Të dhënat zyrtare të INSTAT, tregojnë se bujqësia shënoi rënie vjetore në 3-mujorin e parë 2025 me 2.76 për qind, ndërsa sektori i industrisë përpunuese me -7.46 për qind, rënia më e fortë që nga tremujori i parë i vitit 2020 ku lëvizjet u bllokuan nga pandemia.

Bujqësia hyri në vitin e pestë të rënies më 2025, ndërsa industria në të tretin.

Rënia e bujqësisë dhe industrisë në ekonomi, është një sinjal negativ për zhvillimin afatgjatë të vendit, pasi këta dy sektorë përbëjnë një pjesë të rëndësishme të prodhimit, punësimit dhe ekuilibrit tregtar të vendit.

Bujqësia, pyjet dhe peshkimi përbëjnë rreth 16% të PBB-së në Shqipëri dhe është punëdhënësi më i madh në vend me mbi 32 % të totalit me 2023, kjo përqindje është edhe më e lartë veçanërisht në zonat rurale.

Rënia e bujqësisë po krijon varësi më e madhe nga importet e ushqimeve, ç`ka rrit deficitin tregtar dhe ndjeshmërinë ndaj luhatjeve të çmimeve globale.

Ky zhvillim, lajmëron rritje të çmimeve të ushqimeve në vijim. Për herë të parë më 2024 Eurostat përllogariti se çmimet mesatare të Ushqimeve në Shqipëri, janë më të larta sa mesatarja e vendeve të BE-së.

Të dhëna më të detajuara tregojnë se, bujqësia është në trajektore rënëse kryesisht për shkak të zhvillimeve negative në fermat familjare së fortë të sektorit të blegtorisë.

Në dekadën e fundit, numri i kafshëve për qumësht dhe mish gati është përgjysmuar prej falimentit të fermave të vogla.

Rënia e popullsisë në fshatra dhe plakja e saj, ka bërë që fermat e vogla familjare me kafshë të shuhen.

Për të njëjtat arsye ka rënë edhe prodhimi bujqësor në fushë.

Fermat familjare për vetë- konsum, janë në faliment të vazhdueshëm nga pakësimi dhe plakja e popullsisë në fshat.

Gjithashtu, sektori i industrisë ka hyrë në një krizë të thellë me rënie për të pestin tremujorin radhazi, teksa industria përpunuese është në vitin e tretë të rënies.

Industria (përpunimi, energjia, minierat, etj.) zë afërsisht 10% të PBB-së, duke kontribuar në mbi 13 % të punësimit total me 2023.

Fabrikat kanë hyrë në një krizë pa kthim nga rënia e fortë e euros, rritja e kostove të brendshme nga rritja e pagës minimale e kombinuar më rënie kërkesës nga jashtë.

Rënia e industrisë shënon efekt domino pasi është e lidhur me logjistikën, energjinë, ndërtimin dhe punësimin.

Industria, veçanërisht përpunimi, është më e ndjeshme ndaj krizave ekonomike dhe cikleve globale.

Rimëkëmbja e fortë pas pandemisë, u zëvendësua nga një ngadalësim dhe më pas rënies së theksuar në 2024.

Rënia e bujqësisë dhe industrisë në Shqipëri në vitet e fundit, ka një ndikim negativ të drejtpërdrejtë në rritjen ekonomike, në mirëqenien e qytetarëve dhe në aftësinë e vendit për të tërhequr investime afatgjata.

Rritja ekonomike pa themele në prodhim dhe bujqësi, rrezikon të mbetet e paqëndrueshme dhe e ndërtuar mbi sektorë jo-produktivë, si ndërtimi apo konsumi i pakontrolluar./ Monitor

The post Prodhimi në krizë, bujqësia në tkurrje për të pestin vit, industria për të tretin appeared first on Albeu.com.

Qeveria do të ngrejë Agjencinë e Industrisë së Mbrojtjes (AIM) e cila në mënyrë ekskluzive do të licencojë subjektet për prodhimin dhe tregtimin e armatimit ushtarak ndërsa pr/ligji ka për qëllim garantimin e kontrollit dhe mbikëqyrjes së këtyre aktiviteve si dhe rregullimin e veprimtarisë të të gjithë subjekteve që veprojnë në territorin e Republikës së Shqipërisë

Investo 25 mln euro dhe taksa zero

Pr/ligji parashikon që subjektet që do të merren me prodhimin e armëve “Made in Albania” do të kenë lehtësira fiskale dhe incentiva nëse planifikojnë një investim fillestar prej së paku 25 milionë euro, thuhet në nenin 23 të këtij pr/ligji.

Një nga lehtësirat kryesore është fakti se nuk do të paguajnë taksa për 10 vitet e para. Gjithashtu i jepet mbështetje për ndërtimin e infrastrukturës dhe i mbulohen shpenzimet utilitare, si dritat uji e gazi plotësisht a pjesërisht, për 10 vjet.

Lehtësirat që përfitojnë kompanitë me 25 mln euro investim

-Procedura të përshpejtuara për licencimin dhe regjistrimin e veprimtarisë

-Norma e tatimfitimit është 0 (zero) për 10 vitet e para të aktivitetit;

-Ulje e tatimit mbi vlerën e shtuar në masën 10 (dhjetë) përqind, për furnizimet dhe shërbimet e nevojshme për prodhimin e armatimit ushtarak, si dhe çdo përjashtim tjetër tatimor i aplikueshëm, bazuar në legjislacionin në fuqi për tatimin mbi vlerën e shtuar;

-Përjashtim nga taksa e ndikimit në infrastrukturë;

-Përjashtim nga taksa vendore dhe qendrore e pasurisë së paluajtshme që përdoren për qëllime prodhimi, për një periudhë 10-vjeçare;

-Përjashtim nga të gjitha taksat doganore për mallrat, të cilat shërbejnë drejtpërdrejt për prodhimin e armatimit ushtarak;

-Mbështetje për ndërtimin dhe mirëmbajtjen e infrastrukturës ndihmëse, si rrugë, ujësjellës kanalizime, energji elektrike dhe telekomunikacion, të cilat janë thelbësore për funksionimin e aktivitetit të subjektit;

-Qasje në fonde dhe programe mbështetëse për kërkim dhe zhvillim në fushën e teknologjive të mbrojtjes;

-Mbështetje dhe bashkëpunim në projekte kërkimore, zhvillimin e teknologjive të reja dhe shkëmbimin e njohurive dhe ekspertizës nga Qendra e Inovacionit, Sigurisë dhe Mbrojtjes, në Ministrinë e Mbrojtjes;

-Mbulimi i shpenzimeve të shërbimeve utilitare, si energjia elektrike, uji dhe gazi,  plotesisht ose pjesërisht, te rimbursueshme ose me tarifa preferenciale, për 10 vjet.

Brenda vitit të parë të aktivitetit 5 mln euro

Për të miratuar lehtësirat subjektet duhet të plotësojnë një sërë kriteresh. Një nga këto është fakti që veç investimit fillestar prej së paku 25 milionë Euro duhet të planifikojë dhe një investim të drejtpërdrejtë brenda vitit te pare te aktivitetit prej 5 milion Euro.

Subjekti duhet të jetë i regjistruar për aktivitetin e prodhimit të armatimit ushtarak duhet dhe të paraqesë një plan të detajuar biznesi afatshkurtër 3 vjeçar që tregon pritshmëritë për zhvillimin e aktivitetit, përfshirë pritshmëritë për punësim, inovacionin dhe teknologjitë që do të përdoren, si dhe kontributin në ekonominë lokale dhe sigurinë kombëtare.

Gjithashtu subjekti duhet të jetë i regjistruar në QKB dhe të vërë në dispozicion pasqyrat financiare të audituara për të paktën 3 vitet e fundit, listën e punonjësve dhe programin e trajnimit të tyre

AIM e emëron kryeministri

Agjencia e Industrisë së Mbrojtjes (AIM) është autoriteti shtetëror përgjegjës për licencimin, mbikëqyrjen dhe rregullimin e sektorit të prodhimit, tregtimit, kërkimit dhe zhvillimit të armatimit ushtarak. Ajo lëshon, rinovon, pezullon dhe revokon licencat për subjektet dhe do të jetë në varësi të ministrit të Mbrojtjës dhe do të ketë seli në Tiranë.

Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë emërohet nga Kryeministri, me propozim të ministrit të Mbrojtjes. Edhe struktura dhe organika e Agjencisë miratohen me urdhër të Kryeministrit, me propozim të ministrit të Mbrojtjes.

Këshilli i Ministrave përcakton rregullat e organizimit dhe funksionimit të Agjencisë e cila do të financohet nga buxheti i shtetit, tarifat e licencimit dhe çdo burim tjetër i ligjshëm.

Agjencia ‘one stop shop’, regjistri dhe lista e zezë

Agjencia do të vlerësojë aplikimet pas koordinimit me institucionet e tjera shteterore brenda një afati prej 30 ditësh. Mban një regjistër ku shënohen të gjitha subjektet e licencuara. Këta të fundit do të jenë të detyruara të regjistrojnë të gjitha aktivitetet e tyre që lidhen me prodhimin, tregtimin, si dhe eksportin – importin e armatimit ushtarak.

Gjithashtu kanë detyrimin të hedhin të dhënat për identifikimin dhe gjurmimin e armëve në regjistrin elektronik. Mban dhe publikon një listë të zezë të subjekteve që janë gjetur në shkelje të këtij legjislacionit në fuqi për prodhimin dhe tregtimin e armëve apo të kenë cenuar sigurinë kombëtare.

Agjencia ka detyrë dhe mbikqyrjen zbatimin e legjislacionit, kryen inspektime dhe funksionon si një “one stop shop” për zgjidhjen e çështjeve dhe problematikave që paraqiten nga subjektet e këtij ligji.

Siguria

Subjektet janë të detyruar të zbatojnë standarde të larta të sigurisë dhe mbrojtjes së interesit publik dhe të marrin masa për të parandaluar aksidentet, keqpërdorimin e armatimit ushtarak.

“Të gjithë subjektet shtetërore dhe private, të cilat ushtrojnë veprimtari brenda fushës së zbatimit të këtij ligji, ushtrojnë përgjegjësinë dhe kujdesin e duhur për parandalimin dhe ndalimin e akteve korruptive, të përvetësimit të paligjshëm të interesave, të shpërdorimit dhe trafikimit të armatimit ushtarak, të përhapjes së tyre në masë, të akumulimit të paligjshëm të armëve që mund të përdoren nga rrjetet e krimit të organizuar, apo të përdoren për akte terrorizmi, agresioni të brendshëm apo ndërkombëtar, ose shkelje të rënda të së drejtës ndërkombëtare”thuhet në pikën 4 të pr/ligjit

Po kështu duhet të bashkëpunojnë ngushtë me autoritetet e sigurisë kombëtare dhe ndërkombëtare, për të adresuar çdo rrezik potencial ndaj sigurisë që mund të rrjedhë nga aktiviteti i tyre. Të garantojnë transparencë dhe llogaridhënie.

Kompanitë duhet të sigurojnë dhe operojnë me infrastrukturë digjitale dhe kibernetike, e cila ndërvepron në vetëm me infrastrukturat e caktuara të Ministrisë përgjegjëse për mbrojtjen. Personeli operativ i këtyre infrastrukturave pajiset me çertifikatën e sigurisë përkatëse dhe informacioni i përpunuar në këto infrastruktura është i mbrojtur nga sekreti shtetëror, tregtar dhe industrial ushtarak.

Pr/ligji ndalon prodhimin dhe tregtimin, në çdo formë, i armëve dhe teknologjive të armëve biologjike, kimike dhe bërthamore.

Ideja e prodhimit të armëve në vend mori jetë pas vizitës së presidentit të Ukrainës, Volodimir Zelenski në Tiranë, në kuadër të samitit për Ukrainën, mbajtur në shkurt 2024, ku ishte disktuaur për mundësinë e mësua  mbi mundësinë e bashkëprodhimit të armëve.Pak ditë më parë për konsultim publik hodhi dhe një pr/ligji që i hap rrugë krijimit të një shoqërie shtetërore,  “KAYO sh.a e cila do të kontrollojë prodhimin, demilitarizimin dhe tregtimin e armëve, municioneve, pajisjeve dhe teknologjive ushtarake.

The post Prodhimi i armëve ‘Made in Albania’/ Kompanitë 10 vjet pa taksa nëse investojnë të paktën 25 mln euro! AIM jep licencat, e emëron kryeministri appeared first on Albeu.com.

Kjo është bërë e ditur, nga Ardian Spaho administratori shtetëror i ish-ndërmarrjes së Poliçanit, në Komisionin e Sigurisë kombëtare.

Debati më i madh mes deputetëve dhe punonjësve të Poliçanit u zhvillua për gjetjen e burimeve njerëzore që do të riaktivizojnë ish-ndërmarrjen.

Spaho tha se janë të gjitha kapacitetet njerëzore dhe se me avancimin e teknologjisë ka ndryshuar edhe menyra e të punuarit për prodhimin e municioneve.

“Poliçani hyn me një bonus nga pikëpamja e kapitalit, të ambienteve dhe burimeve të përshtatshme për natyrë të tillë prodhimi, ka një sërë avantazhe, po ashtu dhe shoqëria shetërore që do të krijohet. Nuk kërkohen më ato kapacitete që kanë qenë dikur. Ka një raport të theksuar si është punuar në atë kohë dhe se si do të punohet në kohët e sotme.  Mendojmë se i kemi  burimet njerëzore të duhura”, tha ai.

Ish- gjenerali i FA Bardhyl Kollcaku, i cili gjatë mbledhjes së Komisionit Komisioni për Sigurinë Kombëtare, tregoi mbështetje për projektin  e qeverisë për krijimin e shoqërisë shtetërore.

“Është për të parë dhe për të avancuar në të ardhmen, projekte për të rigjeneruar dhe për të rivalizuar industrinë ushtarake. Në kohën që jetojmë sot jemi në kohë lufte dhe Shqipëria është e përfshirë në aleancën kundër kërcënimit rus. Ne kemi nevojë si FA për armatim dhe municione, si edhe për të ndihmuar edhe aleatët në kuadrin e marrëveshjeve ndërkombëtare, Kombinati i Poliçanit është një aset strategjik edhe pse puna është pezulluar, aty ka një infrastrukturë që me pak investim të kthehet në vitalitetin e tij.  Ne mbështesim projektin e qeverisë që do të vij së shpejti për krijimin e shoqërisë shtetërore për prodhimin dhe tregtimin  e municioneve, në Poliçan, Në Mjekës apo edhe Cekinë në Gramsh”, tha ai.

Qeveria shqiptare do të krijojë një kompani shtetërore në formën e shoqërisë aksionare për të rigjallëruar industrinë ushtarake të vendit duke prodhuar armë dhe municione. Ministria e Mbrojtjes ka hedhur për konsultim publik një projektligj, i cili i hap rrugë krijimit të shoqërisë shtetërore Kayo sha.

Sipas draftit, shoqëria do të ngrihet si një person juridik dhe aksioneri i vetëm i saj do të jetë ministria e Mbrojtjes. Shoqëria do të financohet fillimisht përmes buxhetit të shtetit derisa të arrijë të jetë fitimprurëse.

Kayo sh.a do të ketë si funksion prodhimin, riparimin, demilitarizimin dhe tregtimin e armëve dhe pjesëve të armëve, përfshirë armët ushtarake, municionet, teknologjitë dhe pajisjet ushtarake dhe çdo aktivitet i lidhur më këtë veprimtari.

The post ‘Poliçani gati të prodhoj municione’, drejtori i ish-ndërmarrjes: Kemi burimet njerëzore të duhura appeared first on Albeu.com.

Në një dokument dërguar Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, KASH sugjeron subvencione për njësi prodhimi sipas cilësisë, fillimisht për ullirin dhe vajin e ullirit, si dhe në blegtori, për qumështin dhe mishin.

KASH e vlerëson financimin për njësi prodhimi, si një mekanizëm më efikas të subvencionimit të bujqësisë, blegtorisë dhe agropërpunimit.

Në vitet e fundit, prodhimi në sektorët e bujqësisë dhe blegtorisë është shfaqur në stanjacion.

Ekspertët vlerësojnë se kjo ka ardhur si rezultat i shpopullimit të zonave rurale, rritjes së kostove për fermerët, por edhe i politikave të gabuara shtetërore, si ndërprerja e rimbursimit të TVSH-së për prodhimin që tregtarët dhe agropëprunuesit mbledhin nga fermerët vendas.

KASH vëren se ky është një problem madhor që ka dëmtuar konkurrueshmërinë e prodhimit vendas dhe ka ndikuar negativisht ecurinë e prodhimit bujqësor dhe blegtoral.

Ndërsa bujqësia ka hyrë prej vitesh në një cikël të rënies së kontributit të vet në ekonominë e vendit, KASH këmbëngul që shpëtimi i këtij sektori kërkon angazhimin e burimeve më të mëdha financiare nga qeveria shqiptare.

Sipas përllogaritjeve KASH, buxheti i MBZHR për vitin 2024 duhet të rritet me 90 milionë euro, për t’iu përgjigjur nevojave minimale të mbështetjes së bujqësisë në vend.

Gjithashtu, KASH nënvizon nevojën urgjente për të riaktivizuar programin IPARD si burimi kryesor i financimit të bujqësisë, nëpërmjet një analize kritike të problemeve që çuan në pezullimin e disbursimit të fondeve të Bashkimit Europian.

KASH gjithashtu kërkon një sërë ndryshimesh ligjore që do të ndihmonin zhvillimin bujqësor, si amendimin e ligjit “Për shoqëritë e Bashkepunimit Bujqësore”, apo amendimin e ligjit “Për Ullirin dhe cilësinë e vajit të ullirit” dhe nxjerrjen e disa akteve nënligjore për konsolidimin e cilësisë së produktit.

Gjithashtu, KASH kërkon fillimin e punës për hartimin dhe zbatimin e një strategjie rajonale dhe kombëtare të përpunimit të mbetjeve organike në zonat rurale.

KASH gjithashtu ka nënvizuar se shpopullimi i zonave rurale dhe rritja e kostove të prodhimit kërkon një rritje të investimeve për rritjen e nivelit të mekanizmit dhe inovacionit në bujqësi.

Përdorimi dhe mosha mesatare e pjesës më të madhe të traktorëve e kombajnave i kalon 25 vite pune dhe sipas përllogaritjeve të amortizimit, këto mjete duhet të kishin dalë jashtë përdorimit.

Nga ana tjetër, edhe parcelizimi tejskajshëm i tokës rrit ndjeshëm kostot e punimeve të mekanizuara.

Një problematikë e ngjashme ekziston edhe për linjat ekzistuese të përpunimit të lëndëve të para blegtorale.

KASH vëren se mundësitë e fermerëve për blerjen e mjeteve të reja bujqësore janë të limituara.

Shumë mjete që janë në gjendje pune nuk kanë targa dhe janë me borxhe të pashlyera, ndërkohë, qendrat e agroservisit për riparimin e mjeteve bujqësore nga 54 që kanë qenë janë reduktuar tashmë në 13.

The post KASH: Duhet subvencionim për njësi prodhimi, të fillojë me ullirin, vajin, qumështin dhe mishin appeared first on Albeu.com.

“A po afron një recesion global?” pyet një raport i ri nga Banka Botërore. Përgjigjja nuk do të jetë një surprizë për prodhuesit.

Në gusht, prodhimi global u tkurr në krahasim me një muaj më parë dhe porositë e reja ranë për të dytin muaj radhazi, sipas bankës JPMorgan Chase.

Ndërsa problemet ekonomike po rriten, më e keqja mund të mos ketë ardhur ende, si për fabrikat, ashtu edhe për ekonominë në tërësi.

Vitin e kaluar, industria u zhvillua jashtë mase. Konsumatorët, pasi kishin marrë ndihma bujare financiare për COVID-19, rritën shpenzimet për mallra dhe lehtësimi i masave të distancimit social, i lejoi fabrikat të mbulonin terrenin e humbur.

Vlera e prodhimit global u rrit në më shumë se 16 trilionë dollarë, duke përfaqësuar pjesën më të lartë të PBB-së në gati dy dekada.

Industria e vrullshme solli një vit të begatë për ekonominë botërore dhe prodhimi i përgjithshëm global u rrit me 6.1%, ritmi më i shpejtë në histori, pavarësisht problemeve me zinxhirin e furnizimit.

Zbutja e kërkesës ishte e pashmangshme, pasi jeta u bë më normale dhe shpenzimet u kthyen nga mallrat drejt shërbimeve.

Por edhe aktiviteti i sektorit të shërbimeve duket zhgënjyes kohët e fundit dhe problemet e prodhimit reflektojnë goditje shumë më të mëdha.

Më e rënda është kriza e çmimit të energjisë, e shkaktuar nga lufta e Rusisë në Ukrainë. Prodhimi industrial në Eurozonë ra me 2.4% në korrik, në krahasim me një vit më parë.

Kompanive u është dashur të operojnë me kosto të rritura të energjisë që e bëjnë prodhimin joekonomik. Një dimër i ftohtë do të sillte edhe më shumë dhimbje./monitor

The post Ngadalësimi global i prodhimit tregon se më e keqja nuk ka ardhur ende appeared first on Albeu.com.

Rama tha se ky projekt nuk po bëhet që të ndalet tani, por që të përmirësohet në vazhdim.

“Është kënaqësi çdo vizitë që bëj këtu, kur kam ardhur për herë të dytë rektori më tha je i pari kryeministër që vjen në këtë universitet. Çdo herë është kënaqësi sepse ka diçka të re që ndodh.

Jemi këtu për një program që është eksperienca e parë në 40 vjet. Me këtë program hyjmë në një fazë të re, nuk është një nsihmë që bëhet tani dhe ndalet tani, por është diçka që duam të mbetet në vazhdimësi dhe të përmirësohet e të plotësohet me komponent të tjerë.

Një nga komponentët që duhet të plotësohet është që gjithë dejtuesit e strukrtures tonë të ndjekies se prodhimit bujqësor, duhet të vijnë këtu të bëjnë kurse natën”, tha Rama.

The post Rama prezanton skemën për të ardhmen e prodhimit vendas: Të kthehen kurset e natës në Universitetin Bujqësor appeared first on Albeu.com.

Ajo pranoi se kjo ka ardhur nga rritja e çmimeve por shtoi se faktorë kryesorë janë edhe aktiviteti ekonomik në vend dhe rritja e kapaciteteve të mirëadministrimit.

“Të ardhurat janë rritur me 15.9% në krahasim me një vit më parë. Kjo është rritur ngushtësisht me çmimet por edhe me aktivitetin ekonomik në vend. Por edhe rritjen e kapacitetve të mirëadministrimit.

Të ardhurat janë 15.9 më shumë në krahasim me një vit më parë. Edhe muaji shtator ka qëndruar në të njëjtën linjë. Në shpenzimet qeveritare kemi pasur një ecuri të shpenzimeve 1.4% më të lartë se vit ii kaluar. Prithsmëritë për pjesën e mbetut të vitit janë për rritje ekonomike positive po ashtu edhe në vitin 2023”, u shpreh Ibrahimaj./albeu.com

The post “Shtohen me 15.9% të ardhurat në vend”, Ibrahimaj: Ecuri pozitive ne prodhimin vendas appeared first on Albeu.com.

Sipas një zëdhënësi të Unionit Kombëtar të Fermerëve, këto kultura po mblidhen të paktën dy javë më herët se zakonisht.

Për disa javë nuk do të dihet se sa ndikim ka pasur në rendimentet “periudha e zgjatur e thatësirës”, e cila filloi në dimër. /albeu.com

The post Moti ekstrem, fermerët korrin dhe vjelin prodhimin dy javë më herët se normalisht appeared first on Albeu.com.