William Schabas, profesor i së drejtës penale ndërkombëtare, ka deklaruar se megjithëse Dhomat e Specializuara të Kosovës mund të kenë kompetencë formale për të hetuar zbulimet e reja të varrezave masive, përgjegjësia kryesore për ndjekjen e krimeve të kryera nga forcat serbe i takon gjyqësorit vendor.

Në një intervistë për gazetën “Bota sot”, Schabas u ndal te mundësia që këto krime të rënda, të cilat mund të përbëjnë shkelje të së drejtës ndërkombëtare humanitare, të adresohen nga Dhomat e Specializuara dhe cilat rrugë ligjore kanë familjarët e viktimave që presin ende drejtësi.

Ai sqaroi se nga një këndvështrim juridik, ekziston mundësia teorike e ushtrimit të juridiksionit nga Dhomat e Specializuara, por theksoi se misioni origjinal i kësaj gjykate ishte krejtësisht i ndryshëm.

“Në parim, Dhomat e Specializuara mund të ndjekin penalisht krimet e kryera nga shtetas të Kosovës ose të Republikës Federale të Jugosllavisë, apo krimet ku viktimat ishin shtetas të Kosovës ose RFJ-së, me kusht që ato të kenë ndodhur ndërmjet janarit 1998 dhe dhjetorit 2000. Në teori, pra, ato mund të kenë juridiksion”, citohet Schabas.

Megjithatë, ai theksoi se Dhomat e Specializuara u krijuan pikërisht për të trajtuar pretendimet për krime që lidheshin me udhëheqësit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilët më vonë u përfshinë në qeverisje.

“Kjo gjykatë u themelua për shkak të krimeve që dyshohej se ishin kryer nga drejtues të UÇK-së, të cilët tashmë ishin pjesë e institucioneve të Kosovës dhe që Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë nuk i kishte trajtuar. Vlerësimi ishte se sistemi i drejtësisë vendase nuk do t’i hetonte kurrë këto raste”, shpjegoi profesori.

Kur bëhet fjalë për autorë të dyshuar që janë pjesëtarë të forcave serbe, Schabas vlerëson se situata është e ndryshme dhe nuk ka të njëjtat pengesa politike që justifikuan krijimin e këtij mekanizmi.

“Nëse dyshohet se krimet janë kryer nga serbët, atëherë situata është ndryshe. Në këtë rast, sistemi ligjor i Kosovës është në gjendje të ndjekë penalisht këto krime. Pengesat politike që ekzistonin në rastet që lidhen me UÇK-në nuk janë të pranishme. Prandaj, e drejta e viktimave duhet të realizohet përmes sistemit gjyqësor vendor të Kosovës”, ka deklaruar Schabas.

Në fund, ai shprehu dyshime të forta se mandati i Dhomave të Specializuara do të zgjerohet, duke theksuar koston e lartë si një faktor pengues kryesor.

“Dhomat e Specializuara përfaqësojnë një alternativë shumë të kushtueshme dhe nuk besoj se financuesit e tyre, në thelb Bashkimi Evropian, do të jenë të gatshëm të bëjnë investime të tjera për zgjerimin e mandatit të tyre”, përfundoi ai.

The post Schabas: Dhomat e Specializuara kanë juridiksion teorik për varrezat masive, por drejtësia duhet të vijë nga gjykatat e Kosovës appeared first on Albeu.com.

Zbulimi i varreve të reja masive në Kosovë ka risjellë në qendër të vëmendjes kërkesat për drejtësi për viktimat e luftës. Në këtë kontekst, profesori i së drejtës penale ndërkombëtare, William Schabas, ka sqaruar se Dhomat e Specializuara të Kosovës, në rrethana të caktuara, teorikisht mund të kenë juridiksion, por rastet ku të dyshuarit janë pjesëtarë të forcave serbe duhet të trajtohen nga drejtësia e Kosovës.

Në përgjigjen e tij për gazetën “Bota sot”, Schabas foli për mundësinë që Dhomat e Specializuara të hetojnë krimet e lidhura me varret e reja masive, të cilat mund të përbëjnë shkelje të rënda të së drejtës ndërkombëtare humanitare. Ai trajtoi gjithashtu mekanizmat ligjorë që u mbeten familjeve të viktimave, të cilat vazhdojnë të presin drejtësi.

Sipas tij, juridikisht nuk përjashtohet që ky institucion të ketë kompetencë për raste të tilla. Megjithatë, ai rikujtoi se Dhomat e Specializuara u themeluan për një qëllim krejt tjetër.

Schabas deklaroi se, në parim, Dhomat e Specializuara mund të procedojnë penalisht krime të kryera nga shtetas të Kosovës ose të Republikës Federale të Jugosllavisë, si edhe raste në të cilat viktimat kanë qenë shtetas të Kosovës apo të RFJ-së, me kusht që veprat të kenë ndodhur nga janari 1998 deri në dhjetor 2000. Për këtë arsye, sipas tij, juridiksioni i tyre është teorikisht i mundshëm.

Profesori shpjegoi se gjykata u krijua për të shqyrtuar pretendimet për krime të kryera nga udhëheqës të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilët më vonë morën poste në institucionet e vendit.

Ai tha se Dhomat e Specializuara kishin për synim trajtimin e krimeve që dyshohej se ishin kryer nga drejtues të UÇK-së, të cilët më pas u përfshinë në qeverinë e Kosovës, ndërsa këto raste nuk ishin shqyrtuar nga Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë. Sipas Schabas, vlerësimi i atëhershëm ishte se drejtësia vendore nuk do t’i hetonte kurrë ato çështje.

Kur të dyshuarit për krimet janë pjesëtarë të forcave serbe, sipas tij, rrethanat juridike ndryshojnë. Schabas vlerësoi se në këto raste nuk paraqiten të njëjtat barriera politike që çuan në krijimin e Dhomave të Specializuara.

Nëse ekziston dyshimi se veprat janë kryer nga serbët, sistemi ligjor i Kosovës ka mundësi t’i ndjekë penalisht, deklaroi ai. Profesori theksoi se pengesat politike të pranishme në çështjet e lidhura me UÇK-në nuk ekzistojnë në këtë situatë, ndaj e drejta e viktimave duhet të realizohet përmes sistemit gjyqësor vendor të Kosovës.

Në përfundim, Schabas u shpreh skeptik se Dhomat e Specializuara mund ta shtrijnë veprimtarinë e tyre edhe në këtë drejtim. Si një nga arsyet, ai përmendi shpenzimet e mëdha që kërkon funksionimi i këtij mekanizmi.

Sipas tij, Dhomat e Specializuara janë një alternativë jashtëzakonisht e kushtueshme. Schabas tha se nuk beson që financuesit e tyre, në thelb Bashkimi Evropian, do të tregohen të gatshëm të investojnë më tej për zgjerimin e mandatit të këtij institucioni.

The post Juristi i së drejtës penale ndërkombëtare për “Bota sot”: A kanë kompetencë Dhomat e Specializuara të Kosovës për krime kundër njerëzimit pas zbulimit të… appeared first on Albeu.com.