Punëdhënësit në muajin shtator hapën neto 119 mijë vende të reja pune, konstatoi ministria në një raport të publikuar me më shumë se gjashtë javë vonesë për shkak të bllokimit të qeverisë federale.

Të dhënat e rishikuara për gushtin tani tregojnë një humbje neto prej 4000 vendesh pune. Vlerësimi i parë kishte treguar 22 mijë vende pune të hapura neto.

Kur përfshihen edhe të dhënat e rishikuara për korrikun, rezulton se gjatë dy muajve verorë janë hapur neto 33 mijë vende pune më pak se sa kanë treguar llogaritjet e mëparshme, raporton usatoday.

Të dhënat tregojnë “vetëm ndryshime të vogla” në punësim që nga prilli, përsëriti ministria. Që në fillim të korrikut, ata llogaritën se punëdhënësit në 12 muajt deri në qershor kishin punësuar mesatarisht 146 mijë punonjës të rinj në muaj.

Sektori privat hap neto 97 mijë vende pune në muajin shtator, rreth pesë herë më shumë se në gusht, sipas të dhënave të rishikuara të ministrisë.

Sektori publik hap neto 22 mijë vende pune në muajin shtator, ndërsa të dhënat për fundin e verës tregojnë numrin neto të njëjtë të vendeve të mbyllura.

Më shumë vende pune u hapën edhe në shtator nga punëdhënësit në sektorin e kujdesit shëndetësor, me 43 mijë vende të hapura neto, në përputhje me mesataren e 12 muajve të fundit. Sektori i turizmit ishte afër, me 37 mijë vende të hapura neto.

Në sektorin e transportit dhe magazinimit, si dhe në shërbimet e qeverisë federale, largimet dominuan mbi punësimin.

Shkalla e papunësisë në shtator ishte 4,4 për qind, niveli më i lartë që nga vjeshta e vitit 2021 gjatë pandemisë. Në fillim të vjeshtës, rreth 7,6 milionë amerikanë ishin pa punë, 200 mijë më shumë se në muajin gusht.

Paga mesatare për orë u rrit në shtator me 0,2 për qind në krahasim mujor, duke arritur 36,67 dollarë. Krahasuar me shtatorin e vitit të kaluar, u rrit me 3,8 për qind, njoftoi ministria.

Të dhënat për tetorin do të publikohen në mes të dhjetorit, së bashku me të dhënat për nëntorin, theksoi ministria.

The post Papunësia në SHBA në nivelin më të lartë që nga pandemia e vitit 2021 appeared first on Albeu.com.

The post Ulet papunësia/ Të rinjtë nuk e gjejnë veten në tregun e punës appeared first on Albeu.com.

Rajoni i Ballkanit historikisht ka vuajtur nga një nivel i lartë i papunësisë, por gjithashtu ka diferenca të mëdha ndërmjet rajoneve të ndryshme ku papunësia është jashtëzakonisht e lartë analizoi së fundmi Banka Botërore.

Në shumë vende të Ballkanit Perëndimor, disa rajone që kanë pasur historikisht norma të larta të papunësisë përjetuan rritje edhe më të madhe të papunësisë në raport me periudhën parapandemike, si Lezha dhe Dibra në Shqipëri (rritje me 5 pikë përqindje dhe 7,6 pikë përqindje 2022).

Normat më të larta të papunësisë në Ballkan i kanë katër rajone të Maqedonisë Veriore dhe një në Bosnjë, e pesta në radhë për nivelin e lartë të papunësisë është Lezha, i gjashti një rajon në Juglindje te më Maqedonisë se veriut dhe pastaj Dibra. Gjithashtu Banka Botërore rendit Durrësin dhe Vlorën me nivel papunësie mbi mesataren rajonale.

Papunësia në Ballkanin Perëndimor u ndikua në mënyrë disproporcionale nga pandemia. Gati 70,000 vende pune humbën në vendet e Ballkanit Perëndimor në vitin 2020, kryesisht të orientuara drejt turizmit.

Shqipëria dhe Mali i Zi u goditën më shumë si rezultat i kufizimeve në lëvizje. Në të njëjtën kohë, normat e papunësisë në kryeqytetet (Tiranë, Beograd, Shkup) shënuan ulje modeste të papunësisë.

Në anën tjetër qytetet shqiptare të Gjirokastrës, Kukësit, Beratit dhe Elbasanit renditen me nivelin më të ulët të papunësisë në Rajon. Papunësia e ulët në këto qarqe sipas analizave të mëparshme të Bankës Botërore lidhet zhvillimet demografike, shpopullimin e këtyre rajoneve dhe plakjen e popullsie.

Kudo në Ballkan shkalla e përgjithshme e pjesëmarrjes në forcën e punës është përmirësuar gjatë vitit të kaluar.

Shkalla e pjesëmarrjes ishte mesatarisht 53.1 për qind në Dhjetor 2022 ose me rritje 0,8 pikë për qind në rritje në krahasim me fundin e vitit 2021.

Shkalla e pjesëmarrjes në forcën e punës pësoi rritje të Malin e Zi dhe në Shqipëri (përkatësisht me 5.6 pikë për qind dhe 2.8 për qind).

Shkalla e pjesëmarrjes në forcën e punës arriti 63.2 për qind në Shqipëri, një rekord rajonal.

Në Bosnje dhe Hercegovinë, Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut shkalla e pjesëmarrjes ra në vitin 2022, ndërsa ne Serbi rritja e punësimit u ngadalësua në fund të vitit 2022.

Popullsia në moshë pune po shënon rënie në të gjithë rajonin, madje fenomeni është i pranishëm edhe në Kosovë ( qyteti me popullsinë më të re në moshë ).

Kjo rënie që është e dukshme edhe në Maqedoni, Shqipëri dhe Serbi po krijohet nga pakësimi i qëndrueshëm i lindjeve dhe flukset e larta të emigracionit./monitor

The post Dy qarqet me nivelin më të lartë të papunësisë në Shqipëri appeared first on Albeu.com.

Nga 45% sa ka qenë shkalla e papunësisë në vitin 2008, kur Kosova ka shpallur pavarësinë, ajo ka rënë në afro 17 për qind në tremujorin e parë të vitit 2022, tregojnë të dhënat e fundit të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK).

Papunësia, afër 17 për qind

Kosova, ndër vite, ka pasur shkallë të lartë të papunësisë. Në të dhënat e fundit të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, të cilat mbulojnë tremujorin e parë të vitit 2022, papunësia llogaritet të jetë 16.6 për qind. Më e larta është shifra e qytetarëve ekonomikisht joaktivë. Sipas ASK-së, këta persona nuk janë të punësuar, as të regjistruar si të papunë, as nuk kërkojnë punë.

The post “Të rinj që emigrojnë dhe paga të ulëta”, Kosova ngre alarmin për papunësi dhe mungesë punëtorësh appeared first on Albeu.com.

Të dhënat e INSTAT që burojnë nga statistikat e rajonale 2021 tregojnë se 84.5 për qind e popullsisë se qarkut Lezhë disponon iphone dhe ipad.

Në të njëjtin vit Lezha u rendit si qarku me papunësinë më të lartë në vend dhe me nivelin me të lartë inaktivitetit (popullsisë në moshe pune, por që nuk është në kërkim të punës).

Papunësia në rang kombëtar ishte rreth 12 % në vitin 2021, por në qarkun e Lezhës ky tregues ishte mbi 22%.

Pas Lezhës numrin më të lartë të te “smart phonëve” dhe ipadeve në raport ne popullsinë i ka qarku i Durrësit.

Të dhënat tregojnë 83.5 % e popullsisë së qarkut Durrës kishte telefon të zgjuar me një rritje të ndjeshme në krahasim me vitin 2019 ku vetëm 62% e popullsisë së qarkut i dispononte këto pajisje. Në vitin 2021 papunësia në qarkun e Durrësit ishte më shumë se 17%, gati 5pikë % mbi mesataren kombëtare.

Vendin e tretë në renditje për numrin më të lartë telefonave të zgjuar e zë qarku i Kukësit, i cili gjithashtu ka nivelin më të lartë të varfërisë, gati sa dyfishi i mesatares kombëtare.

Kukësi kishte konsumin më të ulët për frymë në krahasim me qarqet e tjera në vitin 2021, por kjo nuk i penguar banoret e tij të kenë telefona inteligjente. Gjithashtu qarku Verilindor ka rritjen më të madhe të këtyre pajisje me rreth 22% në krahasim me vitin 2019.

Popullsia e kryeqytetit renditet e katërta për deponimin e telefonave të zgjuar, ku 78.5% e popullsisë së saj ka telefona inteligjentë dhe ipad me një rritje 6% në krahasim me vitin 2019.

Në të kundërt qarku i Beratit, Elbasanit dhe Dibrës kanë numrin më të ulët të telefonave inteligjente në raport me popullsisë, përkatësisht 47%, 57.4 dhe 57.8%.

Rritja pranisë së telefonave inteligjente në disa qarqe ka shkuar në raport të drejtë me emigracionin, sidomos vitet e fundit.

Një valë masive emigracioni drejt Britanisë së Madhe vitet e fundit ka rritur ndjeshëm numrin e automjeteve dhe telefonave inteligjente në këtë qark.

Qarku i Lezhës dhe i Durrësit gjithashtu kanë nivel të lartë të emigracionit, ndaj pajisja e me iphone është më së shumti për komunikim ndërmjet familjeve që jetojnë të ndara./Monitor

The post Paradoksi, Lezha dhe Durrësi me papunësinë më të lartë disponojnë më shumë iphone dhe ipad appeared first on Albeu.com.

Nga Prishtina, Fatos Shala

Ikja e qytetarëve nga Kosovë po vazhdon. Madje në vitin 2021, sipas Agjencisë së Statistikave, saktësisht 42 mijë persona kanë lënë Kosovën.

Në fakt, nga statistikat e publikuara, kuptohet që nga 117 qytetarë e kanë lënë Kosovën çdo ditë.

Ikje në numër të madh nga Kosova drejt vendeve të huaja pati nga të rinjtë, që në të shumtën e rasteve gjetën një punë të re, bënë një bashkim familjar apo thjesht u vendosën tek dikush që iu mundësoi qëndrimin jashtë Kosovës duke kërkuar kështu për një mundësi pune.

Por, ky trend ka vazhduar edhe gjatë vitit 2022, që tashmë e kemi lanë pas.

Nga Ambasada zvicerane në Kosovë është bërë e ditur se numri i qytetarëve të cilët kanë aplikuar për vizë deri në muajin tetor është 38 mijë e 341.

“38,341 deri më 31 tetor 2022”, ka treguar Ambasada e Zvicrës.

Nga rreth 39 mijë aplikimeve gjithsej sa ishin nga kosovarët në Ambasadën e Zvicrës, ambasada i ka mundësuar pajisjen me vizë afro 34 mijë.

Ndërsa në vitin 2021, ishin gjithsej 19 mijë e 737 qytetarë të Kosovës të cilët kanë aplikuar për vizë në kuadër të Ambasadës së Zvicrës.

Nga afro 20 mijë aplikimeve, Ambasada e Zvicrës lëshoi gjithsej 17 mijë e 90 viza për kosovarët në vitin 2021.

Pavarësisht numrit të madh të qytetarëve të cilët janë pajisur me viza, kërkesat e qytetarëve për të lëvizur nga Kosova janë ende të larta.

Në periudhën dhjetor 2021 – janar 2022, pa i llogaritur ambasadat  e tjera, vetëm në atë gjermane kanë aplikuar 105 mijë e 601 qytetarë të Kosovës të cilët duan ta sigurojnë një vizë pune, e po ashtu edhe një numër i madh i qytetarëve kanë aplikuar në ambasada të tjera.

Afro 5 mijë qytetarë hoqën dorë nga shtetësia

Mirëpo, edhe numri i qytetarëve që kanë hequr dorë nga shtetësia e tyre është i madh.

Brenda 11 muajve të 2022-tës, nga shtetësia e Kosovës janë liruar gjithsej 4 mijë e 423 persona.

Kurse,  për 2 vitet e fundit nga shtetësia e Republikës së Kosovës kanë hequr dorë 9 mijë e 361 persona.

“Në vitin 2021, nga shtetësia e Republikës së Kosovës janë liruar gjithsej 4,938 persona. Gjatë periudhës 01.01.2022-30.11.2022, nga shtetësia e Republikës së Kosovës janë liruar gjithsej 4,423 persona.”, bënë të ditur ministria e Punëve të Brendshme.

Sipas kësaj ministrie, arsyet më të shpeshta të heqjes dorë nga nënshtetësia e RKS-së është pikërisht marrja e asaj të shteteve të BE-së.

“Arsyet pse personat heqin dorë nga shtetësia e Republikës së Kosovës, është pasi që shumë shtete të Bashkimit Evropian nuk lejojnë dyshtetësinë përfshirë këtu edhe disa shtete që nuk janë pjesë e Bashkimit Europian”.

Nga departamenti për shtetësi, azil dhe migracion në MPB kanë treguar se që nga shpallja e pavarësisë së Kosovës, ka pasur një trend të njëjtë të personave që kanë hequr dorë nga shtetësia.

Sipas tyre gjeneratat e reja janë ato që kryesisht kërkojnë të heqin dorë nga shtetësia e Kosovës.

Nga Kosova ikën mbi 200 mjekë

Një ikje të madhe nga Kosova gjatë vitit 2022 e kanë bërë edhe mjekët.

Oda e Mjekëve të Kosovës ka treguar se nga janari kanë ikur mbi 200 mjekë nga Kosova dhe se rreth 300 mjekë të tjerë janë të pa punë.

“Kjo lëvizje e mjekëve tregon me shumë mungesë perspektive. Sipas Statistikave 60% e qytetarëve shprehin dëshirën që të jetojnë jashtë vendit. Për vitet 2019-2020, janë lëshuar 352 leje të punës për punëtorët shëndetësor nga Kosova në Gjermani. Nga viti 2018 deri në shtator të vitit 2022, Oda e Mjekëve të Kosovës ka lëshuar 666 certifikata të etikës dhe profesionit, dokument ky që kërkohet nga institucionet shëndetësore me rastin e punësimit të mjekëve dhe infermierëve jashtë Kosovës. Krahasuar me vitin 2020 kur kjo odë ka lëshuar 105 certifikata të tilla, nga Janari deri në Shtator 2022, e njëjta ka lëshuar 183 certifikata”.

Naser Gjonbalaj, nga Oda e Mjekëve të Kosovës pati treguar se nga janari kanë ikur mbi 200 mjekë nga Kosova dhe se rreth 300 mjekë të tjerë janë të pa punë.

Nga vitit 2018 deri më sot në tërësi numri i mantelbardhëve që kanë lënë punën në sistemin e shëndetësi është 674. Sipas të dhënave, paga bruto (e pataksuar) e mjekëve në Kosovë është 610 euro, derisa shembull në Gjermani, ata paguhen deri në 4000 euro. Ndryshe, sipas odave të profesionistëve shëndetësorë, në Kosovë ka 24 mijë e 92 punonjës shëndetësorë të licensuar dhe prej tyre 14 mijë e 966 janë gra dhe 9 mijë e 126 burra.

Kosova e izoluar, paga minimale 170 euro

Tashmë në Bruksel është arritur kompromisi për propozimin e Presidencës Çeke të BE-së, për liberalizimin e vizave për Kosovën.

Ky vendim nga diplomatët konsiderohet, si vendim pozitiv për Kosovën, edhe pse data e hyrjes në fuqi, sipas kompromisit të ri, do të shtyhet për një muaj më shumë sesa ishe thënë më parë, dhe do të nisë më 1 janar të vitit 2024.

Kosova është vendi i vetëm në Ballkanin Perëndimor, qytetarët e të cilit nuk mund të lëvizin lirshëm në zonën Schengen, të përbërë prej 26 shtetesh evropiane.

Vendet e tjera të rajonit ka më shumë se një dekadë që gëzojnë udhëtimin pa viza.

Liberalizimi i vizave mundëson udhëtim pa vizë vetëm deri në 90 ditë (çdo gjashtë muaj) dhe jo leje pune apo të drejtën për të jetuar në ndonjërin nga shtetet, pjesë të zonës Schengen.

Paga minimale në Kosovë, nga viti 2011, është 130 euro për personat nën moshën 35 vjeç dhe 170 euro për ata mbi 35 vjeç. Paga mesatare bruto për vitin 2021, sipas ASK-së, ka qenë 484 euro.

Deri në qershor të vitit 2022, punën e kanë lënë mbi 65 mijë qytetarë. Një anketë e Institutit Republikan Ndërkombëtar, me seli në SHBA, e publikuar në nëntor të vitit të kaluar, tregon se 78% e kosovarëve të moshës 18 deri në 35 vjeç do të largoheshin “përfundimisht” ose “ndoshta” nga vendi i tyre, nëse do të kishin mundësi.

Sipas Agjencisë së Kosovës për Punësim, në të gjithë territorin e Kosovës janë mbi 60 mijë punëkërkues aktivë.

Në Kosovë, brenda 10 viteve, vendin e kanë braktisur 529.647 qytetarë ose 30% e popullsisë së përgjithshme. Popullsia në Kosovë për vitin 2021 vlerësohet të jetë 1,773. 971 banorë rezidentë./monitor

The post Papunësi e krizë financiare, mijëra qytetarë ikën dhe hoqën dorë nga Kosova appeared first on Albeu.com.

Valixhet bëhen gati, bileta prenotohet. Për të shkuar nga Sarajeva, Tuzla ose Banja Luka në veri, në Ljubjanë, Mynih, Vjenë apo Malmo. Biletë pa kthim, sepse kthimi nuk është planifikuar hë për hë.

Ka vite që të rinjtë nga Bosnja dhe Hercegovina dhe vende të tjera të Ballkanit largohen nga vendi i tyre. Dukuria e quajtur Brain Drain, rrjedhje truri, ka kohë që është kthyer në eksod masiv. Edhe ata që kanë një punë të mirë në vendin e tyre, duke punuar për shembull për organizatat ndërkombëtare, njohin vetëm një gjë, largimin që andej.

Një nga ato që ka hedhur pikërisht këtë hap është Hana Curak. Ka disa vite që 28 vjeçarja jeton larg atdheut, Bosnjës, dhe punon sot si bashkëpunëtore shkencore në Universitetin Humbold në Berlin. Ajo thotë se në Bosnjë asaj i mungonte mirëkuptimi për njerëzit ose aktivitetet progresive. Strukturat e pushtetit janë shumë të betonuara.

Shifrat janë alarmante: Në vitin 1991 Bosnjë Hervegovina kishte 4,3 milionë banorë, sot ka rreth 3 milionë. Me mijëra largohen nga vendi infermierët, fizioterapistët dhe zanatçinjtë. Dhe sipas parashikimeve të OKB, largimi do të vazhdojë. Deri në vitin 2050, rreth 500 mijë boshnjakë të tjerë do të largohen nga vendi.

Varfëri, sistem i dobët shëndetësor, korrupsion dhe pasiguri pensioni

Që gjatë luftës (1992-1995) qindra mijëra vetë u larguan nga vendi për shkak të tmerreve. Por vala aktuale e ikjeve ka shumë arsye: gjendja e vështirë ekonomike, kujdesi i keq shëndetësor, korrupsioni dhe pasiguria e pensioneve. Por jo vetëm së fundmi si arsye që i bën njerëzit të largohen nga vendi shihet edhe politika helmuese e naconalistëve.

Partitë radikale, ajo e boshnjakëve (SDA), e kroatëve (HDZ) dhe serbëve (SNSD) e kanë ndarë vendin për vete dhe kontrollojnë dhënien e punëve fitimprurëse. Njerëzit pa teser partie shpesh nuk kanë shanse të marrin vende pune gjatë pokerit për zgjedhjen e personelit. Kritikët ankohen, se politikanët nuk punojnë për qytetaret dhe qytetarët, por për të pasuruar veten dhe familjet e tyre.

Demokratët nxirren nga loja

Me Marrëveshjen e paqes së Dejtonit të 1995, vërtet që iu dha fund luftës trevjeçare, por dominanca e nacionalistëve u betonua në Status Quo. Kategoria e qytetarëve (pra njerëzve që nuk bëjnë pjesë në asnjë nga grupet e caktuara etnike) u zhduk, duke bllokuar kështu për një afat të gjatë normalizimin demokratik të vendit. “Nga vendi janë larguar në numër i madh njerëzish me bindje demokratike,” konstaton politologia Tanja Topic, e cila punon në Banja Luka për fondacionin gjerman Friedrich-Ebert, fondacion i afërt me partinë socialdemokrate gjermane.

Për këta njerëz nuk ka vend në Bosnjë Hervegovinë, ata u nxorrën nga loja prej nacionalizmit helmues dhe strukturave kriminele. Edhe në sistemin e arsimit njerëzit u ndanë në kategori etnike. “Unë e dua vendin tim,” psherëtin një nënë e cila ka bërë plane të largohet nga vendi me vajzën e saj. Por nuk e duroj dot as për vete, as për fëmijët e mi kaosin e politikës, urrejtjen që ajo përhap, thotë ajo.

Betonim i Status Quo-së

Përfaqësues të komunitetit ndërkombëtar i kanë dërguar herë pas here apele politikanëve boshnjakë, duke kërkuar që t’i mbajnë njerëzit në vend. Ndërkohë janë ndërmjetësuesit ndërkombëtarë ata që me politikën e tyre kontraverse, krijojnë një realitet që i bën njerëzit gjithnjë e më shumë që të largohen nga vendi.

Në zgjedhjet e fundit të 2 tetorit 2022, përfaqësuesi i lartë i OKB, gjermani Christian Schmidt, ndryshoi në mënyrë retroaktive sistemin zgjedhor. Parlamentarët e BE-së e kritikuan ashpër këtë si “akt jodemokratik”, votat e zgjedhëseve dhe zgjedhësve shkuan në favor të partisë radikale nacionaliste të kroatëve, HDZ. Përveç kësaj, thotë politologia Topic, manipulimi i zgjedhjeve në atë pjesë të vendit ku dominojnë serbët, në Republika Srpska, “u legjitimua nga ndërkombëtarët”.

Humbje e madhe besimi

Shihet hapur se Uashingtoni, Brukseli dhe Berlini përpiqen të ruajnë Status Quo-në e brishtë. Në këtë mënyrë ata stabilizojnë pushtetmbajtësit e korruptuar dhe jo liberalë. Manovra të tilla bëjnë që popullsia të humbasë shumë besimin tek Perëndimi. Njerëzit ndihen të lënë në baltë, dhe kërkojnë fatin diku gjetkë.

Shembull i mirë që tregon dështimin e komunitetit ndërkombëtar ka qenë vrasja e studentit David Dragicevic, e cila nxiti në vitin 2018 protesta që zgjatën me muaj të tërë. Nën moton “Drejtësi për Davidin”, aktivistët kërkuan në protestat e tyre në Banja Luka zbardhjen e krimit. Prindërit mendojnë se i biri ka rënë viktimë e një karteli droge, që ka lidhje deri në rrethet më të larta të politikës.

Por delegacioni i BE-së, duke pasur parasysh udhëheqësin e serbëve Milorad Dodik, nuk e mbështeti kërkesën për zbardhjen e ngjarjes, thotë një ish- punonjëse e politikanit. Grupe të pushtetshme, që mund të kenë qenë të përziera në vrasje, bënë presion mbi demostruesit aq gjatë sa protestat nuk vazhduan më. Deri më sot vrasja nuk është zbardhur.

BE – Mbrojtje e vlerave europiane

Ka vite që vendime të Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut për diskriminimin e hebrejve, romëve dhe qytetarëve të tjerë presin të zbatohen. Në vend që të verë në jetë të drejtat e përgjithshme qytetare, Përfaqësuesi i Lartë ka krijuar një sistem aparteidi, thotë aktivistja e të drejtave të njeriut, Azra Zornic. BE nuk arrin të ketë sukses kur bëhet fjalë për mbrojtjen e vlerave të veta në Bosnjë.

“Kur aktorët perëndimorë nuk mund të shihen më si garanci për zhvillimet demokratike, atëherë çështja bëhet kritike,” thotë analistja Lejla Gacanica. Në luftën kundër elitave kriminele, shumë vetë ndihen të lënë në baltë.

Tokë pjellore për radikalizim

Protesta proserbe në Banja LukëProtesta proserbe në Banja Lukë
Jo vetëm në Bosnjë por edhe në shtete të tjera të Ballkanit, zhgënjimi është duke u rritur: Aktualisht 67 përqind e brezit të ri, thotë Balkanbarometer për vitin 2022, mendon që të largohet nga rajoni. Në këtë mënyrë vendet humbasin shumë nga kapitali human dhe forca ekonomike. Në shumë qytete që nga Beogradi deri në Sarajevë mungojnë zanatçinjtë: “Ata kanë shkuar në Berlin,” thuhet me të madhe. Pasojat: Popullsia e varfër gjithësesi paguan çmime të larta për shërbime të këqija të sektorit të shërbimeve.

Por mbi të gjitha shoqëria bëhet gjithnjë e më e prekshme nga radikalizime të tjera. “Meqenëse mishëruesit e vlerave liberale dhe demokratike largohen,” thotë politologia Topic,” dobësohet gjithnjë e më shumë rezistenca kundër nacionalizmit dhe shpërdorimit të pushtetit.”/DW

The post Eksod nga Bosnja! Njerëzit largohen nga korrupsioni dhe papunësia appeared first on Albeu.com.

Niveli i papunësisë u ul me 1,1 %, krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit 2021, dhe është ulur me 1,0 %, krahasuar me tremujorin e mëparshëm, raportoi INSTAT.

Shkalla zyrtare e papunësisë u ul me 0,5 pikë përqindje në krahasim me tremujorin e dytë të vitit 2021, dhe u ul me 0,2 pikë përqindje krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2022.

Shkalla zyrtare e papunësisë për burrat është 10,7 % dhe për gratë 11,4 %. Krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit 2021, shkalla e papunësisë është ulur me 1,1 pikë përqindje për burrat dhe është rritur me 0,1 pikë përqindje për gratë.

Shkalla zyrtare e papunësisë për të rinjtë 15-29 vjeç është 20,2 %. Krahasuar me tremujorin e dytë të vitit 2021, shkalla e papunësisë për të rinjtë, në tremujorin e dytë 2022, është rritur me 0,3 pikë përqindje.

Krahasuar me tremujorin e parë 2022, ky tregues është ulur me 0,5 pikë përqindje. Shkalla e papunësisë për grup-moshën 30-64 vjeç është 8,7 %. Në terma vjetorë ky tregues është ulur me 0,8 pikë përqindje, ndërsa krahasuar me tremujorin e mëparshëm është ulur me 0,1 pikë përqindje.

Shkalla e papunësisë për grup-moshën 30-64 vjeç është 8,7 %. Në terma vjetorë ky tregues është ulur me 0,8 pikë përqindje, ndërsa krahasuar me tremujorin e mëparshëm është ulur me 0,1 pikë përqindje.

Punësimi 

Gjatë tremujorit të dytë të vitit 2022, shkalla e punësimit për popullsinë 15-64 vjeç është 64,4 %.

Ritmi vjetor i ndryshimit të punësimit për popullsinë 15 vjeç e lart, nga tremujori i dytë i vitit 2021 në tremujorin e dytë 2022, është +4.1 %. Në terma vjetorë, punësimi rritet me 7,1 % në sektorin e industrisë, me 2,0 % në sektorin e shërbimeve, dhe me 4,9 % në sektorin e bujqësisë.

Krahasuar me tremujorin e mëparshëm, në tremujorin e dytë 2022, punësimi për popullsinë 15 vjeç e lart u rrit me 1,7 %. Punësimi u rrit me 1,6 % në sektorin e industrisë , me 2,3 % në sektorin e bujqësisë, dhe me 1,4 % në sektorin e shërbimeve.

Shkalla e punësimit për burrat e grupmoshës 15-64 vjeç është 70,9 %, ndërsa për gratë është 58,2 %.

Krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit 2021, shkalla e punësimit është rritur për burrat me 3,1 pikë përqindje, ndërsa për gratë është rritur me 4,5 pikë përqindje. Shkalla e punësimit të të rinjve është 44,1 %.

Për popullsinë 30-64 vjeç, në tremujorin e dytë 2022, shkalla e punësimit është 74.1 %.

Rritet pjesëmarrja në forcat e punës 

Në tremujorin e dytë 2022, shkalla e pjesëmarrjes në forcat e punës, për popullsinë 15-64 vjeç, është 72,8 %. Krahasuar me tremujorin e dytë të vitit 2021, shkalla e pjesëmarrjes në forcat e punës është 3,8 pikë përqindje më e lartë, ndërkohë që krahasuar me tremujorin e mëparshëm është rritur me 0,8 pikë përqindje.

Për gratë, shkalla e pjesëmarrjes në forcat e punës është 66,1 %, ndërsa për burrat ky tregues është 79,8 %. Për burrat, shkalla e pjesëmarrjes në forcat e punës është 13,7 pikë përqindje më e lartë sesa për gratë. Krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit 2021, shkalla e pjesëmarrjes në forcat e punës për gratë është rritur me 5,2 pikë përqindje, ndërsa për burrat është rritur 2,5 pikë përqindje.

Gjatë tremujorit të dytë të vitit 2022, shkalla e pjesëmarrjes në forcat e punës për të rinjtë e moshës 15-29 vjeç është 55,3 %. Ky tregues është rritur me 3,4 pikë përqindje krahasuar me tremujorin e dytë të vitit 2021, dhe me 0,1 pikë përqindje në krahasim me tremujorin e parë 2022. Për popullsinë 30-64 vjeç, në tremujorin e dytë 2022, shkalla e pjesëmarrjes në forcat e punës është 81,2 %.

Popullsia ekonomikisht jo-aktive 

Gjatë tremujorit të dytë të vitit 2022, 17,7 % e popullsisë ekonomikisht jo-aktive dhe në moshë pune (15-64 vjeç) ishin duke përmbushur detyrat shtëpiake, 8,0 % e saj ishte në pension ose pension të parakohshëm, ndërsa 11,8 % në paaftësi të përhershme.

Gjatë tremujorit të dytë 2022, 10,5 % e popullsisë ekonomikisht jo-aktive (në grup-moshën 15-64 vjeç) deklaruan se nuk po kërkonin punë pasi besonin se nuk ka punë të disponueshme, pra klasifikohen si të papunë të dekurajuar.

Të rinjtë e moshës 15-29 vjeç që deklaruan se janë nxënës/studentë ose në trajnim përbëjnë 68,2 % të të rinjve ekonomikisht jo-aktivë. Ndër të rinjtë e moshës 15-29 vjeç ekonomikisht jo-aktivë, 6,2 % klasifikohen si të papunë të dekurajuar. Në popullsinë e moshës 30-64 vjeç, ky grup përbën 15,4% të popullsisë ekonomikisht jo-aktive të kësaj grup-moshe./Monitor

The post Papunësia bie në nivelet më të ulëta të regjistruar ndonjëherë, efekti nga burrat, por rritet te gratë dhe të rinjtë appeared first on Albeu.com.

Vendet perëndimore kanë vendosur sanksione gjithëpërfshirëse financiare dhe teknologjike ndaj Rusisë, duke goditur një sërë sektorësh ekonomikë, që nga prodhimi i automjeteve dhe teknologjia e informacionit deri tek udhëtimet, duke e shtyrë vendin në recesion.

Në të njëjtën kohë, shumë kompani perëndimore që punësojnë qindra dhe në disa raste mijëra qytetarë rusë janë tërhequr nga Rusia, si protestë kundër pushtimit të Ukrainës.

Papunësia ruse ka rënë në nivelin më të ulët post-sovjetik me vetëm 3.9 për qind në maj – shumë nën mesataren e Bashkimit Evropian dhe jo shumë mbi shifrën e SHBA-së prej 3.6 për qind – dhe mbetet në të njëjtin nivel edhe në muajin qershor.

Por, derisa pak ekspertë nuk besojnë në shifrat zyrtare ruse të papunësisë, shumë nga ta thonë se shpjegimi kryesor për shkallën e ulët nuk janë statistikat e dyshimta.

Sipas tyre, ky është një kombinim i trendeve demografike në rënie, qeverisë me një preferencë të gjatë në shkurtimin e orëve dhe pagave në vendet e punës – pjesërisht për të mbajtur nën kontroll papunësinë me rrezik politik – dhe përvojë të gjerë në trajtimin e trazirave ekonomike.

Eksodi masiv i njerëzve në moshë pune nga Rusia pas pushtimit të Ukrainës në shkurt, përqindja e madhe e vendeve të punës të cenueshme, të mbajtura nga migrantët e Azisë Qendrore dhe kërkesa në rritje për fuqi punëtore, gjithashtu luajnë një rol të rëndësishëm në uljen e papunësisë.

Humbja e vendeve të punës pritet të rritet duke filluar nga vjeshta, pasi puna sezonale në bujqësi, ndërtimtari dhe turizëm po përfundon dhe recesioni i nxitur nga sanksionet po thellohet.

“Fakt është se Kremlini, punëdhënësit dhe njerëzit janë të mësuar me krizën ekonomike”, tha për Radion Evropa e Lirë Chris Weafer, themelues i grupit të konsulencës Macro-Advisory.

“Ekziston një sistem i mirë-zhvilluar i punësimit dhe mbështetjes sociale që po fillon përsëri” dhe ai e mban papunësinë të ulët, tha ai.

Rusia, e pasur me rezerva, përjetoi një zhvillim të madh ekonomik gjatë dy mandateve të para të Putinit, nga viti 2000 deri më 2008, e nxitur nga çmimet e larta botërore të naftës dhe gazit.

Që atëherë, vendi është përballur me katër periudha turbulence ekonomike që rezultojnë nga një sërë shkaktarësh: kriza financiare globale e viteve 2008-2009; rundi i parë i sanksioneve perëndimore për agresionin e Rusisë kundër Ukrainës në vitin 2014, si dhe një rënie e madhe e çmimeve të energjisë; pandemia COVID më 2020; dhe pushtimi në shkallë të gjerë i Ukrainës më 24 shkurt 2022.

Në çdo goditje, Qeveria ka fituar përvojë në trajtimin e problemeve me pasoja të mundshme politike, duke përfshirë papunësinë. Autoritetet shtetërore janë të fokusuara në projektimin e vendeve të punës për të ruajtur stabilitetin social, veçanërisht në qytetet e largëta të vendit të dominuara nga një punëdhënës i vetëm ose një pjesë e vogël e ndërmarrjeve, tha Weafer.

“Kremlini ka pasur gjithmonë frikë nga papunësia në rajone dhe gjithmonë ka lëvizur shpejt për të mbrojtur vendet e punës dhe për të subvencionuar punëdhënësit”, tha ai.

Goditja nga sanksionet

Vendet perëndimore kryesisht e shkëputën Rusinë nga tregjet e tyre financiare dhe sektorët e teknologjisë pas pushtimit të Ukrainës, duke dëmtuar disa kompani – të paktën fillimisht – që vareshin nga importet për prodhim.

Industria ruse e automobilave, e cila punëson qindra mijëra njerëz, duke përfshirë punëtorë në kompanitë e furnizimit, puna e së cilës pothuajse u ndal e gjitha në maj për shkak të ndalimit të eksportit perëndimor të këtyre pjesëve, dhe prodhimi ra në më shumë se 90 për qind.

Në një intervistë më 15 gusht me gazetën qeveritare Rossiiskaya Gazeta, ministri i Punës, Anton Kotyakov, tha se Qeveria ndërmori menjëherë veprime për të ndihmuar kompanitë, ndërsa ata kërkonin për furnizues të rinj, duke përfshirë ofrimin e ristrukturimit të borxhit, shtyrjen e pagesave buxhetore dhe programet e mbështetjes sektoriale.

Sa e lartë do të jetë shkalla e papunësisë do të varet nga ajo se sa shpejt kompanitë ruse mund të gjejnë alternativa ndaj mallrave të furnizuara nga Perëndimi dhe tregjeve perëndimore, tha ai.

Qeveria po subvencionon kompanitë për të punësuar kategori të cenueshme, duke ndihmuar zhvendosjen e punëtorëve nga kompanitë në vështirësi në kompani stabile, dhe duke rritur programet e trajnimit, tha Kotyakov. Ai tha, po ashtu, se grupet e punës në nivel federal dhe rajonal takohen çdo javë për të diskutuar situatën e punësimit në vend.

“Ky është kontroll manual [i ekonomisë], por kur ka një komponent pasigurie, është i nevojshëm”, tha ai, duke shtuar se qeveria kishte rritur aftësinë e saj për të monitoruar nga afër sektorët dhe rajonet gjatë krizës së COVID-19, kur papunësia ishte e lartë, ishte gjithashtu kërcënim.

Ndërkohë, shteti ka kërkuar gjithashtu të menaxhojë efektet e eksodit të kompanive të huaja me fuqi të madhe punëtorësh vendas, për të siguruar humbje minimale të vendeve të punës. Ajo ka krijuar pengesa për të dekurajuar ato firma që të pushojnë nga puna punëtorët dhe shumë – duke përmendur shqetësimet për punonjësit e tyre rusë – kanë vazhduar t’i paguajnë ata edhe pas përfundimit të funksionimit.

Kompania McDonald’s me bazë në SHBA, e cila kishte 62.000 punonjës në Rusi, ia shiti biznesin një sipërmarrësi siberian me një klauzolë që pronari i ri të mbajë punëtorët për të paktën dy vjet me kushte të ngjashme.

“Nëse McDonald’s dëshiron ndonjëherë të kthehet në Rusi, do të ndihmohet dhe mirëpritet, sepse u largua siç duhet dhe kjo kryesisht do të thotë se mbronte vendet e punës”, tha Weafer.

Në një raport të qershorit, Qendra për Kërkime Strategjike, një institut i politikave publike me bazë në Moskë, vlerësoi se 350.000 njerëz – ose rreth 0.5 për qind e të gjithë punëtorëve – ishin të punësuar në firmat e huaja që, ose kishin ndaluar, ose kufizuar operacionet e tyre në Rusi.

“Biznesi i huaj përbën drejtpërdrejt 2 deri në 3 për qind të vendeve të punës në ekonominë ruse dhe, në fakt, nuk është një punëdhënës me rëndësi kritike në shkallë kombëtare”, thuhet në raport.

Ekonomistët tani presin që papunësia ruse ta mbyllë vitin në 5.6 për qind, nga një parashikim i mëparshëm prej 6.5 për qind, sipas një sondazhi të kryer nga Banka Qendrore e vendit në korrik.

Ministri i Ekonomisë, Maksim Reshetnikov, paralajmëroi kundër “dramatizimit” të rritjes së pritshme të papunësisë këtë vit, duke thënë se “situata është e kontrollueshme”.

Ministria e tij tani parashikon që të ardhurat nga eksporti i energjisë të rriten me 100 miliardë dollarë këtë vit, duke i dhënë qeverisë fuqi më të madhe për të ndihmuar kompanitë të përballen me sanksionet.

Rënia demografike

Derisa shkalla e ulët e papunësisë është e mirë për qeverinë, shifrat mbështeten nga një lajm i keq për Rusinë: Përkrahja e të gjitha përpjekjeve të shtetit për të mbajtur njerëzit në punë është një prirje demografike negative që është thelluar vetëm nga lufta.

Rusia ka një popullsi në moshë të aftë për punë prej rreth 75 milionë njerëzish, rreth 3 milionë prej të cilëve janë aktualisht të papunë. Por, forca e saj e punëtore po zvogëlohet nga 500.000 deri në një milion në vit, pasi numri i njerëzve që dalin në pension tejkalon ata që hyjnë në tregun e punës, vlerësojnë ekspertët.

Ky fenomen është kryesisht për shkak të rënies së natalitetit në vitet 1990 dhe fillim të viteve 2000, e shkaktuar pjesërisht nga trazirat ekonomike që shoqëruan dhe pasuan rënien e Bashkimit Sovjetik. Thjesht, më pak njerëz do të thotë më pak njerëz të papunë.

“Trendet e pafavorshme demografike, me më pak hyrje të reja në fuqinë punëtore, me të vërtetë luajnë një rol të madh të tregut rus të punës”, tha për Radion Evropa e Lirë Tatiana Orlova, një analiste në Oxford Economics.

Rusia po humbet, gjithashtu, një numër në rritje të njerëzve të aftë për punë për shkak të emigrimit mes një goditjeje në rritje të lirive politike dhe një perspektive të zymtë për rritjen ekonomike.

Emigracioni është përshpejtuar vetëm pas pushtimit të Ukrainës.

Në fund të marsit, Shoqata Ruse për Komunikimet Elektronike vlerësoi se rreth 70.000 punonjës të IT-së u larguan nga vendi një muaj pas pushtimit. Ai paralajmëroi se 100.000 të tjerë mund të ndjekin rrugën e njëjtë.

Për të frenuar daljen e punëtorëve të kualifikuar, Putin nënshkroi disa masa ekonomike, duke përfshirë një pushim tatimor tre-vjeçar dhe kredi të subvencionuara për kompanitë e IT-së. Ai ka miratuar gjithashtu hipoteka të subvencionuara për punonjësit e IT-së dhe ka dhënë mundësi nga heqja dorë nga shërbimi ushtarak për të gjithë ekspertët e teknologjisë në moshë pune.

Një aspekt tjetër i tregut rus të punës që po parandalon një rritje të papunësisë zyrtare është përdorimi i gjerë i migrantëve nga Azia Qendrore. Ato shërbejnë si një valvulë presioni për tregun rus të punës – kur kohët janë të vështira, ata janë ndër të parët që humbasin punën e tyre.

“Emigrantët nuk regjistrohen në regjistrin e papunësisë. Ata shkojnë në shtëpi”, tha Weafer.

Rusia ka deri në 10 milionë punëtorë migrantë, që përbëjnë gati një në tetë punëtorë, tha Weafer.

Shumë prej tyre janë të punësuar në ndërtim, transport dhe shitje me pakicë, sektorë që priren të goditen rëndë kur ekonomia tkurret.

Tregu i punës dhe burrat në luftë

Pushtimi rus i Ukrainës po largon gjithashtu dhjetëra mijëra qytetarë, shumica burra, nga tregu i punës, duke përfshirë nga rajone ku papunësia ka qenë tradicionalisht e lartë, siç është Kaukazi i Veriut.

Orlova tha se ekonomia e Rusisë karakterizohet nga një shpërndarje e pabarabartë e niveleve të papunësisë, me tregjet e punës në qytete të forta dhe rajone si Kaukazi i Veriut që vuajnë.

Ekonomia e Rusisë karakterizohet gjithashtu nga pronësia e madhe shtetërore, gjë që ndikon në trendet e punësimit.

Rreth 40 për qind e rusëve janë të punësuar nga shteti, kompanitë shtetërore ose kompanitë private, pronarët e së cilave kanë lidhje të ngushta me qeverinë – të gjithë ngurrojnë të shkurtojnë numrin e punonjësve në kohë të vështira. E njëjta gjë vlen edhe për pronarët e ndërmarrjeve, ku një kompani e vetme është burimi kryesor i vendeve të punës.

“Kur një fabrikë e madhe është punëdhënësi më i madh, pronarët e uzinës do të mendohen dy herë përpara se t’i pushojnë punëtorët. Ata mund të ulin orët e punës ose t’i ulin pagat, por pushimet nga puna do të kundërshtohen nga qeveria”, tha Orlova.

Kur kriza kalon, punëdhënësit duhet të rivendosin pagat e mëparshme dhe të kompensojnë pagat e humbura, tha Weafer.

“Të gjithë e pranojnë sistemin”, tha ai.

Por, nuk është vetëm presioni i qeverisë që i bën pronarët privatë të hezitojnë të shkurtojnë numrin e punonjësve: mungesa e punëtorëve të kualifikuar është faktor kryesor.

Nëse një kompani i lë punëtorët e aftë të shkojnë në kohë të vështira, mund të mos jetë në gjendje t’i kthejë ata kur ekonomia të rritet, tha Weafer.

“Rusia nuk ka probleme papunësie, ka problem me mungesën e punëtorëve, problem me mungesën e aftësive”, tha ai.

The post Papunësia ruse në nivelin më të ulët post-sovjetik appeared first on Albeu.com.

Australia

Të ardhurat mesatare vjetore 49.126 $. Paga minimale 23.374 $. Papunësia: 5%. Ka një popullsi të vogël, inkurajon emigrimin e punëtorëve të kualifikuar.

Belgjika

Të ardhurat mesatare vjetore 49.675 $. Paga minimale 21.309 $. Papunësia: 6.2%. Për shkak pozitës gjeografike, është lider për tregtinë në BE.

Austria

Të ardhurat mesatare vjetore 50.349 $. Papunësia: 5.1%. Një vend i vogël evropian, por me një stabilitet të madh financiar.

Norvegjia

Të ardhurat mesatare vjetore 51.212 $. Papunësia: 4%. Ekonomia e këtij vendi, mbështetet kryesisht në burimet e veta natyrore.

Danimarka

Të ardhurat mesatare vjetore 51.466 $ . Papunësia: 4.8%. Danezët kanë standardet më të mira të jetesës në botë. Aty kanë selinë shumë kompani të mëdha botërore.

Holanda

Të ardhurat mesatare vjetore 52.877 $. Paga minimale 21.276 $. Papunësia: 3.5%.

SHBA

Të ardhurat mesatare vjetore 60.558 $. Paga minimale 15.080 $. Papunësia: 4%. Emigrimi në këtë vend, mbetet ende ëndrra e shumë njerëzve.

Islanda

Të ardhurat mesatare vjetore 61.787 $. Papunësia: 2.9%. Tiparet unike mjedisore, e kanë bërë një nga prodhueset më të mëdha të energjisë në botë.

The post LISTA/ 10 vendet me pagat më të larta në botë appeared first on Albeu.com.