Autori i vrasjes Xhesion Toromeni u arratis menjëherë nga vendngjarja, por më vonë u kap nga policia.

Nga hetimet paraprake dyshohet se shtetasi Xhesion Toromeni e ka vrarë shtetasin Besmir Kumria, pasi familjet e tyre kanë pasur konflikte të vazhdueshme për një kanal vaditës në fshat.

Fqinjët thonë se viktima ishte një njeri i qetë dhe jo konfliktual dhe punëtor.

Ndërsa e afërmja e Besmir Kumriajt nuk nxitoi në deklaratë teksa tha s enuk kishte dijeni për konfliktin.

“Besmir Kumrian e kam djalin e mbesës. Nuk di gjë për vijën e ujit.

Ne morëm vesh që u qëllua në lokal nga një njeri i panjohur. Ishte djalë i mirë dhe punëtor, por nuk po dimë gjë se u bënë njerëzit si bagëtia”, tha banorja.

“Ishte djalë i mirë, s’qe gërvishtur me askënd kurrë”, shprehet fqinji.

The post VIDEO/ “U bënë njerëzit si bagëti” – Vr*sja për kanalin e ujit në Divjakë, flasin fqinjët: Ishte djalë i mirë, s’qe gërvishtur me askënd appeared first on Albeu.com.

Vaksina mRNA, e quajtur BNT116 dhe e zhvilluar nga kompania gjermane BioNTech, synon kancerin jo-qelizor të vogël të mushkërive (NSCLC), forma më e zakonshme dhe më vdekjeprurëse e kancerit të mushkërive.

E ndërtuar mbi të njëjtën teknologji që u përdor në vaksinat kundër COVID-19, kjo vaksinë synon të trajnojë sistemin imunitar për të njohur dhe shkatërruar qelizat kancerogjene, duke minimizuar njëkohësisht dëmtimin e indeve të shëndetshme.

Një nga pjesëmarrësit e parë në provë është 67-vjeçari Janusz Racz nga Londra, i cili ka nisur trajtimin në Spitalin Universitar College London.

Në total, rreth 130 pacientë në shtatë shtete të ndryshme do të përfshihen në këtë fazë fillestare të provës, mes tyre 20 vetëm në Mbretërinë e Bashkuar.

Vaksina do të administrohet me doza javore, të ndjekura nga injeksione mirëmbajtëse dhe në kombinim me imunoterapi, për të forcuar përgjigjen e organizmit ndaj kancerit.

Shkencëtarët shpresojnë që kjo qasje të mos trajtojë vetëm tumoret ekzistuese, por edhe të parandalojë rikthimin e tyre, një sfidë madhore në mbijetesën e pacientëve me kancer të mushkërive.

Nëse provat rezultojnë të suksesshme, vaksina mund të hapë rrugën për trajtime të personalizuara të kancerit dhe të përmirësojë ndjeshëm shanset e mbijetesës për miliona pacientë në mbarë botën.

BURIMI: https://www.uclh.nhs.uk/news/first-uk-patient-receives-innovative-lung-cancer-vaccine/skyweb.al

The post BioNtech nis testet klinike te njerëzit për vaksinën kundër kancerit të mushkërive appeared first on Albeu.com.

Pollo thotë për gazeta “Panorama”, se në një kohë kur opozita po goditet nga koka, prej saj lipset që të ngjallë shpresë te njerëzit me një ekip të ardhshëm kuvendor e qeveritar kompetent e të paqortueshëm.

Ish-ministri flet për situatën ku ndodhet opozita, rrugëdaljet, përndjekjen politike ndaj saj, mosbindjen civile, projektin elektoral dhe mundësitë e heqjes së “non-grata”-ës së Sali Berishës.

Gjithashtu, Genc Pollo, ka zbardhur një bisedë tre javë më parë me ish-ofiqarë të presidencës “Trump” 2017-2021 dhe të afërt me ekipin aktual të Presidentit të ri të SHBA-ve.

Nga pyetja për rishikimin e “përcaktimeve moshyrje” të firmosura nga Blinken, Pollo thotë se mori përgjigjen e tyre: “Politika e përcaktimeve do të shqyrtohej nga administrata ‘Trump’ dhe se në këtë kuadër ishte shumë e mundur që të anuloheshin përcaktimet problematike të së shkuarës”. Ndaj, z. Pollo shprehet se do të ishte në nderin e Departamentit të Shtetit që ta anulonte sa më parë vendimin për “non-grata”-n e Sali Berishës.

Z.Pollo, që nga lirimi i z.Berisha vihet re një eufori te demokratët. Çfarë ndryshon për ta? Si po ndikon tek opozita lirimi i tij?

Kush rifiton lirinë, e gëzon atë më shumë se ai që nuk e ka humbur ndonjëherë. Krishti i ringjallur është më i fuqishëm se Krishti ende i pakryqëzuar. Mund të rendisja të tjera krahasime e metafora për të shpjeguar që fundi i kalvarit “arrest shtëpiak” ngjall gëzim e shpresë te demokratët, por edhe te të tjerët, që i kanë për zemër parimet kushtetuese.

Duket se me lirimin e z.Berisha ka marrë hov mosbindja civile, por në kushtet aktuale, a është e nevojshme apo zgjidhje për demokracinë në vend?

Mosbindja civile ka qenë një formë reagimi edhe para arrestit të z. Berisha. Nëse biem dakord që po jetojmë në një regjim autoritaro-kleptokratik, çdo reagim është legjitim e i nevojshëm. Jo thjesht për të përmbysur regjimin me një të rënë sëpate, por për të mbajtur gjallë e lart frymën e qëndresës që do të japë frytet e veta.

Mosbindja civile synon krijimin e një qeverie teknike, si duhet të jetë qeveria kujdestare, me qëllim sigurimin e standardeve më minimale të zgjedhjeve të 2025?

Ky model i dakordësuar në Maqedoninë e Veriut që nga viti 2015 rezultoi i dobishëm në një shtet, ku pushteti personalizohet e shteti partiakizohet. Shqipëria është e ngjashme. Sot është më keq se Maqedonia në vitin 2015. Ky model do të ishte i nevojshëm jo vetëm për zgjedhjet parlamentare mbas pesë muajsh, por edhe në të ardhmen, cilado parti qoftë në pushtet.

Kundrejt kërkesave të opozitës, PS-ja është shprehur se ka fituar me epërsi të madhe votash, duke e quajtur të panevojshëm krijimin e qeverisë së përkohshme…!

Ky duket si argument në favor të opozitës. Qeveria teknike nuk vë në dyshim zgjedhjet e shkuara, ajo forcon besimin te zgjedhjet e ardhshme.

Në situatën ku është opozita, armën e vet ka fjalën, ndikimin e opinionit publik, vënien përballë të funksionarëve të lartë të shtetit. Çfarë të drejtash nuk po i njihen opozitës?

Deri dje nuk i njiheshin të drejtat më normale zgjedhore e parlamentare, por sidomos tani do të lipsej fokusimi te mohimi i të drejtave bazë të qytetarit: të pronës, të sipërmarrjes, të informimit, të zgjedhjes së lirë e të jetës me dinjitet. Ky debat prek nervin e njerëzve. Vetëfokusimi te cenimi i të drejtave të opozitës, sado qendror të jetë në një demokraci, mund të duket edhe si vetëviktimizim. Në publik partia lipset të merret më shumë me çështjet e popullit se me çështjet e vetvetes.

Çfarë efekti ka fitorja e republikanit Donald Trump?

Së pari, fitorja e Donald Trump është një çlirim i jashtëzakonshëm për SHBA-të, që po asfiksoheshin nga ideologji të mbrapshta dhe një administratë gjysmë e indoktrinuar dhe gjysmë inkompetente. Joe Biden ka qenë i respektuar e i pëlqyer si senator e zv.President; ka qenë edhe mik i Kosovës. Por si President, fill mbasi u zgjodh, premtoi se do të bashkonte amerikanët, por nuk e bëri këtë, përkundrazi me fjalë e me vepra i përçau më keq. Ndoshta nga ndikimi i krahut ekstremist-ideologjik të partisë së tij.

A besoni se do të anulohet “non-grata” e Sali Berishës?

Sa për “non-grata”-n e Berishës, siç e quani ju apo “përcaktim (designation) për moshyrje” siç e quajnë ata, do të ishte në nderin e Departamentit të Shtetit që ta anulonte sa më parë. Para tri javësh bashkë me miq e kolegë nga Europa e bota isha në një konferencë me tre referentë, ish-ofiqarë të presidencës ‘Trump’ 2017-2021 dhe të afërt me ekipin aktual të Presidentit Trump. I pyeta për rishikimin e “përcaktimeve moshyrje” të firmosura nga Blinken për motive partiake, siç kanë deklaruar senatorë republikanë, përfshi edhe Marco Rubion (i nominuar për Sekretar Shteti), sepse në Shqipëri psh., kemi raste problematike (Berisha). Përgjigja e tyre ishte se politika e përcaktimeve do të shqyrtohej nga administrata “Trump” dhe se në këtë kuadër ishte shumë e mundur që të anuloheshin përcaktimet problematike të së shkuarës.

Çfarë lipset të bëjë Partia Demokratike?

Mbasi ka protestuar më shumë se kushdo tjetër kundër regjimit autoritar e kleptokratik, mbasi e ka denoncuar atë me fakte, dokumente e argumente më shumë se kushdo tjetër; mbasi i ka rezistuar më shumë se të tërë, PD të lipset të kalojë në marshin elektoral. Një fushatë elektorale kërkon më shumë shpresë për të ardhmen, më shumë zgjidhje për problemet konkrete, më shumë dritë në fund të tunelit. Dhe mund të jetë e drejtë në rrethanat tona që të kërkojmë masa sociale si psh., rritje pensionesh. Por, krijimi i pasurisë ka precedencë ndaj rishpërndarjes së saj. Këtu qeveria “Rama”, shpesh në mënyrë të padukshme, ka mbytur me lloj-lloj rregulloresh të tepërta e abuzive e me lloj-lloj tarifash pa kuptim, por me efekt zhvatës për bizneset e vendit, sidomos ato të mesme. Dhe fokusi te këto probleme e të tjera të ngjashme me to lipset të jetë fokusi i debatit opozitar, krahas një ekipi të ardhshëm kuvendor e qeveritar kompetent e të paqortueshëm që ngjall besimin e publikut.

Opozita ankohet se është vënë në shënjestrën e SPAKut, por ka edhe një perceptim tjetër se po godet në të dyja krahët…

Së pari, SPAK-u po e tepron me paraburgime të paarsyeshme e të pabazuara në frymën e ligjit. Le të mos merremi me arrestet e Berishës e të Metës, që janë skandaloze, mbasi nuk përmbushin kriteret. Por shihni “në krahun tjetër”, Vangjush Dakon, që e mbajtën dy vjet në paraburgim deri sa skadoi afati sipas procedurës penale dhe u detyruan ta nxjerrin jashtë pa qenë në gjendje të paraqesin aktakuzën. Ai akuzohej për një tender 10 vjet më parë e një leje ndërtimi 5 vjet më parë. Kur prokurori e kishte dokumentacionin në dosje, pse duhet i pandehuri në paraburgim? Ky shqetësim i është shprehur në Kuvend titullarit të SPAK-ut, por ky i fundit dha një shpjegim thjesht formalist.

A po godet në të dyja krahët e politikës?

Kjo është tjetër çështje: është vënë në dukje se SPAK-u e godet opozitën në krye, duke funksionuar si gijotinë; kurse mazhorancës i pret ndonjë këmbë të krimbit centipedes (njëqindkëmbëshit). Për çdo qeveri në një demokraci funksionale, këto arrestime do të ishin problem, por për regjimin autoritaro-kleptokratik Rama, jo dhe aq. Por, ka një aspekt tjetër: shihni akuzat ndaj opozitarëve: Berisha akuzohet se ka miratuar në qeveri një projektligj gjenerik; Beleri akuzohet se ka blerë një dyzinë votash nga agjenti-provokator i policisë; Salianji se ka fabrikuar një provë në një kallëzim penal që nuk ka ndodhur. Të tria këto raste janë pa precedent jo vetëm në praktikën penale shqiptare, por me shumë gjasë konsiderohen si jo të pranueshme në jurisprudencën europiane. Gjithsesi, këto çështje të opozitës nuk janë si ato që kemi parë në krahun tjetër me miliona euro që i zhvaten shtetit dhe përmes privatit përfundojnë në xhepin e ofiqarëve. Pra, në thelb kundër opozitës ka akuza abuzivo-banale dhe jo akuza për korrupsion. Në kontrast me çështjet e opozitarëve kemi raste nga Tahiri tek Veliaj, që janë për korrupsion me shuma gjigante e për abuzim me pasoja të rënda. Shihni modelin Tahiri: nga një superakuzë, që normalisht të çonte në 15 vjet burg, përfundoi në një minidënim si për delinkuentin e lagjes. Pastaj edhe ky minidënim përgjysmohet për shkak të “rrethanave të veçanta”.

Dhe pastaj i dënuari për megakorrupsion jeton i lirë me milionat e korrupsionit. Dhe shpreson që mbas pesë vjetësh, kur të jetë harruar zullumi, po të duan e rifillojnë karrierën politike. Kështu keni Beqjan, që deri dje dukej se do të dënohej për fatura restoranti, por jo për “sterilizimin”, që i kushtoi taksapaguesit 95 milionë euro. Kështu keni edhe Veliajn, ai duket se nuk do të dënohet për inceneratorin 150 milionë euro që nuk ekziston, nuk do të dënohet për aferën “5D”, që prishi bursën e korrupsionit, duke e çuar ryshfetin nga 10% në 100%, por duket se do të ngecë në dosjen ‘Abule’, që është rast banal shkëmbimit të favorit me para dhe që ka ndodhur rëndom në dy dekadat e fundit në Bashkinë Tiranë. I vetmi që është dënuar deri tash për korrupsion mirëfilli është Lefter Koka, i cili të kujton aforizmin se tradhtinë e duan të tërë, kurse tradhtarin nuk e do kush. Kam lexuar mbi akuzën e SPAK-ut për mosdeklarim pasurie kundër deputetit opozitar, Asllan Dogjani, për një banesë të blerë para 20 vitesh para se ai të hynte në politikë.

Ndërtuesi, i cili vitet e fundit hyri në sherr me Dogjanin për një ndërtim të paligjshëm, e kallëzoi atë duke paraqitur letra të tjera e të njëanshme për blerjen e dikurshme. SPAK-u me hetim blitz ngre akuzë kundër Dogjanit, edhe pse nuk ka logjikë penale. Ndërsa opozita para 6 vitesh ka publikuar dokumente që tregojnë se Edi Ramës nuk i përputhen fare shpenzimet për vilën në Surrel me të ardhurat familjare. Pra, rasti klasik i fshehjes së pasurisë gjatë kohës së ofiqit më të pushtetshëm të Republikës. A ju duket se SPAK-u po vepron me dy kute, apo ju duket normale sa më lart? Prokuroria e Gjykata e Posaçme Antikorrupsion u ngrit me qëllimin që të parandalonte korrupsionin e jo thjesht ta ndëshkonte. Por, një pjesë e madhe e çështjeve penale që po hetohen nga SPAK-u kanë filluar të konsumohen mbasi SPAK filloi të funksionojë. A mos tregon kjo se rilindistët e babëzitur kanë besim te modeli Tahiri dhe tek “dora e ngrohtë e partisë”?

Pavarësisht kritikave të opozitës, sondazhet tregojnë nivele të larta të besimit publik te SPAK-u! Edhe BE e SHBA shprehen pozitivisht për SPAK-un e gjyqësorin postreformë! Madje, së fundi Sekretari Blinken e dekoroi Dumanin…

Së pari, shihni se mos ka konflikt interesi mes porositësve të sondazheve, mbasi ka plot syresh të cilëve u leverdis “success story” më shumë se realiteti. Së dyti, po të kishte sondazhe opinioni në vitet kur dënohej Todi Lubonja apo Kadri Hazbiu, me siguri besimi tek Hetuesia e Përgjithshme do t’i afrohej nivelit 100%. Është tipike në psikologjinë e turmës, eksitimi me dënimet e të mëdhenjve që kanë rënë nga fiku. Kështu dëshmohet që nga lashtësia. Pra, këto sondazhe nuk ka pse të jenë surprizë. Pastaj mos harroni se ka sondazhe ku shumica e të anketuarve e konsiderojnë SPAK-un si të ndikuar politikisht. Sfida e një gjyqësori modern është procedimi penal (e në tërësi veprimtaria) në frymën e ligjit e jo arrestimi e dënimi me çdo kusht; apo më keq akoma përndjekja për llogari të pushtetit politik. Për fat të keq, gjyqësori postreformë është shumë larg nga ky ideal. Do të doja të isha pozitiv, por siç ka thënë Aristoteli “e vërteta është mikeshë më e madhe se miku im Platoni”.

Sa i takon vlerësimit nga BE dhe SHBA padyshim, se kanë nevojë për success story për investimin e tyre. Duhet shtuar se ka ca doza realizmi së fundmi. Pastaj edhe në goditjen e disa grupeve kriminale që veprojnë në Europë e më gjerë e pastaj investojnë te ne, duket se SPAK-u ka pasur një bashkëpunim të mirë me homologët europianë. Lidhur me dekorimin e z.Dumani, dua të kujtoj se në vitin 2021 kur Blinken dekoroi Dvoranin si kampion antikorrupsion kujtoj se në një intervistë me “Deutsche Welle”-n thashë se kjo ishte e pakuptueshme për persona me busull morale. Vetëm një vit më parë Komisioni i Venecias e kishte identifikuar Dvoranin si përgjegjës për korruptimin e procesit të emërimeve në Gjykatën Kushtetuese.

Pa folur sesi ai e kaloi vetingun pa u lagur. Prandaj nuk kam çfarë të shtoj për dekorimin e fundit. Pse nuk kemi akoma përgjigje nga Prokurori i Përgjithshëm apo Inspektori i Lartë i Drejtësisë për gjyqtaren Gjoka-Maneku, për të cilën në mars mësuam se ishte dënuar penalisht në një shtet të Bashkimit Europian dhe nuk e kishte deklaruar këtë, duke kryer kështu një vepër penale në Shqipëri? A i shërben mbajtja në atë post e një personi të dyshuar besimit të publikut te gjyqësori?

Çfarë mund ta reduktojë korrupsionin…?

Çështje komplekse. Së pari, unë nuk jam nihilist ndaj SPAKut e gjyqësorit të ri, por drejtësia dhe një gjyqësor që i shërben asaj ndihmohen duke i thënë të vërtetat hapur dhe jo me lëvdata pa bazë, apo duke bërë si struci me kokën në rërë. Të bësh strucin është psh., të pretendosh se PS-ja nuk ka arritur të kapë mjaftueshëm institucionet postreformë. Pastaj edhe sikur të kishim SPAK e gjyqësor funksional e besnik të ligjit, është iluzore të mendosh se ato vetëm do e zgjidhin problemin. Vetë një shtet demokratik me pushtete të ndara krijon kuadrin për trajtimin efektiv të korrupsionit, por kjo është teorike, mbasi në raste si Shqipëria pushteti ekzekutiv kontrollon legjislativin (përmes mazhorancës) dhe gjyqësorin përmes katapultimit aty të besnikëve dhe të të shantazhueshmëve (si gjyqtarja e lartpërmendur). Atëherë e vetmja forcë balancuese reale është opozita.

Mbas saj në distancë vijnë mediat e OJF-të e pakapura nga pushteti e nga donatorët “me agjendë speciale”. Vetëm alternimi i pushtetit pengon konsolidimin e regjimit autoritaro-kleptokratik. Kjo nuk do të thotë se në pushtetin e nesërm apo të pasnesërm, korrupsioni e abuzimi do të jetë zero. Kjo nuk ndodh kurrkund, por korrupsioni e abuzimi do të jetë i reduktueshëm dhe i kontrollueshëm. Fatkeqësisht disa nga ata që mbajnë fjalime kundër korrupsionit, njëkohësisht kanë ndikuar për të dobësuar opozitën, e cila është shpresa e vetme kundër regjimit. Dua të përmend një tjetër rast por që nuk ka të bëjë me SPAKn.

Si e konsideroni vendimin e Kryeministrit Rama për mbylljen e “TikTok”-ut?

Z.Rama ka dashur prej kohësh të mbyllë median “online” përmes urdhrave administrativë dhe jashtë procesit gjyqësor. Ju kujtohet projektligji antifjalë ,ë 2018. Mbas shumë përpjekjesh, Rama u zmbraps sepse u përball me qëndresë të fortë brenda e jashtë vendit. Mbyllja e “TikTok”-ut, përveçse të kujton këtë mendësi, spikat se nuk është e qartë procedura e ndjekur dhe kush konkretisht e vendosi mbylljen e firmosi urdhrin. Tipike e një regjimi arbitrar. Fatkeqësisht prindër të traumatizuar dhe konsultime të organizuara nga partia shërbejnë si justifikim demagogjik. Nuk po them se algoritmi i “TikTok”-ut nuk ka probleme, por për mbylljen e një platforme nevojitet një raport ekspertësh të pavarur dhe debat parlamentar. Mund të mbyllej “TikTok”-u vetëm për të miturit (madje ka shtete në Europë që nuk po lejojnë celularët në shkollë). Por të mbyllet për 30-vjeçarët e 50-vjeçarët, do të thotë të mbyllet për elektoratin.

The post Genc Pollo tregon bisedën me njerëzit e Donald Trump: “Non-grata” e Berishës mund të anulohet appeared first on Albeu.com.

Edona tregoi se kur takohet me fansat e saj, ia thonë shpesh që e duan sepse nuk zhvishet.

“Është shumë interesante që shpesh herë me Milotin qeshin, nëpër aeroporte përshembull më ndalin njerëzit dhe më thonë ‘A e din bre Edona se pse të duam më së shumti?’, dhe Miloti thotë ‘E di valla, vetëm sepse nuk zhvishet’”, tregoi Edona.

The post Këngëtarja habit me deklaratën: Njerëzit më duan sepse nuk zhvishem… appeared first on Albeu.com.

Prej frikës se vaksinat përmbajnë pajisje të vogla elektronike (mikroqarqe elektrike), deri tek manipulimi i zgjedhjeve, teoritë e konspirative po shfaqen kudo.

Megjithatë sondazhet ndër dekada kanë treguar se besimi në teoritë e konspiracionit nuk është diçka e re, por një fenomen mjaft i zakonshëm.

Psikologët thonë se teoritë e konspiracionit mbijetojnë sepse njerëzit kanë një nevojë bazike për të shpjeguar botën përreth tyre.

Kur diçka sfidon aftësinë e tyre për të kuptuar, ata ndonjëherë plotësojnë boshllëqet me atë çka supozojnë se do të ishte përgjigja më e mirë mbi rastin. Ose në kohë pasigurie, ata dëgjojnë dhe janë në kërkim të atyre zërave që pretendojnë se dinë diçka rreth asaj që po ndodh, e kjo duket sikur u ofron njëfarë qetësie.

Kjo gjë vlen dhe në rastin e vaksinave dhe teorive të konspiracionit të përhapura rreth tyre. Ata fituan shumë tërheqje në një kohë veçanërisht të pasigurt dhe të frikshme, gjatë bllokimeve për shkak të pandemisë së COVID-19.

Këto teori mund t’i bëjnë ata që i besojnë ato, të ndihen sikur kanë informacion të brendshëm rreth asaj që po ndodh realisht, edhe nëse kjo gjë nuk mbështetet në fakte.

Interneti e ka bërë shumë më të lehtë gjetjen dhe përhapjen e këtyre gënjeshtrave. Shumë faqe online dhe njerëz të njohur kanë përqafuar teoritë e konspiracionit me synimin për të tërhequr audiencë.

Dhe në kushtet kur në internet ka shumë informacion është e vështirë të dish se çfarë dhe kujt t’i besosh.

The post Pse njerëzit u besojnë teorive konspirative? appeared first on Albeu.com.

Megjithëse edukimi dhe zakonet që disa njerëz kanë, mund t’i udhëzojnë në rrugën e suksesit dhe të inteligjencës, ka faktorë të tjerë të dhuruar në kohën e lindjes, që mund të përcaktojnë se kush është më inteligjent se të tjerët.

Sipas studimit nga Byroja Kombëtare e Kërkimit Ekonomik, njerëzit e lindur në shtator janë më të mençur dhe më të talentuar, se ata që kanë lindur në muajt e tjerë të vitit.

Studimi e pohon këtë duke u bazuar në kërkimet e kryera, të cilat analizuan marrëdhëniet midis muajit të lindjes dhe suksesit të nxënësve në vitet e tyre të shkollës.

Studimi i titulluar “Mosha e Inovacionit Shkollor dhe Zhvillimi Kognitiv” shqyrtoi njerëzit e lindur në shtator dhe përcaktoi se ata janë shumë më të pjekur në nivelin njohës, se shokët e tyre që erdhën në botë në muajt e tjerë të vitit.

U analizua zhvillimi kognitiv i më shumë se një milion nxënësve të shkollave publike në Florida, të lindur në muajt e ndryshëm të vitit ndërmjet moshave 6 dhe 15.

Rezultatet

Rezultatet mahnitëse treguan se fëmijët e lindur në shtator kishin rezultate më të larta se ato të lindur në gusht.

Rezultatet e shkëlqyera të testit i kanë lejuar këta fëmijë të aspirojnë në universitetet më të mira, duke rritur shanset për të qenë të suksesshëm në jetë.

Ata që kanë lindur në shtator kanë në fakt 2.2% më shumë shanse për të shkuar në Universitet dhe 3.3% më shumë për t’u diplomuar.

Në Shtetet e Bashkuara, ku u krye studimi, fillon viti shkollor në shtator, i cili është gjithashtu kufiri maksimal për të hyrë në shkollë.

Fakti që njerëzit e shtatorit kanë një vit më shumë në dispozicion se sa pjesa tjetër e klasës së tyre për t’u zhvilluar luan një rol themelor në gjendjen e tyre emocionale dhe njohëse dhe i bën ata më të zgjuar dhe më të pjekur se të tjerët.

Studimi gjithashtu tregoi se njerëzit e lindur në shtator kanë më pak të ngjarë se të tjerët që të shkojnë në burg. E çuditshme, apo jo?

Për më tepër, lindja në shtator dhe shkrimi me dorën e majtë është një kombinim “i çmendur” në aspektin e inteligjencës!

Është e rëndësishme të mbani mend se studimi u krye në Amerikë, ku ka rregulla dhe konventa krejtësisht të ndryshme nga Evropa.

Prandaj, rezultati i hulumtimit mund të ndryshojë për shkak të kalendarit të ndryshëm të shkollës dhe kushteve relative të sistemit shkollor.

The post Njerëzit më inteligjentë kanë lindur në shtator sipas shkencës appeared first on Albeu.com.

Disa besojnë se ata bashkëjetuan me dinosaurët përpara se një asteroid të godiste Tokën, duke shkaktuar shkatërrimin e tyre, ndërsa të tjerë pretendojnë se evolucioni i tyre u zhvendos vetëm pas zhdukjes së dinosaurëve.

Tani, një analizë e thellë e të dhënave fosile jep përgjigjen se paraardhësit tanë bashkëjetuan me dinosaurët për një kohë të shkurtër përpara se të zhdukeshin.

Deri më tani, fosilet e gjitarëve të placentës janë gjetur vetëm në shkëmbinj më pak se 66 milionë vjet të vjetër, kur asteroidi goditi Tokën. Kjo ngjarje zhduku të gjithë dinosaurët përveç zogjve dhe kafshëve të tjera më të vogla si hardhucat dhe bretkosat.

Në kërkimin e ri të botuar në revistën Current Biology, një ekip paleobiologësh përdori analiza statistikore të fosileve për të përcaktuar se gjitarët placentë ishin para zhdukjes masive, që do të thotë se ata bashkëjetuan me dinosaurët për një kohë të shkurtër.

Sipas hulumtimit, evolucioni i primatëve, lagomorfëve dhe mishngrënësve është vendosur në kohë pak para zhdukjes masive. Pasi i mbijetuan goditjes së asteroidit, gjitarët placentë u diversifikuan me shpejtësi.

Autorja kryesore Emily Carlisle e Shkollës së Shkencave të Tokës në Bristol tha: “Ne kemi bashkuar mijëra fosile të gjitarëve të placentës dhe kemi qenë në gjendje të shohim modelet e origjinës dhe zhdukjes së grupeve të ndryshme.

The post Studimi i ri: Njerëzit dhe dinosaurët bashkëjetuan në Tokë miliona vjet më parë appeared first on Albeu.com.

Kur mendojmë për pleqërinë, efektet anësore të hidhura janë humbja e gjatësisë , ajo tkurrja e shtatit për shkak të faktorëve të ndryshëm që lidhen me ndryshimet në kocka, muskuj, kyçe dhe inde të tjera të trupit.

Ndërsa deri diku kjo rënie justifikohet si pasojë e natyrshme e plakjes dhe nuk ka gjasa të shoqërohet me ndonjë problem shëndetësor, nuk duket e njëjta gjë kur kjo rënie është mjaft e lartë.

Është e rëndësishme të kuptojmë se çfarë ndodh me trupin tonë gjatë pleqërisë, në mënyrë që të kompensojmë në kohë simptomat negative që ajo sjell.

Nga mosha tridhjetë, humbja e muskujve të lidhur me moshën, e njohur shkencërisht si sarkopeni (kur arrin kufijtë patologjikë), mund të nënkuptojë një ulje të masës muskulore me një normë prej 3-5% në dekadë.

Gjendja është më e rëndë kryesisht për muskujt që mbështesin trungun, të cilët ndihmojnë në mbajtjen e trupit në një pozicion vertikal.

Reduktimi i masës në këtë grup të veçantë muskulor me pasojë pamundësinë për të mbështetur trungun, çon në kifozë që e bën shtatin të duket më i shkurtër.

Një arsye tjetër për humbjen e gjatësisë me kalimin e kohës është shëndeti i kockave.

Kockat janë inde komplekse që mund të rregullojnë madhësinë dhe formën e tyre sipas ngarkesës së tyre të jashtme. Kjo lejon që kockat tuaja të rimodelohen gjatë gjithë jetës sonë.

Në një moshë të re, kockat kalojnë një fazë të rritjes dhe formimit me 90% të masës maksimale kockore të arritur në adoleshencën e vonë dhe kulmin në mesin e viteve tridhjetë.

Rreth 35-40 fillon kursi i kundërt, me humbje kockore që tejkalon formimin e kockave.

Në fund të fundit, kjo humbje çon në osteoporozë, e cila karakterizohet nga dendësia e ulët e kockave dhe kockat e brishta.

Këta dy faktorë rrisin rrezikun e frakturave. Ndërsa gjendja prek ijet dhe krahët, pamja e saj është më e dukshme në rruaza (shtylla kurrizore) me efekte të rëndësishme në shtat.

Një rol të rëndësishëm në funksionin e shtyllës kurrizore luajnë edhe disqet ndërvertebrale, “jaskat” midis rruazave që përbëhen nga 80% ujë dhe thithin goditjet, të cilat humbasin elasticitetin e tyre me plakjen me pasoja negative për qëndrimin e trupit.

Plakja dhe gjatësia: Si ta mbroni atë

Ndërsa gjenet janë përcaktuesit kryesorë të humbjes së gjatësisë, disa faktorë të stilit të jetesës mund të zbusin efektet e plakjes.

Nga njëra anë, ushtrimet e rregullta, veçanërisht ushtrimet e rezistencës me pesha, forcon kockat.

Hulumtimet kanë treguar se kockat e forta gjatë adoleshencës garantojnë shëndet më të mirë të kockave në pleqëri. Përveç kësaj, ky lloj ushtrimi rrit rritjen e muskujve me efekte pozitive kundër osteoporozës dhe sarkopenisë.

Një dietë e shëndetshme dhe e ekuilibruar, nga ana tjetër, siguron përfitime të shumta për shëndetin e përgjithshëm, me ushqime të pasura me vitaminë D dhe kalcium, si bajamet dhe brokoli, veçanërisht duke forcuar kockat. Ndalimi i pirjes së duhanit dhe pirja e alkoolit si dhe kufizimi i kafeinës kanë padyshim efekte pozitive.

The post Pse njerëzit shkurtohen kur plaken? appeared first on Albeu.com.

“Veçanërisht në fjalor dhe matematikë, inteligjenca fillon të bjerë”, tha studiuesi Ole Røgeberg për televizionin suedez SVT.

Ai beson se rënia është shkaktuar nga faktorë mjedisorë më shumë sesa nga gjenet dhe e lidh atë me kohën kur makina llogaritëse u bë e zakonshme në shkolla.

“Ajo ishte kur njohuria se si të zgjidhni shpejt problemet e matematikës vetëm me stilolaps dhe letër shkoi drejt greminës”, shpjegoi Regeberg.

Ulf Danielson, një profesor në Universitetin e Uppsala, tha për SVT se ai pajtohet që njerëzit janë bërë më budallenj. Ai beson se kjo është pjesërisht për shkak të zhvillimit teknik, raporton Televizioni Shtetëror Norvegjez.

“Është e mundur që ne kemi arritur kulmin 20,000 vjet më parë”, beson ai.

Danielson thekson se zhvillimi i qytetërimit nuk përkon domosdoshmërisht me faktin se ne po bëhemi më të zgjuar.

“Ne nuk kemi nevojë të jemi të zgjuar sipas kompjuterëve. Në këtë kuptim, marrëzia është një mënyrë jetese”, thotë ai.

Filozofi Karim Jebari shpjegoi në të njëjtin program se shoqëria ka ndryshuar, ndërsa testet e IQ-së nuk kanë ndryshuar shumë në 100 vitet e fundit. Ai nuk beson se njerëzit u bënë më pak inteligjentë pas vitit 1975.

The post Studimi norvegjez: Njerëzit po bëhen gjithnjë e më pak inteligjentë appeared first on Albeu.com.

Njerëzit janë nga natyra qenie kurioze, që kërkojnë përgjigje për pyetjet përtej asaj që mundemi të kuptojmë. Misteret e universit, fenomenet e pashpjegueshme dhe e mbinatyrshmja, ofrojnë të gjitha një ndjenjë habie dhe intrige që prekin dëshirën tonë të lindur për eksplorim.

Historitë e përcjella nëpër breza kanë kontribuar në përjetësimin e besimit tek e mbinatyrshmen. Folklori dhe legjendat krijojnë një lidhje me të kaluarën tonë, duke na lidhur me qytetërimet e lashta dhe interpretimet e tyre të së panjohurës. Këto rrëfime na ndezin imagjinatën dhe vazhdojnë të formojnë perceptimin tonë për atë që qëndron përtej asaj që mundemi të kuptojmë.

Ka disa përvoja në jetë që nuk mund të shpjegohen kollaj nga shkenca apo logjika. Janë ato momente kur ndjen një prani ose je dëshmitar i diçkaje të jashtëzakonshme, që të bën të vësh në dyshim kufijtë e njohurive tona.

E mbinatyrshme ofron një ndjenjë shprese dhe rehatie. Besimi në diçka më të madhe se vetja na jep ngushëllim në kohë pasigurie dhe shërben si një kujtesë se jeta ka më shumë sesa ajo që duket.

Për disa, është çështje besimi. Besimi në një fuqi më të lartë ose ndërhyrje hyjnore mund t’i shtyjë njerëzit t’i atribuojnë disa ngjarje ose dukuri forcave të mbinatyrshme.

E mbinatyrshmja shërben gjithashtu si një mënyrë për të eksploruar thellësitë e imagjinatës sonë. Na lejon të përsiatim për mundësitë që ekzistojnë përtej asaj që mund të kuptojmë aktualisht, duke zgjeruar kufijtë e të kuptuarit tonë.

Edhe brenda komunitetit shkencor, ka studiues që eksplorojnë të panjohurën, duke hetuar fenomene paranormale dhe të pashpjegueshme. Ndërsa skeptikët mund të vënë në dyshim metodat e tyre, këta shkencëtarë përpiqen të zbulojnë të vërtetën pas mistereve që vazhdojnë të na magjepsin.

Pra, pse njerëzit ende besojnë në misteret dhe të mbinatyrshmen? Ndoshta është etja jonë e pashuar për dije, dëshira jonë për një lidhje me diçka përtej vetvetes, ose thjesht joshja e së panjohurës. Për sa kohë që ka ende pyetje që presin përgjigje, misteret dhe e mbinatyrshmja do të vazhdojnë të magjepsin shpirtin njerëzor./bota.al

The post Pse njerëzit besojnë ende tek e mistershmja dhe e mbinatyrshmja? appeared first on Albeu.com.