paraliza e gjumit Archives - Albeu.com

Ju duket sikur dikush është në dhomë kur po flini? Zbuloni çfarë ndodh në të vërtetë

K Agaj — Sun, 26 Nov 2023 12:48:51 +0000

Ka disa arsye pse mund të ndieni një prezencë në dhomë derisa jeni duke fjetur. Jeni shtrirë dhe sapo jeni gati të flini, keni këtë ndjenjë të çuditshme se dikush tjetër është në dhomë. Ose edhe më çuditshëm, një ndjenjë se dikush po futet në shtrat me ju.

Në fakt, nuk është një ndërhyrës apo një fantazmë. Thjesht truri juaj po ju mashtron.

Halucinacionet e gjumit dhe paraliza e gjumit

Halucinacionet e gjumit mund të ndodhin kur jeni gati të flini ose sapo jeni duke u zgjuar – thotë Shelby Harris – një psikologe e specializuar në mjekësinë e gjumit.

Paraliza e gjumit është një fenomen i ngjashëm, ku nuk mund të lëvizni ose të flisni siç duhet derisa zgjoheni. Ndonjëherë shoqërohet me halucinacione shikimi, dëgjimi ose ndjesia e pranisë së dikujt që nuk është në të vërtetë atje – vë në dukje National Library of Medicine.

Paraliza e gjumit zakonisht ndodh pas gjumit REM, faza e gjumit ku ndodhin shumica e ëndrrave. Paraliza mund të zgjasë për një ose dy minuta ndërsa rifilloni vetëdijen, kështu që ndiheni të zgjuar, por nuk jeni ende në gjendje ta lëvizni trupin.

Thënë kështu, disa faktorë ose gjendje themelore mund t’i bëjnë më të mundshme:

Jeni të privuar nga gjumi

Mungesa e gjumit mund t’ju bëjë më të prirë ndaj halucinacioneve të gjumit ose paralizës së gjumit. Nëse nuk keni fjetur mjaftueshëm, veçanërisht gjumin REM, trupi juaj mund të përpiqet të rikthehet me më shumë gjumë REM, gjë që i bën halucinacionet ose paralizën më të mundshme. Dhe sa më gjatë të vazhdoni pa gjumë të mjaftueshëm, aq më të prirë mund të jeni.

Jeni të stresuar

Çdo lloj ngjarje stresuese e jetës – si një sëmundje, ndryshim i marrëdhënieve, vështirësi në lëvizje ose në punë – mund të rrisë shanset për paralizë të gjumit ose halucinacione gjumi. Arsyet nuk janë kuptuar plotësisht, por mund të jetë për faktin se stresi i rëndë mund ta bëjë më të vështirë gjumin e mirë.

Jeni duke marrë një terapi të re

Sipas Akademisë Amerikane të Oftalmologjisë, shumë ilaçe me recetë mund ta rritin rrezikun për halucinacione vizuale, si gjatë ditës ashtu edhe kur jeni duke fjetur dhe duke u zgjuar. Një nga fajtorët më të zakonshëm të lidhur me paralizën e gjumit janë medikamentet për ADHD.

Keni një problem themelor të gjumit

Disa çrregullime të gjumit mund ta rrisin rrezikun e paralizës së gjumit ose halucinacioneve të gjumit. Një fajtor i zakonshëm është apnea e gjumit, e cila mund ta prishë gjumin dhe t’ju lërë të privuar nga gjumi. Halucinacionet e gjumit janë gjithashtu një simptomë e shpeshtë e narkolepsisë – sipas Cleveland Clinic.

Keni traumë ose PTSD

Çrregullimi i stresit post-traumatik, ose PTSD, i cili mund të ndodhë pas përjetimit të një ngjarjeje të tmerrshme, njihet për shkaktimin e maktheve. Por, problemi mund ta prishë gjumin e një personi edhe në mënyra të tjera, duke rritur rrezikun për halucinacionet e gjumit ose paralizën e gjumit – sipas një rishikimi të Frontiers in Psychiatry të nëntorit 2021.

The post Ju duket sikur dikush është në dhomë kur po flini? Zbuloni çfarë ndodh në të vërtetë appeared first on Albeu.com.

Zgjohesh, por është e pamundur të lëvizësh. Zbuloni çfarë ndodh me trupin

E B — Thu, 17 Aug 2023 21:46:55 +0000

Haluçinacionet hipnagogjike janë përvoja të gjalla perceptuese që ndodhin gjatë fazës fillestare të gjumit. Ato përbëhen nga ëndrra shumë realiste të shoqëruara me fenomene vizuale, prekëse dhe dëgjimore. Haluçinacionet hipnompike, nga ana tjetër, janë përvoja të ngjashme me ato që ndodhin pas zgjimit.

Termi “pompik” (nga greqishtja, duke u larguar), duke iu referuar haluçinacioneve hipnopompike, u përdor për herë të parë në vitin1918 nga Myer për të përshkruar fenomenin që ndodh gjatë kalimit midis gjumit dhe zgjimit.

Përshkrimi i parë i haluçinacioneve hipnagogjike i detyrohet, megjithatë, psikiatrit francez Baillarger në vitin 1846. Ai i quajti ato haluçinacione psikosensoriale. Termat “hypno” (gjumë) dhe “agogos” (të nxitur) u prezantuan nga Maury në vitin 1848, për të treguar haluçinacione ose iluzione që i paraprijnë gjumit.

Prandaj, këto haluçinacione ndodhin kur personi mendon se është zgjuar. Personi ndjen dhe dëgjon, por nuk mund të lëvizë. Për këtë arsye, haluçinacionet hipnagogjike janë të lidhura ngushtë me paralizën e gjumit.

Prevalenca dhe historia e haluçinacioneve hipnagogjike

Prevalenca e halucinacioneve hipnagogjike dhe hipnopompike në popullatën e përgjithshme preku 25-30% të njerëzve me narkolepsi. Në vitin 1957 autorët Yoss dhe Daly i përfshinë këto halucinacione në kriteret diagnostikuese të narkolepsisë. Sidoqoftë, ato janë gjetur edhe në rastet e përgjumjes së tepërt të ditës, por shpesh edhe në pacientët me paralizë të gjumit para se të binin në gjumë.

Disa substanca psikoaktive, të tilla si khat (5) dhe hashash (6), gjithashtu kanë qenë të lidhura me shkaktimin e halucinacioneve hipnagogjike dhe hipnopompike.

Paraliza e gjumit dhe halucinacione hipnagogjike

Paraliza e gjumit është një paaftësi e përgjithshme dhe kalimtare për të lëvizur ose folur. Ndodh gjatë kalimit gjumë-zgjim gjatë të cilit ndodhin halucinacione.

Paraliza e gjumit dhe halucinacionet hipnagogjike ishin tipare të spikatura të maktheve. Kultura popullore i ka zbukuruar këto simptoma me interpretime mbinatyrore. Mendohej, në fakt, se ato mund të shkaktoheshin nga prania e demonëve dhe shpirtrave.

Në vitin 1834 autori McNish e përcaktoi makthin për herë të parë:

“Imagjinata nuk mund t’i përfytyrojë tmerret nga të cilat [makthi] shpesh i lind … Të gjithë elementët e tmerrshëm, të neveritshëm të botës fizike ose morale shfaqen para tij me një nuancë të frikshme; … Në një moment ai mund të jetë i vetëdijshëm për një demon të keq pranë tij; atëherë, për t’i shpëtuar shikimit të një objekti kaq mizor, ai do të mbyllë sytë, por edhe kështu, qenia e frikshme do ta bëjë të dukshme praninë e vet; sepse fryma e tij e ngrirë përhapet në fytyrën e njeriut dhe ai e di se është ballë për ballë me një demon. Pastaj, nëse ai shikon lart, sodit një palë sy të tmerrshëm që e shikojnë dhe një aspekt të nëntokës që i buzëqesh me një keqdashje shumë më të madhe. Por ai gjithashtu mund të ketë idenë e një shtrige monstruoze të mbështjellë në gjoks, të palëvizshme dhe malinje”.

Ky citim është një përshkrim i një makthi të shkruar mbi një shekull më parë. Duke lexuar këtë dhe përkufizime të tjera të ngjashme, është e qartë se termi ka pësuar një ndryshim në kuptim gjatë 150 viteve të fundit.

Kohët e fundit është përdorur për të treguar ëndrra shumë të gjalla me përmbajtje të pakëndshme dhe që shkaktojnë një ndjenjë të fortë frike tek njeriu, deri në pikën e zgjimit të tij në shumë raste./bota.al

The post Zgjohesh, por është e pamundur të lëvizësh. Zbuloni çfarë ndodh me trupin appeared first on Albeu.com.

Si ta kuptoni që vuani nga paraliza e gjumit, a mund ta shmangni?

A M — Sat, 19 Jun 2021 06:42:58 +0000

Paraliza e gjumit është paaftësia për të lëvizur apo folur ndërkohë që jeni zgjuar, pra truri është zgjuar, kurse trupi ende jo. Paraliza e gjumit është një fenomen që ndodh në momentin kur ju zë gjumi ose kur sapo jeni zgjuar. Sipas studimeve të fundit, paraliza e gjumit prek një pjesë të madhe të njerëzve dhe ata që e kanë përjetuar, e tregojnë si një ekperiencë të tmerrshme në jetën e tyre, që mund të zgjasë nga disa sekonda deri në disa minuta.

Të gjithë mund ta përjetojnë paralizën e gjumit dhe s`ka asgjë të keqe, por nëse ajo bëhet e zakonshme duhet të kërkohet ndihmë nga psikologu. Stresi është faktori kryesor që e shkakton paralizën, thonë studimet, dhe mund të çojë deri në paralizë të përditshme. Nëse për shumicën e njerëzve kjo është një ekperiencë e frikshme dhe e padëshiruar, disa të tjerë e nxitin paralizën e gjumit në mënyrë që ta kthejnë në një ëndërr të kthjellët, mbi të cilën kanë kontroll. Por, nëse vuani nga paraliza e gjumit mund të bëni disa gjëra, të cilat ju ndihmojnë ta shmangni:

1. Shmangni stimulantët e gjumit

2. Mos shikoni televizor përpara se të flini

3. Mos përdorni celularin para gjumit

4. Shmangni gjumin gjatë ditës

5. Mos flini të kthyer në shpinë

The post Si ta kuptoni që vuani nga paraliza e gjumit, a mund ta shmangni? appeared first on Albeu.com.