Të dielën, forcat e sigurisë në Kosovë njoftuan për identifikimin e një pike të re në Zubin Potok, e cila dyshohet se fsheh eshtra njerëzish.

Sipas një deklarate të përbashkët të Policisë së Kosovës dhe Prokurorisë Speciale, vendndodhja në fshatin Jabukë u zbulua gjatë hetimeve të vazhdueshme për ngjarjet në këtë zonë.

Ministri në detyrë i Brendshëm, Xhelal Sveçla, tha se në atë që besohet të jetë një varr kolektiv, deri tani janë nxjerrë të paktën katër trupa. Ai tregoi se sapo ishte kthyer nga vendi i ngjarjes dhe se viktimat ishin hedhur në një gropë gëlqereje pasi ishin ekzekutuar.

Profesori dhe eksperti ligjor Muhamet Kelmendi nënvizon se krimet e luftës dhe gjenocidi nuk kanë afat parashkrimi dhe për këtë arsye duhet të ndiqen penalisht sa herë që dalin në dritë fakte të reja.

Ai e konsideron zbulimin e varrezave masive si një hap thelbësor për të hedhur dritë mbi mizoritë e kryera dhe kërkon hetime shteruese. Sipas tij, pohimet që arsyetojnë shpërnguljen me forcë të civilëve janë shqetësuese, ndërsa përcaktimi i përgjegjësisë ligjore i takon sistemit gjyqësor.

Kelmendi shpjegon se e drejta ndërkombëtare penale i konsideron shkeljet e luftës si disa nga veprat më të rënda dhe, sipas parimeve të saj themelore, ato nuk vjetrohen. Kur provat dhe dëshmitë janë të mjaftueshme, autoritetet kanë detyrimin të hetojnë, të arrestojnë të dyshuarit dhe të zhvillojnë procese gjyqësore ndaj individëve të implikuar. Ai kujton se përgjegjësia penale është personale, ndërsa përgjegjësia shtetërore mund të shqyrtohet në forumet e duhura ndërkombëtare.

Gjenocidi, thekson ai, është krimi më i tmerrshëm kundër njerëzimit, i ndaluar nga Konventa e vitit 1948 dhe nga një sërë traktatesh të tjera, përfshirë Konventat e Gjenevës dhe Statutin e Romës. Pikërisht për shkak të rëndësisë së tyre, autorët e këtyre akteve mund të ndiqen ligjërisht edhe dekada pas kryerjes së tyre.

Zbulimi i varrezave masive në territorin e Serbisë, përfshirë ato pranë Zubin Potokut dhe gjetkë, ku janë gjetur mbetje të viktimave të luftës në Kosovë, përbën një element kyç hetimor. Këto gjetje, sipas Kelmendit, kërkojnë hetime të plota, profesionale dhe të pavarura për të përcaktuar fajtorët individualë dhe dëshmojnë për nevojën e dokumentimit dhe ndjekjes së shpejtë të krimeve të luftës.

Një tjetër aspekt shqetësues janë deklaratat publike që mund të perceptohen si nxitje ose justifikim i spastrimit etnik. Kelmendi sjell si shembull rastin e ish-ministrit të Jashtëm serb, Ivica Daçiq, i cili mbrojti një ministre duke thënë se ishte për të ardhur keq që ajo akuzohej vetëm pse kishte thënë se gjatë luftës shqiptarët duhej të ishin larguar për në Shqipëri, nëse nuk e pranonin shtetin serb.

Për shumë analistë dhe organizata të të drejtave të njeriut, pohime të tilla janë problematike, pasi mund të interpretohen si një përpjekje për të normalizuar ose arsyetuar dëbimin e popullsisë civile. Megjithatë, vlerësimi nëse një deklaratë përbën provë për një politikë shtetërore ose për ndonjë krim ndërkombëtar mbetet detyrë e organeve gjyqësore dhe hetimore, bazuar në prova.

Kelmendi kujton se pasojat e luftës në Kosovë vazhdojnë të ndihen thellë, për shkak të numrit të madh të viktimave dhe personave që ende nuk janë gjetur.

Ai bën thirrje për vijimin e hetimeve për krimet e luftës, për forcimin e bashkëpunimit midis institucioneve vendore dhe atyre ndërkombëtare, si dhe për ndjekjen penale të përgjegjësve.

Sipas tij, këto krime nuk vjetrohen dhe sigurimi i drejtësisë për viktimat është një detyrim ligjor dhe moral për të garantuar një paqe të qëndrueshme.

Konflikti në Kosovë la pas mijëra viktima. Të dhënat e dokumentuara nga institucionet vendore dhe ndërkombëtare tregojnë se mbi 13,000 njerëz u vranë, rreth 800,000 shqiptarë u dëbuan me forcë nga banesat e tyre dhe mijëra të tjerë u zhdukën. Edhe sot, familjet e qindra personave të zhdukur presin ende një përgjigje për fatin e të dashurve të tyre.

Prandaj, Kelmendi thekson se vazhdimi i hetimeve për krimet e luftës mbetet një detyrim ligjor dhe moral. Prokuroria Speciale e Kosovës ka kryer një numër të konsiderueshëm hetimesh dhe procedurash penale. Një bashkëpunim më i ngushtë mes Kosovës, Shqipërisë dhe partnerëve ndërkombëtarë do të ndihmonte në mbledhjen e provave, identifikimin e autorëve dhe vendosjen e drejtësisë.

Në të njëjtën kohë, mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë dhe institucionet shtetërore duhet të vazhdojnë të mbështesin dokumentimin e krimeve, zbulimin e varrezave masive dhe ndjekjen penale të personave përgjegjës. Vetëm përmes zbatimit të ligjit, respektimit të së vërtetës dhe ndëshkimit të autorëve mund të ndërtohet një paqe e qëndrueshme dhe të parandalohet përsëritja e mizorive të tilla.

Drejtësia për viktimat nuk është vetëm një detyrim juridik, por edhe një borxh moral ndaj historisë, ndaj familjeve që ende kërkojnë të afërmit e tyre dhe ndaj brezave që meritojnë të jetojnë në një rajon ku krimet nuk mohohen, por hetohen dhe ndëshkohen në përputhje me ligjin vendas dhe konventat ndërkombëtare.

Ai përfundon se vepra të tilla nuk vjetrohen kurrë.

The post Zbulohet një varrezë e re masive në Zubin Potok, Kelmendi: Krimet e luftës nuk parashkruhen kurrë appeared first on Albeu.com.

Një vend i ri, ku dyshohet se ndodhen mbetje mortore, është identifikuar në Zubin Potok, njoftuan të dielën autoritetet ligjzbatuese të Kosovës.

Përmes një njoftimi të përbashkët, Policia e Kosovës dhe Prokuroria Speciale bënë të ditur se lokacioni gjendet në fshatin Jabukë dhe u zbulua në kuadër të hetimeve për rastin në Zubin Potok.

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, tha se në vendin ku dyshohet se është një varrezë masive janë zbuluar deri tani të paktën katër trupa.

Duke folur para mediave pasi vizitoi lokacionin, Sveçla deklaroi se të paktën katër trupat e gjetur deri në këtë fazë ishin hedhur në një gropë qereçi pas ekzekutimit.

Juristi dhe profesori Muhamet Kelmendi vlerëson se gjetja e varrezave masive ka rëndësi të veçantë për ndriçimin e krimeve dhe se për këtë arsye nevojiten hetime tërësore. Ai i konsideron shqetësuese deklaratat që arsyetojnë dëbimin e civilëve, ndërsa thekson se përcaktimi i përgjegjësisë ligjore është kompetencë e institucioneve të drejtësisë.

Sipas Kelmendit, krimet e luftës bëjnë pjesë ndër shkeljet më të rënda të së drejtës penale ndërkombëtare dhe, bazuar në parimet themelore të së drejtës ndërkombëtare, nuk i nënshtrohen parashkrimit. Kur dalin prova dhe dëshmi të mjaftueshme, autoritetet përkatëse janë të detyruara të hetojnë, të arrestojnë të dyshuarit dhe të nisin procedura penale kundër personave përgjegjës. Ai sqaron se përgjegjësia penale është individuale, kurse ajo e shteteve mund të shqyrtohet nga mekanizmat përkatës ndërkombëtarë, në përputhje me juridiksionin dhe procedurat e përcaktuara.

Kelmendi nënvizon se gjenocidi cilësohet si krimi më i rëndë kundër njerëzimit. Ndalimi i tij parashikohet nga Konventa për Parandalimin dhe Dënimin e Krimit të Gjenocidit e vitit 1948, si edhe nga instrumente të tjera ndërkombëtare, mes tyre Katër Konventat e Gjenevës të vitit 1949 dhe Statuti i Romës i Gjykatës Penale Ndërkombëtare. Pikërisht për shkak se këto vepra nuk parashkruhen, autorët mund të ndiqen penalisht edhe shumë vite pasi krimet janë kryer.

Ai thotë se zbulimi i varrezave masive në territorin e Serbisë, duke përfshirë ato në zonën e Zubin Potokut dhe vende të tjera ku janë gjetur mbetje mortore të viktimave të luftës në Kosovë, përbën një element me peshë për hetimet. Sipas tij, këto raste duhet të trajtohen përmes hetimeve të plota, profesionale dhe të pavarura, në mënyrë që të përcaktohen përgjegjësit individualë. Gjetjet dëshmojnë gjithashtu domosdoshmërinë që krimet e luftës të dokumentohen dhe të ndiqen pa humbur kohë.

Një tjetër çështje që Kelmendi e sheh me shqetësim lidhet me deklaratat publike, të cilat mund të kuptohen si nxitje apo arsyetim për dëbimin e popullsisë civile.

Në mbrojtje të një ministreje të Partisë Socialiste të Serbisë, ish-ministri i Jashtëm serb, Ivica Daçiq, kishte shprehur keqardhje që ajo po akuzohej vetëm sepse kishte thënë se gjatë luftës shqiptarët duhej të shkonin në Shqipëri nëse nuk e pranonin shtetin serb.

Kelmendi vëren se shumë analistë dhe organizata për të drejtat e njeriut i kanë cilësuar qëndrime të tilla si problematike, pasi ato mund të shihen si normalizim ose justifikim i dëbimit të civilëve. Megjithatë, sipas tij, vetëm organet hetimore dhe gjyqësore mund të përcaktojnë, duke u mbështetur në prova, nëse një deklaratë dëshmon ekzistencën e një politike shtetërore apo të një krimi ndërkombëtar.

Pasojat e luftës në Kosovë vazhdojnë të jenë të pranishme për shkak të viktimave dhe personave që ende rezultojnë të zhdukur, thekson Kelmendi.

Ai kujton se lufta në Kosovë la mijëra viktima. Të dhënat e dokumentuara nga institucionet vendore dhe ndërkombëtare tregojnë se u vranë mbi 13.000 persona, rreth 800.000 shqiptarë u dëbuan me forcë nga shtëpitë e tyre dhe mijëra të tjerë u zhdukën. Kërkimet për qindra persona të zhdukur vazhdojnë edhe sot, ndërsa familjarët e tyre presin ende të mësojnë fatin e njerëzve të dashur.

Për këtë arsye, vijimi i hetimeve për krimet e luftës përbën një detyrim njëkohësisht ligjor dhe moral, thotë ai. Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka kryer një numër të konsiderueshëm hetimesh dhe procedurash penale që lidhen me krimet e luftës. Sipas Kelmendit, bashkëpunimi mes institucioneve të Kosovës dhe Shqipërisë, si dhe me partnerët ndërkombëtarë, do të ndihmonte në sigurimin e provave, zbulimin e autorëve dhe vënien në vend të drejtësisë.

Në të njëjtën kohë, ai kërkon që institucionet shtetërore dhe mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë të vazhdojnë mbështetjen për dokumentimin e krimeve, identifikimin e varrezave masive dhe ndjekjen penale të përgjegjësve. Kelmendi vlerëson se një paqe e qëndrueshme dhe parandalimi i përsëritjes së krimeve të tilla mund të arrihen vetëm duke zbatuar ligjin, duke respektuar të vërtetën dhe duke ndëshkuar autorët.

Sipas tij, sigurimi i drejtësisë për viktimat nuk është vetëm kërkesë juridike, por edhe përgjegjësi morale ndaj historisë, familjeve që vazhdojnë të kërkojnë të afërmit dhe brezave që meritojnë të jetojnë në një rajon ku krimet nuk mohohen, por hetohen e dënohen sipas ligjeve të vendit dhe konventave ndërkombëtare.

Në përfundim të deklaratës së tij për “Bota sot”, Kelmendi rithekson se vepra të tilla nuk vjetrohen.

The post Kelmendi: Faktet po dalin në dritë, ligji nuk i parashkruan krimet e luftës appeared first on Albeu.com.

Policia e Kosovës dhe Prokuroria Speciale bënë të ditur të dielën se kanë identifikuar një tjetër lokacion në Zubin Potok, ku dyshohet se gjenden mbetje mortore.

Vendi u zbulua në fshatin Jabukë, në kuadër të hetimeve për rastin në Zubin Potok, njoftuan institucionet ligjzbatuese përmes një komunikate të përbashkët.

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, tha se lokacioni dyshohet të jetë një varrezë masive dhe se deri tani aty janë gjetur të paktën katër trupa.

“Sapo erdha nga lokacioni ku është zbuluar varreza e re masive. Deri tash janë zbuluar të paktën katër trupa, të cilët pas ekzekutimit janë hedhur në një gropë qereçi”, deklaroi Sveçla para gazetarëve.

Juristi dhe profesori Muhamet Kelmendi thotë se krimet e luftës, njësoj si gjenocidi, nuk i nënshtrohen parashkrimit. Sipas tij, çdo rast duhet të hetohet dhe të ndiqet penalisht kur ekzistojnë prova të mjaftueshme.

Kelmendi e konsideron zbulimin e varrezave masive një zhvillim me rëndësi për dokumentimin e krimeve dhe kërkon hetime të plota. Ai i cilëson shqetësuese deklaratat që mund të justifikojnë dëbimin e civilëve, ndërsa përcaktimin e përgjegjësisë ligjore e sheh si kompetencë të organeve të drejtësisë.

“Krimet e luftës janë ndër veprat më të rënda të së drejtës ndërkombëtare penale dhe, sipas parimeve themelore të së drejtës ndërkombëtare, ato nuk parashkruhen. Sa herë që paraqiten prova dhe dëshmi të mjaftueshme, autoritetet kompetente kanë detyrimin të hetojnë, të arrestojnë të dyshuarit dhe të zhvillojnë procedura penale ndaj individëve përgjegjës. Përgjegjësia penale është individuale, ndërsa përgjegjësia e shteteve mund të trajtohet në mekanizmat përkatës të së drejtës ndërkombëtare, sipas juridiksionit dhe procedurave të parashikuara.

Gjenocidi konsiderohet krimi më i rëndë kundër njerëzimit. Ky krim ndalohet nga Konventa për Parandalimin dhe Dënimin e Krimit të Gjenocidit (1948), si dhe nga instrumente të tjera ndërkombëtare, mes tyre Katër Konventat e Gjenevës (1949) dhe Statuti i Romës i Gjykatës Penale Ndërkombëtare. Për shkak se nuk parashkruhen, autorët e këtyre veprave mund të ndiqen penalisht edhe shumë vite pas kryerjes së tyre.

Zbulimi i varrezave masive në territorin e Serbisë, përfshirë zonën e Zubin Potokut dhe lokacione të tjera ku janë gjetur mbetje mortore të viktimave të luftës në Kosovë, përbën një dëshmi të rëndësishme për hetimet. Këto raste kërkojnë procese të plota, profesionale dhe të pavarura, me qëllim identifikimin e përgjegjësve individualë. Ato tregojnë gjithashtu domosdoshmërinë e dokumentimit dhe ndjekjes pa vonesë të krimeve të kryera gjatë luftës.

Kelmendi i sheh si shqetësuese edhe deklaratat publike që mund të kuptohen si nxitje ose arsyetim për dëbimin e popullsisë civile. Ish-ministri i Jashtëm serb, Ivica Daçiq, në mbrojtje të një ministreje të Partisë Socialiste të Serbisë, kishte deklaruar: “Është për të ardhur keq që akuzohet një ministre vetëm pse tha se në kohën e luftës shqiptarët është dashur të shkonin në Shqipëri, nëse nuk e kanë pranuar shtetin serb.”

Sipas tij, analistë dhe organizata të shumta për të drejtat e njeriut i kanë cilësuar këto deklarata problematike, pasi ato mund të interpretohen si normalizim ose justifikim i dëbimit të civilëve. Megjithatë, vlerësimi nëse një deklaratë përbën dëshmi të një politike shtetërore apo të një krimi ndërkombëtar u takon institucioneve hetimore dhe gjyqësore, të cilat duhet të mbështeten në prova.

“Lufta në Kosovë la pas mijëra viktima. Sipas të dhënave të dokumentuara nga institucione vendore dhe ndërkombëtare, mbi 13.000 persona u vranë, rreth 800.000 shqiptarë u dëbuan me forcë nga shtëpitë e tyre, ndërsa mijëra të tjerë u zhdukën. Edhe sot vazhdon kërkimi për qindra persona të zhdukur, ndërsa familjet e tyre ende presin zbardhjen e fatit të më të dashurve.

Pasojat e konfliktit në Kosovë vazhdojnë të ndihen, veçanërisht për shkak të numrit të viktimave dhe personave të zhdukur. Për këtë arsye, Kelmendi kërkon që hetimet për krimet e luftës të vazhdojnë, institucionet vendore të bashkëpunojnë me ato ndërkombëtare dhe përgjegjësit të përballen me ndjekje penale.

Prandaj, vazhdimi i hetimeve për krimet e luftës mbetet detyrim ligjor dhe moral. Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka zhvilluar një numër të konsiderueshëm hetimesh dhe procedurash penale për krimet e luftës. Bashkëpunimi ndërmjet institucioneve të Kosovës, Shqipërisë dhe partnerëve ndërkombëtarë do të ndihmonte në sigurimin e provave, identifikimin e autorëve dhe vendosjen e drejtësisë.

Njëkohësisht, institucionet shtetërore dhe mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë duhet të vijojnë mbështetjen për dokumentimin e krimeve, gjetjen e varrezave masive dhe ndjekjen penale të personave përgjegjës. Vetëm zbatimi i ligjit, ruajtja e së vërtetës dhe ndëshkimi i autorëve mund të krijojnë një paqe të qëndrueshme dhe të parandalojnë përsëritjen e krimeve të tilla.

Drejtësia për viktimat nuk përbën vetëm detyrim juridik, por edhe përgjegjësi morale ndaj historisë, familjeve që ende kërkojnë të afërmit e tyre dhe brezave të ardhshëm. Ata meritojnë të jetojnë në një rajon ku krimet nuk mohohen, por hetohen dhe ndëshkohen në përputhje me ligjin e vendit dhe konventat ndërkombëtare.

“Veprat e tilla nuk vjetërohen”, përfundon Kelmendi për “Bota sot”.

The post Kelmendi: Zbulimi i varrezave masive forcon dëshmitë, krimet e luftës nuk parashkruhen appeared first on Albeu.com.