“Në një kohë kur disa po përpiqen të normalizojnë marrëdhëniet me talibanët, unë bëj thirrje që komuniteti ndërkombëtar të mbetet më i mobilizuar se kurrë për rivendosjen e plotë dhe të pakushtëzuar të të drejtës së grave afgane për arsimim”, tha Audrey Azoulay, drejtoreshë e Agjencisë Kulturore dhe Arsimore të OKB-së, UNESCO.

Afër 2.2 milionë vajzave u ndalohet të ndjekin shkollimin përtej nivelit fillor, sipas UNESCO-s.

“Fatkeqësisht, Afganistani është vendi i vetëm në botë ku arsimi i mesëm dhe i lartë është rreptësisht i ndaluar për vajzat dhe gratë”, tha Azoulay.

“Një gjeneratë e tërë e grave afgane po sakrifikohet”, shtoi ajo, duke bërë thirrje që komuniteti ndërkombëtar të “mbajë presionin diplomatik”.

Talibanët, të cilët premtuan një sundim më të butë pas marrjes së pushtetit në gusht të vitit 2021, kanë vendosur kufizime të mëdha për gratë, duke i ndaluar ato të ndjekin universitetet, të shkojnë në parqe publike, palestra dhe sallone bukurie – masa që OKB-ja i ka cilësuar si “aparteid gjinor”.

Rusia – e cila nuk përmendet në deklaratë – është vendi i vetëm që ka njohur qeverinë e talibanëve që kur ata morën pushtetin më 2021, pas tërheqjes së trupave të huaja nga Afganistani./ REL

The post OKB bën thirrje për presion ndaj talibanëve për shkak të shkollimit të vajzave appeared first on Albeu.com.

Zyrtarët shtonin se do të ndalojnë puononjëset e mediave nëse nuk i përmbaheshin kodit të “veshjes modeste”, njoftonte një grup mediatik i pavarur që operon në Afganistan.

Abdul Ghaffar Farooq, zëdhënësi i ministrisë talibane për Promovimin e Vitytit dhe parandalimin e Vesit, sugjeronte se përfaqësueset në media duhet t’i përmbaheshin “kodit të veshjes modeste, duke shfaqur vetëm imazhe të grave të mbuluara me hixhab, e duke lënë të dukshëm vetëm sytë”, njoftonin në një deklaratë një shoqatë gazetarësh në Afganistan.

Organizata e pavarur tha se është e shqetësuar për lirinë e shtypit në vendin e qeverisur nga talibanët dhe ngriti shqetësim për përjashtimin e mundshëm të grave nga puna në media.

Gazetarët në Afganistan dhe monitoruesit e gazetarisë, janë përballur me kufizime të ashpra të punës në Afganistan.

Disa nga direktivat e qeverisë përfshijnë ndalimin e grave në radio e televizion, si dhe ndalim të aktoreve femra në serialet vendase.

Shumica e grave në Afganistan mbajnë shaminë e kokës në publik dhe urdhëresat për mbajtjen e ‘hixhabit islamik’ janë kontestuar prej paqartësisë dhe pamundësisë së interpretimit të saktë.

The post Talibanët ndalojnë gratë të punojnë në TV nëse nuk mbulojnë fytyrën në Afganistan appeared first on Albeu.com.

OKB-ja ka thënë se talibanët i kanë informuar ato verbalisht, mirëpo nuk ekzistojnë komunikime me shkrime.

Kombet e Bashkuara i kanë thënë stafit afgan – burrave dhe grave – që të mos raportojnë në punë për 48 orë, derisa të sqarohet kjo çështje në takimet me talibanët.

Prej kur talibanët janë kthyer në pushtet në Afganistan, në gusht të vitit 2021, të drejtat e grave janë shtypur në pothuajse çdo sektor.

“Ky është hapi i fundit që minon tentimet e organizatave për ndihmë që të arrijnë te ata që kanë më së shumti nevojë”, ka thënë një zëdhënës i OKB-së, duke shtuar se “nuk mund të operojnë dhe të ofrojnë ndihmë kyçe, pa gra në staf”.

OKB-ja e ka konsideruar urdhrin e talibanëve si “të papranueshëm”.

Punëtoret gra luajnë rol të rëndësishëm në operacionet në terren, sidomos në identifikimin e grave tjera në nevojë.

OKB-ja ka thënë se ka qenë duke punuar për të siguruar ndihmë humanitare për 23 milionë njerëz në Afganistan, të cilët përballen me kushte të rënda dhe krizë humanitare. /REL

The post OKB: Talibanët ua kanë ndaluar grave punën në organizatë appeared first on Albeu.com.

The post “Vrava 25 prej tyre”, talebanet i përgjigjen Princit Harry: U fshehe në pallatin e gjyshes appeared first on Albeu.com.

Në një deklaratë nga Borrell në lidhje me vendimet e talebanëve për pjesëmarrjen e grave në jetën publike, ai vëren se “Më 24 dhjetor, thuhet se talebanët kanë lëshuar një urdhër që ndalon gratë të punojnë për organizatat joqeveritare kombëtare dhe ndërkombëtare dhe kërcënojnë këto organizata me heqjen e licencave të tyre në rast mospërputhjeje. Kjo vjen pas ndalimit të javës së kaluar për gratë në universitet dhe shtypjes së dhunshme të protestave paqësore nga gratë kundër këtij vendimi”.

“BE shpreh neverinë e saj me këto vendime, të cilat shtojnë kufizimet e mëparshme të vendosura nga talebanët për aftësinë dhe të drejtën e grave për të punuar, për të marrë arsim dhe, siç theksohet vazhdimisht nga i gjithë komuniteti ndërkombëtar, përbëjnë një shkelje të qartë të të drejtave të tyre themelore të njeriut. Së bashku ato përbëjnë fshirjen e grave nga jeta publike” , shtoi ai.

The post Borrell: BE-ja dënon me forcë kufizimet e talebanëve appeared first on Albeu.com.

Zyrtari i policisё lokale‚ Mohamed Imtiaz shtoi se ”po zhvillohen kёrkime nё male pёr tё gjetur agresorёt”.

Kryeministri i vendit‚ Shehbaz Sharif e dёnoi sulmin duke e cilësuar terrorizmin si njё nga problemet kryesore.

Talebanёt pakistanezë‚ tё cilёt kanё vrarё rreth 80 000 njerёz ndёr vite‚ po rimarrin bazat e tyre edhe pas bisedimeve tё paqes me Islamabadin.

Ushtria pakistaneze i shtyu militantёt nё Afganistan nё njё seri sulmesh nga viti 2008 deri në vitin 2014.

The post Militantёt islamikë talebanë vrasin gjashtë policё në Pakistan appeared first on Albeu.com.

Gjithashtu bëhet fjalë edhe për pesë persona të plagosur gjatë rrëzimit të helikopterit Black Haëk në Kabul të Afganistanit.

Helikopteri u rrëzua gjatë një stërvitje ushtarake të talebanëve në Kabul për shkak të një ‘problemi teknik’, tha të shtunën ministria e mbrojtjes e grupit.

Video e rrëzimit tregon helikopterin në dukje duke u zhytur në hundë përpara se të godiste tokën, duke hedhur mbeturina.

Enayatullah Khëarizmi, zëdhënës i Ministrisë së Mbrojtjes të Afganistanit, konfirmoi rrëzimin, duke thënë: “Një helikopter amerikan Black Haëk, i cili ishte duke fluturuar për stërvitje, u rrëzua për shkak të një problemi teknik brenda kampusit të Universitetit të Mbrojtjes Kombëtare”.

Talebanët morën kontrollin e disa avionëve të prodhuar nga Amerika pasi pushtuan vendin në mes të gushtit të vitit të kaluar ndërkohë që mbetet e paqartë se sa janë ende në funksion.

The post Po stërviteshin me helikopterin amerikan, 3 talebanët vdesin pasi u përplasën në kampusin e universitetit appeared first on Albeu.com.

Kur talibanët më 15 gusht 2021 pushtuan Kabulin dhe nuk hasën në ndonjë rezistencë të madhe të forcave të sigurisë të presidentit, Ashraf Ghani, bota u habit. Fundamentalistët islamistë ia dolën të vinin sërish në pushtet, 20 vjet pasi SHBA hyri në Afganistan dhe e rrëzoi regjimin e talibanëve.

Sipas ekspertëve rrëzimi i qeverisë së Ghanit ishte i pashmangshëm, kur trupat e NATO-s në maj 2021 filluan të tërhiqeshin nga vendi i shkatërruar nga lufta. Kjo erdhi pas Uashingtoni negocioi një marrëveshje me talibanët në shkurt 2021, por shumë pak vetë e kishin pritur që vendi të dorëzohej kaq shpejt në duart e talibanëve. Ka pasur shumë kritika ndaj qeverive afgane, që qeverisnin që nga largimi i talibanëve në vitin 2001 me mbështetjen e SHBA. Megjithatë në 20 vitet e fundit ky vend i bëri disa hapa përpara. Mediat e pavarura u shtuan nën presidentët Hamid Karsai dhe Ashraf Ghani, gjendja e të drejtave të njeriut u përmirësua ndjeshëm, gjithnjë e më shumë vajza shkuan në shkollë dhe universitet, dhe shtresa e mesme afgane arriti një nivel mirëqenieje pak a shumë të mirë. Të gjitha këto arritje u shkatërruan në 12 muajt e fundit.

Kthim pas

Shumica e premtimeve që talibanët bënë në Doha në vitin 2021 në marrëveshjen me amerikanët nuk u përmbushën. Një qeveri gjithëpërfshirëse nuk është bërë realitet. Vajzat më të mëdha se 12 vjeç nuk mund të shkojnë në shkollë, gratë nuk lejohet të punojnë në shumicën e degëve të ekonomisë, parqet publike ato lejohet t’i vizitojnë vetëm në ditë të caktuara. Ekonomia e Afganistanit është në rënie të lirë dhe Kombet e Bashkuara paralajmërojnë nga një katastrofë humanitare.

Që nga ardhja në pushtet talibanët kërkojnë njohjen si qeveri legjitime e Afganistanit, një hap me rëndësi për ta, për të penguar kolapsin e plotë ekonomik të vendit. Miliona afganë janë të papunë dhe xhirollogaritë e tyre bankare janë të ngrira. Në janar OKB bëri thirrjen më të madhe në historinë e saj për të dërguar ndihma humanitare në Afganistan. Duhen 3,9 miliardë euro kërkoi OKB, që të pengohet një nga “krizat humanitare që po krijohet me shpejtësi të madhe”. Bashkësia ndërkombëtare heziton të dërgojë direkt fonde tek talibanët, sepse i trembet përdorimit të tyre për blerjen e armëve. Për këtë arsye Uashingtoni nuk jep as dritën jeshile për depozitat bankare të bankave të Afganistanit.

Të drejtat e grave janë shkelur

Sipas OKB Afganistani është i vetmi vend, në të cilin vajzat nuk lejohet të vizitojnë shkollën pas asaj fillore. Shumë gra që punonin dikur në zyrat shtetërore apo si ndihmëse u dërguan në shtëpi pas ardhjes në pushtet të talibanëve. Shumë gra protestuan kundër vendimeve kufizuese të talibanëve, por protestat u shtypën dhunshëm. “Në më pak se 1 vit pas ardhjes në pushtet të talibanëve miliona grave dhe vajzave i është marrë e drejta për një jetë të sigurtë, të lirë dhe të realizuar për shkak të politikës ekstremisht të ashpër të tyre”, është shprehur Agnes Callamard, sekretare e përgjithshme e Amnesty International.

Megjithatë disa grupime të të drejtave për vajzat e gratë janë ende aktive. Disa prej tyre e ngrenë zërin kundër politikës së talibanëve në mediat sociale, kundër arrestimeve arbitrare, zhdukjes me dhunë të grave dhe torturave fizike dhe psikike. Aktivisja Zholia Parsi është shprehur, se ka vendosur të vazhdojë protestat për të ardhmen e fëmijëve të saj. “Një nga vajzat e mia do duhej të studiojë në universitet, tjetra duhej të ishte klasën e 11-të. Kur e shoh gjendjen e tyre psikike, nuk kam rrugë tjetër veç të protestoj.”

Mediat në rrezik

Mediat e pavarura shikohen si armiq nga talibanët. Ky sektor bëri përparime në vitet 2001-2020, por tani shumë gazetarë afganë janë në ekzil ose kanë humbur punën. Sipas “Reporterëve pa kufij” 43% e mediave afgane janë mbyllur në tre muajt e fundit. Edhe aksionet e ashpra kundër mediave pas ardhjes në pushtet të talibanëve bënë që të shuhej peizazhi i gjerë mediatik në vend. “Talibanët i vendosën mediat nën një censurë të fortë, pavarësisht nëse bëhej fjalë për lajmin apo për shou”, thotë Mohamad Zia Bumia nga Asociacioni i Mediave të Azisë Jugore, përgjegjës për Afganistanin për DW. Më shumë kanë vuajtur gazetaret femra, thotë ai.

Gjendja është serioze, por bashkësia ndërkombëtare i kushton shumë pak vëmendje Afganistanit. Konflikti në Ukrainë dhe tensionet me Tajvanin dominojnë axhendën politike aktuale. Shumë vëzhgues bëjnë krahasime me situatën në fund të viteve 90-të. Në vitin 1996 talibanët erdhën në pushtet, por bashkësia ndërkombëtare kishte vështirësi të kuptonte pasojat. Larg vëmendjes ndërkombëtare si edhe për shkak të mungesës së interesit ky vend u kthye në një vatër për grupet militante lokale dhe ndërkombëtare. “Talibanët kanë lidhje me terroristë ndërkombëtarë. Rikthimi i tyre në pushtet u ka dhënë hov organizatave xhihadiste. Në një kohë që ato konsolidohen më tej, lidhjet e tyre strategjike dhe taktike me sponsorizuesit e terrorizmit do të forcohen dhe kështu rrezikohet siguria dhe paqja në rajon e më tej”, thotë ish-zyrtari i qeverisë afgane, Farid Amiri./DW/

The post Si ka ndryshuar jeta në Afganistan nën talebanët? appeared first on Albeu.com.

Talebanët do e festojnë kthimin e tyre në pushtet me një festë kombëtare të hënën, pas një viti të trazuar që pa të drejtat e grave të shtypeshin dhe një krizë humanitare që përkeqësohej.

Pikërisht një vit më parë, islamistët e linjës së ashpër pushtuan Kabulin pasi ofensiva e tyre rrufe mbarëkombëtare kundër forcave qeveritare i dha fund 20 viteve të ndërhyrjes ushtarake të udhëhequr nga SHBA.

“Ne përmbushëm detyrimin e xhihadit dhe çliruam vendin tonë,” tha Niamatullah Hekmat, një luftëtar që hyri në Kabul më 15 gusht të vitit të kaluar vetëm disa orë pasi presidenti i atëhershëm Ashraf Ghani u largua nga vendi.

Një tërheqje kaotike e forcave të huaja vazhdoi deri më 31 gusht, me dhjetëra mijëra njerëz që nxituan drejt aeroportit të Kabulit duke shpresuar që të evakuoheshin në çdo fluturim jashtë Afganistanit.

Imazhet e turmave që sulmojnë aeroportin, ngjiten në majë të avionëve – dhe disa të kapur pas një avioni ngarkesash ushtarake amerikane që po nisej teksa ai rrotullohej në pistë – u transmetuan në buletinet e lajmeve anembanë botës.

Autoritetet nuk kanë njoftuar deri më tani ndonjë festim zyrtar për të shënuar përvjetorin, por televizioni shtetëror tha se do të transmetonte programe speciale.

Luftëtarët talebanë, megjithatë, shprehën lumturinë që lëvizja e tyre tani ishte në pushtet – edhe pse agjencitë e ndihmës thonë se gjysma e 38 milionë banorëve të vendit përballen me varfëri ekstreme.

“Koha kur ne hymë në Kabul dhe kur amerikanët u larguan, ato ishin momente gëzimi”, tha Hekmat, tani një pjesëtar i forcave speciale që ruanin pallatin presidencial.

The post Talebanët festojnë 1-vjetorin e rikthimit në pushtet: Përmbushëm detyrimin e xhihadit appeared first on Albeu.com.

Pas tërheqjes së forcave amerinake nga atje, në pushtet erdhën talebanët.

Në prag të përvjetorit të parë të tërheqjes kaotike të ushtrisë amerikane nga Afganistani, zyrtarë të administratës thonë se Shtetet e Bashkuara janë në një pozitë më të fortë strategjike duke i dhënë fund luftës.

Zyrtarët thonë se, sulmi i fundit që eliminoi udhëheqësin e al-Kaidës Ayman al-Zawahiri, tregon aftësitë që kanë Shtetet e Bashkuara për të vepruar nga distanca në luftën kundër terrorizmit. Por nga ana tjetër, ka edhe nga ata që ndjehen të zhgënjyer lidhur me atë që e shohin si mungesë përpjekjesh nga ana e administratës për të nxjerrë mësime nga tëheqja e konfliktit 20-vjeçar.

Turma afganësh në aeroportin e Kabulit, mes dëshpërimit për t’u larguar nga vendi. Pati edhe nga ata që ranë nga avionët dhe vdiqën, ndërsa një sulm vetvrasës u mori jetën 180 vetëve, përfshirë 13 ushtarëve amerikanë. Shumë pajisje ushtarake amerikane ranë në duart e talebanëve. Këto imazhe ende nuk shqiten nga mendja kur ka kaluar gati një vit nga tërheqja e ushtarit të fundit amerikan.

“Departamentet dhe agjencitë kanë filluar rishikimet e tyre të pavarura pas operacioneve në fund të misionit ushtarak amerikan në Afganistan”, tha zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë Karine Jean-Pierre.

Mes agjencive amerikane që po shqyrtojnë tërheqjen e përgjakshme dhe kaotike janë Departamenti i Shtetit dhe Pentagoni. Por është e paqartë se kur do të dalin raportet dhe nëse ndonjë pjesë do të publikohet.

Zyrtarët thonë se do ta shënojnë përvjetorin duke nderuar “shërbimin dhe sakrificën” e atyre që dhanë jetën për të shpëtuar të tjerët dhe duke u përqendruar në atë se si Shtetet e Bashkuara tani kanë një pozitë më të fortë strategjike.

Në fillim të gushit një sulm amerikan me dron eleminoi udhëheqësin e al-Kaidës Ayman al-Zawahiri.

“Drejtësia është vënë në vend dhe ky udhëheqës terrorist është eleminuar”, tha Presidenti Biden.

Eleminimi i al-Zawahirit është dëshmi e aftësive amerikane nga distanca kundër terrorizmit, thotë për Zërin e Amerikës analisti Michael Kugelman me Qendrën Wilson.

“Eliminimi i Zawahirit e mundëson administratën të vërë në pah se trupat amerikane janë kthyer në vendin e tyre, janë larguar nga rreziku, por ama vazhdon të bëjë gjithçka të mundur për të mbrojtur amerikanët në mbarë botën nga kërcënimet terroriste”.

Por kritikët thonë se ka mungesë përpjekjesh për të nxjerrë mësime nga lufta ku humbën jetën më shumë se 2400 trupa amerikane me një kosto ditore prej 300 milionë dollarësh për 20 vjet rrjesht, gjatë administratave të ndryshme.

Zëri i Amerikës bisedoi përmes rrjetit Skype me analistin Jonathan Schroden të Qendrës për Analizat Detare.

“Ka një dështim dypartiak, çka do të thotë se nuk ka një nxitje të madhe për njërën apo tjetrën palë që të nxjerrin mësime. Kjo thumbon rëndë të dy partitë politike amerikane pasi është një luftë që kemi humbur. Ndoshta do të duhet të kalojë kohë që njerëzit e përfshirë drejtëpërdrejt në luftë të mos kenë më poste në qeveri, në mënyrë që shqyrtimi në mënyrë kritike i asaj që ndodhi të jetë më pak sensitiv”.

Ndërkohë, grupet humanitare po tërheqin vëmendjen mbi gjendjen e rëndë të popullit afgan që po përballet me varfëri dhe dëshpërim. Organizatat e refugjatëve po i kërkojnë administratës amerikane që të përshpejtojë zhvendosjen e dhjetëra mijëra aleatëve afganë të mbetur në atë vend.

The post Një vit pas tërheqjes amerikane nga Afganistani appeared first on Albeu.com.