Nën përkujdesjen e ushtrueses së detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, është hapur edhe Libri i Zisë, ku qytetarët mund të shprehin ngushëllimet dhe respektin e tyre për të ndjerin.

Homazhet dhe nënshkrimi në Librin e Zisë po zhvillohen në hollin e Kuvendi i Republikës së Kosovës, ku pritet pjesëmarrje e gjerë nga qytetarë, personalitete dhe përfaqësues institucionalë.

Ky organizim vjen si vlerësim për kontributin e jashtëzakonshëm të Qosjes në gjuhësi, letërsi, kritikë letrare dhe jetën publike shqiptare, duke e renditur atë ndër figurat më të rëndësishme të dijes në hapësirën shqiptare.

Akademiku Rexhep Qosja u nda nga jeta të enjten në moshën 89-vjeçare. Në nderim të tij, në Kosovë është shpallur ditë zie. Sipas familjes, ai u varros po atë ditë në një ceremoni private familjare.

The post Sot ditë zie në Kosovë/ Ndërroi jetë në moshën 89-vjeçare, nisin homazhet në nderim të akademikut Rexhep Qosja appeared first on Albeu.com.

Deputetët e opozitës u larguan nga salla, pasi kryeparlamentari Niko Peleshi përjashtoi nga seanca deputetin demokrat Luçiano Boçi.

The post Ndarja nga jeta e akademikut Rexhep Qosja, Kuvendi mban një minutë heshtje, mungon opozita appeared first on Albeu.com.

Në reagimin e tij, Kreu i Shtetit, merr si referencë edhe veprën “Panteoni i rralluar”, duke e lidhur largimin e Qoses me zgjerimin e boshllëkut dhe mungesën e figurave të këtij niveli në jetën kulturore dhe intelektuale shqiptare.

“Një akademik i rrallë iku nga Panteoni… Rexhep Qosja ishte një nga mendjet më të bukura të kulturës dhe mendimit shqiptar.

Ngushëllimet më të sinqerta familjes së tij, të afërmve dhe miqve. Pusho në paqe, Profesor!”, shprehet Begaj.

The post Ndarja nga jeta e akademikut Rexhep Qosja/ Presidenti Begaj mesazh ngushëllimi: Ishte një nga mendjet më të bukura të kulturës dhe mendimit shqiptar appeared first on Albeu.com.

I lindur më 25 qershor 1936 në Vuthaj (Mal i Zi), Qosja u formua si një nga intelektualët më të spikatur të hapësirës shqiptare, duke ndërtuar një karrierë të gjatë në fushën e studimeve letrare dhe publicistikës.

Veprimtaria e Rexhep Qosjes u shtri në disa fusha, duke përfshirë kritikën letrare, studimet shkencore, romanin dhe esenë. Ai është autor i një sërë veprash që kanë ndikuar në mënyrën si lexohet dhe interpretohet letërsia shqipe.

Ndër veprat më të njohura të tij përmendet romani “Vdekja më vjen prej syve të tillë”, si dhe studime të shumta mbi historinë e letërsisë dhe figurat kryesore të saj. Në punën e tij shkencore, Qosja është marrë gjerësisht me analiza mbi autorë të rëndësishëm si Naim Frashëri dhe Ismail Kadare, duke kontribuar në thellimin e kritikës letrare shqiptare.

Zë i fortë në debatet publike

Përveç veprimtarisë akademike, Rexhep Qosja është njohur edhe si një nga zërat më të fortë dhe shpesh polemikë në debatet publike shqiptare. Ai ka trajtuar çështje që lidhen me identitetin kombëtar, historinë, kulturën dhe zhvillimet politike në Kosovë dhe Shqipëri.

Qëndrimet e tij kanë nxitur diskutime të gjera në opinionin publik, duke e vendosur shpesh në qendër të polemikave intelektuale.

Karriera akademike dhe institucionale

Qosja ka qenë profesor në Universitetin e Prishtinës dhe një figurë e rëndësishme në jetën akademike në Kosovë. Ai është gjithashtu anëtar i Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, ku ka kontribuar në zhvillimin e kërkimit shkencor dhe studimeve albanologjike.

Në dekada, ai është shquar si një nga studiuesit më të rëndësishëm të historisë së letërsisë shqipe dhe kritikës moderne.

Trashëgimia dhe ndikimi

Gjatë karrierës së tij të gjatë, Rexhep Qosja ka marrë vlerësime dhe çmime të ndryshme për kontributin në kulturën dhe shkencën shqiptare. Por mbi të gjitha, ai konsiderohet si një nga intelektualët që ka ndikuar drejtpërdrejt në formësimin e mendimit kritik shqiptar.

Veprat dhe analizat e tij vazhdojnë të jenë referencë për studiues, studentë dhe lexues të interesuar për letërsinë dhe identitetin shqiptar.

Rexhep Qosja mbetet një figurë qendrore e botës akademike dhe kulturore shqiptare, një intelektual që ka shoqëruar për dekada zhvillimet e shoqërisë shqiptare me mendimin dhe analizën e tij kritike. Në një kohë kur debati publik shpesh dominohet nga zërat e momentit, trashëgimia e tij qëndron si një pikë referimi për reflektim të thellë dhe qasje intelektuale ndaj realitetit shqiptar.

Debati për Enver Hoxhën

Me rastin e 100 vjetorit të pavarësisë së Shqipërisë, Qosja e cilësoi jonormale injorimin që i bëhej Enver Hoxhës. Sipas tij, “Hoxha e shkëputi Shqipërinë prej një varfërie të madhe që sundonte përpara…i siguroi atij populli bukën, ndërtoi një shtet bashkëkohor me të gjitha institucionet politike, shoqërore, kulturore, arsimore, shkencore. Nuk mund t’i harrojmë këto. Shqipëria sot ndriçohet edhe me hidrocentrale që ka ndërtuar ai regjim, apo në radhë të parë me ato termocentrale. Ai regjim e mbrojti Shqipërinë prej përmbytjeve, e shpëtoi Shqipërinë prej kënetave. U rritën tani kënetat, u rritën aq shumë sa po bëhen vërshime ashtu si Shkodra sepse regjimi i sotëm nuk po i kushton rëndësi ose i la të shkatërrohen ato që i kishte ndërtuar ai regjim me Enver Hoxhën në krye për mbrojtjen e qyteteve, fshatrave, fushave prej vërshimeve dhe brakave. Nuk mund dhe nuk duhet t’i harrojmë këto. E thashë më parë e dua ta përsëris se ai regjim i dha popullit shqiptar një dinjitet ndërkombëtarisht të njohur dhe kjo nuk është diçka e parëndësishme”

Në debatin që u zhvillua në vitin 2018, Qose është deklaruar pro idesë së korrigjimit të kufijve mes Kosovës dhe Serbisë.

Perfshirja ne politike

Politikisht organizoi Forumin Demokratik të Intelektualëve Shqiptarë si kundërpeshë ndaj LDK-së së Ibrahim Rugovës, më 1998 shkoi edhe më tej, duke e themeluar Lëvizjen Demokratike të Bashkuar (LDB). Në këtë cilësi mori pjesë në bisedimet në Rambuje në shkurtin e vitit 1999 si anëtar i delegacionit shqiptar. Pas luftës Qosja mori pjesë në Këshillin Administrativ Interim vendosur më 15 dhjetor 1999. Pas një viti, më 16 dhjetor, dha dorëheqjen nga kryetarësia e LDB-së pas rezultateve të dobëta në zgjedhjet e 28 tetorit të atij viti.

The post Profil/ Kush ishte Rexhep Qosja, zëri i fortë i debatit publik, përfshirja në politikë dhe krijimtaria e tij artistike appeared first on Albeu.com.

Në një mesazh të ndjerë dhe plot dhembje, Qosja ka ndarë disa rreshta falënderimi për të gjithë ata që i qëndruan pranë familjes së tij në këto ditë të vështira, duke shprehur ngushëllimet e tyre të sinqerta – të shumtë në numër e me zemër të madhe.

Qosja ka shkruar se ditët pas vdekjes së bijës së tij, janë ditë të rënda dhe është lutur që askush të mos provohet me një dhimbje të tillë.

“Humbja e vajzës sime të shtrenjtë, më ka ndihmuar të kuptoj se sa e thellë është dashuria prindërore e sa e pafundshme është dhembja e largimit të parakohshëm të fëmijës për prindërit, por më ka bërë të kuptoj e të ndiej edhe se sa e nevojshme, se sa e dobishme e se sa e njerëzishme e fisnike është pjesmërrja ngushëlluese për dhembje të mëdha njerëzore”, shkruan profesori në postimin e tij.

Postimi i plotë i akademikut Rexhep Qosja:

Edita, nënë e tre fëmijëve, do të mbetet përjetë në mendjen dhe zemrën e familjarëve, miqve e të afërmve.

Me 28 korrik, pas një kohe të gjatë të mbushur me dhembje e dhembshuri, me vuajtje e mundime, me sprova e pafuqi, humbëm të dashurën, të shtrenjtën, të pazëvendësueshmen, pjesën e shpirtit e të zemrës sonë, bijen time Editën, të mirën, të urtën, të prajshmen, zemërbardhën, fisniken, nënën e Valjetit, të Donikut, të Lironës, gjyshen e Rinesës e të Lizës dhe motrën e Violës sonë.

Këto ditë, kur pushuan dhembjet e Editës, kur ato dhembje na i la neve, janë ditë jo të lehta, janë ditë të rënda për ne, janë ditë që mos u provofshin nga askush.

Por, në këto ditë dhembjeje e pikëllimi, na e hapën derën e na e ngushëlluan zemrën e mendjen numër i madh njerëzish – farefis, miq nga të gjitha trojet shqiptare, dashamirës të përhershëm, kolegë fisnikë, fqinjë nga afër e nga larg, por edhe një varg institucionesh kulturore, kombëtare, politike, një vargu krijuesish të arteve e të shkencave, të cilat na e lehtësuan e na e zbutën, aq sa është mundshme në këto raste, humbjen tonë të madhe, kurrë të harrueshme.

Ngushëllimet tuaja zemërore i kemi ndier shumë afër si në ditën e varrimit, si në ditët ngushëlluese përmes ardhjes, përmes telefonit, përmes postës elektronike, përmes komunikimit digjital e mediave.

Ju jemi shumë falenderues e mirënjohës të gjithë juve, që në çfarëdo mënyre keni gjetur mundësinë të na ngushëlloni, të na jepni zemër e kurajë. Mos paçi pikëllime të këtilla kurrë!

Humbja e vajzës sime të shtrenjtë, më ka ndihmuar të kuptoj se sa e thellë është dashuria prindërore e sa e pafundshme është dhembja e largimit të parakohshëm të fëmijës për prindërit, por më ka bërë të kuptoj e të ndiej edhe se sa e nevojshme, se sa e dobishme e se sa e njerëzishme e fisnike është pjesmërrja ngushëlluese për dhembje të mëdha njerëzore.

Me nderim e mirënjohje Rexhep Qosja me familje

The post Ndarja nga jeta e vajzës së tij, reagon akademiku Rexhep Qosja: Ditë të rënda për ne, mos i provoftë askush appeared first on Albeu.com.

Blushi kishte shkruar para gjashtë vjetësh se si “Kosova ka qenë një koloni artistike e Shqipërisë”, ndërsa shtonte se “sot Shqipëria duket si një koloni artistike e Kosovës”.

Ai thumbonte kosovarët për mendimin kritik gjatë kohës kur jetonin në Jugosllavi. “Kosovarët nuk kishin kaq shumë talente”, atëherë, shkruante Blushi, duke theksuar se si “muzika, letërsia, sportet, piktura dhe futbolli i tyre ishte i prapambetur në krahasim me popujt e tjerë jugosllavë”.

“Nuk kishin fituar asnjë medalje të artë, nuk kishin pothuajse asnjë futbollist të madh, nuk kishin muzikantë, piktorë apo shkrimtarë të shquar. Kuotat më të larta, mendimi i tyre kritik, i arriti duke shkruar esse për poetët dhe artin e Rilindjes Shqiptare”, shkruante ai.

Pa ia përmendur emrin, Qosja tha se Blushi vuan nga “atdhetarizmi i mëhallës” dhe “atdhetarizmi i rrejshëm”.

“Kosova koloni kulturore e Shqipërisë! Për herë të parë në vitin 2008 kishte shkruar dhe një vargu të bashkëbiseduesve u kishte thënë: Kosova është bërë koloni kulturore e Shqipërisë. Duhet, prandaj, të bëjmë çmos ta lirojmë Kosovën prej këtij kolonializmi! Pos disa shokëve të vet, ai nuk ia kishte arritur t’i mbushë mendjen askujt tjetër se Kosova vërtet mund të quhet koloni kulturore e Shqipërisë apo e cilitdo shtet tjetër”, ka shkruar Qosja.

“Fatmirësisht”, shkruan ai, “as sot nuk po mund t’ua mbushë mendjen të tjerëve se Kosova është koloni kulturore e Shqipërisë jo vetëm pse nuk mund të trillojë të dhëna për ta bërë të bindshëm këtë pohim, por edhe pse të tjerët nuk vuajnë si ai prej atdhetarizmit të mëhallës, atdhetarizmit të rrejshëm”.

Qosja shkruan se “lufta e tij me shkrim e me gojë kundër politikës së imagjinuar koloniale kulturore të Shqipërisë ndaj Kosovës” mbetet “jo vetëm mendim i gabuar e veçues”, por, shton ai “edhe veprim kundërkombëtar e gojor: veprim kundër vetvetes”.

“Tani, ndërkaq, disa institucione kulturore dhe shkencore në Shqipëri e disa krijues po shfaqin shqetësim, shqetësim të të kolonizuarit kulturor, mos Kosova, letërsia e Kosovës në gjysmën e dytë të shekullit njëzet, po e merr meritën që i takon, që e ka, do ta marrë, pra, atë meritë “kolonizuese” si letërsi në të cilën janë krijuar, janë shprehur veçanëritë, të mirat, të arriturat krijuese të modernizmit, që ia ka sjellë letërsisë shqipe të asaj kohe”, ka shkruar Qosja.

The post Blushi i kishte thumbuar kosovarët për “arritjet” në fushën e mendimit kritik, Qosja kujtohet pas 6 vjetësh dhe i përgjigjet appeared first on Albeu.com.

Qosja, pas dekorimit, mbajti një fjalim të veçantë për Shqipërinë dhe Kosovën.

Ai i bëri kërkesë Ramës dhe Kurtit të takohen më shpesh dhe se qeveritë duhet të mblidhen më shpesh dhe të jenë në kohezion. Duke qenë në kohezion, tha Qosja, jeni më të fortë.

“E ndjej veten mirë, shumë mirë që kryeministri Edi Rama më dekoroi me Yllin e Mirënjohjes Publike. Kryeministri Edi Rama është njëri prej politikanëve më të suksesshëm të Shqipërisë në 30 vitet e fundit të ndërtimit të demokracisë në Shqipëri. Ai ka sjellë risi, fryte, zhvillime të reja në jetën politike shqiptare. Edi Rama është edhe intelektual krijues. Ai është piktor dhe është edhe shkrimtar. Ai shkruan romane, trajtesa, ese dhe trajta të ndryshme letrare.

Ky nderim m’u bë sot në Prishtinë. Ku nderim i veçantë me këtë simbol të jetës dhe historisë sonë m’u bë pas takimit mes dy delegacioneve mes Shqipërisë dhe Kosovës, Si Edi Rama, edhe Albin Kurti është politikan dhe intelektual krijues. Atë e shquan një cilësi e veçantë. Duhet ta dëgjojmë kur flet, deklaratat bisedat, intervistat për të parë se Albin Kurti ka një kujtesë me fjalë të huaja dhe memorie të jashtëzakonshme ku janë mbledhur të dhëna sa në një bibliotekë mbi historitë e Europës, popujve të tjera. Prej të dhënave të tij edhe mund të mësohet.

Rama dhe Kurti janë dy politikanë intelektualë. Kjo u pa edhe në zgjedhjet e fundit në të cilat pjesa më e madhe e popullit u dha votën dhe besimin. Nuk mund të mos themi që kryeministri Edi Rama dhe kryeministri Albin Kurti janë edhe të kritikuar. Të kritikuar me arsye dhe pa arsye. Mund t’i dëgjojmë kritikat që janë të padëshmuara. Kritikat janë të nevojshme në jetën politike shoqërore. Sjellin nxitje për punë të reja.

Fjala intelektual i obligon ata që merren me politikë, se në atë mënyrë po merren me jetën dhe të gjithë atë që kanë të bëjnë me të ardhmen e popullit. Unë kam shkruar shumë dhe më tepër se duhet, Në shkrimet e mia, kurrë nuk i kam ndarë apo veçuar njërën prej tjetrës, Shqipërinë dhe Kosovën. I kam parë bashkë, si një tërësi. Të bashkuar, të bashkuara me të kaluarën, në të tashmen dhe i kam dëshiruar të bashkuara edhe në të ardhmen. Kam vërejtur duke lexuar edhe të tjerët, dhe atë ku jemi ne sot na kanë ofruar një shumës historike për ta ndryshuar dhe përmirësuar fatin tonë. Fati jonë ka qenë shumë i rëndë.

Një fat historik tragjik. Vetëm shqiptarët janë copëtuar në 5 shtete. Për këtë arsye kryeministri britanik i asaj kohe ka thënë kur ende kishte shtete që mohonin shqiptarët: Shqiptarët janë komb dhe kemi bërë padrejtësi të madhe., Një ditë do e korrigjojmë. Filluan ta korrigjojnë. Kjo që gjë që kemi për të bërë përpjekje për të ndryshuar dhe për të përmirësuar fatin tonë historik na bën përgjegjës të gjithëve. Takimi i sotëm pa dyshim mua më solli shumë gëzim. I solli gëzim të gjithë shqiptarëve. Është një takim premtues.

O sa bukur.  Sa duket bukur kjo pamje e politikanëve dhe ministrave nga Shqipëria dhe Kosova. Unë i lejoj vetes në moshën në të cilën jam prej 85 viteve i futur në vitin 86, më jep të drejtë morale. T’i ftoj Ramën dhe Kurtin të takohen si sot më shpesh. Të takohen qeveritë e tyre. Të mbajnë mbledhje qeveritë e tyre dhe në këto takime të bëjnë, të njësojnë një ideal të përbashkët që na e ka lënë epoka e rilindjes. E kanë krijuar Shqipërinë dhe shqiptarin me shumë plagë. Të njësojnë idealin dhe qëllimet e tyre politike”, tha Qosja./albeu.com

The post Rexhep Qosja kërkesë Ramës dhe Kurtit: Ju dhe qeveritë tuaja duhet të takoheni më shpesh appeared first on Albeu.com.

Rama deklaroi gjatë fjalës së tij se ai është një zotni burrë në plot kuptimin e fjalës dhe ndau me të gjithë të pranishmit mësimin që ka marrë prej tij.

“Një zotni burrë në kuptimin më të plotë të kësaj shprehje shqipe. Zhurmat e kanë dominuar prej kohës mjedisin publik. Shumë kohë më parë nxënësit në liceun artistik më ra në dorë një libër me titullin “Anatomia e Kulturës”. Ishte një libër i lejuar por kishte një ndjesi krejt tjetër dhe përçonte një aromë tjetër nga ajo shabllone të estetikës dhe kritikës me trë cilët ishim mësuar. Që atëherë u vura në gjurmët e atij autori.

Ka qenë kështu që kur flitej për Barletin, më shfaqej me portretin e Qoses. Vetë jeta e tij në rrahjet e pulsit të kombit të vet është një libër i shkruar në ndërgjegjen e bashkësisë të cilës ai i përket. Rexhep Qosja hyn te ata njerëz për të cilët e quaj veten me fat që jam bashkëkohas dhe që kam arritur ta njoh. Në kullën e tij pre librash në Prishtinë pranoi ta merrte simbolin e vogël të cilin menjëherë e vendosi në jelek në krahun e zemrës. Kur e pashë atë pata ndjesinë që simboli do e kishte jetën e gjatë.

Ky simbol është i nderit të jashtëzakonshëm që kam nderin t’ia dorëzoj sot në përvjetorin e 85-të të jetës së tij. Sot është dita të tregoj diçka shumë personale. Nga koha kur isha në opozitë, sot nuk më kritikon që kam ardhur me duar në xhepa.  Gjatë inaugurimit të një shkolle në Tiranë kamerat me zunë me duar në xhepa. Dhe ju bëtë një analizë e cilësuat “Opozitë me duar në xhepa”. Unë u sfidoj të gjithëve të gjej që nga ajo kohë një foto që të jem me duar në xhepa gjatë një vizite pune.

Menjëherë më kujtohet Rexhep Qosja dhe tak i heq duart nga xhepat. Që kur më dhembi atëherë kurrë më duar në xhepa. Ky është një shembull i vogël për ndikimin e kritikës së Rexhep Qoses sepse gërmat i rendit. Ndërkohë më kujtohen disa qortime jo më të vogla që do doja t’i merrja personalisht. Kur thotë “fol shkurt”. Unë e kam të vështirë të flas shkurt dhe jo më sot kur jam para jush. E vërteta pa lajka është se Rexhep Qosja është një shpirt i madh”, tha Rama./albeu.com

The post Rama nderon akademikun Rexhep Qosja me medalje: Zotni burrë, mësimi që mora prej tij appeared first on Albeu.com.