Seanca konstituive e Kuvendit të Kosovës është ndërprerë sërish, duke e rënduar krizën politike dhe institucionale në vend. Përplasjet mes subjekteve politike po e mbajnë të bllokuar funksionimin e institucioneve, ndërsa mundësia e zgjedhjeve të reja po rikthehet gjithnjë e më shumë në diskutim.

Kërkesa e liderit të Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, për më tepër kohë në mënyrë që të arrihet një marrëveshje me partitë e tjera ka hapur sërish debatin për një kompromis të mundshëm politik. Megjithatë, krahas zgjidhjes konsensuale, në skenarët e mundshëm po përfshihet edhe shkuarja e vendit në zgjedhje të reja.

Gjatë seancës së fundit, tensionet u shtuan pas një incidenti ku deputetja e Aleancës, Time Kadrijaj, hodhi vezë në drejtim të Kurtit. Për pasojë, kryesuesi i seancës, Avni Dehari, kërkoi ndërhyrjen e sigurimit.

Konfrontimet e përsëritura politike dhe episodet brenda sallës së Kuvendit kanë ngritur pikëpyetje serioze për mundësinë e zhbllokimit të institucioneve. Mbetet e paqartë nëse partitë do të gjejnë një rrugë të përbashkët, apo nëse Kosova do të përballet me një tjetër proces zgjedhor.

Vuniqi: Kuorumi po përdoret si mjet në përplasjen politike

Opinionisti Agim Vuniqi, në një prononcim për “Bota sot”, e sheh çështjen e kuorumit si pjesë të konfliktit politik dhe jo thjesht si një çështje procedurale.

Sipas tij, në qëndrimet e partive opozitare vërehet një mospërputhje, pasi të njëjtat subjekte që sot kundërshtojnë një marrëveshje për tejkalimin e ngërçit institucional, në të kaluarën kanë bashkëpunuar politikisht me Listën Serbe për të siguruar shumica parlamentare.

Vuniqi argumenton se paradoksi bëhet i dukshëm kur krahasohen deklaratat e sotme me veprimet e mëparshme. Partitë që aktualisht refuzojnë një marrëveshje politike për zgjidhjen e problemit të kuorumit dhe për zgjedhjen e Presidentit, më herët kanë arritur marrëveshje me Listën Serbe për bashkëqeverisje.

Ai kujton gjithashtu se këto subjekte kanë siguruar kuorumin dhe votat e nevojshme nga Lista Serbe për themelimin e Dhomave të Specializuara. Në atë proces u miratuan ndryshime kushtetuese dhe ligjore në përputhje me legjislacionin në fuqi për periudhën për të cilën akuzohen ish-krerët e UÇK-së, përfshirë Hashim Thaçin dhe të tjerët.

Sipas Vuniqit, sot të njëjtat parti i kërkojnë Vetëvendosjes jo vetëm të propozojë kandidatin për President, por edhe të sigurojë vetë votat për zgjedhjen e tij, pa dhënë më parë ndonjë garanci politike për mbështetje.

Për opinionistin, kjo qasje nuk përfaqëson një kompromis të mirëfilltë parlamentar. Ai vlerëson se përgjegjësia për sigurimin e votave po i ngarkohet vetëm forcës që ka fituar zgjedhjet, ndërsa opozitës i mbetet mundësia për ta bllokuar procesin.

“Në praktikë, kërkesa është që kandidati të propozohet dhe më pas vetë propozuesi të gjejë mënyrën për ta zgjedhur atë. Kjo nuk është frymë kompromisi, por një transferim i plotë i përgjegjësisë te fituesi i zgjedhjeve, ndërkohë që opozita ruan të drejtën për të penguar procesin”, shprehet Vuniqi.

Ai nënvizon se Vetëvendosje ka dhënë sinjale për një zgjidhje kompromisi, duke mos e përjashtuar mundësinë që posti i Kryetarit të Kuvendit ose ai i Presidentit të përfshihet në një marrëveshje konsensuale.

Një formulë e tillë, sipas tij, nuk do të ishte e panjohur për praktikën kushtetuese të Kosovës. Vuniqi sjell si shembull zgjedhjen e Atifete Jahjagës, kur kriza u kapërcye përmes një marrëveshjeje politike ndërmjet forcave parlamentare, pas ndërhyrjes së Gjykatës Kushtetuese lidhur me procesin e zgjedhjes së Presidentit në rastin Pacolli.

Vuniqi pranon se rrethanat aktuale nuk janë të njëjta me ato të periudhës së kaluar, si në planin politik, ashtu edhe në atë juridik. Megjithatë, ai thekson se përvoja e mëparshme tregon se kompromisi mund të shërbejë si mekanizëm për funksionalizimin e institucioneve.

“Kjo nuk nënkupton se situata e atëhershme është identike me atë të sotmen. Dallimet janë të dukshme në aspektin politik dhe juridik. Por precedenti tregon se kompromisi në demokracitë parlamentare nuk është shenjë dobësie, por një mënyrë për t’i bërë institucionet funksionale”, thotë ai.

Sipas Vuniqit, çështja kryesore nuk është nëse duhet të ketë kompromis, por pse marrëveshjet politike pranohen kur u shërbejnë interesave të një pale dhe refuzohen kur synojnë zhbllokimin institucional. Ai vëren se, nëse marrëveshje të tilla janë përdorur për formimin e qeverive, sigurimin e shumicave parlamentare dhe marrjen e vendimeve me pasoja historike e kushtetuese, atëherë është e vështirë të argumentohet se ato janë të papranueshme vetëm në rastin e zgjedhjes së Presidentit.

Opinionisti paralajmëron se mungesa e një qëndrimi të qëndrueshëm politik mund ta shndërrojë kuorumin nga një kërkesë kushtetuese në një instrument bllokimi.

“Besueshmëria politike ndërtohet mbi konsistencën. Në mungesë të saj, standardet mund të kthehen në standarde të dyfishta dhe kuorumi, në vend që të garantojë legjitimitetin kushtetues, mund të përdoret për të penguar rivalin politik. Kështu lind pyetja nëse po mbrohet fryma e Kushtetutës apo nëse procedura kushtetuese po shfrytëzohet si armë në përplasjen politike”, përfundon Vuniqi.

Halili: Pa kompromis institucional, zgjedhjet e reja mund të bëhen të pashmangshme

Profesori Nijazi Halili, duke folur për “Bota sot”, vlerëson se situata nuk mund të shpjegohet më si një mosmarrëveshje e zakonshme procedurale. Sipas tij, vendi ndodhet përballë një krize të thellë politike.

Halili thotë se partitë po e shohin konstituimin e institucioneve si vazhdim të garës elektorale, ndërsa thekson se incidentet e ndodhura në Kuvend janë të papranueshme dhe shqetësuese.

“Ndërprerja e përsëritur e seancës konstituive ka marrë përmasa më të mëdha se një konflikt procedural. Ajo dëshmon për një krizë të thellë politike dhe për mungesën e vullnetit për kompromis. Partitë po e vazhdojnë betejën zgjedhore brenda procesit të konstituimit, ndonëse detyra e tyre kryesore duhet të jetë funksionalizimi i shtetit”, shprehet Halili.

Ai i cilëson veprimet provokuese në sallën e Kuvendit si një zhvillim shqetësues. Sipas tij, kur debati parlamentar zëvendësohet nga incidente të tilla, tensionet tejkalojnë kufijtë e konkurrencës demokratike, dëmtohet autoriteti i Kuvendit dhe rritet mosbesimi i qytetarëve ndaj politikës.

Profesori vlerëson se ende ekziston mundësia për një marrëveshje politike, por kjo kërkon që liderët të heqin dorë nga ultimatumet, interesat personale dhe akuzat e vazhdueshme ndaj kundërshtarëve.

“Një marrëveshje është ende e arritshme, por për këtë nevojitet braktisja e ultimatumit, e kalkulimeve personale dhe e fajësimit të pandërprerë të palës tjetër. Nëse drejtuesit politikë nuk arrijnë të prodhojnë një kompromis institucional, zgjedhjet e reja nuk do të përbëjnë befasi, por do të jenë rezultati i drejtpërdrejtë i këtij dështimi politik”, deklaron Halili.

Ai shton se zhbllokimi i institucioneve nuk është përgjegjësi vetëm e një partie. Detyrimi u takon të gjitha subjekteve politike, veçanërisht atyre që kanë marrë mbështetjen më të madhe të qytetarëve.

“Kosova nuk mund të mbetet peng i pazareve dhe përplasjeve partiake. Institucionet nuk janë pronë e partive, por mekanizma shtetërorë që u përkasin qytetarëve. Të gjitha subjektet duhet të mbajnë përgjegjësi për zgjidhjen e ngërçit, por një barrë më e madhe bie mbi ato që kanë marrë mandatin më të gjerë nga qytetarët”, përfundoi Nijazi Halili për “Bota sot”.

The post Ngërçi në Kuvend thellohet, kompromisi politik venitet dhe zgjedhjet e reja shfaqen si mundësi appeared first on Albeu.com.

Rifillimi i ndërprerë i seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës ka thelluar edhe më tej ngërçin politik dhe institucional në vend.

Kërkesa e Albin Kurtit, kreut të Lëvizjes Vetëvendosje, për më shumë kohë në funksion të një marrëveshjeje me forcat e tjera politike, ka sjellë sërish në qendër të diskutimit si mundësinë e një kompromisi ashtu edhe skenarin e një cikli të ri zgjedhor.

Tensionet u acaruan më tej pas veprimit të deputetes së Aleancës, Time Kadrijaj, e cila gjatë seancës së fundit hodhi vezë ndaj Kurtit, duke shtyrë kryesuesin Avni Dehari të thërrasë sigurimin.

Përplasjet e vazhdueshme mes partive dhe incidentet në sallë po ngjallin dyshime nëse palët do të gjejnë rrugë për shkrirjen e bllokadës institucionale apo nëse vendi po shkon drejt një raundi të ri votimesh.

Opinionisti Agim Vuniqi, në një prononcim për “Bota sot”, argumenton se kuorumi po kthehet në një armë të betejës politike, e jo në një parim kushtetues.

Ai vë në dukje një kontradiktë në qëndrimet e opozitës, e cila më parë ka bashkëpunuar edhe me Listën Serbe për të siguruar shumicat parlamentare.

“Paradoksi i politikës kosovare bëhet edhe më i dukshëm kur krahasohen qëndrimet e sotme me veprimet e së kaluarës. Të njëjtat parti që sot i shmangen një marrëveshjeje politike për tejkalimin e ngërçit rreth kuorumit për zgjedhjen e Presidentit, në të kaluarën nuk kanë hezituar të arrijnë marrëveshje politike me Listën Serbe për bashkëqeverisje. Po këto subjekte kanë siguruar kuorumin dhe votat e nevojshme me Listën Serbe edhe për themelimin e Dhomave të Specializuara, duke miratuar ndryshimet kushtetuese dhe ligjore në përputhje me legjislacionin që ishte në fuqi për periudhën për të cilën akuzohen ish-krerët e UÇK-së, përfshirë Hashim Thaçin dhe të tjerët.

Sot, megjithatë, po këto parti kërkojnë nga Lëvizja Vetëvendosje që jo vetëm të propozojë kandidatin për President, por edhe të sigurojë votat për zgjedhjen e tij, pa ofruar paraprakisht asnjë garanci politike për mbështetje.”

Sipas Vuniqit, një logjikë e tillë nuk përbën kompromis parlamentar, por ia lë tërë barrën e gjetjes së votave fituesit të zgjedhjeve.

“Në thelb, kërkesa është: “Propozoni kandidatin dhe pastaj gjeni vetë mënyrën për ta zgjedhur.” Kjo nuk është logjikë e kompromisit parlamentar, por transferim i plotë i përgjegjësisë te fituesi i zgjedhjeve, ndërkohë që opozita ruan të drejtën e bllokimit.

Në këtë kontekst, nuk duhet harruar se Vetëvendosje ka sinjalizuar gatishmëri për zgjidhje kompromisi, duke lënë të hapur mundësinë që posti i Kryetarit të Kuvendit ose ai i Presidentit të jetë pjesë e një marrëveshjeje konsensuale. Kjo nuk do të ishte hera e parë në praktikën kushtetuese të Kosovës. Rasti i zgjedhjes së Atifete Jahjagës dëshmoi se, pas ndërhyrjes së Gjykatës Kushtetuese lidhur me procesin e zgjedhjes së Presidentit në rastin Pacolli, kriza u tejkalua përmes një kompromisi politik ndërmjet forcave parlamentare.”

Opinionisti pranon se rrethanat e sotme ndryshojnë nga ato të mëparshmet, por këmbëngul se historia tregon që kompromisi politik mbetet një rrugë për funksionalizimin e institucioneve.

“Kjo nuk do të thotë se rrethanat e atëhershme dhe të sotmet janë identike. Përkundrazi, ato ndryshojnë si në aspektin politik, ashtu edhe në atë juridik. Megjithatë, precedenti tregon se në demokracitë parlamentare, kompromisi nuk është dobësi, por mekanizëm për funksionalizimin e institucioneve.

Prandaj, pyetja që shtrohet nuk është nëse duhet të ketë kompromis, por pse kompromisi konsiderohet i pranueshëm kur u shërben interesave të një pale, ndërsa refuzohet kur synon zhbllokimin institucional. Nëse marrëveshjet politike kanë qenë të pranueshme për formimin e qeverive, për sigurimin e shumicave parlamentare dhe për vendime me pasoja historike e kushtetuese, është e vështirë të argumentohet se ato janë të papranueshme vetëm në rastin e zgjedhjes së Presidentit.”

Në fund, ai paralajmëron se mungesa e konsistencës politike mund ta shndërrojë edhe kuorumin në mjet bllokues.

“Konsistenca është themeli i besueshmërisë politike. Pa të, standardet rrezikojnë të shndërrohen në standarde të dyfishta, ndërsa kuorumi nga një instrument kushtetues për garantimin e legjitimitetit shndërrohet në një mjet bllokues të konkurrencës politike. Pikërisht aty lind dilema themelore: a po mbrohet fryma e Kushtetutës, apo po përdoret procedura kushtetuese si instrument i luftës politike?”

Ndërkaq, profesori Nijazi Halili, gjithashtu për “Bota sot”, e sheh gjendjen aktuale si më shumë se një kontest procedural, duke e cilësuar si një krizë të thellë politike.

Halili thekson se partitë po e trajtojnë konstituimin e institucioneve si vazhdim të garës zgjedhore dhe i quan incidentet brenda Kuvendit shqetësuese dhe të papranueshme.

“Ndërprerja e përsëritur e seancës konstituive është tashmë më shumë se një mosmarrëveshje procedural, kjo është shndërruar në dëshmi të një krize të thellë politike dhe të mungesës së vullnetit për kompromis. Partitë politike po e trajtojnë konstituimin e institucioneve si vazhdim të betejës elektorale, ndërkohë që përgjegjësia e tyre kryesore është funksionalizimi i shtetit.

Edhe incidentet brenda Kuvendit janë shqetësuese dhe të papranueshme. Kur debati parlamentar zëvendësohet me veprime provokuese, tensioni politik kalon kufijtë e konkurrencës demokratike. Kjo dëmton autoritetin e Kuvendit dhe e thellon mosbesimin e qytetarëve ndaj politikës.”

Sipas tij, një marrëveshje politike mbetet e mundur, por ajo kërkon braktisjen e ultimatumeve dhe llogarive të ngushta.

“Marrëveshja politike është ende e mundshme, por ajo kërkon heqjen dorë nga ultimatumet, kalkulimet personale dhe logjika e fajësimit të vazhdueshëm të kundërshtarit. Nëse liderët politikë nuk janë në gjendje të prodhojnë kompromis institucional, atëherë zgjedhjet e reja nuk do të ishin befasi, por pasojë e drejtpërdrejtë e këtij dështimi politik.”

Halili nënvizon se përgjegjësia për shkrirjen e bllokadës bie mbi të gjitha subjektet politike, sidomos mbi ato që kanë marrë më shumë besim nga qytetarët.

“Kosova nuk mund të mbahet peng nga pazaret dhe konfliktet partiake. Institucionet nuk janë pronë e partive, por janë mekanizma të shtetit dhe u takojnë qytetarëve. Përgjegjësia për zhbllokimin e tyre bie mbi të gjitha subjektet politike, por veçanërisht mbi ato që kanë marrë mandatin më të madh nga qytetarët”, përmbylli Nijazi Halili për “Bota sot”.

The post Bllokimi i Kuvendit dhe përshkallëzimi i përplasjeve: Po i afrohet Kosova zgjedhjeve të parakohshme? appeared first on Albeu.com.

Kriza politike dhe institucionale në Kosovë është thelluar pas ndërprerjes së radhës të seancës konstituive të Kuvendit.

Mundësia për një marrëveshje mes subjekteve politike është rikthyer në diskutim pasi lideri i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, kërkoi më shumë kohë për të arritur një ujdi me partitë e tjera. Megjithatë, krahas kompromisit, mbetet i hapur edhe skenari i zgjedhjeve të reja.

Tensionet u shtuan gjatë seancës së fundit parlamentare, kur deputetja e Aleancës, Time Kadrijaj, hodhi vezë në drejtim të Kurtit. Pas incidentit, drejtuesi i seancës, Avni Dehari, kërkoi që të ndërhynte sigurimi.

Përplasjet e pandërprera politike dhe incidentet në sallën e Kuvendit kanë ngritur dilemën nëse partitë do të gjejnë një rrugëdalje për funksionalizimin e institucioneve apo Kosova do të hyjë në një cikël tjetër zgjedhor.

Vuniqi: Kuorumi po përdoret për betejë politike dhe jo si parim kushtetues

Duke komentuar zhvillimet për “Bota sot”, opinionisti Agim Vuniqi vlerëson se kuorumi po kthehet në një mjet të konfliktit mes partive.

Sipas tij, qëndrimet aktuale të subjekteve opozitare bien ndesh me veprimet e tyre të mëparshme, kur ato kishin lidhur marrëveshje politike edhe me Listën Serbe për të krijuar shumica në Kuvend.

Vuniqi thotë se kundërthënia e politikës kosovare shihet qartë kur sjellja e sotme krahasohet me atë të së kaluarës. Partitë që tani nuk pranojnë një marrëveshje për kapërcimin e ngërçit të kuorumit në zgjedhjen e Presidentit, më herët kishin bashkëpunuar politikisht me Listën Serbe për bashkëqeverisje.

Ai kujton se të njëjtat subjekte, përmes Listës Serbe, kishin siguruar edhe kuorumin dhe votat e domosdoshme për krijimin e Dhomave të Specializuara. Në atë rast u miratuan ndryshime ligjore dhe kushtetuese në përputhje me legjislacionin që ishte në fuqi për periudhën me të cilën lidhen akuzat ndaj ish-drejtuesve të UÇK-së, mes tyre Hashim Thaçi dhe të tjerët.

Ndërsa sot, sipas Vuniqit, këto parti presin që Lëvizja Vetëvendosje ta propozojë kandidatin për President dhe, njëkohësisht, t’i sigurojë vetë votat për zgjedhjen e tij, pa marrë paraprakisht asnjë zotim politik për përkrahje.

Opinionisti argumenton se një kërkesë e tillë nuk mund të cilësohet kompromis parlamentar, sepse gjithë barra për gjetjen e votave i ngarkohet subjektit që ka fituar zgjedhjet.

Në thelb, sipas tij, Vetëvendosjes po i kërkohet të paraqesë kandidatin dhe më pas të gjejë e vetme formulën për zgjedhjen e tij. Vuniqi e konsideron këtë si bartje të plotë të përgjegjësisë te fituesi, ndërkohë që opozita vazhdon ta ruajë mundësinë për të bllokuar procesin.

Ai nënvizon se Vetëvendosje ka dhënë shenja se është e gatshme për një zgjidhje kompromisi, duke mos përjashtuar që posti i Kryetarit të Kuvendit ose ai i Presidentit të përfshihet në një marrëveshje konsensuale.

Një formulë e tillë, sipas Vuniqit, nuk do të ishte e panjohur për praktikën kushtetuese të Kosovës. Ai sjell si shembull zgjedhjen e Atifete Jahjagës, kur kriza u tejkalua përmes kompromisit politik të forcave parlamentare, pas ndërhyrjes së Gjykatës Kushtetuese në procesin e zgjedhjes së Presidentit në rastin Pacolli.

Vuniqi pranon se konteksti i sotëm nuk përputhet plotësisht me rrethanat e asaj kohe, qoftë në planin juridik apo në atë politik. Sidoqoftë, sipas tij, ky precedent dëshmon se në një demokraci parlamentare kompromisi nuk përfaqëson dobësi, por shërben si mekanizëm për vënien në funksion të institucioneve.

Për opinionistin, çështja nuk është nëse kompromisi duhet të ndodhë, por përse ai pranohet kur i përshtatet interesit të njërës palë dhe kundërshtohet kur synon tejkalimin e bllokadës institucionale.

Nëse marrëveshjet politike janë vlerësuar si të pranueshme për krijimin e qeverive, ndërtimin e shumicave parlamentare dhe miratimin e vendimeve me pasoja kushtetuese e historike, Vuniqi thotë se është e vështirë të argumentohet që ato nuk mund të përdoren vetëm për zgjedhjen e Presidentit.

Në përfundim, ai paralajmëron se mungesa e qëndrueshmërisë në standardet politike rrezikon ta kthejë kuorumin në instrument bllokues.

Sipas Vuniqit, besueshmëria politike mbështetet te konsistenca. Në mungesë të saj krijohen standarde të dyfishta, ndërsa kuorumi, nga një mekanizëm kushtetues që garanton legjitimitetin, shndërrohet në mjet për pengimin e konkurrencës politike. Për këtë arsye, ai shtron pyetjen nëse po mbrohet fryma e Kushtetutës apo procedura kushtetuese po vihet në shërbim të luftës politike.

Halili: Thellimi i krizës mund ta çojë vendin në zgjedhje të reja

Profesori Nijazi Halili, në një prononcim për “Bota sot”, thotë se zhvillimet nuk mund të shihen më thjesht si përplasje për procedurat, pasi vendi ndodhet përballë një krize të rëndë politike.

Sipas tij, ndërprerjet e përsëritura të seancës konstituive tregojnë mungesën e gatishmërisë për kompromis. Halili vlerëson se partitë po e përdorin procesin e krijimit të institucioneve si vazhdim të garës elektorale, edhe pse detyra e tyre kryesore është funksionalizimi i shtetit.

Ai i cilëson shqetësuese dhe të papranueshme edhe incidentet e ndodhura brenda Kuvendit. Kur diskutimi parlamentar zëvendësohet nga veprime provokuese, sipas profesorit, tensioni politik del jashtë kufijve të konkurrencës demokratike, dobëson autoritetin e institucionit dhe rrit mosbesimin e qytetarëve ndaj politikës.

Halili beson se hapësira për marrëveshje politike vazhdon të ekzistojë, por kjo kërkon që palët të heqin dorë nga ultimatumet, interesat personale dhe përpjekjet e vazhdueshme për t’ia bartur fajin kundërshtarit.

Nëse drejtuesit politikë nuk arrijnë të prodhojnë një kompromis institucional, ai vlerëson se mbajtja e zgjedhjeve të reja nuk do të përbënte befasi, por do të ishte rezultat i drejtpërdrejtë i këtij dështimi politik.

Sipas Halilit, asnjë subjekt nuk përjashtohet nga përgjegjësia për zhbllokimin e institucioneve, ndonëse barra më e madhe u takon partive që kanë siguruar numrin më të lartë të votave nga qytetarët.

Nijazi Halili përfundoi për “Bota sot” se Kosova nuk mund të mbetet peng i konflikteve dhe pazareve partiake. Ai theksoi se institucionet nuk u përkasin partive, por janë mekanizma të shtetit në shërbim të qytetarëve. Përgjegjësia për funksionalizimin e tyre, sipas tij, bie mbi të gjitha subjektet politike dhe veçanërisht mbi ato që kanë marrë mandatin më të madh nga qytetarët.

The post Ngërçi në Kuvend dhe tensionet politike: A po përgatitet Kosova për zgjedhje të tjera? appeared first on Albeu.com.

Shqipëria mban sot protestën e 35-të masive, ku qytetarët vijojnë të kërkojnë largimin e qeverisë dhe dorëheqjen e panegociueshme të kryeministrit Edi Rama.

Edhe në këtë ditë të 35-të, kërkesa qendrore e protestuesve mbetet e pandryshuar: largimi i kryeministrit. Organizatorët kanë bërë të ditur se mobilizimi do të vazhdojë derisa kjo kërkesë të realizohet.

Sipas organizatorëve, në protestën e sotme pritet të jetë e pranishme në Tiranë edhe diaspora.

Po sipas tyre, autokolonat janë nisur që prej ditës së djeshme, ndërsa policia ka njoftuar se çdo shtetas shqiptar që hyn në territor gjatë këtyre ditëve do t’i nënshtrohet kontrollit të imtësishëm. Kjo është interpretuar si një përpjekje për të penguar pjesëmarrjen e diasporës në protestën e Tiranës.

Një ditë më parë, në protestën e 34-të, tubimi zgjati katër orë dhe u zhvillua i qetë, ndryshe nga ajo që ndodhi në protestat e 32-të dhe të 33-të. Këto dy ditë u shoqëruan me tensione; u arrestua pjesëmarrësi dhe ish- ushtari i UÇK-së, Dritan Goxhaj, ndërsa në ditën e 33-të u arrestuan 19 persona. Krahas arrestimeve, pati edhe gjakosje, gjuajtje me miell e vizë dhe përplasje të shumta verbale.

Për zhvillimet që lidhen me sigurinë në Shqipëri, mundësinë e përshkallëzimit, si edhe reagimin e policisë dhe organizatorëve, për “Bota sot” ka folur eksperti i sigurisë në Shqipëri, Fatjon Softa.

Sipas Softës, tensioni mes palëve ka ardhur në rritje.

Ai vlerëson se shqetësimi më i madh është fakti që incidentet po kthehen në pjesë të pritshme të protestave.

“Situata nuk duhet parë vetëm nga numri i të lënduarve apo shkatërrimit të pronës publike, por nga tendenca që po krijohet. Kur protestat përsëriten me episode dhune, kjo tregon se niveli i tensionit mes palëve është rritur dhe se mekanizmat e parandalimit nuk kanë funksionuar plotësisht. Protesta është një e drejtë kushtetuese dhe duhet të garantohet nga institucionet. . Po aq e rëndësishme është që të sigurohet rendi publik dhe e qytetarëve. Këto nuk janë objektiva që përjashtojnë njëri-tjetrin; përkundrazi, duhet të ecin së bashku. Nga pikëpamja e sigurisë, shqetësues është fakti që përplasjet po bëhen pjesë e pritshmërisë së protestave. Kjo nuk duhet të normalizohet”, deklaron Softa.

Sipas tij, mundësia e përshkallëzimit është e pranishme, megjithatë ajo mund të shmanget.

“Rreziku i përshkallëzimit ekziston, sidomos kur tensioni politik mbetet i lartë dhe dialogu institucional është i kufizuar.

Kush janë faktorët kryesorë:

* retorika e ashpër politike;

* mungesa e besimit te institucionet;

* grupe të vogla që mund të kërkojnë përplasje;

* përdorimi i rrjeteve sociale për mobilizim emocional ose dezinformim;

* reagime të papërmbajtura nga cilado palë gjatë protestës.

Megjithatë, përshkallëzimi nuk është i pashmangshëm. Ai mund të parandalohet nëse të gjitha palët veprojnë me përgjegjësi dhe respektojnë ligjin”, thekson eksperti.

Softa shprehet se çdo përdorim i forcës duhet të jetë i nevojshëm, proporcional dhe i dokumentuar, ndërsa shton se mungonin kamerat trupore për ta evidentuar.

“Policia e Shtetit ka detyrimin ligjor të garantojë njëkohësisht rendin publik dhe ushtrimin e së drejtës për protestë. Ky është një ekuilibër i vështirë. Çdo përdorim i forcës duhet të jetë i domosdoshëm, proporcional dhe i dokumentuar, mungonin kamerat trupore për ta evidentuar. Nëse ka tejkalim kompetencash, ai duhet të hetohet. Nëse ka sulme ndaj efektivëve, edhe ato duhet të trajtohen sipas ligjit”, nënvizon Softa.

Ai kërkon më shumë komunikim nga policia me organizatorët, ndërsa nga këta të fundit pret distancim publik nga çdo akt dhune, bashkëpunim me autoritetet për mbarëvajtjen e tubimit, si dhe ndihmë në identifikimin dhe izolimin e personave që synojnë të provokojnë përplasje.

“Do të dëshiroja të shihja më shumë investim në komunikim me organizatorët, identifikim të hershëm të elementëve që synojnë dhunën dhe izolimin e tyre pa krijuar përplasje me protestuesit paqësorë. Profesionalizmi i policisë matet jo vetëm me aftësinë për të ndërhyrë, por edhe me aftësinë për të parandaluar konfliktin.

Përgjegjësia është e përbashkët.

Institucionet duhet të:

* planifikojnë në mënyrë profesionale menaxhimin e protestave;

* zhvillojnë komunikim të vazhdueshëm me organizatorët;

* përdorin forcën vetëm si mjet të fundit dhe në mënyrë proporcionale;

* dokumentojnë çdo incident për transparencë dhe llogaridhënie.

Organizatorët duhet të:

* distancohen publikisht nga çdo akt dhune;

* bashkëpunojnë me autoritetet për mbarëvajtjen e tubimit;

* ndihmojnë në identifikimin dhe izolimin e personave që tentojnë të provokojnë përplasje.

Në fund të ditës, suksesi nuk matet me numrin e të ndaluarve apo të lënduarve. Matet me faktin që qytetarët të kenë mundësi të protestojnë lirshëm, ndërsa rendi publik të ruhet pa dhunë dhe pa cenuar të drejtat themelore”, përfundon eksperti.

The post Protesta e 35-të në Shqipëri, eksperti i sigurisë paralajmëron elementët që mund të nxisin përshkallëzim appeared first on Albeu.com.

Në Shqipëri do të zhvillohet sot protesta e 35-të masive, ku qytetarët vijojnë të kërkojnë largimin e qeverisë dhe dorëheqjen e panegociueshme të kryeministrit Edi Rama.

Edhe në ditën e 35-të, protestuesit po i qëndrojnë të njëjtës kërkesë kryesore për dorëheqjen e kreut të qeverisë, ndërsa organizatorët kanë bërë të ditur se protestat do të vazhdojnë derisa kjo kërkesë të realizohet.

Sipas organizatorëve, gjatë ditës së sotme në Tiranë pritet të mbërrijë edhe diaspora.

Po sipas tyre, autokolonat janë nisur që prej ditës së djeshme, ndërkohë që policia ka njoftuar se çdo shtetas shqiptar që hyn në territor gjatë këtyre ditëve do t’i nënshtrohet një kontrolli të imtësishëm. Kjo është interpretuar si një përpjekje për të penguar pjesëmarrjen e diasporës në protestën në Tiranë.

Një ditë më parë, në protestën e 34-të, qytetarët protestuan për katër orë dhe tubimi ishte i qetë, në dallim nga dita e 32-të dhe e 33-të. Këto dy protesta u shoqëruan me tensione, ku u arrestua pjesëmarrësi dhe ish-ushtari i UÇK-së, Dritan Goxhaj, ndërsa në ditën e 33-të u arrestuan 19 persona. Krahas arrestimeve, pati edhe gjakosje, gjuajtje me miell e vizë, si edhe përplasje të ndryshme verbale.

Për gjendjen e sigurisë në Shqipëri, mundësinë e përshkallëzimit, si dhe reagimin e policisë dhe të organizatorëve, për “Bota sot” ka folur eksperti i sigurisë në Shqipëri, Fatjon Softa.

Sipas Softës, tensioni mes palëve ka ardhur në rritje.

Ai e konsideron shqetësuese që përplasjet po kthehen në pjesë të pritshme të protestave.

“Situata nuk duhet parë vetëm nga numri i të lënduarve apo shkatërrimit të pronës publike, por nga tendenca që po krijohet. Kur protestat përsëriten me episode dhune, kjo tregon se niveli i tensionit mes palëve është rritur dhe se mekanizmat e parandalimit nuk kanë funksionuar plotësisht. Protesta është një e drejtë kushtetuese dhe duhet të garantohet nga institucionet. . Po aq e rëndësishme është që të sigurohet rendi publik dhe e qytetarëve. Këto nuk janë objektiva që përjashtojnë njëri-tjetrin; përkundrazi, duhet të ecin së bashku. Nga pikëpamja e sigurisë, shqetësues është fakti që përplasjet po bëhen pjesë e pritshmërisë së protestave. Kjo nuk duhet të normalizohet”, deklaron Softa.

Sipas ekspertit, rreziku për përshkallëzim është i pranishëm, megjithatë ai mund të shmanget.

“Rreziku i përshkallëzimit ekziston, sidomos kur tensioni politik mbetet i lartë dhe dialogu institucional është i kufizuar.

Kush janë faktorët kryesorë:

* retorika e ashpër politike;

* mungesa e besimit te institucionet;

* grupe të vogla që mund të kërkojnë përplasje;

* përdorimi i rrjeteve sociale për mobilizim emocional ose dezinformim;

* reagime të papërmbajtura nga cilado palë gjatë protestës.

Megjithatë, përshkallëzimi nuk është i pashmangshëm. Ai mund të parandalohet nëse të gjitha palët veprojnë me përgjegjësi dhe respektojnë ligjin”, thekson eksperti.

Softa thotë se çdo përdorim i forcës duhet të jetë i domosdoshëm, proporcional dhe i dokumentuar, ndërsa shton se mungonin kamerat trupore për ta evidentuar.

“Policia e Shtetit ka detyrimin ligjor të garantojë njëkohësisht rendin publik dhe ushtrimin e së drejtës për protestë. Ky është një ekuilibër i vështirë. Çdo përdorim i forcës duhet të jetë i domosdoshëm, proporcional dhe i dokumentuar, mungonin kamerat trupore për ta evidentuar. Nëse ka tejkalim kompetencash, ai duhet të hetohet. Nëse ka sulme ndaj efektivëve, edhe ato duhet të trajtohen sipas ligjit”, nënvizon Softa.

Ai kërkon më shumë komunikim nga policia me organizatorët, ndërsa këtyre të fundit u bën thirrje të distancohen publikisht nga çdo akt dhune, të bashkëpunojnë me autoritetet për mbarëvajtjen e tubimit dhe të ndihmojnë në identifikimin dhe izolimin e personave që përpiqen të provokojnë përplasje.

“Do të dëshiroja të shihja më shumë investim në komunikim me organizatorët, identifikim të hershëm të elementëve që synojnë dhunën dhe izolimin e tyre pa krijuar përplasje me protestuesit paqësorë. Profesionalizmi i policisë matet jo vetëm me aftësinë për të ndërhyrë, por edhe me aftësinë për të parandaluar konfliktin.

Përgjegjësia është e përbashkët.

Institucionet duhet të:

* planifikojnë në mënyrë profesionale menaxhimin e protestave;

* zhvillojnë komunikim të vazhdueshëm me organizatorët;

* përdorin forcën vetëm si mjet të fundit dhe në mënyrë proporcionale;

* dokumentojnë çdo incident për transparencë dhe llogaridhënie.

Organizatorët duhet të:

* distancohen publikisht nga çdo akt dhune;

* bashkëpunojnë me autoritetet për mbarëvajtjen e tubimit;

* ndihmojnë në identifikimin dhe izolimin e personave që tentojnë të provokojnë përplasje.

Në fund të ditës, suksesi nuk matet me numrin e të ndaluarve apo të lënduarve. Matet me faktin që qytetarët të kenë mundësi të protestojnë lirshëm, ndërsa rendi publik të ruhet pa dhunë dhe pa cenuar të drejtat themelore”, përfundon eksperti.

The post Protesta e 35-të në Shqipëri, eksperti i sigurisë paralajmëron për faktorët që mund të çojnë në përshkallëzim appeared first on Albeu.com.

Nga 35 avionë të Ushtrisë Çlirimtare Popullore (PLA), 15 hynë në Zonën e Identifikimit të Mbrojtjes Ajrore të Tajvanit (ADIZ), sipas ministrisë.

Si përgjigje, Tajvani ka dërguar avionë, anije luftarake për të gjurmuar avionët dhe anijet kineze.

Kina e konsideron Tajvanin  si pjesë të territorit të saj dhe nuk ka pranuar në asnjë moment pavarësinë si shtet më vete. Konfliktet u përshkallëzuan pas vizitës së lideres tajvaneze në SHBA, gjë që ishte paralajmëruar nga Kina.

The post Përshkallëzohet konfliketi Kinë-Tajvan, 35 avionë kinezë fluturojnë në afërsi të ishullit appeared first on Albeu.com.

E re, sipas Novakoviqit, është deklarata e të dërguarit të posaçëm amerikan për dialog, Gabriel Escobar, i cili njoftoi se SHBA-ja do të marrë përsipër formimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe dhe se, me ose pa qeverinë e Kosovës, do të bëjë një propozim se si duhet të duket ajo. “Escobar tha se ata planifikojnë të fillojnë bisedimet për Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe në prill dhe kjo tregon se afatet janë shumë fleksibël,” thotë Novakoviq.

Në të njëjtën kohë, ai rikujton se marrëveshja e vitit 2013 është ratifikuar në Kuvendin e Kosovës: “Ratifikimi do të thotë se këto dispozita janë bërë pjesë e sistemit juridik të Kosovës dhe se kanë fuqi më të fortë se ligjet vendore”. Me fjalë të tjera, ekzistojnë të gjitha parakushtet, pavarësisht nga vendimi i Gjykatës Kushtetuese të Kosovës për zbatimin e marrëveshjeve të caktuara. Problemi këtu, megjithatë, është se elita politike në Prishtinë e ka demonizuar këtë bashkësi aq shumë sa që ata thjesht nuk mund të tërhiqen. Ajo që kam frikë është se procesi amerikan rreth Asociacionit nuk do të zbatohet në terren”, thotë Novakoviq.

“Merre ose lëre”

Visar Ymeri, drejtor i Institutit për Politika Sociale “Musine Kokalari”, ka mendim pak më ndryshe. Ai e sheh krizën aktuale, e cila është në prag të konfliktit, si një hyrje në vendimin për formimin e Asociacionit: “Unë mendoj se kjo situatë në veri është e dobishme për të dy liderët për t’ia afruar idenë e kompromisit popujve të tyre”. Presidenti serb Aleksandar Vuçiq tashmë ka filluar të flasë për “dy rrugë – ose luftë ose dialog”. Diçka e ngjashme dëgjohet në Prishtinë – Asociacion të Komunave me Shumicë Serbe ose luftë”, thotë Ymeri.

Mesazhin e Escobarit, Ymeri e sheh kështu: Kurti “ose do të fillojë të formojë bashkësinë e komunave me shumicë serbe brenda një periudhe të caktuar, ose do të detyrohet të mendojë se si të largohet nga pushteti”. Ekziston edhe një mundësi e tretë – të marrësh një dokument, siç është rasti me planin franko-gjerman, i cili do të jetë korniza se si do të duket dhe duhet të funksionojë bashkësia. Ky dokument do të vijë sërish nga një vend ndërkombëtar dhe do të na paraqitet si një dokument ‘merre ose lëre’. “Nëse fillon ky proces, formimi i bashkësisë nuk do të duhet domosdoshmërisht të përfundojë, por do të mjaftojë që të hapet dera për të folur për pjesën e dytë të planit të BE-së, për të cilën Vuçiq heziton shumë ta negociojë”, tha Ymeri për DW.

Mirëpo, Novakoviq e sheh vijën e kuqe të Beogradit pikërisht në një skenar të tillë: “Ajo ku unë mendoj se Beogradi nuk do të dorëzohet është çështja e formimit të Bashkësisë së komunave me shumicë serbe”. Nuk do të flitet për negociata të reja derisa nuk përmbushet ajo që tashmë është rënë dakord”.

Ymeri e sheh shkakun e krizës së fundit dhe barrikadave në veri në konfliktin mes këtyre dy koncepteve të ndryshme: Fillimisht themelimi i Asociacionit e pastaj negociatat, ose arritja e marrëveshjes gjithëpërfshirëse që nënkupton edhe themelimin e Asociacionit.

Deri tani kemi “luajtur shah”

Formimi i Asociacionit është një prej kushteve të serbëve që të kthehen në institucionet e Kosovës, ndërsa kushti për heqjen e barrikadave ishte tërheqja e njësive speciale të Policisë së Kosovës nga veriu dhe lirimi i tre serbëve të arrestuar. Të mërkurën u lirua në arrest shtëpie njëri nga të arrestuarit, ish-polici Dejan Pantiq. Lirimi i tij, së bashku me garancitë e Kosovës që i janë dhënë BE-së dhe SHBA-së, se nuk do të ketë arrestime për shkak të pjesëmarrjes në bllokadën e rrugëve dhe në protesta, kanë mjaftuar që pala serbe të pranojë heqjen e barrikadave në ditët në vijim.

Dy ish-policë të Kosovës u akuzuan për cenim të rendit kushtetues, tentativë për vrasje, terrorizëm dhe krime lufte. Besueshmëria e këtyre akuzave vihet në pikëpyetje nga serbët e Kosovës, sikur edhe listat e personave të cilët dyshohen për krime lufte, ose për krim të organizuar, ku përfshihen disa qindra serbë. Serbët janë të frustruar edhe me praninë disamujore të forcave speciale shqiptare të armatosura rëndë në zonat me shumicë serbe, si dhe me pesë bazat policore të ndërtuara në Leposaviq dhe Zubin Potok.

Tërheqja e këtyre forcave duket se nuk është diskutuar në negociatat e javëve të fundit. Por në një takim me serbët e Kosovës në Rashkë të mërkurën (28.12), Vuçiq ka premtuar se do të angazhohet që situata me policinë speciale të kthehet në periudhën e shkurtit të vitit 2022, kur u intensifikua prania e tyre.

Megjithatë, kalimi prej muajsh nga një krizë në tjetrën në veri të Kosovës çon në përfundimin se përshkallëzimi i plotë i gjendjes vetëm është shtyrë, por nuk është shmangur në tërësi. “Nëse vazhdojnë persekutimet e Kurtit, do të ngrihen barrikada të reja dhe do të mbyllim përgjithmonë veriun për institucionet e Prishtinës”, thonë përfaqësuesit e serbëve të Kosovës.

Ndërsa Visar Ymeri tha për DW se nuk e përjashton vullnetin politik të banorëve në veri, por ai megjithatë beson se “tensionimi në veri ishte i orkestruar dhe i kontrolluar”. “Mund të mos jetë rezultat i ndonjë marrëveshjeje mes Beogradit dhe Prishtinës, por secila palë i ka kontrbuar kësaj gjendje. Kjo nuk garanton që situata nuk do të përshkallëzojë prapë, por deri tani kjo duket si një lojë shahu. Të dyja palët ripozicionohen përpara se të vazhdojnë dialogun. Kurti u përpoq të tregojë se mund të arrijë sovranitetin dhe të vendosë sundimin e ligjit duke përdorur forcat policore të Kosovës, ndërsa Vuçiq thotë se në të vërtetë është ai që kontrollon veriun”.

A do të jetë dhe viti 2023 “vit stanjacioni”?

Dinamika e re e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë u kushtëzua nga pushtimi rus në Ukrainë, thekson Ymeri. Marrëveshja e parë për normalizim u quajt kështu, sepse dihej se do të kishte edhe një marrëveshje të dytë, shpjegon ai. Megjithatë, Ymeri mendon se lufta në Ukrainë ka ndikuar që fuqitë perëndimore, veçanërisht BE-ja, por deri diku edhe SHBA-ja, të humbasin vullnetin për të pritur që palët të arrijnë një marrëveshje vetë. Në vend të kësaj, beson ai, ata do të propozojnë marrëveshje që mund të pranohen nga të dyja palët: “Kështu bisedimet u quajtën dialog, sepse pritej që palët të arrinin një marrëveshje mes vete.

Deri tani marrëveshjet kanë pasur këtë natyrë, edhe pse janë arritur me ndërmjetësim. Por tani që po ndryshon gjendja, parimi do të jetë – ky është një dokument, të dyja palët pajtohen, kjo është ajo që ju kërkuat. Po kalojmë nga dialogu në stilin e negociatave ku marrim dokumente të gatshme dhe na kërkohet që t’i pranojmë, me mundësinë që të ketë disa kundërshtime të vogla”, thotë Ymeri për DW.

Novakoviq pret që Serbia t’i përgjigjet pozitivisht një ftese për bisedime: “Vuçiq dhe Daçiq thanë se sigurisht që nuk e duan Kosovën në OKB dhe se çështje të tjera mund të negociohen”. Ajo që unë sigurisht pres është që Serbia të mos refuzojë ftesën për bisedime. Ata nuk do ta refuzojnë ftesën dhe do të jenë të gatshëm për një lloj kompromisi”.

Ajo që Novakoviq nuk pret është realizimi i kërkesave të disa partive opozitare në Serbi për kalimin e dialogut nga BE në OKB. “Dialogu nuk do të kthehet në Kombet e Bashkuara. Bashkimi Evropian, pra Brukseli, do të mbetet vendi ku do të takohen të dyja palët”, thotë ai.

E megjithatë, Novakoviq nuk parashikon ndonjë sukses të madh, për shkak të rezistencës ndaj formimit të Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe. “Më duket se 2023 do të jetë përsëri një vit stanjacioni”, mendon ai. Novakoviq nuk e përjashton as mundësinë e një lloj konflikti të kufizuar, i cili është shumë i mundshëm, sepse vetë liderët nga të dyja palët sigurisht që nuk mund ta kontrollojnë situatën në çdo kuptim dhe në çdo vend. “Ky është një skenar i mundshëm. Ndërsa BE, pa një ofertë më të fortë, më konkrete për të dyja palët, dhe pa investime në resurse dhe njerëz, nuk mund të presë ndonjë sukses më të madh”, pohon Novakoviq. /DW

The post Kosovë: Përshkallëzimi u shmang, por çfarë do të ndodhë në vitin 2023? appeared first on Albeu.com.

Protesta e qytetarëve të Korçës nisi paraditen e sotme, ndërsa ka pasur edhe bllokim të rrugëve. Revoltës së qytetarëve i janë bashkuar edhe dy deputetë të grupit të Rithemelimit, Edmond Spaho dhe Serina Koti.

Në një moment, Spaho është përplasur me policët. Sakaq, qytetarët e Korçës ka paralajmëruar vijimin e protestave.

Kjo është dita e tretë e protestave në vend. Sot, protesta në Tiranë do të vijojë sërish në orën 17:00 përpara Kryeministrisë, ndërsa ditën e nesërme është paralajmëruar më masive.

The post Rritja e çmimeve/ Përshkallëzohet protesta në Korçë, në përplasje me policinë përfshihet edhe Spaho appeared first on Albeu.com.