In Pristina, Kosovo’s caretaker Prime Minister Albin Kurti held a meeting with political and civil society representatives from the Preshevo Valley. During the meeting, Kurti accused Serbian institutions of implementing systematic discrimination against Albanians.

Beyond the political positions, the question remains as to the extent to which international institutions are addressing this problem and whether the deactivation of residential addresses, threats, pressure and the underrepresentation of Albanians are being treated with the necessary attention.

According to experts, the political support of Kosovo and Albania must be translated into concrete diplomatic steps, the documentation of facts and international pressure. At the same time, the Albanians of the Valley must play a leading role in this agenda.

In this context, the question arises as to whether Serbia can be asked to meet European standards and respect human rights while the problems of Albanians in Preshevo, Bujanoc and Medvegjë continue to remain on the margins of the international agenda. There is also a need for an answer as to who should provide stronger support to this community.

Analyst and publicist Nehat Hyseni raises the question of the extent to which the world is listening to the voice of Albanians from Preshevo, Bujanoc and Medvegjë. He made this assessment while commenting for “Bota sot” on Albin Kurti’s meeting with Albanian political representatives from the Preshevo Valley in Pristina, as well as the prime minister’s accusations against Belgrade’s policies.

According to Hyseni, Kurti’s meeting and statements once again bring to the center of attention a problem that for many years has been considered peripheral in the Balkans: the political, legal, institutional and demographic position of Albanians in Preshevo, Bujanoc and Medvegjë.

He believes that the debate should not be limited to the question of whether Kosovo’s prime minister has the right to speak on this issue. For Hyseni, the main question is what international institutions are doing in response to a situation that the Albanians of the Valley describe as systematic discrimination and which, over the years, has been documented by local and international organizations.

Hyseni says that such a problem can no longer be covered up solely through diplomatic statements. According to him, Pristina and Tirana have the right to react in defense of the Albanians of the Valley, but the greater need is for the issue to be taken to international institutions and addressed through measurable mechanisms for the protection of human rights.

Among the problems, he lists the deactivation of residential addresses, inadequate representation in state institutions, obstacles to the official use of the Albanian language, issues concerning education and school textbooks, the lack of economic development and employment, as well as the continued weakening of the Albanian institutional presence.

According to Hyseni, these phenomena cannot simply be presented as an ordinary political confrontation between Albanians and Serbs. He argues that when a community’s opportunities to live, work, vote, be represented and develop its life in an area where it has historically lived are gradually restricted, fundamental human rights are being violated.

Referring to reports about the deactivation of Albanians’ residential addresses, Hyseni says that this practice has raised concerns over the loss of civil and political rights. These include the right to vote, property rights, health insurance and employment opportunities.

For this reason, he says, it is not enough for Pristina to react while Belgrade rejects the accusations. He calls for the establishment of an international mechanism that would measure, document and assess the reality on the ground.

Regarding the international approach, Hyseni notes that the situation of the Albanians of the Valley has for years been kept in an intermediate zone between Serbia’s domestic affairs and regional diplomacy. According to him, there has been a response, but not at the level or with the intensity demanded by the situation.

He says the attention of the international community has often focused on the Belgrade–Pristina dialogue, while the Albanians of Preshevo, Bujanoc and Medvegjë have not been part of the table where issues directly affecting their future are discussed. Hyseni calls this a political paradox.

If the protection of communities constitutes one of the European and Euro-Atlantic standards, then, according to him, different criteria cannot be applied to Albanians in Serbia and Serbs in Kosovo.

Hyseni considers the inclusion of the issue of the Albanians of the Valley on the agenda of the United States Congress through H.R. 6411 – the Preshevo Valley Discrimination Assessment Act – an important step.

He explains that this initiative seeks to request that the U.S. secretary of state prepare a report on how ethnic minorities are treated in Serbia, paying particular attention to the Albanians of the Valley.

Although it does not yet constitute a solution to the problem, Hyseni considers the initiative a move of strategic importance. Its significance, he says, lies in the possibility that the issue will no longer be seen merely as a series of political complaints, but will move to the level of an institutional assessment of Serbian state policy toward minorities. This is precisely what the Albanians of the Valley should demand, he emphasizes.

Addressing the responsibility of the Serbian authorities, Hyseni says that President Aleksandar Vučić and the institutions in Belgrade have a direct obligation to create equal conditions for all citizens of Serbia, regardless of ethnicity.

According to him, it is not enough to claim that the Constitution grants Albanians equal rights. Rights, Hyseni argues, are assessed not only by the content of the Constitution, but by their implementation in everyday life.

A functioning democracy must show in practice that every Albanian in Preshevo, Bujanoc or Medvegjë has real opportunities for education, employment, representation, use of their language, political participation, economic development and legal security. If these guarantees exist only in documents, then, according to Hyseni, there is a deep gap between formal and substantive equality.

Hyseni stresses that the initial responsibility for representing this community belongs to the Albanians themselves in Preshevo, Bujanoc and Medvegjë. Neither the government in Pristina nor the one in Tirana, he says, can replace the political, institutional and civic organization of the Albanians living there.

However, he adds that the Albanians of the Valley should neither be left nor can they be left alone. Kosovo and Albania must act first, not through occasional reactions, but through a coordinated, joint and long-term policy.

For Kosovo, the Valley should not remain merely a topic of national symbolism, but should also be viewed through the lens of human rights and security in the region. Albania, meanwhile, as a NATO member and a candidate for membership in the European Union, should make stronger use of its diplomatic capital in Brussels, Washington, Berlin, London and international organizations.

According to Hyseni, the Albanian diaspora can also play an important role. He calls for the establishment of a structured diplomacy for the Preshevo Valley in Washington, Brussels, London and other European capitals, based on documents, reports, statistical data and concrete testimony.

The general assertion that Albanians are being discriminated against is not sufficient, he stresses. Only thorough documentation can turn a national issue into a credible international matter.

According to Hyseni, Serbia’s European Union integration process is an important instrument that Brussels can use to address the situation. He asks whether Serbia can advance toward the EU without resolving the real problems of its minorities and answers that this should not happen without a serious assessment of human rights and minority standards.

He calls for the standards Brussels imposes on Kosovo regarding the treatment of minority communities to also be applied to Serbia in relation to the Albanians of the Valley. Hyseni emphasizes that this is not a demand for privileges, but the implementation of a European principle.

One of the greatest historical problems, he says, is the fact that the fate of the Albanians of the Valley has been treated as a secondary issue in relations between Belgrade and Pristina. This approach, he says, must come to an end.

The Albanians of Preshevo, Bujanoc and Medvegjë must not serve as bargaining chips in political negotiations. Hyseni calls for them to have their own voice, agenda and representation.

Pristina, he says, must also act carefully. Support for the Valley is essential, but it must be institutionalized, inclusive and coordinated with the legitimate representatives of the Albanians in the area.

Hyseni proposes that Pristina and Tirana, together with Albanian representatives from the Valley, prepare a “National and International Strategy for the Preshevo Valley.” As part of this effort, the American initiative H.R. 6411 should be used as a new opportunity to place the problem within a serious international framework.

Concluding his position, Hyseni says that the Albanians of the Valley are no longer asking for pity, but for equality, justice and institutional guarantees. According to him, the demand is not for special treatment because of their Albanian identity, but for the implementation of standards that Serbia itself has accepted as a European state. He describes this as the strongest political and legal path.

According to Hyseni, Prime Minister Kurti’s statements can produce results only if they are followed by concrete policies. Similarly, Tirana’s reactions become meaningful when accompanied by active diplomacy. Nevertheless, the primary responsibility continues to lie with Serbia’s institutions and, above all, with the international community, which must demand the implementation of human rights standards.

Hyseni emphasizes that the Preshevo Valley is not only an Albanian issue, but also a test of democracy, minority protection and the credibility of European policy in the Balkans.

If Europe and the United States seek a stable Balkans, they must understand that a community that feels discriminated against, forgotten and unprotected represents not only a problem for itself, but also for the democratic stability of the entire region.

He concludes that the Albanians of the Valley are not seeking war, but the opportunity to live freely, equally and with dignity in their homeland. This demand, according to Hyseni, should no longer be heard only in Pristina, but must also reach Belgrade, Brussels, Washington, Strasbourg and New York.

Analyst and activist Shefqet Avdimetaj told “Bota sot” that the situation of Albanians in the Preshevo Valley can no longer be considered a peripheral Balkan issue, let alone an exclusively domestic problem of Serbia. When the rights of a community are violated, he says, the issue falls within the sphere of human rights and international responsibility.

Avdimetaj calls Kosovo Prime Minister Albin Kurti’s meeting with political representatives of the Preshevo Valley important, as it brings renewed attention to a problem that has required serious treatment for years.

He agrees with the accusations Kurti directed at President Vučić and Serbian institutions, saying that they are supported by the reality that the Albanians of the Valley have faced for many years.

According to Avdimetaj, discrimination, the deactivation of residential addresses, underrepresentation in institutions and political pressure cannot be minimized or portrayed as ordinary features of Balkan politics.

However, he emphasizes that meetings and political statements should not mark the end of Pristina’s engagement. On the contrary, its political responsibility should begin precisely at this point.

Avdimetaj says that accusations against Vučić alone are not enough. They must be followed by concrete diplomacy, the recording of facts and international pressure.

According to him, the Albanians of the Valley need not only someone who speaks on their behalf, but a policy capable of producing concrete results.

Analyzing the role of international institutions, Avdimetaj recalls that established mechanisms exist for the protection of minorities and human rights. The European Convention on Human Rights prohibits discrimination, while the Council of Europe’s Framework Convention for the Protection of National Minorities requires the preservation of identity, language and culture, as well as guarantees for minority participation in public life.

For Avdimetaj, the lack of documents and conventions is not the problem. The difficulty lies in their failure to be implemented and in the lack of sufficient political pressure on Belgrade.

He says the European Union cannot demand democracy, the rule of law and respect for human rights from Serbia while the problems of Albanians in the Valley continue to remain outside the main focus of the European agenda.

If Serbia aims to move forward toward the European Union, respect for the rights of Albanians must become a measurable criterion of this process. According to Avdimetaj, double standards are unacceptable.

He also calls for political blackmail, threats and pressure against Albanians not to be interpreted as ordinary rhetoric. Any action that creates insecurity and fear or could encourage the displacement of a community must be documented, monitored and addressed by international institutions.

Avdimetaj calls on Kosovo and Albania to develop a common, coordinated and long-term approach toward the Albanians of the Valley. According to him, Kosovo should raise the issue in Brussels and Strasbourg, while Albania should use its diplomatic influence to keep it on the international agenda.

At the same time, he insists that the Albanians of the Valley must be active participants and protagonists of this policy. They should not be discussed without their presence and involvement.

Avdimetaj explains that the demands of the Albanians of Preshevo, Bujanoc and Medvegjë are not aimed at securing privileges, but at guaranteeing fundamental rights. They want to live freely in their own country, receive education in their mother tongue, have employment opportunities, be represented in public institutions and preserve their identity.

In his argument, Avdimetaj quotes the philosopher Georg Wilhelm Friedrich Hegel, who said that “The truth is the whole.” For the analyst, the truth about the Valley is that democracy, stability and European integration cannot be demanded in the region while tolerating the fact that Albanians there continue to struggle for their fundamental rights.

On this basis, he poses a direct question to Brussels, Strasbourg and Washington: if human rights apply universally, why are the Albanians of the Valley still being forced to fight for respect for them?

Avdimetaj believes that Albania and Kosovo should strongly support the Albanians of the Valley. At the same time, he calls on international institutions to clearly declare that the rights of this community are not bargaining chips, must not be used as a political tool and cannot be postponed indefinitely.

In conclusion, Shefqet Avdimetaj emphasizes that the demand of the Albanians of the Valley can be summed up as equality, dignity and freedom in their own country. According to him, this is not a nationalist demand, but a democratic and human one.

The post Hyseni: The voice of Preshevo, Bujanoc and Medvegjë must reach Belgrade, Brussels, Washington, Strasbourg and New York appeared first on Albeu.com.

Në Prishtinë, kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, zhvilloi një takim me përfaqësues politikë dhe të shoqërisë civile nga Lugina e Preshevës. Gjatë tij, Kurti akuzoi institucionet serbe se po zbatojnë diskriminim sistematik ndaj shqiptarëve.

Përtej qëndrimeve politike, mbetet çështja se në çfarë mase po merren institucionet ndërkombëtare me këtë problem dhe nëse pasivizimi i adresave, kërcënimet, presionet dhe nënpërfaqësimi i shqiptarëve po trajtohen me vëmendjen e nevojshme.

Sipas ekspertëve, mbështetja politike e Kosovës dhe Shqipërisë duhet të përkthehet në hapa konkretë diplomatikë, dokumentim të fakteve dhe trysni ndërkombëtare. Në të njëjtën kohë, shqiptarët e Luginës duhet të kenë rol udhëheqës në këtë agjendë.

Në këtë kontekst shtrohet pyetja nëse Serbisë mund t’i kërkohet përmbushja e standardeve evropiane dhe respektimi i të drejtave të njeriut, ndërkohë që problemet e shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc e Medvegjë vazhdojnë të mbeten në skajet e agjendës ndërkombëtare. Po ashtu, kërkohet përgjigje se kush duhet ta mbështesë më fuqishëm këtë komunitet.

Analisti dhe publicisti Nehat Hyseni ngre pyetjen se deri në çfarë mase bota po e dëgjon zërin e shqiptarëve të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës. Ai e bëri këtë vlerësim duke komentuar për “Bota sot” takimin e Albin Kurtit me përfaqësuesit politikë shqiptarë të Luginës së Preshevës në Prishtinë, si dhe akuzat e kryeministrit ndaj politikës së Beogradit.

Sipas Hysenit, takimi dhe deklaratat e Kurtit sjellin sërish në qendër të vëmendjes një problem që për shumë vjet është konsideruar periferik në Ballkan: pozitën politike, juridike, institucionale dhe demografike të shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë.

Ai vlerëson se debati nuk duhet të kufizohet te pyetja nëse kryeministri i Kosovës ka të drejtë të flasë për këtë temë. Për Hysenin, çështja kryesore është se çfarë po ndërmarrin institucionet ndërkombëtare përballë një situate që shqiptarët e Luginës e cilësojnë diskriminim sistematik dhe që, ndër vite, është dokumentuar nga organizata vendore dhe ndërkombëtare.

Hyseni thotë se një problem i tillë nuk mund të mbulohet më vetëm përmes deklaratave diplomatike. Sipas tij, Prishtina dhe Tirana kanë të drejtë të reagojnë në mbrojtje të shqiptarëve të Luginës, por nevoja më e madhe është që tema të dërgohet në institucionet ndërkombëtare dhe të trajtohet me mekanizma të matshëm për mbrojtjen e të drejtave të njeriut.

Mes problemeve ai rendit pasivizimin e adresave të banimit, përfaqësimin e pamjaftueshëm në institucionet shtetërore, pengesat në përdorimin zyrtar të shqipes, çështjet e arsimit dhe teksteve shkollore, mungesën e zhvillimit ekonomik dhe të punësimit, si dhe zbehjen e vazhdueshme të pranisë institucionale shqiptare.

Sipas Hysenit, këto dukuri nuk mund të paraqiten thjesht si një përplasje e zakonshme politike mes shqiptarëve dhe serbëve. Ai argumenton se, kur një komuniteti i kufizohen gradualisht mundësitë për të jetuar, punuar, votuar, për t’u përfaqësuar dhe për ta zhvilluar jetën në hapësirën ku ka banuar historikisht, atëherë cenohen të drejtat themelore të njeriut.

Duke iu referuar raportimeve për pasivizimin e adresave të shqiptarëve, Hyseni thotë se kjo praktikë ka krijuar shqetësime për humbjen e të drejtave civile dhe politike. Në këtë grup përfshihen e drejta e votës, e drejta mbi pronën, sigurimi shëndetësor dhe mundësitë për punësim.

Për këtë arsye, sipas tij, nuk mjafton që Prishtina të reagojë dhe Beogradi t’i hedhë poshtë akuzat. Ai kërkon ngritjen e një mekanizmi ndërkombëtar që do ta maste, dokumentonte dhe vlerësonte realitetin në terren.

Sa i përket qasjes ndërkombëtare, Hyseni vëren se gjendja e shqiptarëve të Luginës është mbajtur prej vitesh në një zonë të ndërmjetme mes çështjeve të brendshme të Serbisë dhe diplomacisë rajonale. Sipas tij, reagim ka pasur, por jo në nivelin dhe me intensitetin që e kërkon situata.

Ai thotë se vëmendja e bashkësisë ndërkombëtare është përqendruar shpesh te dialogu Beograd–Prishtinë, ndërsa shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës nuk kanë qenë pjesë e tryezës ku trajtohen tema që ndikojnë drejtpërdrejt në të ardhmen e tyre. Hyseni e quan këtë një paradoks politik.

Nëse mbrojtja e komuniteteve përbën një prej standardeve evropiane dhe euroatlantike, atëherë, sipas tij, nuk mund të aplikohen kritere të ndryshme për shqiptarët në Serbi dhe për serbët në Kosovë.

Hyseni e vlerëson si hap të rëndësishëm përfshirjen e çështjes së shqiptarëve të Luginës në agjendën e Kongresit të Shteteve të Bashkuara përmes H.R. 6411 – Preshevo Valley Discrimination Assessment Act.

Ai shpjegon se kjo nismë synon t’i kërkojë Sekretarit amerikan të Shtetit hartimin e një raporti mbi mënyrën se si trajtohen pakicat etnike në Serbi, duke i kushtuar vëmendje të posaçme shqiptarëve të Luginës.

Ndonëse nuk përbën ende zgjidhje për problemin, Hyseni e konsideron këtë nismë një lëvizje me peshë strategjike. Rëndësia e saj, sipas tij, lidhet me mundësinë që çështja të mos shihet më vetëm si një seri ankesash politike, por të kalojë në nivelin e vlerësimit institucional të politikës shtetërore serbe ndaj pakicave. Pikërisht këtë duhet të kërkojnë shqiptarët e Luginës, thekson ai.

Duke trajtuar përgjegjësinë e autoriteteve serbe, Hyseni deklaron se presidenti Aleksandar Vuçiq dhe institucionet në Beograd kanë detyrim të drejtpërdrejtë të krijojnë kushte të barabarta për të gjithë qytetarët e Serbisë, pa dallim etnie.

Sipas tij, nuk mjafton pretendimi se Kushtetuta u njeh shqiptarëve të drejta të barabarta. Të drejtat, argumenton Hyseni, nuk vlerësohen vetëm nga përmbajtja e Kushtetutës, por nga zbatimi i tyre në jetën e përditshme.

Një demokraci që funksionon duhet të tregojë në praktikë se çdo shqiptar në Preshevë, Bujanoc ose Medvegjë ka mundësi reale për arsimim, punësim, përfaqësim, përdorim të gjuhës, pjesëmarrje politike, zhvillim ekonomik dhe siguri juridike. Nëse këto garanci gjenden vetëm në dokumente, atëherë, sipas Hysenit, ekziston një hendek i thellë mes barazisë formale dhe asaj substanciale.

Hyseni nënvizon se përgjegjësia fillestare për përfaqësimin e këtij komuniteti u përket vetë shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë. As qeveria në Prishtinë dhe as ajo në Tiranë, sipas tij, nuk mund ta zëvendësojnë organizimin politik, institucional dhe qytetar të shqiptarëve që jetojnë atje.

Megjithatë, ai shton se shqiptarët e Luginës as nuk duhet dhe as nuk mund të lihen të vetëm. Kosova dhe Shqipëria duhet të veprojnë të parat, jo me reagime të herëpashershme, por përmes një politike të koordinuar, të përbashkët dhe afatgjatë.

Për Kosovën, Lugina nuk duhet të mbetet vetëm një temë me simbolikë kombëtare, por duhet parë edhe në prizmin e të drejtave të njeriut dhe sigurisë në rajon. Shqipëria, ndërkaq, si vend anëtar i NATO-s dhe kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, duhet ta shfrytëzojë më fuqishëm kapitalin e saj diplomatik në Bruksel, Uashington, Berlin, Londër dhe në organizatat ndërkombëtare.

Një rol me rëndësi, sipas Hysenit, mund të luajë edhe diaspora shqiptare. Ai kërkon ndërtimin e një diplomacie të strukturuar për Luginën e Preshevës në Uashington, Bruksel, Londër dhe në kryeqytetet e tjera evropiane, duke u mbështetur në dokumente, raporte, të dhëna statistikore dhe dëshmi konkrete.

Pohimi i përgjithshëm se shqiptarët diskriminohen nuk është i mjaftueshëm, thekson ai. Vetëm dokumentimi i plotë mund ta kthejë një temë kombëtare në një çështje ndërkombëtare të besueshme.

Sipas Hysenit, procesi i integrimit të Serbisë në Bashkimin Evropian është një instrument i rëndësishëm që Brukseli mund ta përdorë për trajtimin e situatës. Ai pyet nëse Serbia mund të përparojë drejt BE-së pa i zgjidhur problemet reale të pakicave të saj dhe përgjigjet se një gjë e tillë nuk duhet të ndodhë pa një vlerësim serioz të standardeve për të drejtat e njeriut dhe të pakicave.

Ai kërkon që standardet që Brukseli ia vendos Kosovës për trajtimin e komuniteteve pakicë të aplikohen gjithashtu ndaj Serbisë për shqiptarët e Luginës. Hyseni thekson se kjo nuk është kërkesë për privilegje, por zbatim i një parimi evropian.

Një ndër problemet historike më të mëdha, sipas tij, është fakti se fati i shqiptarëve të Luginës është trajtuar si çështje e dorës së dytë në marrëdhëniet mes Beogradit dhe Prishtinës. Kjo qasje, thotë ai, duhet të marrë fund.

Shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës nuk duhet të shërbejnë si monedhë kusuritjeje në negociatat politike. Hyseni kërkon që ata të kenë zërin, agjendën dhe përfaqësimin e tyre.

Edhe Prishtina, sipas tij, duhet të veprojë me kujdes. Mbështetja për Luginën është e domosdoshme, por duhet të institucionalizohet, të jetë gjithëpërfshirëse dhe të koordinohet me përfaqësuesit legjitimë të shqiptarëve në atë zonë.

Hyseni propozon që Prishtina dhe Tirana, së bashku me përfaqësuesit shqiptarë të Luginës, të përgatisin një “Strategji Kombëtare dhe Ndërkombëtare për Luginën e Preshevës”. Brenda këtij angazhimi, iniciativa amerikane H.R. 6411 duhet të përdoret si mundësi e re për ta vendosur problemin në një kornizë serioze ndërkombëtare.

Në përmbyllje të qëndrimit të tij, Hyseni thotë se shqiptarët e Luginës nuk kërkojnë mëshirë, por barazi, drejtësi dhe garanci institucionale. Sipas tij, kërkesa nuk është për trajtim të posaçëm për shkak të përkatësisë shqiptare, por për zbatimin e standardeve që Serbia i ka pranuar vetë si shtet evropian. Ai e cilëson këtë si rrugën më të fuqishme politike dhe juridike.

Deklaratat e kryeministrit Kurti, sipas Hysenit, mund të japin rezultat vetëm nëse pasohen nga politika konkrete. Po kështu, reagimet e Tiranës marrin rëndësi kur shoqërohen me diplomaci aktive. Megjithatë, përgjegjësia kryesore vazhdon t’u takojë institucioneve të Serbisë dhe, mbi të gjitha, komunitetit ndërkombëtar, i cili duhet të kërkojë zbatimin e standardeve për të drejtat e njeriut.

Hyseni thekson se Lugina e Preshevës nuk është vetëm një çështje shqiptare, por edhe një provë për demokracinë, mbrojtjen e pakicave dhe besueshmërinë e politikës evropiane në Ballkan.

Nëse Evropa dhe SHBA-ja synojnë një Ballkan të qëndrueshëm, ato duhet ta kuptojnë se një komunitet që e ndien veten të diskriminuar, të harruar dhe pa mbrojtje nuk përbën vetëm problem për vetveten, por edhe për stabilitetin demokratik të mbarë rajonit.

Ai përfundon se shqiptarët e Luginës nuk po kërkojnë luftë, por mundësinë për të jetuar të lirë, të barabartë dhe me dinjitet në vendlindjen e tyre. Kjo kërkesë, sipas Hysenit, nuk duhet të dëgjohet më vetëm në Prishtinë, por duhet të arrijë edhe në Beograd, Bruksel, Uashington, Strasburg dhe Nju Jork.

Analisti dhe veprimtari Shefqet Avdimetaj vlerëson për “Bota sot” se gjendja e shqiptarëve në Luginën e Preshevës nuk mund të konsiderohet më një temë periferike ballkanike dhe aq më pak një problem ekskluzivisht i brendshëm i Serbisë. Kur cenohen të drejtat e një komuniteti, sipas tij, çështja hyn në fushën e të drejtave të njeriut dhe të përgjegjësisë ndërkombëtare.

Avdimetaj e quan të rëndësishëm takimin e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, me përfaqësuesit politikë të Luginës së Preshevës, pasi ai rikthen në vëmendje një problem që kërkon prej vitesh trajtim serioz.

Ai pajtohet me akuzat që Kurti i drejtoi presidentit Vuçiq dhe institucioneve serbe, duke thënë se ato mbështeten në realitetin me të cilin shqiptarët e Luginës përballen prej shumë vitesh.

Sipas Avdimetajt, diskriminimi, pasivizimi i adresave, nënpërfaqësimi në institucione dhe trysnia politike nuk mund të minimizohen ose të paraqiten si dukuri të zakonshme të politikës ballkanike.

Megjithatë, ai nënvizon se takimet dhe deklaratat politike nuk duhet të shënojnë përfundimin e angazhimit të Prishtinës. Përkundrazi, përgjegjësia politike e saj duhet të nisë pikërisht në këtë pikë.

Avdimetaj thotë se vetëm akuzat ndaj Vuçiqit nuk janë të mjaftueshme. Ato duhet të pasohen nga diplomaci konkrete, evidentim i fakteve dhe presion ndërkombëtar.

Shqiptarëve të Luginës, sipas tij, nuk u nevojitet vetëm dikush që flet në emrin e tyre, por një politikë e aftë të prodhojë rezultate konkrete.

Duke analizuar rolin e institucioneve ndërkombëtare, Avdimetaj rikujton se ekzistojnë mekanizma të përcaktuar për mbrojtjen e pakicave dhe të drejtave të njeriut. Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut ndalon diskriminimin, ndërsa Konventa Kuadër e Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare kërkon ruajtjen e identitetit, gjuhës dhe kulturës, si dhe garantimin e pjesëmarrjes së pakicave në jetën publike.

Për Avdimetajn, mungesa e dokumenteve dhe konventave nuk është problemi. Vështirësia qëndron te moszbatimi i tyre dhe te mungesa e trysnisë së mjaftueshme politike mbi Beogradin.

Ai thotë se Bashkimi Evropian nuk mund t’i kërkojë Serbisë demokraci, sundim të ligjit dhe respekt për të drejtat e njeriut, ndërsa problemet e shqiptarëve në Luginë vazhdojnë të mbeten jashtë vëmendjes kryesore të agjendës evropiane.

Nëse Serbia synon të ecë përpara drejt Bashkimit Evropian, respektimi i të drejtave të shqiptarëve duhet të bëhet kriter i matshëm i këtij procesi. Sipas Avdimetajt, standardet e dyfishta janë të papranueshme.

Ai kërkon gjithashtu që shantazhet politike, kërcënimet dhe presionet ndaj shqiptarëve të mos interpretohen si retorikë e zakonshme. Çdo veprim që mbjell pasiguri dhe frikë ose që mund ta nxisë shpërnguljen e një komuniteti duhet të dokumentohet, monitorohet dhe të trajtohet nga institucionet ndërkombëtare.

Avdimetaj kërkon që Kosova dhe Shqipëria të hartojnë një qasje të përbashkët, të bashkërenduar dhe afatgjatë për shqiptarët e Luginës. Sipas tij, Kosova duhet ta shtrojë këtë temë në Bruksel dhe Strasburg, kurse Shqipëria duhet ta shfrytëzojë ndikimin e saj diplomatik për ta mbajtur atë në agjendën ndërkombëtare.

Në të njëjtën kohë, ai këmbëngul se shqiptarët e Luginës duhet të jenë pjesëmarrës aktivë dhe protagonistë të kësaj politike. Për ta nuk duhet të diskutohet pa praninë dhe përfshirjen e tyre.

Avdimetaj sqaron se kërkesat e shqiptarëve të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës nuk synojnë privilegje, por garantimin e të drejtave themelore. Ata duan të jetojnë të lirë në vendin e tyre, të arsimohen në gjuhën amtare, të kenë mundësi pune, të përfaqësohen në institucionet publike dhe ta ruajnë identitetin e tyre.

Në argumentimin e tij, Avdimetaj citon filozofin Georg Wilhelm Friedrich Hegel, i cili thoshte se “E vërteta është e tëra”. Për analistin, e vërteta për Luginën është se nuk mund të kërkohen demokraci, stabilitet dhe integrim evropian në rajon, ndërkohë që tolerohet fakti që shqiptarët atje vazhdojnë të luftojnë për të drejtat e tyre themelore.

Nisur nga kjo, ai u drejton një pyetje të drejtpërdrejtë Brukselit, Strasburgut dhe Uashingtonit: nëse të drejtat e njeriut vlejnë në mënyrë universale, përse shqiptarët e Luginës vazhdojnë të detyrohen të luftojnë për respektimin e tyre?

Avdimetaj beson se Shqipëria dhe Kosova duhet t’i mbështesin fuqishëm shqiptarët e Luginës. Njëkohësisht, ai kërkon nga institucionet ndërkombëtare të deklarojnë qartë se të drejtat e këtij komuniteti nuk janë monedhë pazari, nuk duhet të shërbejnë si mjet politik dhe nuk mund të shtyhen pa afat.

Në fund, Shefqet Avdimetaj thekson se kërkesa e shqiptarëve të Luginës përmblidhet në barazi, dinjitet dhe liri në vendin e tyre. Sipas tij, kjo nuk është një kërkesë nacionaliste, por një kërkesë demokratike dhe njerëzore.

The post Hyseni: Zëri i Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës duhet të arrijë në Beograd, Bruksel, Uashington, Strasburg e Nju Jork appeared first on Albeu.com.