
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">

<channel>
	<title>Paul Krugman Archives - Albeu.com</title>
	<atom:link href="https://albeu.com/lajme/paul-krugman/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://albeu.com/lajme/paul-krugman/</link>
	<description>Portali Albeu.com, Lajmet e fundit, shqiperi, kosove, maqedoni</description>
	<lastBuildDate>Wed, 23 Mar 2022 10:41:44 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>
<site xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">200116473</site>	<item>
		<title>Shkruan Paul Krugman: Pushtimi rus ka shkatërruar ëndrrat e vendasve, si do dukeshin sot Odesa dhe Ukraina?</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/shkruan-paul-krugman-pushtimi-rus-ka-shkaterruar-endrrat-e-vendasve-si-do-dukeshin-sot-odesa-dhe-ukraina/273310/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[E S]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 23 Mar 2022 10:41:44 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[bota]]></category>
		<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[Paul Krugman]]></category>
		<category><![CDATA[pushtimi rus]]></category>
		<category><![CDATA[shkaterrim i endrrave]]></category>
		<category><![CDATA[The New York Times]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=273310</guid>

					<description><![CDATA[<p>Nga Paul Krugman, The New York Times Lufta në Ukraina ka shkaktuar rritjen e çmimeve të mallrave, dhe nuk bëhet fjalë vetëm për naftën apo gazin. Nga pikëpamja humanitare, rritja e çmimit të ushqimeve, veçanërisht e grurit, mund të jetë një problem shumë më i madh. Para luftës, Rusia dhe Ukraina prodhonin pothuajse një të katërtën [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/shkruan-paul-krugman-pushtimi-rus-ka-shkaterruar-endrrat-e-vendasve-si-do-dukeshin-sot-odesa-dhe-ukraina/273310/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/shkruan-paul-krugman-pushtimi-rus-ka-shkaterruar-endrrat-e-vendasve-si-do-dukeshin-sot-odesa-dhe-ukraina/273310/">Shkruan Paul Krugman: Pushtimi rus ka shkatërruar ëndrrat e vendasve, si do dukeshin sot Odesa dhe Ukraina?</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Nga P</strong><strong>aul Krugman, <a href="https://www.nytimes.com/2022/03/22/opinion/ukraine-russia-odessa.html">The New York Times</a></strong></p>
<p>Lufta në Ukraina ka shkaktuar rritjen e çmimeve të mallrave, dhe nuk bëhet fjalë vetëm për naftën apo gazin. Nga pikëpamja humanitare, rritja e çmimit të ushqimeve, veçanërisht e grurit, mund të jetë një problem shumë më i madh.</p>
<p>Para luftës, Rusia dhe Ukraina prodhonin pothuajse një të katërtën e grurit në botë, shumica e të cilave eksportohej. Si efektet e drejtpërdrejta të luftës ashtu edhe sanksionet e vendosura ndaj Rusisë kanë ndërprerë furnizimet.</p>
<p>Askush nuk e di se sa mund të zgjasë kjo situatë dhe si do të ndikojë rritja e çmimeve kryesisht në vendet e varfra.</p>
<p><em><strong>Por si bota u bë e varur nga vendet e ish Bashkimit Sovjetik?</strong></em></p>
<p>(Departamenti i Bujqësisë i SHBA-së i referohet eksportuesve kryesorë të grurit si KRU, për Kazakistanin, Rusinë dhe Ukrainën.) Kjo është një histori më interesante sesa shumica mund ta mendojnë, sepse KRU u bë “shporta e bukës” në botë jo një herë, por disa herë.</p>
<p>Komunizmi kishte shumë gjëra negative dhe një nga gjërat që nuk bëri si duhej ishte prodhimi i ushqimit. Kolektivizimi i bujqësisë nga Joseph Stalin, shkaktoi miliona viktima në vitet 1932-33 në Ukrainë.</p>
<p>Megjithatë, pas rënies se Bashkimit Sovjetik, gjithçka ndryshoi. Rreth 20 vite më parë, KRU filloi të eksportojë sasi gjithnjë e më të mëdha drithërash. Në fakt globalizimi filloi në shekullin e 19-të, i mundësuar nga teknologjitë më revolucionare të hekurudhave dhe anijeve me avull.</p>
<p>Nëse e mendojmë globalizimin si diçka të re, kjo është për arsye se tregtia botërore lulëzoi vetëm rreth vitit 1980. Dhe KRU fillimisht u bë një nga prodhuesit më të mëdhenj të grurit gjatë epokës së parë të globalizimit, raporton abcnews.al</p>
<p><em><strong>Por cila ishte qëndra e këtij kompleksi të madh bujqësor?.</strong></em></p>
<p>Odesa, i cili u themelua në vitin 1794, u bë qyteti i katërt më i madh në Perandorinë Ruse, pas Shën Petersburgut, Moskës dhe Varshavës. Dhe Odesa e vitit 1913 dukej se ishte në rrugë të mbarë për t’u bërë një nga qytetet më të mëdha të botës, dhe jo vetëm ekonomikisht. Si pjesë e Pale of Settlement – pjesa e perandorisë ruse në të cilën hebrenjtë nuk ishin të paragjykuar, qyteti ishte veçanërisht tërheqës për mijëra të rinj që kërkonin të shpëtonin nga regjimet e ashpra të qeverive.</p>
<p>Hebrenjtë përbënin afërsisht një të tretën e popullsisë së saj. Ky përzierjeve e kombësive që ishin në kërkim të lirisë dhe mundësive të reja çoi në lulëzimin e kulturës..</p>
<p>Odessa ishte e famshme për kafenetë, letërsinë dhe muzikën.</p>
<p>Nuk mendoj se është marrëzi apo anakronike të theksojmë se gjërat që e bënë të veçantë Odesën, ishin pikërisht gjërat që etnonacionalistët, atëherë dhe tani, i urrejnë: diversiteti etnik dhe fetar, intelektuali. kurioziteti, liria ndaj botës.</p>
<p>Në prag të pushtimit rus, dukej sikur Ukraina më në fund po rifitonte disa nga ato veçori, gjë që nga ana tjetër bëri që Vladimir Putin ta pushtonte papritur vendin. Dhe duke menduar se si mund të ishte shndërruar Odesa, kjo mbase do të na ndihmojë të kuptojmë se sa e rëndësishme është që pushtimi rus të dështojë.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/shkruan-paul-krugman-pushtimi-rus-ka-shkaterruar-endrrat-e-vendasve-si-do-dukeshin-sot-odesa-dhe-ukraina/273310/">Shkruan Paul Krugman: Pushtimi rus ka shkatërruar ëndrrat e vendasve, si do dukeshin sot Odesa dhe Ukraina?</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">273310</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/ukraina-2-300x192.jpg" width="300" height="192" />	</item>
		<item>
		<title>Shkruan Paul Krugman: Si do ta ndikojë ekonominë botërore çmenduria e Putinit</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/shkruan-paul-krugman-si-do-ta-ndikoje-ekonomine-boterore-cmenduria-e-putinit/263332/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[E S]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 09 Mar 2022 12:04:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[bota]]></category>
		<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[Çmenduria e Putin]]></category>
		<category><![CDATA[Ekonomi Boterore]]></category>
		<category><![CDATA[Paul Krugman]]></category>
		<category><![CDATA[The New York Times]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=263332</guid>

					<description><![CDATA[<p>Paul Krugman – The New York Times Kur Vladimir Putin filloi pushtimin e Ukrainës, shumica menduan se ai do të merrte kontrollin e vendit shumë shpejt. Sigurisht që ushtria e madhe ruse do të pushtonte Kievin dhe qytetet e tjera të mëdha brenda pak ditësh dhe me siguri përgjigjia e Perëndimit do të ishte e [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/shkruan-paul-krugman-si-do-ta-ndikoje-ekonomine-boterore-cmenduria-e-putinit/263332/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/shkruan-paul-krugman-si-do-ta-ndikoje-ekonomine-boterore-cmenduria-e-putinit/263332/">Shkruan Paul Krugman: Si do ta ndikojë ekonominë botërore çmenduria e Putinit</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://www.nytimes.com/2022/03/08/opinion/putin-russia-ukraine-economy-sanctions.html"><strong>Paul Krugman – The New York Times</strong></a></p>
<p>Kur Vladimir Putin filloi pushtimin e Ukrainës, shumica menduan se ai do të merrte kontrollin e vendit shumë shpejt. Sigurisht që ushtria e madhe ruse do të pushtonte Kievin dhe qytetet e tjera të mëdha brenda pak ditësh dhe me siguri përgjigjia e Perëndimit do të ishte e zbehtë.</p>
<p>Në vend të kësaj, ja ku jemi, pas 14 ditësh, me Kievin dhe Kharkivin ende në këmbë dhe forcat pushtuese të bllokuara nga rezistenca e ashpër ukrainase (e ndihmuar nga një fluks i shpejtë i armëve perëndimore) dhe problemet katastrofike logjistike.</p>
<p>Në të njëjtën kohë, sanksionet perëndimore kanë goditur ekonominë ruse dhe sigurisht sanksionet e ardhshme mund të jenë edhe më të ashpra. Natyrisht e gjithë kjo mund të ndryshojë: forcat ruse mund të rigrupohen dhe të rifillojnë ofensivën, dhe gjithashtu qeveritë perëndimore mund të fillojnë të heqin sanksionet, shkruan abcnews.al</p>
<p>Tani për tani, megjithatë, Putin po përballet me pasoja shumë më të rënda nga sa mund ta kishte imagjinuar.</p>
<p><strong><em>Ngjarjet në Ukrainë dhe Rusi, në veçanti, do të shkaktojnë kosto të mëdha për ekonominë botërore. Por lind pyetja sa serioze do të jenë pasojat?</em></strong></p>
<p>Pasojat do të jenë të këqija por jo katastrofike. Në mënyrë të veçantë, sanksionet ndaj Putinit duket se nuk ka gjasa të jetë aq të këqija sa sanksionet ndaj naftës që tronditën ekonominë botërore në vitet 1970.</p>
<p>Ashtu si në vitet 1970, goditja për ekonominë botërore po vjen nga çmimet e mallrave. Rusia është një eksportues kryesor i naftës dhe gazit natyror; si Rusia ashtu edhe Ukraina janë ose ishin -eksportuesit kryesorë të grurit.</p>
<p><em><strong>Pra, lufta ka ndikuar si në çmimet e energjisë ashtu edhe në çmimet e ushqimeve.</strong></em></p>
<p>Le tia nisim nga energjia. Deri më tani, sanksionet e vendosura nga Europa kundër Rusisë nuk prekin eksportet e naftës dhe gazit; Shtetet e Bashkuara kanë ndaluar importet e naftës nga Rusia, por kjo nuk do të ketë shumë rëndësi, sepse Amerika mund të blejë dhe Rusia mund të shesë diku tjetër.</p>
<p>Megjithatë, tregjet janë tronditur sikur furnizimet do të ndërpriten, ose nga sanksionet e ardhshme ose sepse kompanitë globale të energjisë. Si rezultat, çmimi i naftës është rritur pothuajse në të njejtin nivel gjatë revolucionit iranian në 1979.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-263335 size-full" src="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/121.png" alt="" width="640" height="365" srcset="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/121.png 640w, https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/121-300x171.png 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></p>
<p>Dhe shumica e ekspertëve janë të habitur nga rritja e madhe e çmimit të naftës. Po, Rusia është një prodhues i madh i naftës. Vendi përbën vetëm rreth 11 për qind të prodhimit botëror, ndërsa Gjiri Persik prodhoi një të tretën e naftës botërore në vitet 1970.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-263336 size-full" src="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/1221.png" alt="" width="640" height="452" srcset="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/1221.png 640w, https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/1221-300x212.png 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></p>
<p>Sigurisht që një vend si Rusia do të gjejë mënyra të tjera për të shitur naftën e saj pavarësisht sanksioneve perëndimore. Për më tepër, ekonomia botërore është shumë më pak e varur nga nafta seç ka qenë dikur.</p>
<p>Numri i fuçive të naftës që përdoren sot janë sa gjysma në vitet 1970.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-263338 size-full" src="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/12221.png" alt="" width="640" height="564" srcset="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/12221.png 640w, https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/12221-300x264.png 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></p>
<p><strong>Po gazi natyror?</strong> Europa është e varur nga Rusia për furnzimin me gaz. Por konsumi i gazit është sezonal.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-263340 size-full" src="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/122221.png" alt="" width="640" height="289" srcset="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/122221.png 640w, https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/122221-300x135.png 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></p>
<p>Pra, ndikimi i bllokimit të gazit rus nuk do të jetë aq i madh deri në fund të këtij viti, duke i dhënë Europës më shumë kohë për të marrë masat e nevojshme. Në përgjithësi, kriza energjetike e shkaktuar nga Putini do të jetë serioze, por ndoshta jo katastrofike.</p>
<p>Shqetësimi më i madh për Shtetet e Bashkuara, të paktën, është politik. Duke lënë menjëanë politikën, furnzimi me ushqime mund të jetë në fakt një çështje më shqetësuese se energjia, raporton abcnews.al</p>
<p>Para luftës së Putinit, Rusia dhe Ukraina së bashku përbënin më shumë se një të katërtën e eksporteve botërore të grurit. Tani Rusia është e sanksionuar dhe Ukraina është një zonë lufte. Nuk është për t’u habitur që çmimet e grurit janë rritur nga më pak se 8 dollarë në 13 dollarë përpara se Rusia të fillonte të vendoste forcat e saj rreth Ukrainës.</p>
<p>Në rajone të pasura si Amerika e Veriut dhe Europa, kjo rritje e çmimeve do të jetë e dhimbshme, por në pjesën më të madhe e tolerueshme, sepse konsumatorët e vendeve të përparuara shpenzojnë një përqindje shumë të vogël të të ardhurave të tyre për ushqim.</p>
<p>Për vendet më të varfra, ku ushqimi përbën shumicën e buxhetit familjar, tronditja do të jetë shumë më e madhe.</p>
<p><strong><em>Së fundmi, çfarë ndikimi do të ketë lufta në Ukrainë në politikën ekonomike?</em></strong></p>
<p>Rritja e çmimeve të naftës dhe ushqimeve do të rrisë normën e inflacionit, i cili tashmë është jashtëzakonisht i lartë. Në përgjithësi, goditja që ka marrë Rusia sigurisht do të ndikojë në ekoniminë ruse por jo aq sa shumica kanë menduar.</p>
<p>Nëse Putin imagjinon se ai mund të “blejë” botën, ky është ndoshta një nga llogaritë e gabuara të tij.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/shkruan-paul-krugman-si-do-ta-ndikoje-ekonomine-boterore-cmenduria-e-putinit/263332/">Shkruan Paul Krugman: Si do ta ndikojë ekonominë botërore çmenduria e Putinit</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">263332</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2022/03/nmmnn-300x169.jpg" width="300" height="169" />	</item>
	</channel>
</rss>
