Prej më shumë se tre vitesh, sipërmarrjet po tentojnë të sjellin punonjës të huaj, por në pjesën më të madhe ky ka rezultuar një eksperiment i pasuksesshëm.

Punonjësit e huaj në shumë raste largoheshin, edhe pse u ofrohej pagë nga 600 deri në 800 euro/muaj, akomodim dhe ushqim, me qëllim mbajtjen e punëtorëve më të kualifikuar.

Shumë biznese pohojnë se janë tërhequr nga rekrutimet e aziatikëve nga frika e largimit, por edhe kostove të larta të mbajtjes së tyre deri në 600 USD në muaj që nuk justifikohen me rendimentin e punës.

Të dhënat nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive (AKPA) 2022-2023 bëjnë të ditur se pavarësisht rritjes, numri i shtetasve të huaj të pajisur me leje pune në vend është i papërfillshëm në raport me tregun dhe kërkesat e tj.

Në vitin 2023, shtetasit e pajisur me leje pune në total arritën në 9,825, me një rritje prej 18.3% në raport me vitin e mëparshëm.

Për krahasim, të punësuarit në vend në fund të vitit 2023, sipas INSTAT, ishin 1.32 milionë. Duke hequr administratën shtetërore, prej 181 mijë personash, gjithsej janë 1.14 milionë të punësuar në sektorin privat dhe atë bujqësor.

Si rrjedhojë, të huajt në 2023 përbënin vetëm 0.86% të totalit të atyre që punojnë në sektorin privat apo në bujqësi.

Po sipas të dhënave nga AKPA, për vitin 2023 në vend të parë është sektori i Akomodimit dhe shërbimit ushqimor me 1094 miratime punësimi; i dytiështë sektori i ndërtimit me 999 miratime; në vendin e tretë sektori Aktivitete të tjera shërbimi me 985 miratime; në vendin e katërt, sektori i Tregtisë me shumicë dhe pakicë me 848 miratime dhe më pas sektori Industri të tjera përpunuese, me 788 miratime.

Për vitin 2023, të huajt me numrin me të lartë janë sipas AKPA janë nga Turqia, Bangladeshi, Nepali, India dhe Italia. Gjatë vitit 2023, numri më i lartë i lejeve unike të miratuara ishte gjatë muajit maj me përkatësisht 1,421 leje.

Së fundmi u bënë të ditura planet e qeverisë për një marrëveshje me një shtet të huaj për të sjellë 40 mijë punonjës të huaj, pa dhënë shumë detaje se si do të funksionojë kjo skemë dhe pse duhet të ndërmarrë një rol të tillë qeveria. Gjithsi, duke pasur parasysh tendencën dhe shifrat e deritanishme, vështirë që kjo skemë të funksionojë.

Inspektimet e AKPA: Punonjësit e huaj dominojnë në prodhim, tregti dhe ndërtim

Në rreth 10 mijë inspektime të kryera të subjekte të ndryshme gjatë vitit të shkuar, Inspektorati Shtetëror i Punës dhe Shërbimeve Shoqërore ka hasur 1350 shtetas të huaj të punësuar pranë tyre.

“Rritja e punësimit të punëmarrësve të huaj solli një vëmendje të veçantë në praktikën inspektuese në kontrollin e kushteve të tyre të punës për të siguruar që ata të kenë kushte të sigurta, të drejta dhe të barabarta në punë.

Kjo gjithashtu, thekson nevojën për Inspektoratin e Punës të vazhdojë të përqendrojë aktivitetin edhe në zbatimin e ligjit dhe në garantimin e respektimit të të drejtave të punëmarrësve të huaj”, thuhet në dokument.

Por cilët janë në fakt sektorët ku hasen më shpesh të huajt sipas inspektimeve të kryera. Inspektorati raporton se dominojnë kryesisht në ndërmarrjet prodhuese me 592 punonjës të hasur gjatë kontrolleve në 1913 subjekte.

Ndërkohë në të këto subjekte kanë qenë edhe 9 punonjës pa leje pune. Sa i takon ndërmarrjeve prodhuese kjo lidhet me fasoneritë të cilat më herët deklaruan për një nismë të tillë për shkak të mungesës së forcës punëtore vendase duke testuar punonjës nga Bangladeshi që në finale gjithsesi është cilësuar si një masë jo e suksesshme pasi kostot dhe largimet kanë qenë të larta.

Sektori i dytë është ai i tregtisë ku bëjnë pjesë hotele, bare, restorante me 195 punonjës që janë konstatuar gjatë kontrolleve në 3797 subjekte.

Të gjithë të huajt kanë qenë me leje pune në ndërtim, janë gjetur 147 punonjës të huaj pas inspektimeve në 1786 subjekte teksa 5 punonjës janë gjetur pa leje pune.

Në sektorin minerar kanë rezultuar 115 punonjës të huaj nga 182 miniera të inspektuara. Ndërkohë 20 punonjës të huaj, janë konstatuar gjatë inspektimeve në transport dhe telekomunikacion.

Grupi “të tjera” mban një numër prej 277 punonjësish. Në total gjatë vitit 2023, janë kryer 9820 inspektime ku kanë rezultuar 1350 shtetas të huaj me leje pune dhe 27 pa një të tillë.

The post Shpresa tek të huajt, por në Shqipëri ka më pak se 10 mijë që punojnë, 1% e totalit appeared first on Albeu.com.

Qyteti Kemmerer në shtetin Uajoming është mbështetur tek qymyrguri për mbi një shekull. Deri rishtazi, ky qytet i vogël njihej vetëm për fosile peshqish 55 milionë vjeçare të zbuluara në guroret e tij.

Në nëntor, një kompani e mbështetur nga Bill Gates, “TerraPower”, njoftoi se kishte përzgjedhur këtë qytet për ndërtimin e një centrali bërthamor të pazakontë, që ftohet me natrium. Ky central bërthamor pritet të punësojë personat që do të humbasin vendet e punës me mbylljen e një termocentrali me qymyr në vitin 2025.

Vendasit shpresojnë që projekti i kompanisë TerraPower do të ndihmojë rreth 230 punonjësit e termocentralit dhe rreth 300 punonjësit e minierës që e furnizon atë me qymyrguri.

“Nuk di nëse do të kishte mbijetuar dot qyteti Kemmerer nëse do të humbisnim njëkohësisht termocentralin dhe minierën. Do të shndërrohej ndoshta në një qytet fantazmë”, thotë Crystal Bowen, punonjëse e termocentralit.

Drejtuesi i termocentralit thotë se kompania TerraPower është zotuar të trajnojë punëtorët që do të duan të kalojnë tek centrali bërthamor.

“Thanë se do të ketë një program dy vjeçar trajnimi për njerëzit që dëshirojnë të punojnë tek centrali bërthamor. Momenti është i favorshëm, megjithëse nuk janë qartësuar ende detajet. Por, do t’u jepet një shans pjesës më të madhe të njerëzve që do të duan të punojnë tek objekti i ri”, thotë Rodger Holt.

Megjithëse centrali bërthamor mendohet se mund të jetë funksional në vitin 2028, kryebashkiaku thotë se lajmi ka rritur që tani interesimin për pasuritë e patundshme dhe po i jep jetë të re qytetit.

“Jam absolutisht në favor të shpëtimit të mjedisit tonë. Nëse bëhemi pjesë e përpjekjeve për ta shpëtuar dhe përmirësuar mjedisin tonë, jam plotësisht pro kësaj. Ajo që po ndodh me centralin e natriumit do të jetë shpëtimi i komunitetit tonë”, thotë zoti Thek.

Energjia bërthamore po shfaqet si zgjidhja për të plotësuar boshllëkun energjitik, ndërkohë që vendet po pakësojnë përdorimin e qymyrgurit, naftës dhe gazit natyror për të zvogëluar ndotjen e atmosferës dhe për të shmangur disa nga efektet më të këqija të nxehjes së planetit.

“Presim pra një zgjerim masiv të energjisë nga era dhe dielli, dhe jemi në favor të kësaj. Por që ta plotësojmë këtë energji nga era dhe dielli, nëse do të mbyllim me kalimin e kohës shfrytëzimin e burimeve fosile, do të na nevojitet vërtet energjia bërthamore, si një burim pa ndotje dhe që furnizon 24 orë në ditë”, thotë Chris Levesque, drejtor ekzekutiv i kompanisë TerraPower.

Ai thotë se teknologjia e re me natrium është shumë më e sigurtë dhe se nuk mbështetet në burime të jashtme për ftohjen e reaktorit, pa patur nevojë për furnizim të vazhdueshëm me ujë. Por jo të gjithë janë dakort se kjo teknologji prodhon më pak ndotje.

“Në fakt, energjia bërthamore prodhon materiale shumë radioaktive që janë kancerogjene, si dhe prodhon një volum mbetjesh që do të qëndrojnë në mjedis për qindra mijëra vite. Pra, është e vështirë ta quajmë energjinë bërthamore të pastër, duke u bazuar vetëm tek kriteri i çlirimit të dioksidit të karbonit. Mendoj se është një term i pavërtetë për energjinë bërthamore”, thotë Edwin Lyman, nga një shoqatë shkencëtarësh që monitoron projektet bërthamore.

Një tjetër disavantazh është se centrali bërthamor do të duhet të funksionojë me uranium të pasuruar në 20%, ose katër herë më shumë se në centralet e zakonshme bërthamore. Ky lloj materiali nuk prodhohet aktualisht në Shtetet e Bashkuara dhe do të duhej të merrej nga Rusia.

Projekti pritet të kushtojë rreth 4 miliardë dollarë dhe gjysma e këtyre fondeve do të jepen nga Departamenti i Energjisë./voa

The post Qyteza amerikane i mban shpresat tek energjia bërthamore, synohet vendosja e një reaktori të avancuar me natrium appeared first on Albeu.com.