes disa pyetje:

– Si ndikon kjo dëshirë në trurin dhe trupin tim?

– Pse e kam këtë dëshirë të veçantë tani?

– Çfarë shpërblimi shpresoj të marr apo çfarë shqetësimi po përpiqem të shmang?

– Çfarë do të ndodhte nëse do të reagoja ndaj impulsit?

– Çfarë do të ndodhte nëse nuk bëja asgjë?

Për shkak se kontrollimi i telefonit tonë është diçka që na vjen shumë natyrshëm, të kesh të gjitha këto mendime sa herë që i afrohemi mund të jetë e vështirë.

Dhe atje, Price përdor ekranin e kyçjes. Herën tjetër kur të kapni telefonin tuaj, pyesni veten: “Ku dua ta tërheq vëmendjen?”

Në fakt, për të kujtuar t’ia bëni vetes këtë pyetje, Price sugjeron ta shkruani në një copë letër, t’i bëni një fotografi dhe ta vendosni si ekranin tuaj të kyçjes.

“Në këtë mënyrë, sa herë që të kapni telefonin tuaj, do t’ju kujtojë të kontrolloni fillimisht me veten”, shpjegon ajo.

The post Si të shpëtoni nga varësia prej telefonit brenda një minute appeared first on Albeu.com.

Ju mund të përcaktoni më lehtë një plan tërheqjeje sipas personalitetit tuaj.

Ju jeni një person impulsiv

Edhe ekspertët e ushqimit dhe mjekët do të gjejnë kënaqësi në ushqimet jo shumë të shëndetshme. Kur ndjeni nevojën për të ngrënë diçka të ëmbël, fillimisht ndaloni dhe mendoni pse e dëshironi, a është mërzitje, trishtim… Nëse nevoja për ushqim nuk është për shkak të urisë së vërtetë, është mirë të dini cila është arsyeja dhe kuptoni se ai ushqim nuk keni nevojë për të.

Jeni të organizuar dhe planifikoni

Ushqimet që ne e dimë se janë plot me sheqer janë kudo pranë, por edhe ato që përmbajnë sheqerna të fshehura, ndaj nuk është aq e lehtë t’i rezistosh. Pikërisht këtu do t’ju ndihmojë të organizoheni mirë, kështu që mund ta zgjidhni problemin duke sjellë ushqime që nuk përmbajnë shumë sheqer dhe do t’i keni gjithmonë pranë kur të keni urinë.

Ju dorëzoheni kur hasni në një problem

Ju nuk duhet të hiqni dorë plotësisht nga sheqeri. Nutricionistja Brooke Alpret këshillon që ta trajtoni veten me sheqer me qëllim, kështu që një herë në javë planifikoni të hani diçka që ju pëlqen shumë, si akullorja ose keku, pa penduar. Në këtë mënyrë do të hani më pak sheqer dhe nuk do të vuani sepse hulumtimet tregojnë se dëshira e madhe dhe ndalesat e shumta mund të parandalojnë vetëm rënien në peshë.

Një qëndrim gjithçka ose asgjë

Nëse keni nevojë të hani një qese të tërë me karamele ose një kuti të tërë me akullore, është mirë që të mos i keni në dorë. Edhe pse është më e zgjuar të hidhni gjithçka nga kuzhina, kjo nuk do t’ju ndihmojë në planin afatgjatë. Është gjithashtu mirë të dini se sheqernat në fruta mund t’ju bëjnë të dëshironi vetëm ëmbëlsirat, kështu që është më mirë të keni kujdes për këtë derisa të krijoni një rutinë të re.

Ju jeni një ushqimor

Shpesh harrohet se sheqer gjendet edhe në pasta dhe pica. Kjo do të thotë që ju mund të çmendeni me sheqerin pa e kuptuar. Makarona, biskota, petulla… të gjitha këto janë ushqime që përmbajnë sheqer. Nëse dëshironi të hani diçka të shijshme dhe specifike në mëngjes, kjo mund të jetë një tjetër shenjë se dëshironi vërtet sheqer.

The post Jeni të varur nga sheqeri? Ja si të shpëtoni appeared first on Albeu.com.

Vullnetarët që morën pjesë në hulumtim i vlerësuan ushqimet dhe pijet sipas varësisë që i gjetën, domethënë nuk mund të ndaleshin në një copë, por vazhduan derisa u ndjenë se do të shpërthenin nga ushqimi i tepërt.

Shikoni listën e dhjetë ushqimeve më të varura nga më së paku tek më të varurit…

10. Djathë

9. Tortë

8. Sode

7. Burgers

6. Patate të skuqura

5. Akullore

4. Biskota

3. Patate të skuqura

2. Çokollatë

1. Pica

The post Këto janë 10 ushqimet nga të cilat njerëzit krijojnë më shumë varësi appeared first on Albeu.com.

Dhimbje në stomak

Kafeina mund t’ju ndihmojë që të zgjoheni nga gjumi, por të konsumosh një filxhan me stomak bosh, sjell pasoja për stomakun tuaj.

Probleme me gjumin

Nëse do të konsumoni kafe gjatë orëve të pasdites apo në mbrëmje, punët me gjumin nuk do t’i keni të mira.

Varësi

Nëse jeni konsumues i rregullt i kafesë, në rast se vendosni që për një kohë të mos e pini, atëherë trupi juaj nuk do të reagojë mirë. Kështu do të keni dhimbje koke, nuk do të jeni të motivuar dhe do të ndjeheni të lodhur.

The post Pini shumë kafe? Mësoni çfarë po i shkaktoni shëndetit tuaj! appeared first on Albeu.com.

E përkufizuar si “një varësi emocionale ose psikologjike ndaj ushqimeve dhe pijeve me sheqer”, konsensusi i përgjithshëm duket se është se varësia ndaj sheqerit – në kuptimin e saj më të vërtetë, më të mirëfilltë – mund të mos ekzistojë. Sipas Shoqatës Amerikane të Psikologjisë, “varësia nga ushqimi është një term i diskutueshëm i përdorur nga disa studiues për të përshkruar paralelet midis vështirësisë që disa njerëz kanë në kufizimin e dietës së tyre dhe varësisë ndaj substancave”.

Në mënyrë të ngjashme, sindroma e tërheqjes e shkaktuar nga varësia nga droga është e vështirë të demonstrohet tek ata që hanë qejfin. Pavarësisht ngjashmërive midis çrregullimeve të të ngrënit dhe abuzimit me substancat dhe provave për përfshirjen e qarqeve të shpërblimit të trurit në të dyja kushtet, neurobiologjia e ngrënies së tepërt dhe varësisë nga droga nuk është e njëjtë.

Në të njëjtën kohë, studime të tjera të kafshëve kanë treguar se marrja e sheqerit mund të pasqyrojë sjelljen e varësisë – por kjo nuk do të thotë se sheqeri është domosdoshmërisht i varur te njerëzit.

Ja çfarë thonë ekspertët për varësinë ndaj sheqerit dhe çfarë duhet të bëni nëse mendoni se jeni të varur nga sheqeri, shkruan Eat This, Not That.

A mund të jemi të varur nga sheqeri?

“Ka ende debat nëse sheqeri është në të vërtetë i varur fizikisht. “Disa studime kanë treguar se minjtë sillen në mënyrë të ngjashme kur ekspozohen ndaj sheqerit si kur ekspozohen ndaj drogave që krijojnë varësi si opioidet, por këto përgjigje mund të jenë më shumë të sjelljes sesa fizike”, shpjegon Dr Melissa Mitri.

Kjo mund të nënkuptojë se disa njerëz mund të jenë më të prirur ndaj dëshirave për sheqer se të tjerët, ashtu si disa njerëz kanë më shumë gjasa të bëhen të varur nga aktivitete të tjera, të tilla si bixhozi.

“Duhen më shumë studime njerëzore për të konfirmuar aftësinë e sheqerit për të krijuar varësi fizike”, thotë Mitri.

Për më tepër, ne e dimë se jo të gjithë kanë një preferencë për ushqimet e ëmbla.

“Marrja e sheqerit përcaktohet pjesërisht nga preferencat tona të shijes së ëmbël dhe dëshirat për ushqime dhe pije të caktuara, si dhe nga gjenetika jonë. “Njerëzit që mbajnë variantin e transportuesit të glukozës tip 2 (GLUT2) duket se kanë një preferencë më të madhe për ushqimet e ëmbla dhe një konsum më të lartë të sheqerit,” thotë Dr Carolyn Saveres.

Pse ndiheni të varur nga sheqeri?

Ka arsye fizike dhe psikologjike për t’u ndjerë të varur nga sheqeri. Fizikisht, ju mund të mos hani ushqim të mjaftueshëm gjatë gjithë ditës, kështu që dëshirat tuaja për sheqer rriten pasi trupi juaj sinjalizon shpejt se ka nevojë për energji.

“Ju gjithashtu mund të prisni shumë gjatë për të ngrënë ose të mos hani mjaftueshëm gjatë ditës në mënyrë që sheqeri në gjak të jetë i ulët”, thotë Mitri. “Kjo mund të rrisë dëshirat për sheqer për të siguruar energji dhe për të rivendosur sheqerin në gjak”, shtoi ajo.

Arsyet psikologjike për t’u ndjerë të varur nga droga janë më komplekse

“Ju mund të ndiheni të varur nga sheqeri për disa arsye. Ndoshta është bërë zakon dhe trupi juaj është i kushtëzuar ta dëshirojë”, shton Mitri. “Ju gjithashtu mund të dëshironi më shpesh sheqer nëse jeni të stresuar ose të privuar nga gjumi, sepse këto dy gjëra rrisin hormonet tuaja të urisë, duke e bërë më të vështirë kontrollin e këtyre dëshirave”, tha ajo.

“Ka sinjale të këndshme në tru që lëshohen si përgjigje ndaj ngrënies ose pirjes,” thotë Saveres. Këto sinjale kënaqësie ofrojnë një shpërblim që mund t’ju inkurajojë të hani ëmbëlsirat përsëri dhe përsëri.

Si të ndiheni më shumë në kontroll mbi artikullin

Dëshirat tuaja për sheqer dhe zakonet e të ngrënit mund të jenë mënyra juaj për të përmbushur ose kompensuar një nevojë emocionale në vend që t’i përgjigjeni një sinjali fizik. Për shembull, shumë njerëz kërkojnë sheqer kur janë të lodhur, të zemëruar, të trishtuar ose të mërzitur. Njohja e asaj që po ndodhte që çon në dëshirën për të ngrënë diçka të ëmbël mund të jetë një ushtrim i fuqishëm.

Mendoni me kujdes se për çfarë jeni të varur. Kur e dimë saktësisht se çfarë shkakton dëshirat tona për sheqer, mund të mësojmë se si ta kontrollojmë atë.

Mitri dhe Saveres pajtohen që duhet të hani rregullisht vakte të balancuara dhe të shmangni anashkalimin e vakteve.

“Marrja e mjaftueshme e proteinave, fibrave dhe drithërave të plota me çdo vakt mund të mbajë nivelet e sheqerit në gjak të qëndrueshme dhe të zvogëlojë dëshirat për sheqer”. Menaxhoni stresin rregullisht me stërvitje, kujdes për veten dhe meditim,” sugjeron Mitri.

“Përpiquni t’i mbani jashtë shtëpisë ushqimet me përmbajtje të lartë sheqeri,” thotë Saveres, duke shtuar, “Nëse jeni mësuar të keni diçka të ëmbël si shpërblim, provoni të praktikoni shpërblime jo ushqimore si masazhe, trajtime të fytyrës, pedikyr, pazar ose kursim parash. për udhëtime dhe ekskursione”.

The post Pse bëhemi të varur nga sheqeri? Ja si e shpjegojnë ekspertët appeared first on Albeu.com.

Dhimbje në stomak

Kafeina mund t’ju ndihmojë që të zgjoheni nga gjumi, por të konsumosh një filxhan me stomak bosh, sjellë pasoja për stomakun tuaj.

Probleme me gjumin

Nëse do të konsumoni kafe gjatë orëve të pasdites apo në mbrëmje, punët me gjumin nuk do t’i keni të mira.

Varësi

Nëse jeni konsumues i rregullt i kafesë, në rast se vendosni që për një kohë të mos e pini, atëherë trupi juaj nuk do të reagojë mirë. Kështu do të keni dhimbje koke, nuk do të jeni të motivuar dhe do të ndjeheni të lodhur.

Ankth

Ashtu si alkooli dhe sheqeri, trupi i të gjithëve reagon ndryshe ndaj kafeinës. Nëse konsumoni shumë kafeinë do të përjetoni ankth, dhe nervozizëm. Kështu kufizojeni veten dhe konsumoni jo më shumë se dy filxhanë kafeje në ditë.

Probleme me dhëmbët

Kafeja dëmton smaltin e dhëmbëve. Me kalimin e kohësh dhëmbët tuaja nuk do të duken më të bardha.

Ndaj kini parasysh që efektet e kafesë në trupin tuaj nuk javë vetëm pozitive. Përpiquni që të reduktoni sasinë e kafeinës dhe pini jo më shumë se dy filxhanë kafeje në ditë.

The post Nëse pini më shumë se një kafe në ditë, mësoni se çfarë po i bëni trupit tuaj appeared first on Albeu.com.

Ju mund të përcaktoni më lehtë një plan tërheqjeje sipas personalitetit tuaj.

Ju jeni një person impulsiv

Edhe ekspertët e ushqimit dhe mjekët do të gjejnë kënaqësi në ushqimet jo shumë të shëndetshme. Kur ndjeni nevojën për të ngrënë diçka të ëmbël, fillimisht ndaloni dhe mendoni pse e dëshironi, a është mërzitje, trishtim… Nëse nevoja për ushqim nuk është për shkak të urisë së vërtetë, është mirë të dini cila është arsyeja dhe kuptoni se ai ushqim nuk keni nevojë për të.

Jeni të organizuar dhe planifikoni

Ushqimet që ne e dimë se janë plot me sheqer janë kudo pranë, por edhe ato që përmbajnë sheqerna të fshehura, ndaj nuk është aq e lehtë t’i rezistosh. Pikërisht këtu do t’ju ndihmojë të organizoheni mirë, kështu që mund ta zgjidhni problemin duke sjellë ushqime që nuk përmbajnë shumë sheqer dhe do t’i keni gjithmonë pranë kur të keni urinë.

Ju dorëzoheni kur hasni në një problem

Ju nuk duhet të hiqni dorë plotësisht nga sheqeri. Nutricionistja Brooke Alpret këshillon që ta trajtoni veten me sheqer me qëllim, kështu që një herë në javë planifikoni të hani diçka që ju pëlqen shumë, si akullorja ose keku, pa penduar. Në këtë mënyrë do të hani më pak sheqer dhe nuk do të vuani sepse hulumtimet tregojnë se dëshira e madhe dhe ndalesat e shumta mund të parandalojnë vetëm rënien në peshë.

Një qëndrim gjithçka ose asgjë

Nëse keni nevojë të hani një qese të tërë me karamele ose një kuti të tërë me akullore, është mirë që të mos i keni në dorë. Edhe pse është më e zgjuar të hidhni gjithçka nga kuzhina, kjo nuk do t’ju ndihmojë në planin afatgjatë. Është gjithashtu mirë të dini se sheqernat në fruta mund t’ju bëjnë të dëshironi vetëm ëmbëlsirat, kështu që është më mirë të keni kujdes për këtë derisa të krijoni një rutinë të re.

Ju jeni një ushqimor

Shpesh harrohet se sheqer gjendet edhe në pasta dhe pica. Kjo do të thotë që ju mund të çmendeni me sheqerin pa e kuptuar. Makarona, biskota, petulla… të gjitha këto janë ushqime që përmbajnë sheqer. Nëse dëshironi të hani diçka të shijshme dhe specifike në mëngjes, kjo mund të jetë një tjetër shenjë se dëshironi vërtet sheqer.

The post Si të shpëtojmë nga varësia ndaj sheqerit? appeared first on Albeu.com.

Marrëveshja do të mundësojë që SHBA t’i sigurojë BE-së të paktën 15 miliardë metra kub karburant shtesë, të njohur si LNG, deri në fund të vitit. Blloku tashmë ka njoftuar se do të reduktojë përdorimin e gazit rus si përgjigje ndaj pushtimit të Ukrainës nga Rusia.

Kjo do të nënkuptojë rritjen e importeve dhe gjenerimin e më shumë energjive të rinovueshme. Marrëveshja u njoftua edhe të premten gjatë vizitës tre-ditore të presidentit amerikan Joe Biden në Bruksel.

The post Për t’u “shkëputur” nga Rusia, BE-SHBA nënshkruajnë marrëveshje për gazin natyror appeared first on Albeu.com.