Aktgjykimi i shpallur më 16 shtator 2026 nga Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit ka shkaktuar reagime të shumta në Kosovë.

Vendimi i gjykatës parashikon 25 vjet burgim për Hashim Thaçin dhe Jakup Krasniqin, 18 vjet për Kadri Veselin dhe 13 vjet për Rexhep Selimin. Të katër janë shpallur fajtorë për disa vepra penale, ndërsa për akuza të tjera janë liruar.

Opinionisti Nehat Hyseni, në një deklaratë për “Bota sot”, vlerëson se pas këtij vendimi reagimi duhet të zhvillohet brenda kornizave institucionale dhe juridike. Sipas tij, deklaratat që mund të thellojnë ndarjet shoqërore duhet të shmangen.

Hyseni thotë se çdo vlerësim mbi ashpërsinë e dënimeve duhet të bazohet në përmbajtjen e plotë dhe arsyetimin e aktgjykimit.

Ai shprehet se cilësimi i dënimeve si “të tepruara” përbën një qëndrim që mund të mbrohet nga ekipet e mbrojtjes, familjet, përkrahësit politikë dhe opinioni publik, duke iu referuar kohëzgjatjes së tyre, rrethanave individuale të të pandehurve, natyrës së përgjegjësisë penale dhe krahasimit me standardet e jurisprudencës ndërkombëtare.

Sipas tij, aktgjykimi duhet lexuar dhe analizuar në tërësi, me vëmendje të veçantë ndaj arsyetimit të gjykatës.

Hyseni rikujton se Dhomat e Specializuara janë themeluar me ligj të Kosovës dhe e kanë selinë në Hagë. Ai shton se procedurat e kësaj gjykate u garantojnë palëve të drejtën e mbrojtjes dhe të apelimit.

Opinionisti nënvizon se kundërshtimi i vendimit duhet të bëhet kryesisht përmes mjeteve juridike dhe jo vetëm përmes reagimeve politike.

Ai thekson se mbrojtja mund të kundërshtojë gjetjet për fajësinë, mënyrën e vlerësimit të provave, përgjegjësinë individuale dhe masën e dënimit, në përputhje me rregullat përkatëse.

Hyseni paralajmëron se ndarjet politike dhe përdorimi i temës së luftës për përplasje partiake mund ta dobësojnë reagimin e institucioneve të Kosovës.

Sipas tij, pasojat e aktgjykimit mund të prekin të gjithë spektrin politik, ndërsa akuzat e ndërsjella, përçarjet e thella dhe instrumentalizimi i historisë së luftës e vështirësojnë krijimin e një përgjigjeje të unifikuar institucionale.

Ai kërkon që Kuvendi i Kosovës, Presidentja, Qeveria, partitë politike, shoqatat e dala nga lufta dhe institucionet e drejtësisë të veprojnë me përgjegjësi kushtetuese dhe kombëtare.

Hyseni sqaron se një qëndrim i përbashkët nuk nënkupton domosdoshmërisht interpretim identik të aktgjykimit. Sipas tij, minimumi institucional duhet të përfshijë respektimin e të drejtave të të akuzuarve dhe të dënuarve, përkrahjen e familjeve dhe mbrojtjes juridike, transparencën institucionale, ruajtjen e dinjitetit të viktimave, mbrojtjen e kujtesës së luftës së UÇK-së dhe kundërshtimin e hakmarrjes, dhunës apo gjuhës së urrejtjes.

Ai nënvizon se bashkimi i forcave politike nuk duhet të interpretohet si pengim i debatit demokratik. Përkundrazi, ky bashkim duhet të lidhet me mbrojtjen e shtetit të Kosovës, respektimin e luftës çlirimtare, kërkesën për drejtësi të paanshme dhe shfrytëzimin e të gjitha mundësive juridike.

Sipas Hysenit, partitë mund të kenë qëndrime të ndryshme për qeverisjen, ekonominë, dialogun me Serbinë apo raportet me aleatët ndërkombëtarë. Megjithatë, ai vlerëson se mbrojtja e të drejtave themelore dhe funksionimi i institucioneve të drejtësisë nuk duhet të përdoren si mjete të luftës partiake.

Opinionisti kërkon një reagim të bashkërenduar nga institucionet pas shpalljes së aktgjykimit. Presidentja, Kuvendi dhe Qeveria, sipas tij, mund të kërkojnë sqarime institucionale, të mbështesin të drejtën e apelimit dhe të sigurojnë ndihmën e nevojshme për familjet e të dënuarve.

Njëkohësisht, Hyseni konsideron se duhet të shmangen deklaratat që mund të shihen si presion ndaj gjykatës ose si mohim i të drejtave të viktimave.

Ai thekson se një shtet demokratik nuk dëshmohet vetëm përmes kundërshtimit të një aktgjykimi, por edhe përmes respektimit të ligjit dhe funksionimit të institucioneve të drejtësisë, veçanërisht në çështjet më të ndjeshme për vendin.

Nehat Hyseni vlerëson se dënimet ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit kanë hapur një fazë të re të debatit për luftën e UÇK-së, drejtësinë ndërkombëtare dhe përgjegjësinë individuale të ish-krerëve të saj.

Sipas tij, një pjesë e madhe e qytetarëve të Kosovës i konsiderojnë këto dënime të rënda dhe i shohin ato si goditje ndaj figurave të lidhura me çlirimin e vendit. Ky perceptim, thotë Hyseni, duhet dëgjuar, por kundërshtimi juridik duhet të mbështetet në prova, argumente dhe procedura.

Ai përfundon se Kosova ka nevojë për unitet institucional, qetësi politike dhe solidaritet shoqëror, në mënyrë që të mbrohen njëkohësisht dinjiteti i luftës çlirimtare, të drejtat e të dënuarve, kujtesa e viktimave dhe perspektiva demokratike e shtetit.

The post Pas vendimit të Hagës, Hyseni bën thirrje për maturi politike dhe shmangie të gjuhës së urrejtjes appeared first on Albeu.com.