Sipas studimeve të kryera, prania e fajdexhinjve është e ndryshme, duke filluar nga ata më të vegjlit e deri te organizatat kriminale, ku shpesh dhënia e parave hua shërben si një terren takimi midis krimit të zakonshëm dhe krimit të organizuar, duke shënuar kështu kalimin dhe ndërthurjen e ligjshmërisë dhe të paligjshmërisë.

Vetëm në Itali, sipas një investigimi të siguruar nga autoritetet vendore, mbi 200 mijë tregtarë, kanë rënë pre e fajdeve, një shifër me të vërtetë shqetësuese që mendohet, se në gadishullin Apenin, kap shifrën monstruoze të 100 miliardë eurove ose 7 përqind të Prodhimit të Brendshëm Bruto kombëtar.

Ndërkohë që kriza globale pritet t’i japë këtij fenomeni, një hov të ri, gati të paparashikueshëm, në Shqipëri, duket se statistika të tilla mungojnë.

Ndërsa të dhënat e Bankës së Shqipërisë përcaktojnë se gjatë vitit pandemik 2020, sasia e parasë jashtë sistemit bankar në Shqipëri arriti vlerën rekord të 324.6 miliardë lekëve ose 2.6 miliardë euro.

Por fenomeni i fajdeve edhe pse i padukshëm ngre krye shpesh dhe na tregon se është aty, edhe nëpërmjet formave më të dhunshme.

Artan Gjergji, Financier i lartë

“Qëllimi i tyre është pikërisht ky, t’i falimentojnë, ose t’i vendosin me shpatulla pas muri edhe në mënyrë indirekte t’u marrin biznesin. Dhe kjo ka forma nga më të ndryshmet, dikush me dhunë, dikush me forma të paligjshme të cilat nuk deklarohen kurrë sepse biznesi normalisht është njeriu që punon me djersë ndërkohë që përballë ka struktura kriminale të cilat i kërcënojnë me jetë, i kërcënojnë me pengmarrje, dhe kemi ngjarje të tilla plot për shkak të detyrimeve të papaguara”.

Por për të mbetur te Shqipëria, sipas ekspertit të ekonomisë, Zef Preçi, ky fenomen me vendin tonë duket të jetë tashmë jashtë kontrollit dhe sidomos, për këtë ka shërbyer dekada e fundit, ku krimi ka njohur rritje, bashkë me fenomenin e fajdeve.

Zef Preçi, ekspert i ekonomisë

“Ky fenomen ka qenë masiv përpara krizës së vitit 1997. Pavarësisht kësaj për shkak të volumit të madh të parave që qarkullojnë jashtë kanaleve bankare por edhe të pompimit të parave me origjinë kriminale sidomos gjatë dekadës së fundit ka ushqyer ndër të tjera përveç investimeve dhe këtë formë të qarkullimit të parave jashtë kanaleve bankare, pra dhënies së parave me fajde siç thotë populli”.

Por, Nikla, e lënë si një territor ku sundon paraja e pistë dhe terrori i armëve, duket të mos jetë lokaliteti i vetëm ku gëlon krimi i fajdeve.
Një tjetër qytet dhe një tjetër skemë fajdesh, e cila disa vite më parë, doli jashtë kontrollit, dhe i la vend kërcënimit dhe plumbave, ishte edhe Shkodra.
Qyteti më i madh, dhe më i rëndësishëm, në veri të vendit, ku vitet e fundit terrori i ka zënë vendin rendit dhe sigurisë. Skema fajdesh, ku dolën se ishin të përfshirë direkt dhe indirekt, me dhjetëra personazhe publikë dhe jo publikë të qytetit, midis tyre avokatë, drejtorë institucionesh, krerë bandash.

Dosja Hetimore

“Nga veprimet e kryera me mjete të hetimit proaktiv, është bërë evidente veprimtaria e disa personave të përfshirë në skema të dhënies së shumave të mëdha të vlerave monetare hua, të dhëna me interesa shumë të larta, që sipas informacioneve të para kanë variuar nga 3 deri në 20 përqind në javë.
Sipas informacioneve të para, dhënia e këtyre shumave bëhej kundrejt vendosjes peng të pasurive të luajtshme dhe të paluajtshme shtetasve huamarrës, të cilëve u merrej pasuria, nëse nuk përmbushej detyrimi monetar në afatin dhe masën e caktuar”.

Sipas hetimeve të prokurorisë, mbi të gjithë, ata që dallonin në këtë skemë grabitëse fajdesh, ishin dy vëllezër, Elton dhe Robert Radovani, djemtë, e ish-prefektit të Shkodrës Paulin Radovani.

Elton Radovani u arrestua në vitin 2019 në një autostradë në Paraguaji pas një urdhri ndërkombëtar të lëshuar nga Interpol Tirana në akuzën, për mashtrime bankare dhe financiare, por që nuk u ekstradua në Shqipëri.
Ndërkohë që bashkë me të i akuzuar u mor edhe vëllai i tij, Roberti, i cili u hetua po ashtu për mashtrim dhe borxhe të pashlyera që shkonin në shifra marramendëse.

Dosja Hetimore

“Paulin Radovani dhe dy djemtë e tij Robert Radovani dhe Elton Radovani banues në qytetin e Shkodrës kanë marrë vlera monetare hua dhe me përqindje, personave të ndryshëm. Ata nuk kanë arritur t’i shlyejnë këto hua dhe disa prej personave të dyshuar kanë kërcënuar Paulin Radovanin duke i kërkuar t’i marrin peng pasuri të luajtshme dhe të paluajtshme”.

Sipas ekspertit të ekonomisë, Zef Preçi, është pikërisht kjo skemë, e kreditimit të parave në tregun e zi, që çon edhe në akte kriminale. Gjë që po bëhet gjithmonë e më e dukshme në Shqipëri, ku një sistem paralel me atë bankar, duket se po lulëzon prej kohësh.

Zef Preçi

“Në tërësi ky aktivitet është pjesë e ekonomisë kriminale dhe lulëzimi i tij është tregues i përkeqësimit të qeverisjes në tërësi, i largimit të mbikëqyrjes të bankës qendrore në veçanti.
Investimi i parave në këtë mënyrë, pra përdorimi i tregut të zi të kreditit çon në konflikte sociale, çon në akte të dhunshme, çon në rrëmbime, kërcënime, shantazhe, për fat të keq në disa raste dhe në vrasje”.

E tillë ishte sipas prokurorisë, edhe skema e dhënies së parave me fajde në Shkodër, që futi në dëshpërim me dhjetëra familje në këtë qytet, të cilat ishin të detyruara që për të mbyllur vështirësitë financiare ku ndodheshin bizneset e tyre, të paguanin në një javë të vetme, deri në 20 përqind të shumës së marrë me fajde.

Situata u bë kaq e rëndë, sa shumë prej këtyre familjeve mësohet se në pamundësi për të shlyer paratë e marra me fajde, kishin dorëzuar te fajdexhinjtë, pronat e tyre. Skemë, ku ishin të përfshirë edhe noterë të qytetit.
Pas përgjimeve të policisë, rezultoi se në momentin që sipërmarrësit nuk shlyenin dot shumën e marrë, vihej në funksionim skema për përvetësimin e pronave të tyre.

Fajdexhinjtë u merrnin personave të zhytur në vështirësi, banesat, pronat, apo gjithçka që këta të fundit kishin lënë si garanci përballë noterëve.

Zef Preçi

“Vështirësimi i kushteve për të marrë kredi në rrugë normale i shtyn sipërmarrësit dhe familjarët tek kreditë konsumatore, drejt atyre agjencive që janë jashtë rregullimit ligjor, jashtë rregullimit nga banka e Shqipërisë, jashtë mbikëqyrjes së enteve përgjegjëse përkatëse shtetërore.
Në qoftë se shohim format që shfaqet dhënia e parave me fajde konstatohet që një kategori përdorin një klauzolë të kodit civil për dhënien për përdorim, pra përdoret sistemi i noterisë, këtë pjesë zakonisht e mbulojnë njerëz politikë, apo me të shkuar politike”.

Sipas të dhënave që disponon “Në shënjestër”, në rastin e Shkodrës, denoncimi i parë erdhi nga vetë babai, i vëllezërve Radovani që dikur, kishte mbajtur postin e Prefektit të Qarkut.
Paulin Radovani, i cili po kërcënohej vazhdimisht nga fajdexhinjtë e djemve të tij, të cilët kishin marrë shuma të mëdha parash, kundrejt interesit, por që nuk kishin mundur t’i shlyenin.

Më herët, përpara se të trokiste në komisariatin e policisë Shkodër, ku kishte denoncuar kërcënimet që i vinin nga fajdexhinjtë e djemve, ish-prefekti i Shkodrës, Paulin Radovani thuhet se kishte takuar në vitin 2018 edhe zyrtarë të lartë të shtetit, ku i kishte njoftuar mbi përhapjen masive të fenomenit të fajdeve në Shkodër, ndërsa u kërkonte mbrojtje, me qëllim denoncimin e plotë të kësaj skeme që po rrënonte jo vetëm familjen e tij, por edhe shumë të tjera në qytet.

Dosja Hetimore

“Paulin Radovani, gjatë shpjegimeve të dhëna më 7 Mars 2019, dha informacione të detajuara në lidhje me huamarrjet, rrethana të mësuara pas largimit të djemve të tij nga Shqipëria. Këto rrethana kishin të bënin me faktin së fëmijët e tij i kishin marrë hua personave të ndryshëm, shuma të mëdha monetare; shuma të marra më interesa të larta (fajde).
Për shkak të këtyre interesave të larta, të cilat sipas këtij shtetasi varionin nga 3 deri në 20 përqind, detyrimet ndaj këtyre shtetasve ishin rritur në vlera shumë të mëdha. Ndodhur në kushtet e këtyre detyrimeve të mëdha monetare, djemtë e Paulin Radovanit të kërcënuar nga huadhënësit për mosshlyerjen e detyrimeve monetare, ishin larguar nga Shqipëria. Pas largimit të tyre, në ambientet e punës së shtetasit Paulin Radovani, kanë shkuar persona të ndryshëm, të cilët kërkonin pagimin e vlerave të larta të huas së dhënë dhe interesave nga kjo hua”’

Do të ishte pikërisht ky kallëzim, dhe ky moment, kur personat që kërcënonin familjen Radovani, u mbajtën në përgjim. Përgjimet zbuluan edhe përmasat e përhapjes së fajdeve në Shkodër.

Një nga këto persona që kishin llogari të hapura me familjen Radovani, do të ishte edhe Burhan Aliaj, i cili, sikundër del në dosjen hetimore, kërcënonte shpesh me jetë babain e vëllezërve Radovani, që tashmë ishin zhytur në gropën e fajdeve.

Dosja Hetimore

“Një nga shtetasit që rezulton se jepte para me fajde është edhe Burhan Aliaj. Nga komunikimi i datës 25 Janar 2019, rezulton se Paulin Radovani është telefonuar nga Burhan Aliaj. Gjatë kësaj telefonate, Burhani i kërkon më këmbëngulje lekët që i ka dhënë me përqindje, duke e kërcënuar, ku i thotë që ‘po mora vesh se ua jep të tjerëve para meje do e kesh punën keq’.
Paulin Radovani, pohoi para hetuesve, se e njeh shtetasin Burhan Aliaj, i cili thirrej ndryshe si ‘Byl Katunari’, dhe djalin e tij Jonuz Aliaj.
Ai tregoi më pas, se këtyre dy shtetasve, u kishte lënë bashkë me djalin e tij, pranë një karburanti të vogël në lagjen ‘Iliria’, një këst të fajdeve.
Por më pas Burhani, ishte interesuar për borxhin, dhe pretendonte një shumë prej 44 mijë eurosh”.

Sipas dosjes hetimore, dhe pas bisedave të përgjuara, del qartë se Burhan Aliaj u jepte para me fajde me përqindje në shuma të konsiderueshme, shtetasve të ndryshëm.

Gjatë vëzhgimeve të kryera nga policia, atij iu gjetën në një pikë karburanti, 11 makina, të modeleve të ndryshme.
Automjete që figuronin të regjistruara në emër të Burhan Aliaj dhe Jonuz Aliaj, por që rezultoi se ishin lënë peng nga shtetas të ndryshëm të cilët nuk kishin mundur të paguanin paratë e marra hua me interes, ndaj për këtë arsye u ishin mbajtur peng automjetet e tyre.

Po kështu, nga aktet e administruara nga Bankat e nivelit të dytë dhe nga kontrolli i banesës së shtetasve Burhan dhe Jonuz Aliaj, rezultoi se Burhan Aliaj kisha disa depozita bankare.

Dosja Hetimore

“Nga kontrolli i banesës së shtetasit Burhan Aliaj është gjetur një akt në dorëshkrim i datës 2 Tetor 2010, ku shtetasit F. D., i është marrë banesa nga shtetasi Burhan Aliaj për shkak të borxhit të pashlyer. Gjatë kontrollit, u gjetën dhe u sekuestruan, deklarata me dorëshkrim e lëshuar nga shtetasi N. K., për shtetasin Burhan Aliaj, për borxhin që djali i N.K. i kishte Burhan Aliajt. Deklaratë me dorëshkrim e datës 17 Gusht 2017 e shtetasit A. RR., që vërteton marrjen e shumës prej 5 000 eurosh ndaj shtetasit Burhan Aliaj. Deklaratë e lëshuar nga G. M., për shtetasin Burhan Aliaj për marrjen hua të një shume parash. Si dhe kontratë shitblerje pasurie të paluajtshme me shtetasen R. P., për shitjen e pasurisë së paluajtshme shtëpi dhe truall”.

Pas datës 25 Janar 2019 të gjitha takimet e zhvilluara në këto ambiente janë vëzhguar, regjistruar me video dhe audio. Gjatë këtyre veprimeve dhe përgjimit të bisedave telefonike të disa prej të dyshuarve, rezultuan fakte të qarta të mënyrës së zhvillimit të veprimtarisë kriminale nga këta shtetas. Kjo veprimtari u evidentua fillimisht me shtetasin Paulin Radovani dhe në vijimësi të hetimeve rezultoi se kishte një shkallë shumë të madhe përhapje tek shumë shtetas”./BW

The post “Do e kesh punën keq”, si u kërcënua ish-prefekti nga fajdexhiu: Noterë dhe zyrtarë të përfshirë, bizneseve u merreshin pronat në Shkodër appeared first on Albeu.com.

Gazetari Elkier Bushkolaj ka treguar se si pasojë e dhënies me fajde të parave, shumë persona rrëmbehen apo edhe humbin jetën.

Ai shpjegoi se jeta u rrezikohet jo vetëm atyre që marrin fajde por edhe atyre që japin.

Bushkolaj shtoi se numri i çështjeve të hetuara për këtë krim është shumë i ulët, me vetëm 14 raste të hetuara për vitin e kaluar, ndërsa tha se kjo vjen si mungesë e vullnetit nga organet e drejtësisë për ta luftuar si fenomen.

Ndërkohë, gazetarja e BIRN, Aleksandra Bogdani tha se fajdet janë një fenomen i cili mund të konsiderohet zgjatim i krimit të organizuar në vend.

Bushkolaj: Ka shumë histori pengmarrjesh e atentatesh mafioze. Kevi Hysa një nga fajdexhinjtë të cilët humbi jetën. Janë të rrezikuar jo vetëm ata që marrin para me fajde por edhe ata që japin.

Bogdani: Fenomen i hapur në botën e errët të krimit, zgjatim i krimit të organizuar në vend.

Gjatë 2021 kishte vetëm 14 raste të hetuara për fajdet. Indikacionet tregojnë se është një fenomen shumë i përhapur. Kemi bërë një shkrim për këtë çështje, dhe ka rezultuar se rreth 20 përqind e akteve noteriale që firmosen çdo ditë, janë akte huaje.

Aktivitete të tilla nisin e pushtojnë sfera të institucioneve që duhet të jenë garantues.

Zakonisht janë njerëz që e kanë litarin në fyt, me kredi apo biznese pranë falimentit, biznese të reja që duan të ngrihen, të rinj me një ide por nuk kanë paratë. Shumë më pak prek njerëzit e zakonshëm, përgjithësisht është bota e biznesit që në pamundësi për të gjetur para kur janë të rrezikuar, i drejtohen fajdeve.

Bushkola: Numri i rasteve të hetuara është i ulët, nuk ka vullnet nga organet për ta luftuar si fenomen. Nikla e Laçi janë parajsë.

Rastet e fajdeve zakonisht kalojnë në rrëmbime e vrasje. Biznesmenët që i drejtohen fajdeve, mund të jenë persona që fillimisht e kanë nisur biznesin me para nga bota e krimit dhe kanë lidhje me persona të tilla.

Policia është thuajse jashtë loje në këtë fenomen pasi mesa duket i mungojnë edhe ekspertët. gjurmët për të luftuar këtë fenomen janë të pakta. Mekanizmi që përdorin është që për hua të vogël përdoren kambistët, deri në 20 mijë euro. Për më shumë përdoren biznesmenë si pronarët e karburanteve. Nëse shteti do mund të bëjë një verifikim të pasurisë dhe gjithçka zbulohet. Por këto zona nuk janë thuajse fare në kontrollin e policisë së rretheve. Bota e krimit këtu nuk e ka frikë policinë, sidomos atë lokale. Fajdet janë të lidhura shumë me Amnistinë Fiskale./BW

The post Para me fajde, trondit gazetari: Shumë njerëz janë rrëmbyer dhe kanë humbur jetën nga ky fenomen appeared first on Albeu.com.

Në letrën e Kreut të Shtetit theksohet mes të tjerash se kjo çështje evidenton problematika të ndryshme veçanërisht lidhur me faktin e rëndë të mungesës së transparencës.

Meta shton se këto skema financiare po shkaktojnë një tronditje të rëndë ekonomike, sociale dhe psikologjike tek qëtetarët e vendit tonë.

LETRA E PLOTË:

Lënda: Mbi nevojën e ushtrimit të mbikëqyrjes efektive në mbrojtje të qytetarëve që identifikohen si debitorë nga subjektet financiare jo banka.

KUVENDIT TË SHQIPËRISË

BANKËS SË SHQIPËRISË

KRYEMINISTRISË

MINISTRISË SË DREJTËSISË

MINISTRISË SË FINANCAVE DHE EKONOMISË

PROKURORISË SË PËRGJITHSHME

PROKURORISË SË POSAÇME KUNDËR KORRUPSIONIT DHE KRIMIT TË ORGANIZUAR (SPAK)

DREJTORISË SË PËRGJITHSHME TË POLICISË SË SHTETIT

AVOKATIT TË POPULLIT

AUTORITETIT TË MBIKËQYRJES FINANCIARE

AGJENCISË SË MBROJTJES SË KONSUMATORIT

Tiranë

Për dijeni: DHOMËS KOMBËTARE TË PËRMBARUESVE GJYQËSORË PRIVATË

QENDRËS “KONSUMATORI SHQIPTAR”

DHOMËS KOMBËTARE TË AVOKATISË SË SHQIPËRISË

Tiranë

Të nderuar,

Presidenti i Republikës është njohur me një shqetësim tepër serioz të ngritur nga Qëndra “Konsumatori shqiptar”, përmes shkresës së tyre të datës 11.02.2022.

Me problematikën e paraqitur shkresërisht prej kësaj qendre në mbrojtje të të drejtave të konsumatorit, jam njohur nga afër edhe në takimin e zhvilluar me drejtues të kësaj qendre në datën 22.02.2022, ku m`u parashtruan raste konkrete të vendimeve jo transparente të institucioneve financiare jo banka, për shlyerjen e detyrimeve të prapambetura prej konsumatorëve.

Kjo çështje evidenton problematika të ndryshme veçanërisht lidhur me faktin e rëndë të mungesës së transparencës dhe dijenisë së qytetarëve të konsideruar si “debitorë” për detyrime financiare, e që po shkaktojnë një tronditje të rëndë ekonomike, sociale dhe psikologjike, duke cenuar cilësinë e jetës së shumë familjeve shqiptare.

Për më tepër dhe lidhur me të njëjtën problematikë, jam njohur dhe me shqetësimet dhe qëndrimet më të fundit publike të ngritura nga Dhoma Kombëtare e Përmbaruesve Gjyqësorë Privatë , mbi fenomenin e përhapur masivisht të mbledhjes së detyrimeve nga subjekte që shpesh herë prezantohen edhe me atributet e një përmbaruesi gjyqësor, të palicensuar dhe/apo pa mbikëqyrje të organeve shtetërore e që abuzojnë me të drejtat e debitorëve; të asaj që publikisht është etiketuar si “zhvatje përmes kredisë”, nga subjekte financiare jo banka, që duhet të jenë nën mbikëqyrjen e rreptë, të vazhdueshme të Bankës së Shqipërisë dhe institucioneve shtetërore përgjegjëse; apo siç është bërë dhe publike, fenomeni i shoqërive tregtare që bashkëpunojnë me institucionet financiare jo banka dhe ushtrojnë veprimtarinë duke keqpërdorur në mënyrë flagrante të dhënat personale të qytetarëve të nxjerra nga data baza shtetërore, për t`u përdorur më pas si një mjet “shantazhi” për shlyerjen e shumave, origjina, vërtetësia, apo vlera reale e të cilave vihet në dyshim.

Lidhur me këto shqetësime të ngritura publikisht, prita në një takim edhe përfaqësuesit e Dhomës Kombëtare të Përmbaruesve Gjyqësorë Privatë . U njoha prej tyre me shqetësimet e mijëra qytetarëve, veçanërisht nga shtresat në nevojë, të cilët hasin vështirësi për të përmbushur detyrimet e shitura si të transferuara, për t`u mbledhur më pas nga institucione financiare jobankare, në mungesë transparence, duke shkaktuar pasoja të rënda ekonomike dhe sociale për këta qytetarë.

Gjithashtu, në këtë takim m`u vunë në dispozicion kopje e akteve shkresore përmes të cilave Dhoma Kombëtare e Përmbaruesve Gjyqësorë Privatë përgjatë periudhës 2021-2022 ka kërkuar dhe ka vënë në dijeni instancat respektive shtetërore (si Kuvendin e Shqipërisë, Këshillin e Ministrave, Bankën e Shqipërisë, Drejtorinë e Përgjithshme të Policisë së Shtetit, Ministrinë e Financave dhe Ekonomisë, Ministrinë e Drejtësisë, Prokurorinë e Përgjithshme, Prokurorinë e Posaçme, Prokurorinë e Rrethit Gjyqësor Tiranë etj.), përmes të cilave ka kërkuar jo vetëm trajtimin administrativ, por dhe hetimin penal të problematikave të shfaqura e të rasteve të evidentuara prej tyre si shkelje e ligjit.

Të nderuar drejtues të institucioneve shtetërore,

Qëndrimet dhe shqetësimet e përsëritura të bëra publike nga Dhoma Kombëtare e Përmbaruesve Gjyqësorë Privatë, por dhe të dhëna të tjera të bëra publike në median e shkruar, elektronike dhe atë vizive, informojnë me të dhëna konkrete për një situatë tepër alarmante, një akuzë publike për lejimin e një aktiviteti të mashtrimit publik , e cila kërkon domosdoshmërisht që institucionet publike përgjegjëse të kenë një reagim të shpejtë dhe publik, real dhe të ndjeshëm, duke nisur fillimisht nga një verifikim i situatës dhe shtrirjes së saj.

Për fat të keq deri më tani, të paktën publikisht, nuk konstatoj të jenë ndërmarrë masa për të adresuar këtë problematikë, përveç kallëzimit penal që Ministria e Drejtësisë ka bërë në shkurt 2020 në Prokurorinë e Rrethit Gjyqësor Tiranë për shoqëri, administratorë dhe funksionarë të disa prej këtyre shoqërive të mikrokreditit të licencuara, që veprojnë në këtë fushë . Edhe për këtë çështje penale, nuk gjendet një informacion publik që të informojë në mënyrë transparente nëse çështja është ende në hetim penal, apo ka përfunduar dhe cila është mënyra e përfundimit të saj.

Jo vetëm kaq, por dhe media vizive, e shkruar dhe elektronike ka denoncuar publikisht këto fenomene, por sërish nuk kam konstatuar ndonjë reagim apo angazhim serioz të institucioneve shtetërore përgjegjëse për verifikimin, ndjekjen apo marrjen e masave, administrative, penale, apo dhe legjislative nëse do ishte e nevojshme, për të frenuar çdo situatë që realisht paraqet rrezik potencial për dëmtimin gjerësisht të interesave të shtetasve apo të financave publike.

Siç prezantohet nga këto dy organizma si Qendra “Konsumatori shqiptar” dhe bëhet publike nga qëndrimet dhe denoncimet e Dhomës Kombëtare të Përmbaruesve Gjyqësorë Privatë, të gjitha këto veprime çojnë në një dëmtim serioz të interesave të qytetarëve, të cilët përballen përditë e më shumë me pasoja të shumëfishta financiare, psikologjike dhe sociale.

Sipas qëndrimeve publike të Dhomës Kombëtare të Përmbaruesve Gjyqësorë Privatë, mashtrimi është kthyer në një fenomen masiv dhe prej e kësaj skeme mund të jenë prekur 10 mijë, 30 mijë, apo 100 mijë qytetarë, ndërkohë që organi i prokurorisë ka dy vite që heton lidhur me çështje të kësaj natyre dhe ndaj disa subjekteve, por ende pa ndonjë rezultat konkret të bërë publik.

Për gjithë sa më sipër, si President i Republikës, duke konstatuar këtë situatë apatie të institucioneve shtetërore, në respekt të parimeve dhe të drejtave themelore të mbrojtura nga Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë dhe legjislacioni shqiptar në fuqi, ju drejtohem me këtë shkresë, për të kërkuar angazhimin tuaj për verifikimin në themel dhe në mënyrë shteruese të këtij fenomeni; evidentimin e përgjegjësive për çdo shkelës të ligjit; mbikëqyrjen me efikasitet të këtij tregu dhe marrjen e masave për ushtrimin e aktivitetit të mbledhjes së detyrimeve vetëm nga subjektet të licencuara dhe siç përcakton ligji, duke mundësuar kështu mjete mbrojtëse procedurale për qytetarët; marrjen e masave të menjëhershme për goditjen e çdo fenomeni që përbën shkelje të ligjit; apo dhe evidentimin e mangësive apo boshllëqeve në kuadrin rregullator, me qëllim që të arrihet pa vonesë, në një zgjidhje të qëndrueshme, të arsyeshme, ku më së pari të frenohet kjo situatë, të evidentohen mangësitë dhe përgjegjësitë, gjithmonë në interesin më të lartë të qytetarëve dhe në përputhje me ligjin.

Kjo situatë, kërkon vëmendje dhe përgjegjësi të lartë institucionale, nga secili prej institucioneve shtetërore që ka detyrë si licencimin dhe mbikëqyrjen e veprimtarisë së subjekteve që ushtrojnë aktivitet në fushën e mikrokredisë, apo të shërbimit përmbarimor, për të parandaluar përhapjen e mëtejshme të këtij fenomeni që rrezikon apo mund të jetë kthyer në plagë për atë pjesë të pamundur të shoqërisë shqiptare, që detyrohet të marrë kredi për mbijetesë.

Banka e Shqipërisë por dhe Ministria e Financave dhe Ekonomisë, kanë autoritetin që të verifikojnë sipas fushës së përgjegjësisë të gjitha ankesat që lidhen me subjektet financiare jo banka dhe të gjitha indiciet që lidhen me veprimtari të paligjshme në dëm të interesit të qytetarëve, përmes aplikimit të praktikave të ndaluara apo/dhe mashtruese, që përdorin dhe ushtrojnë mjete apo procedura të panjohura nga ligji material dhe procedural; që aplikojnë trysni, presion për të arritur në aplikimin e interesave shproporcionale për rritjen e detyrimeve në mënyrë fiktive; dhe të marrin masa konform ligjit ndaj subjekteve që mund të kenë abuzuar me to, kanë ushtruar veprimtarinë e tyre në kundërshtim me ligjin, apo në kundërshtim me kushtet dhe kriteret për të cilat janë të licencuara këto subjekte.

Banka e Shqipërisë, si autoriteti licensues dhe mbikëqyrës i bankave, por dhe i subjekteve të tjera të mikrokredisë, duhet të përmbushë sipas Kushtetutës dhe ligjit, rolin mbikëqyrës të saj, duke përdorur në kohën e duhur dhe në mënyrë objektive dy instrumente kryesore të saj, si atë për rregullimin dhe vendosjen e standardeve dhe politikave që përcaktojnë funksionimin sipas ligjit të këtyre subjekteve, ashtu dhe verifikimin dhe vlerësimin nëse subjektet e licencuara prej saj përgjatë zhvillimit të aktivitetit të tyre, kanë ndjekur dhe zbatuar standardet dhe politikat e vendosura nga Banka e Shqipërisë, apo jo.

Gjithashtu, është e nevojshme që çdo veprimtari e paligjshme të hetohet dhe të vihen jo vetëm para përgjegjësisë civile/administrative, por edhe përpara përgjegjësisë penale të gjithë ato subjekte apo individë të përfshirë në to, në rast se përgjatë ushtrimit të detyrës/veprimtarisë kanë konsumuar vepra penale të ndëshkueshme sipas legjislacionit penal në fuqi.

Për këtë organet e ndjekjes penale duhet të përmbushin funksionin e tyre kushtetues, ku përpos ngarkesës së lartë në punën e tyre, duhet të orientojnë më shumë burime njerëzore për të kryer një hetim të plotë, të gjithanshëm, objektiv dhe në përputhje me afatet e parashikuara nga legjislacioni procedural penal. Hetimi i kësaj çështje brenda një afati të arsyeshëm diktohet nga rëndësia e çështjes, që vjen dhe nga shtirja e gjerë e fenomentit apo/dhe pasojave negative, që nga një nga hetim penal i thelluar mund të rezultojnë veprimtari që kryhet në kundërshtim me ligjin.

Ashtu sikundër, i bëj thirrje Ministrisë së Drejtësisë që të bashkëpunojë ngushtësisht me Dhomën Kombëtare të Përmbaruesve Gjyqësorë Privatë, por dhe me Dhomën e Avokatisë së Shqipërisë, për zyrat apo individët e licensuar në këto profesione, që rezultojnë të angazhuar në skema të pandershme dhe në kundërshtim me ligjin, për të ndërmarrë të gjitha veprimet verifikuese dhe për të vendosur para përgjegjësisë administrative apo penale për përmbaruesit gjyqësorë apo avokatët që bashkëpunojnë në skema për mbledhjen e detyrimeve në shkelje të procedurës, kërkesave të ligjit, duke shkelur të drejtave të qytetarëve të garantuara me Kushtetutë dhe ligj.

Përveç sa më sipër, nëse për trajtimin e kësaj situate kërkohet ndërhyrje legjislative apo plotësim i kuadrit rregullator me aktet e munguara nënligjore, Banka e Shqipërisë, Ministria e Financave dhe Ekonomisë, Ministria e Drejtësisë, Këshilli i Ministrave, individualisht sipas fushës së përgjegjësisë, apo në bashkëpunim ndërmjet tyre dhe në konsultim me gjithë institucionet e tjera, duhet të hartojnë e paraqesin pa vonesë draft propozimet përkatëse në organet vendimmarrëse, në mënyrë që të saktësohet, plotësohet, përmirësohet, apo forcohet çdo normë rregullatore, për të bërë të mundur që asnjë subjekt, individ, apo funksionar të mos abuzojë pikërisht për shkak të normave të paqarta rregullatore, mungesës së tyre, apo të normave që krijojnë vend për keqinterpretim dhe abuzim.

Si President i Republikës, shpreh vullnetin dhe mbështetjen institucionale që kjo çështje të marrë vëmendjen e duhur e institucioneve tuaja, për një zgjidhje të themeltë e përfundimtare dhe për këtë kërkohet ndër të tjera reagim dhe bashkëpunim institucional.

Bashkëlidhur shqetësimet e ngritura së fundmi nga Qendra “Konsumatori shqiptar” dhe Dhoma Kombëtare e Përmbaruesve Gjyqësorë Privatë.

Duke ju uruar punë të mbarë, shpresoj në një reagim të shpejtë nga ana juaj!

The post “100 mijë të prekur”, Meta letër Ramës e SPAK-ut: Të mbrohen qytetarët nga “fajdet” appeared first on Albeu.com.

“Fëmija i një biznesmeni ka marrë 10 mijë euro dhe atij i kanë marrë 800 mijë euro dhe fëmijën nuk e di ku e ka,” tha Hoxha, ndërsa nënvizoi se sipërmarrësit po i marrin lokale, prona dhe vila.

Hoxha shpjegoi së në këtë skemë është përfshirë një grup i strukturuar kriminal, anëtarët e së cilit kanë qënë aktivë në Tiranë që prej viti 1997.

“Janë njerëz të skeduar nga policia,” tha ai, ndërsa shtoi se “ata korruptojnë brenda policisë dhe prandaj situata është e tillë.

Edhe pse aktivitetet financiare të palicensuara ndalohen nga Kodi Penal, të dhënat, dokumentet dhe dëshmitë e siguruara nga BIRN tregojnë se fenomeni i parave me fajde është i gjithëpërhapur në Shqipëri.

Përveç krimit të organizuar, në këtë biznes të paligjshëm që shpesh mbështetet nga një rrjet i besuar noterësh ‘VIP’, sipas ekspertëve janë të përfshirë edhe politikanë të korruptuar.

“Në çdo qytet të Shqipërisë mund të gjesh dy-tre [fajdexhi] si në mesjetë, të cilët të ofrojnë në çast, ndoshta edhe pa asnjë letër, shuma të mëdha dhe besimin e bazojnë te gryka e revolverit,” shpjegon  drejtori i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike.

Sipas raportit vjetor mbi gjendjen e kriminalitet në vend që Prokurori i Përgjithshëm, Olsian Çela lexoi në Kuvendin e Shqipërisë të enjten, gjatë vitit 2021 u regjistruan 14 procedime për veprën penale të ushtrimit pa licencë të veprimtarive financiare, e cila përfshin dhe dhënien e parave me fajde.

Ekspertët theksojnë se fenomeni i dhënies së parave me fajde shkon pas dekada në Shqipëri dhe është sofistikuar me kalimin e kohës.

The post “Për 10 mijë euro borxh, biznesmenit në Tiranë i kanë marrë 800 mijë euro prona dhe i mbajnë peng djalin”, çfarë po ndodh me “fajdet” appeared first on Albeu.com.