
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">

<channel>
	<title>pyje Archives - Albeu.com</title>
	<atom:link href="https://albeu.com/lajme/pyje/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://albeu.com/lajme/pyje/</link>
	<description>Portali Albeu.com, Lajmet e fundit, shqiperi, kosove, maqedoni</description>
	<lastBuildDate>Tue, 01 Oct 2024 13:59:39 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>
<site xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">200116473</site>	<item>
		<title>Analiza e REL-it: Pyjet e Kosovës përballen me shkatërrim të pakontrolluar</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/analiza-e-rel-it-pyjet-e-kosoves-perballen-me-shkaterrim-te-pakontrolluar/732361/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[D Marku]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Oct 2024 13:59:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Anash]]></category>
		<category><![CDATA[kosovë]]></category>
		<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[kosove]]></category>
		<category><![CDATA[pyje]]></category>
		<category><![CDATA[shkaterrim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=732361</guid>

					<description><![CDATA[<p>Qysh i vogël, Faruk Foniqin e ka karakterizuar dashuria për natyrën. Jashtë shtëpisë së tij në fshatin Dobërçan të Gjilanit, atë e tërhiqnin pyjet përreth dhe lumi që kalon përmes fshatit. Por, gjatë fëmijërisë së Foniqit, vendlindja e tij filloi të pësonte ndryshime. “Bash ku jemi ne, në ato prona bëhet prerje ilegale e drunjve”, [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/analiza-e-rel-it-pyjet-e-kosoves-perballen-me-shkaterrim-te-pakontrolluar/732361/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/analiza-e-rel-it-pyjet-e-kosoves-perballen-me-shkaterrim-te-pakontrolluar/732361/">Analiza e REL-it: Pyjet e Kosovës përballen me shkatërrim të pakontrolluar</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Qysh i vogël, Faruk Foniqin e ka karakterizuar dashuria për natyrën. Jashtë shtëpisë së tij në fshatin Dobërçan të Gjilanit, atë e tërhiqnin pyjet përreth dhe lumi që kalon përmes fshatit.</p>
<p>Por, gjatë fëmijërisë së Foniqit, vendlindja e tij filloi të pësonte ndryshime.<br />
“Bash ku jemi ne, në ato prona bëhet prerje ilegale e drunjve”, thotë 28-vjeçari për Radion Evropa e Lirë.</p>
<p>Prerja ilegale e drunjve vlerësohet si fenomeni kryesor që sjell humbjen e qindra hektarëve të tokës pyjore në Kosovë çdo vit.</p>
<p>Mes viteve 2000 dhe 2022, Kosova humbi gati 16 mijë hektarë tokë pyje apo nga 2 deri në 3.5 hektarë në ditë, sipas një analize të bërë nga organizata Sustainability Leadership Kosova (SLK).</p>
<p>Foniqi, nga kjo organizatë, thotë se gjendja e pyjeve në Kosovë është alarmuese.</p>
<p>“Kosova &#8211; me këtë trend të shfrytëzimit të pyjeve &#8211; llogaritet që, brenda dekadës së ardhshme, nuk do të ketë pyje të shëndetshme”, thotë ai, duke treguar se për studimet e kësaj natyre, SLK-ja i dërgon të dhënat për verifikim edhe jashtë vendit.</p>
<p>Sipas tij, edhe pse prerjet e drunjve deri në një nivel janë të parapara, problemi në Kosovë është se prerja e tyre nuk monitorohet dhe nuk ka ndonjë plan revitalizimi të mirëfilltë të atyre zonave.</p>
<p>“Në vendet e tjera parashihen masat dhe kush do ta menaxhojë hapësirën e shfrytëzuar pyjore dhe kush do ta ripyllëzojë atë hapësirë. E, fatkeqësisht, te ne nuk aplikohet ky sistem”, thotë Foniqi.</p>
<p>SLK-ja, përveç raportimit për këtë fenomen dhe edukimit të të rinjve lidhur me problemet e mjedisit, në kuadër të programeve “Mos e merr malin” dhe “Green Wings” ka filluar edhe mbjelljen e hapësirave të shpyllëzuara.</p>
<p>Fillimisht, anëtarët e kësaj organizate përdorën dronë për të mbjellë fara drunjsh në fshatin Butovc të Prishtinës, ndërsa thonë se do ta kenë edhe një tjetër projekt të tillë gjatë vjeshtës së këtij viti.</p>
<p>Por, Foniqi insiston se ky problem do të zgjidhej shumë më shpejt nëse institucionet si Agjencia Pyjore e Kosovës, e cila funksionon në kuadër të Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural (MBPZHR), ndihmojnë në këto iniciativa.</p>
<p>“Institucionet ndoshta hezitojnë të bashkëpunojnë në programe si ‘Green Wings’ për shkak se ne e publikojmë një statistikë të frikshme [për hektarët e tokës së shkatërruar pyjore]”, thotë Foniqi, duke shtuar se në disa programe të tjera, megjithatë, ka pasur bashkëpunime.</p>
<p>MBPZHR-ja, duke iu përgjigjur REL-it, tregoi se Agjencia Pyjore e Kosovës i ka pyllëzuar mbi 140 hektarë gjatë vitit 2023, ndërsa këtë vit planifikohet pyllëzimi i 100 hektarëve me fidanët e prodhuar nga Instituti i Pylltarisë së Kosovës në Pejë.</p>
<p>Por, nga kjo ministri shprehën shqetësim lidhur me dënimet e shqiptuara, pasi që, siç thanë, “një nga faktorët që ndikon në zvogëlimin e kësaj dukurie, është edhe zbatimi i dënimeve të larta ndaj prerëseve ilegalë nga ana e gjykatave”.</p>
<p>“Dënimet shpeshherë janë të vogla, krahasuar me dëmin që shkaktohet në pyje, pasi që dihet se një dru i prerë ilegalisht, për t’u zëvendësuar me tjetrin nevojiten dhjetëra vite, duke shtuar këtu edhe aspektet tjera të dëmit”, thonë nga MBPZHR-ja dhe shtojnë se duhet të ketë dënime më të ashpra veçanërisht për recedivistët.</p>
<p>Sipas të dhënave të Agjencisë Pyjore të Kosovës, vetëm rreth 10-15 për qind e tokës pyjore në vend pritet sipas legjislacionit në fuqi.</p>
<p>Sipas Kodit Penal të Kosovës, kushdo që kapet duke prerë trungje të drunjve në pyje mund të dënohet me gjobë ose me burgim deri në pesë vjet &#8211; varësisht nga sasia e drunjve të prerë.</p>
<p>Policia e Kosovës bëri të ditur për REL-in se gjatë tetë muajve të parë të këtij viti janë kapur 137 persona duke kryer veprën penale të vjedhjes së pyjeve.</p>
<p>REL-i analizoi një pjesë të aktgjykimeve të shpallura nga gjykatat themelore të Kosovës gjatë këtij viti për rastet e vjedhjes së pyjeve.</p>
<p>Nga gjithsej 13 raste të analizuara, 11 prej tyre ishin dënime me gjobë nga 200 deri në 500 euro. Me 400 euro ishte dënuar Sh.Z. në Gjilan, pasi kishte prerë 33.4 metra kub drunj, duke shkaktuar dëm prej 4.511 eurosh.</p>
<p>Me po të njëjtën vlerë ishte dënuar edhe J.B. në Prizren, edhe pse ai kishte shkaktuar dëm më të ulët, të vlerësuar 546 euro. Ndërsa, me 450 euro ishte dënuar M.K. në Ferizaj, pasi kishte shkaktuar dëm prej 290 eurosh.</p>
<p>Gzim Shala, nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), thotë se shqiptimi i “dënimeve shabllon” është njëri ndër problemet me gjykatat në vend.</p>
<p>“Ka një tendencë të një përcaktimi të disa dënimeve dhe arsyetimeve shabllone për disa fusha të caktuara, pavarësisht që secili rast i ka specifikat e veta”, thotë ai për REL-in.</p>
<p>Në një nga rastet e analizuara nga REL-i, kryesi i veprës penale ishte lëshuar me vetëm vërejtje gjyqësore, pasi i ishte marrë si rrethanë lehtësuese “gjendja e dobët ekonomike”.</p>
<p>Shala nga IKD-ja tregon se Gjykata Supreme parasheh vlerësimin e rrethanave lehtësuese, por shton se gjykatat në Kosovë shpeshherë gabojnë në aplikimin e rrethanave lehtësuese dhe u japin më shumë rëndësi atyre lehtësuese sesa rënduese.</p>
<p>Për më tepër, ai thotë se edhe në disa fusha të tjera, si dhuna në familje apo armëmbajtja pa leje, shqiptimi i dënimeve të ulëta shkakton kryerjen e vazhdueshme të këtyre veprave penale.</p>
<p>“Nuk themi që dënimet duhet të jenë të larta në secilin rast, por dënimet duhet të jenë adekuate, aktgjykimet duhet të jenë të arsyetuara dhe t’u përgjigjen qëllimeve të dënimeve, që janë parandalimi i kryesit dhe dërgimi i mesazhit te shoqëria që t’ia ketë frikën ligjit dhe të mos përfshihet në vepra penale”, thotë Shala.</p>
<p>Sipas të dhënave të marra nga raporti vjetor i monitorimit të Strategjisë për Bujqësi dhe Zhvillim Rural, gjatë vitit 2023, Departamenti Qendror i Inspeksionit për Pylltari dhe Gjueti i ka zhvilluar 702 kontrolle dhe i ka sekuestruar 22.7 metra kub masë drunore.</p>
<p>Gjatë kësaj periudhe kohore, MBPZHR-ja ka pranuar 143 aktgjykime për rastet e prerjeve ilegale në pyjet shtetërore. Një pjesë e konsiderueshme e këtyre rasteve ishin parashkruar pasi lëndët ishin vjetruar.</p>
<p>Të dhënat e Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK) tregojnë se shumica e pyjeve në vend janë nën pronësi shtetërore. Por, shkaku i shkatërrimit të tokës pyjore, në mesin e llojeve të pyjeve, kjo agjenci liston edhe një kategori për pyje të degraduara.</p>
<p>Sipas studimeve të SLK-së, degradimi i pyjeve është në nivele më të larta veçanërisht në zonat kufitare të Kosovës, ku monitorimi i pyjeve është më i vogël.</p>
<p>Foniqi, nga kjo organizatë, thotë se, më parë, trungjet e prera të drunjve shiteshin për ngrohje. Por, pas subvencionimit të pajisjeve për ngrohje nga Qeveria e Kosovës, ai thotë se druri përdoret më shumë për industri të ndryshme.</p>
<p>Teksa ndër vite ka parë shkatërrimin e pyjeve në shumë zona të Kosovës, ai shpreson që gjeneratat e reja në vend do të jenë më të vetëdijshme për rëndësinë e pyjeve.</p>
<p>“Pyjet nuk janë vetëm një resurs që mund ta shfrytëzojmë për nevojat tona, por janë edhe resurs për gjeneratat që vijnë pas nesh dhe, njëkohësisht, kujdesen edhe për ajrin e pastër në vendin tonë”, përfundon Foniqi./REL</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/analiza-e-rel-it-pyjet-e-kosoves-perballen-me-shkaterrim-te-pakontrolluar/732361/">Analiza e REL-it: Pyjet e Kosovës përballen me shkatërrim të pakontrolluar</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">732361</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2024/10/IMG_2811-300x169.jpeg" width="300" height="169" />	</item>
		<item>
		<title>Kur u shfaqën pyjet e para në Tokë?</title>
		<link>https://albeu.com/argetim/kur-u-shfaqen-pyjet-e-para-ne-toke-2/416136/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[E S]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 24 Oct 2022 20:36:49 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[argetim]]></category>
		<category><![CDATA[bota]]></category>
		<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[bote]]></category>
		<category><![CDATA[pyje]]></category>
		<category><![CDATA[Pyjet e pare]]></category>
		<category><![CDATA[Toke]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=416136</guid>

					<description><![CDATA[<p>Nga më të lartat në Tokë, pemët e kuqe të Kalifornisë, deri tek pyjet më të mëdha tropikale të planetit në Amazonë, pyjet madhështore mund të duken sikur janë të përjetshme. Por ashtu si çdo specie apo ekosistem, edhe ato e kanë një datëlindje. Në fakt, megjithëse bimët mbërritën për herë të parë në Tokë [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/argetim/kur-u-shfaqen-pyjet-e-para-ne-toke-2/416136/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/argetim/kur-u-shfaqen-pyjet-e-para-ne-toke-2/416136/">Kur u shfaqën pyjet e para në Tokë?</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Nga më të lartat në Tokë, pemët e kuqe të Kalifornisë, deri tek pyjet më të mëdha tropikale të planetit në Amazonë, pyjet madhështore mund të duken sikur janë të përjetshme. Por ashtu si çdo specie apo ekosistem, edhe ato e kanë një datëlindje.</p>
<p>Në fakt, megjithëse bimët mbërritën për herë të parë në Tokë rreth 470 milion vjet më parë, pemët dhe pyjet nuk u shfaqën deri gati 390 milion vjet më parë. Gjatë këtij intervali, jeta e bimëve evoluoi ngadalë, nga pararendësit gjenetikë të nevojshëm për të prodhuar pemët, të cilat më pas ia kalonin bimëve të tjera, thotë Kris Berri, paleobotanist në Universitetin e Kardifit në Britaninë e Madhe.</p>
<p>Në vitin 2019, Berri dhe kolegët raportuan për pyllin më të vjetër të regjistruar në një studim të botuar në revistën “Current Biology’. Ky pyll, i zbuluar në Kajro, një zonë në rrethinat eNju Jorkut, zbuloi se tiparet karakteristike të pemëve dhe pyjeve – pra druri, rrënjët dhe gjethet mes një popullate prej dhjetëra bimësh – u shfaqën “shumë më herët se sa dyshohej më parë”:në periudhën e hershme Devoniane, 385 milionë vite më parë.</p>
<p>Kajro ruante sisteme rrënjësh të fosilizuara të pemëve të lashta, duke përcaktuar se ku do të ishin shfaqur në fillim ato. “Ne nuk shohim fosilet e pemëve, por kemi një hartë të saktë se ku qëndronin ato pemë. Pra ajo që mësojmë është ekologjia e pyllit”– thoi ai.</p>
<p>Sipas një raporti, ajo “hartë” përmban Arkeopteris, një bimë e lashtë që kishte “rrënjë të mëdha dhe degë me gjethe”, tamam si pemët e sotme. Më herët, gjetja më e hershme e njohur e Arkeopterëve, e kishte përcaktuar shfaqjen e pemëve 20 milionë vjet më vonë.</p>
<p>Zhvillimi i këtyre pyjeve të hershme, varej nga evolucioni i pararendësve për përcaktimin e tipareve të pemëve. “Unë mendoj se shkaktari është evolucionar, pra zhvillimi i anatomive që lejojnë degëzime më komplekse”- thotë Berri. Ndërtime të tilla anatomike, u shfaqën pasi bimët kishin evoluar në “paketën e mjeteve gjenetike për të qenë në gjendje të ndërtonin”struktura të ngjashme.</p>
<p>Për shembull sistemet e hershme të degëzimit, u zhvilluan pak para Devonianit, në periudhën Siluriane (443.8 milion–419.2 milion vjet më parë), ndërsa rrënjët e para mbërritën në Devonianin e hershëm. Më pas tiparet e pemës ofruan avantazhe të mëdha, sidomos aftësinë për t’u ngritur mbi konkurrentet dhe për të thithur rrezet e diellit.</p>
<p>Megjithatë, disa ndryshime mjedisore mund të kenë bërë të mundur të paktën një veçori të rëndësishme të pemës. Megafilat, gjethet që janë sot të zakonshme dhe që karakterizohen nga damarët e degëzuar, mund të rriten shumë më tepër se paraardhësit e tyre, duke thithur kështu më shumë rrezet e diellit.</p>
<p>Ato u shfaqën për herë të parë rreth 390 milion vjet më parë, por e nisën si bimë të vogla dhe u përhapën vetëm 30 milion vjet më vonë, në fund të epokës Devoniane, sipas një studimi të vitit 2001 të botuar në revistën “Nature”. Kjo vonesë ndodhi sepse nivelet e larta të dioksidittë karbonit (CO2) e bënë Tokën shumë të nxehtë për ekzistencën e gjetheve të mëdha megafile.</p>
<p>Ato do t’i thithin shumë rrezet e diellit dhe do të mbinxeheshin. Por rënia e niveleve të CO2 gjatë epokës Devoniane, solli një përfitim të dyfishtë për megafilat:Reduktimet e këtij gazi serrë ftohën e planetin, ndërsa megafilat e mëdha mund të futeshin në më shumë pore të quajtura stomata, për të marrë nivele më të larta të CO2. Gjethe të tilla, ndihmuan më pas nëçuarjen përpara të revolucionit të pyjeve.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/argetim/kur-u-shfaqen-pyjet-e-para-ne-toke-2/416136/">Kur u shfaqën pyjet e para në Tokë?</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">416136</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2021/06/pyje-300x239.jpg" width="300" height="239" />	</item>
		<item>
		<title>A është e mundur që t’i mbrojmë pyjet nga zjarret përmes “sensorëve inteligjentë” të vendosur në drunj? (VIDEO)</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/a-eshte-e-mundur-qe-ti-mbrojme-pyjet-nga-zjarret-permes-sensoreve-inteligjente-te-vendosur-ne-drunj-video/396874/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[E S]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 22 Sep 2022 13:49:09 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[tech]]></category>
		<category><![CDATA[pyje]]></category>
		<category><![CDATA[Ruajtje nga zjarret]]></category>
		<category><![CDATA[sensore]]></category>
		<category><![CDATA[Teknologji]]></category>
		<category><![CDATA[zjarre]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=396874</guid>

					<description><![CDATA[<p>  Në ishullin italian të Sardenjës, një rajon i shkatërruar nga zjarret pyjore në vitin 2021, autoritetet po i mbështesin shpresat e tyre në një varg sensorësh të identifikimit shumë të hershëm të zjarreve të ashpra për të parandaluar përsëritjen e të njëjtës ngjarje katastrofike. Sensorët, që përdorin teknologjinë “Interneti i Gjërave” (IoT) dhe funksionojnë [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/a-eshte-e-mundur-qe-ti-mbrojme-pyjet-nga-zjarret-permes-sensoreve-inteligjente-te-vendosur-ne-drunj-video/396874/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/a-eshte-e-mundur-qe-ti-mbrojme-pyjet-nga-zjarret-permes-sensoreve-inteligjente-te-vendosur-ne-drunj-video/396874/">A është e mundur që t’i mbrojmë pyjet nga zjarret përmes “sensorëve inteligjentë” të vendosur në drunj? (VIDEO)</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong> </strong></p>
<p>Në ishullin italian të Sardenjës, një rajon i shkatërruar nga zjarret pyjore në vitin 2021, autoritetet po i mbështesin shpresat e tyre në një varg sensorësh të identifikimit shumë të hershëm të zjarreve të ashpra për të parandaluar përsëritjen e të njëjtës ngjarje katastrofike.</p>
<p>Sensorët, që përdorin teknologjinë “Interneti i Gjërave” (IoT) dhe funksionojnë pa nevojën e monitorimit celular, instalohen në pemë për të identifikuar gaz gjatë fazës kur fillon zjarri, përpara se të ndizet plotësisht.</p>
<p>Qëllimi i kësaj është të reduktohet koha e reagimit të shërbimeve zjarrfikëse brenda orës së parë kritike me shpresën se ata mund të frenojnë zjarrin përpara se të përhapet në mënyrë të pakontrolluar.</p>
<p><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/fMOSDq9W_m8" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture" allowfullscreen></iframe></p>
<p>“Imagjinojeni atë si një pyll të avancuar”, thotë Reuben Kingsland, një specialist i IoT dhe i cloud në Vodafone Business.</p>
<p>“Ata sensorë ‘flasin me njëri-tjetrin’ nëpër pyll dhe lidhen përsëri me këtë, që është porta që ndodhet në skaj të pyllit”.</p>
<p>Lidhja me një qendër alarmi të bazuar në cloud do të thotë se kjo është një zgjidhje shumë më e shpejtë për problemin e identifikimit të zjarreve se sa përdorimi i kamerave ose satelitëve.</p>
<p>“Duke e krahasuar me zgjidhjet e tjera, ju mund të përdorni imazhe satelitore, por kjo mund të marrë deri në një muaj që ato imazhe satelitore të kenë efekt. Ose mund të përdorni kamera brenda një zone pyjore, por kjo mund të zgjasë disa orë para se të vini re zjarrin”, shpjegoi Matt Green, një specialist teknologjie në Vodafone Business.</p>
<p>“Identifikimet që bëhen këtu janë në fazën e hershme të djegies, shumë më herët, dhe mund të identifikoni zjarrin brenda disa minutave dhe me orë ose ditë”, shtoi ai.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/a-eshte-e-mundur-qe-ti-mbrojme-pyjet-nga-zjarret-permes-sensoreve-inteligjente-te-vendosur-ne-drunj-video/396874/">A është e mundur që t’i mbrojmë pyjet nga zjarret përmes “sensorëve inteligjentë” të vendosur në drunj? (VIDEO)</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">396874</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/09/senzora-kunder-zjarrit-300x180.png" width="300" height="180" />	</item>
		<item>
		<title>Kur u shfaqën pyjet e para në Tokë?</title>
		<link>https://albeu.com/lifestyle/kur-u-shfaqen-pyjet-e-para-ne-toke/348065/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[E S]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 06 Jul 2022 19:44:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[argetim]]></category>
		<category><![CDATA[lifestyle]]></category>
		<category><![CDATA[kur u shfaqen pyjet ne toke]]></category>
		<category><![CDATA[pyje]]></category>
		<category><![CDATA[Toke]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=348065</guid>

					<description><![CDATA[<p>Nga më të lartat në Tokë, pemët e kuqe të Kalifornisë, deri tek pyjet më të mëdha tropikale të planetit në Amazonë, pyjet madhështore mund të duken sikur janë të përjetshme. Por ashtu si çdo specie apo ekosistem, edhe ato e kanë një datëlindje. Në fakt, megjithëse bimët mbërritën për herë të parë në Tokë [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lifestyle/kur-u-shfaqen-pyjet-e-para-ne-toke/348065/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/kur-u-shfaqen-pyjet-e-para-ne-toke/348065/">Kur u shfaqën pyjet e para në Tokë?</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Nga më të lartat në Tokë, pemët e kuqe të Kalifornisë, deri tek pyjet më të mëdha tropikale të planetit në Amazonë, pyjet madhështore mund të duken sikur janë të përjetshme. Por ashtu si çdo specie apo ekosistem, edhe ato e kanë një datëlindje.</p>
<p>Në fakt, megjithëse bimët mbërritën për herë të parë në Tokë rreth 470 milion vjet më parë, pemët dhe pyjet nuk u shfaqën deri gati 390 milion vjet më parë. Gjatë këtij intervali, jeta e bimëve evoluoi ngadalë, nga pararendësit gjenetikë të nevojshëm për të prodhuar pemët, të cilat më pas ia kalonin bimëve të tjera, thotë Kris Berri, paleobotanist në Universitetin e Kardifit në Britaninë e Madhe.</p>
<p>Në vitin 2019, Berri dhe kolegët raportuan për pyllin më të vjetër të regjistruar në një studim të botuar në revistën “Current Biology’. Ky pyll, i zbuluar në Kajro, një zonë në rrethinat eNju Jorkut, zbuloi se tiparet karakteristike të pemëve dhe pyjeve – pra druri, rrënjët dhe gjethet mes një popullate prej dhjetëra bimësh – u shfaqën “shumë më herët se sa dyshohej më parë”:në periudhën e hershme Devoniane, 385 milionë vite më parë.</p>
<p>Kajro ruante sisteme rrënjësh të fosilizuara të pemëve të lashta, duke përcaktuar se ku do të ishin shfaqur në fillim ato. “Ne nuk shohim fosilet e pemëve, por kemi një hartë të saktë se ku qëndronin ato pemë. Pra ajo që mësojmë është ekologjia e pyllit”– thoi ai.</p>
<p>Sipas një raporti, ajo “hartë” përmban Arkeopteris, një bimë e lashtë që kishte “rrënjë të mëdha dhe degë me gjethe”, tamam si pemët e sotme. Më herët, gjetja më e hershme e njohur e Arkeopterëve, e kishte përcaktuar shfaqjen e pemëve 20 milionë vjet më vonë.</p>
<p>Zhvillimi i këtyre pyjeve të hershme, varej nga evolucioni i pararendësve për përcaktimin e tipareve të pemëve. “Unë mendoj se shkaktari është evolucionar, pra zhvillimi i anatomive që lejojnë degëzime më komplekse”- thotë Berri. Ndërtime të tilla anatomike, u shfaqën pasi bimët kishin evoluar në “paketën e mjeteve gjenetike për të qenë në gjendje të ndërtonin”struktura të ngjashme.</p>
<p>Për shembull sistemet e hershme të degëzimit, u zhvilluan pak para Devonianit, në periudhën Siluriane (443.8 milion–419.2 milion vjet më parë), ndërsa rrënjët e para mbërritën në Devonianin e hershëm. Më pas tiparet e pemës ofruan avantazhe të mëdha, sidomos aftësinë për t’u ngritur mbi konkurrentet dhe për të thithur rrezet e diellit.</p>
<p>Megjithatë, disa ndryshime mjedisore mund të kenë bërë të mundur të paktën një veçori të rëndësishme të pemës. Megafilat, gjethet që janë sot të zakonshme dhe që karakterizohen nga damarët e degëzuar, mund të rriten shumë më tepër se paraardhësit e tyre, duke thithur kështu më shumë rrezet e diellit.</p>
<p>Ato u shfaqën për herë të parë rreth 390 milion vjet më parë, por e nisën si bimë të vogla dhe u përhapën vetëm 30 milion vjet më vonë, në fund të epokës Devoniane, sipas një studimi të vitit 2001 të botuar në revistën “Nature”. Kjo vonesë ndodhi sepse nivelet e larta të dioksidittë karbonit (CO2) e bënë Tokën shumë të nxehtë për ekzistencën e gjetheve të mëdha megafile.</p>
<p>Ato do t’i thithin shumë rrezet e diellit dhe do të mbinxeheshin. Por rënia e niveleve të CO2 gjatë epokës Devoniane, solli një përfitim të dyfishtë për megafilat:Reduktimet e këtij gazi serrë ftohën e planetin, ndërsa megafilat e mëdha mund të futeshin në më shumë pore të quajtura stomata, për të marrë nivele më të larta të CO2. Gjethe të tilla, ndihmuan më pas nëçuarjen përpara të revolucionit të pyjeve.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/kur-u-shfaqen-pyjet-e-para-ne-toke/348065/">Kur u shfaqën pyjet e para në Tokë?</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">348065</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2021/06/pyje_te_prera_23140-300x201.jpg" width="300" height="201" />	</item>
		<item>
		<title>Studimi: Aktiviteti njerëzor po bën pyjet të emetojnë karbon për shkak të ndryshimeve klimatike</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/studimi-aktiviteti-njerezor-po-ben-pyjet-te-emetojne-karbon-per-shkak-te-ndryshimeve-klimatike/173383/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[E B]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 28 Oct 2021 06:20:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[bota]]></category>
		<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[biodiversitet]]></category>
		<category><![CDATA[karboni]]></category>
		<category><![CDATA[ndryshime klimatike]]></category>
		<category><![CDATA[pyje]]></category>
		<category><![CDATA[Studim]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=173383</guid>

					<description><![CDATA[<p>Dhjetë nga pyjet më të mbrojtura në botë janë bërë burime neto të karbonit, pasi ato degradohen nga aktiviteti njerëzor dhe ndryshimet klimatike, raporton albeu.com. Ky sinjal alarmant vjen nga një studim i gazeve që ngrohin planetin e emetuar nga pyjet dhe absorbohen nga pyjet në vendet e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Studimi zbuloi se [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/studimi-aktiviteti-njerezor-po-ben-pyjet-te-emetojne-karbon-per-shkak-te-ndryshimeve-klimatike/173383/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/studimi-aktiviteti-njerezor-po-ben-pyjet-te-emetojne-karbon-per-shkak-te-ndryshimeve-klimatike/173383/">Studimi: Aktiviteti njerëzor po bën pyjet të emetojnë karbon për shkak të ndryshimeve klimatike</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Dhjetë nga pyjet më të mbrojtura në botë janë bërë burime neto të karbonit, pasi ato degradohen nga aktiviteti njerëzor dhe ndryshimet klimatike, raporton albeu.com.</p>
<p>Ky sinjal alarmant vjen nga një studim i gazeve që ngrohin planetin e emetuar nga pyjet dhe absorbohen nga pyjet në vendet e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s.</p>
<p>Studimi zbuloi se 10 pyje të mbrojtura kishin emetuar shumë karbon gjatë 20 viteve të fundit.</p>
<p>Pyjet e trashëgimisë botërore shtrihen në një sipërfaqe dy herë më të madhe se Gjermania.</p>
<p>I njëjti hulumtim zbuloi gjithashtu se rrjeti i 257 pyjeve të Trashëgimisë Botërore në mbarë botën largoi kolektivisht 190 milionë ton karbon nga atmosfera çdo vit.</p>
<p>“Kjo është gati gjysma e emetimeve vjetore të karbonit në Mbretërinë e Bashkuar nga karburantet fosile”, tha Dr Tales Carvalho Resende, nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsimin, Shkencën dhe Kulturën (UNESCO), e cila ishte bashkëautore e raportit.</p>
<p>Duke kombinuar të dhënat e marra nga sateliti me informacionin e monitorimit në nivel lokaliteti, studiuesit vlerësuan karbonin e absorbuar dhe të emetuar nga pyjet e Trashëgimisë Botërore midis 2001 dhe 2020.</p>
<p>Por, përveç llogaritjes së miliarda tonëve karbon të përthithur nga gjithë ajo &#8220;biomasë&#8221; e pemëve dhe vegjetacionit, hulumtimi zbuloi se sa presion ishin disa nga këto zona.</p>
<p>Vendet e studiuara në këtë vlerësim kanë disa nga nivelet më të larta të mbrojtjes zyrtare.</p>
<p>Ato konsiderohen globalisht të rëndësishme për sa i përket vlerës së tyre natyrore për botën dhe monitorohen nga afër dhe vazhdimisht.</p>
<p>Mesazhi alarmues</p>
<p>Uragani Maria shkatërroi rreth 20% të mbulesës pyjore në Parkun Kombëtar Morne Trois Pitons, Dominika, në vitin 2017. Dhe sipas Dr. Carvalho Resende ka një mesazh alarmues nga ky studim.</p>
<p>“Edhe zonat pyjore më të mira dhe më të mbrojtura në botë janë të kërcënuara nga kriza globale klimatike. Pra, veprimi (për të ulur emetimet globale) është me të vërtetë i nevojshëm tani për të siguruar që këto pyje që të mund të vazhdojnë të veprojnë si absorbues karboni dhe, natyrisht, si vende të rëndësishme për biodiversitetin”.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/studimi-aktiviteti-njerezor-po-ben-pyjet-te-emetojne-karbon-per-shkak-te-ndryshimeve-klimatike/173383/">Studimi: Aktiviteti njerëzor po bën pyjet të emetojnë karbon për shkak të ndryshimeve klimatike</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">173383</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2021/10/121240784_yosemite-300x200.jpg" width="300" height="200" />	</item>
		<item>
		<title>Vijojnë zjarret në Prrenjas, digjet 1 hektar sipërfaqe me pyje</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/vijojne-zjarret-ne-prrenjas-digjet-1-hektar-siperfaqe-me-pyje/97157/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[E B]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 02 Aug 2021 15:20:41 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[shqiperi]]></category>
		<category><![CDATA[Prrenjas]]></category>
		<category><![CDATA[pyje]]></category>
		<category><![CDATA[zjarr]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=97157</guid>

					<description><![CDATA[<p>Prej dy ditësh vijojnë të digjen pyet në Prrenjas. Në këtë bashki zjarret janë aktive në malin e Qukës në vendin e quajtur “Liqeni i Kuq” Deri më tani raportohet të jenë djegur 1 hektar pyjes, ndëra flakët vijojnë të përparojnë dhe janë të favorizuara nga moti i nxehtë./albeu.com [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/vijojne-zjarret-ne-prrenjas-digjet-1-hektar-siperfaqe-me-pyje/97157/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/vijojne-zjarret-ne-prrenjas-digjet-1-hektar-siperfaqe-me-pyje/97157/">Vijojnë zjarret në Prrenjas, digjet 1 hektar sipërfaqe me pyje</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Prej dy ditësh vijojnë të digjen pyet në Prrenjas.</p>
<p>Në këtë bashki zjarret janë aktive në malin e Qukës në vendin e quajtur “Liqeni i Kuq”</p>
<p>Deri më tani raportohet të jenë djegur 1 hektar pyjes, ndëra flakët vijojnë të përparojnë dhe janë të favorizuara nga moti i nxehtë./albeu.com</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/vijojne-zjarret-ne-prrenjas-digjet-1-hektar-siperfaqe-me-pyje/97157/">Vijojnë zjarret në Prrenjas, digjet 1 hektar sipërfaqe me pyje</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">97157</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2021/08/zjarri-prrenjas-300x225.jpg" width="300" height="225" />	</item>
		<item>
		<title>Procedohen penalisht dy inspektorë pyjesh në Dibër për shpërdorim detyre</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/procedohen-penalisht-dy-inspektore-pyjesh-ne-diber-per-shperdorim-detyre/68290/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[E B]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 14 Jun 2021 07:48:50 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[shqiperi]]></category>
		<category><![CDATA[inspektore pyjesh]]></category>
		<category><![CDATA[pyje]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=68290</guid>

					<description><![CDATA[<p>Policia në Dibër ka proceduar penalisht dy inspektorë pyjesh në Dibër për shpërdorim detyre. Gjitashtu dy të tjerë janë arrestuar për vjedhjen e një banese si dhe dy të tjerë janë proceduar për prerje të paligjshme pyjesh. Njoftimi i policisë: DVP Dibër. Plan operacional për rritjen e parametrave të sigurisë dhe goditjen e paligjshmërisë gjatë [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/procedohen-penalisht-dy-inspektore-pyjesh-ne-diber-per-shperdorim-detyre/68290/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/procedohen-penalisht-dy-inspektore-pyjesh-ne-diber-per-shperdorim-detyre/68290/">Procedohen penalisht dy inspektorë pyjesh në Dibër për shpërdorim detyre</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Policia në Dibër ka proceduar penalisht dy inspektorë pyjesh në Dibër për shpërdorim detyre. Gjitashtu dy të tjerë janë arrestuar për vjedhjen e një banese si dhe dy të tjerë janë proceduar për prerje të paligjshme pyjesh.</p>
<p><strong>Njoftimi i policisë:</strong></p>
<p>DVP Dibër.</p>
<p>Plan operacional për rritjen e parametrave të sigurisë dhe goditjen e paligjshmërisë gjatë fundjavës.</p>
<p>Ndalohen 2 shtetas dhe procedohen penalisht 4 të tjerë për vepra të ndryshme penale.</p>
<p>Zbardhet dhe dokumentohet 1  vjedhje banese e ndodhur më parë, ndalohen 2 autorët e dyshuar të implikuar në këtë veprimtari kriminale.</p>
<p>Në kuadër të planit të masave për parandalimin dhe goditjen e krimeve mjedisore përocedohen penalisht  2 shtetas për “Prerje të paligjshme të pyjeve”.</p>
<p>Procedohen penalisht dhe 2 Inspektorë Pyjesh për &#8220;Shpërdorim Detyre&#8221;.</p>
<p>Specialistët për Hetimin e Krimit në Komisariatin e Policisë Dibër, në vijim të punës për parandalimin, evidentimin dhe zbardhjen e vjedhjeve të pronës të ndodhura më parë, si dhe kapjen e vënien para përgjegjësisë ligjore të autorëve, kanë organizuar punën dhe si rezultat  u bë e mundur zbardhja dhe dokumentimi i vjedhjes së një banese  dhe ndalimi  i shtetasve :</p>
<ol>
<li>B., 22 vjeç, S. B., 26 vjeç banues në Peshkopi.</li>
</ol>
<p>Nga veprimet hetimore ka rezultuar se shtetasit e lartëpërmendur në bashkëpunim me një tjetrin,  në fshatin  Laçes, kanë vjedhur banesën e një  55- vjeçari.</p>
<p>Vijon zbatimi  i planit të masave për parandalimin dhe goditjen e krimeve mjedisore.</p>
<p>Në zbatim të planit të masave për parandalimin dhe goditjen e krimeve mjedisore dhe si rezultat i kontrollit të pandërprerë të territorit, shërbimet e Komisariatit të Policisë Dibër,  kanë  proceduar penalisht shtetasin A. K., 47 vjeç,  pasi është konstatuar duke transportuar me një automjet furgon lëndë drusore pa dokumentacion përkatës.</p>
<p>Po në vijim të veprimeve në lidhje me këtë rast, janë proceduar penalisht nga Policia shetasit A. K.,  51 vjeç, L. D., 60 vjeç, (me detyrë Inspektor Pyjesh), si të dyshuar se kanë konsumuar elementët e veprës penale  &#8220;Shpërdorim i detyrës”.</p>
<p>Nga shërbimet e Komisariatit të Policisë Bulqizë, është proceduar penalisht shtetasi R. D., 44 vjeç, pasi është konstatuar duke transportuar me një automjet &#8216;Ifa&#8217;, lëndë drusore pa dokumentacion përkatës.</p>
<p>Janë sekuestruar në cilësinë e provës materiale  lënda drusore dhe automjetet që  i transportonin.</p>
<p>Materialet procedurale  i  kaluan Prokurorisë për veprime tē mëtejshme./albeu.com</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/procedohen-penalisht-dy-inspektore-pyjesh-ne-diber-per-shperdorim-detyre/68290/">Procedohen penalisht dy inspektorë pyjesh në Dibër për shpërdorim detyre</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">68290</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2021/06/pyje_te_prera_23140-300x201.jpg" width="300" height="201" />	</item>
		<item>
		<title>Vijon zjarri në malet e Mirditës, dëme të mëdha në pyjet e Oroshit</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/vijon-zjarri-ne-malet-e-mirdites-deme-te-medha-ne-pyjet-e-oroshit/43442/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[admin]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 10 May 2021 09:30:40 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[shqiperi]]></category>
		<category><![CDATA[flake]]></category>
		<category><![CDATA[Mirdite]]></category>
		<category><![CDATA[pyje]]></category>
		<category><![CDATA[zjarr]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=43442</guid>

					<description><![CDATA[<p>Zjarri i cili pushtoi malet e Mirditës, ditën e djeshme vijon ende sot. Mësohet se përgjatë këtyre 24 orëve flakët kanë shkaktuar dëme të mëdha në pyjet e Oroshit. Zjarri ka rënë në malet e Bulshare në Orosh të Mirditës, ndërsa ndërhyrja nga toka është shumë e vështirë. Deri tani nuk raportohet për rrezik në [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/vijon-zjarri-ne-malet-e-mirdites-deme-te-medha-ne-pyjet-e-oroshit/43442/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/vijon-zjarri-ne-malet-e-mirdites-deme-te-medha-ne-pyjet-e-oroshit/43442/">Vijon zjarri në malet e Mirditës, dëme të mëdha në pyjet e Oroshit</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Zjarri i cili pushtoi malet e Mirditës, ditën e djeshme vijon ende sot. Mësohet se përgjatë këtyre 24 orëve flakët kanë shkaktuar dëme të mëdha në pyjet e Oroshit.</p>
<p>Zjarri ka rënë në malet e Bulshare në Orosh të Mirditës, ndërsa ndërhyrja nga toka është shumë e vështirë.</p>
<p>Deri tani nuk raportohet për rrezik në qendrat e banuara, por terreni i vështirë e bën thuajse të pamundur ndërhyrjen e zjarrfikëseve.</p>
<p>Ndërkohë në terren ndodhen 5 efektivë zjarrfikës dhe 4 punonjës të Njësisë Administrative dhe një inspektor i pyjeve dhe aktualisht po ndërhyhet me mjete rrethanore.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/vijon-zjarri-ne-malet-e-mirdites-deme-te-medha-ne-pyjet-e-oroshit/43442/">Vijon zjarri në malet e Mirditës, dëme të mëdha në pyjet e Oroshit</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">43442</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2021/05/pjimage-2-300x150.jpg" width="300" height="150" />	</item>
	</channel>
</rss>
