Vizita e politikanes amerikane Nancy Pelosi ka shkaktuar tensione të reja midis Tajvanit të vetëqeverisur dhe Kinës, e cila pretendon se ishulli është pjesë e territorit të saj. Korrespondentët e BBC vlerësojnë rëndësinë e përgjigjes kryesore të Kinës, stërvitjet e saj ushtarake me zjarr të vërtetë rreth ishullit, dhe sesi të dyja palët i shohin ato.

Normalja e re

Përfaqësuesit e linjës së ashpër në nivelet e larta të Partisë Komuniste Kineze ndoshta do të ishin mjaft të kënaqur me vendin ku i la vizita e Nancy Pelosit, e cila u dha atyre një dritare dhe ata e përdorën atë.

Një seri masash ushtarake më ekstreme rreth Tajvanit tani janë futur në fushën e “pranueshmërisë”.

Këto lëvizje, duke përfshirë lëshimin e raketave mbi ishull, janë bërë “të pranueshme” jo sepse komuniteti ndërkombëtar i miraton ato, por sepse ato kanë ndodhur dhe Pekini ia ka dalë mbanë, raporton albeu.com.

Sa herë që Ushtria Çlirimtare Popullore (PLA) fluturon avionë luftarakë më afër, ose në numër më të madh, përtej ngushticës së Tajvanit, ky bëhet standardi i ri.

Për më tepër, vetë ideja që Kina kontinentale mund të sulmojë një ditë Tajvanin për të kapur territorin me forcë, tani po konsiderohet si një mundësi e mundshme nga shumë më tepër kinezë.

Përsëri, kjo shihet si një fitore për ata që duan të ndodhë.

Strategji të tjera, më paqësore për arritjen e asaj që ministri i Jashtëm i Kinës Wang Yi e përshkroi si “kthimi i Tajvanit në atdheun” nuk po diskutohen aktualisht, ose sigurisht jo në ndonjë detaj.

Një përfitim anësor i kësaj shfaqjeje madhështore, me zjarr të drejtpërdrejtë nga PLA ka qenë gjithashtu përshpejtimi i besimit globalisht se ngritja ushtarake e Kinës është e pandalshme, kjo ndoshta mund të frikësojë fqinjët e Azisë Juglindore që kanë pretendime rivale për Detin e Kinës Jugore.

Këto stërvitje të mëdha ushtarake do të kishin marrë një planifikim. Është e vështirë të imagjinohet që gjeneralët i konceptuan ato, krejt papritur, kur u zbulua se Pelosi po planifikonte një vizitë në Tajvan.

Ajo që duket më e mundshme është se ata i kishin gati planet dhe i nxorrën nga sirtari sepse u shfaq mundësia.

Siç tha një nacionalist në Pekin kur u intervistua në rrugë javën e kaluar, “Faleminderit shoqja Pelosi”!

Megjithatë, do të ishte e rrezikshme nëse qeveria kineze do të përfshihej shumë në retorikën e saj luftarake dhe do të fillonte të bindte veten se kapja dhe mbajtja e Tajvanit mund të ishte relativisht e lehtë, sesa një ngjarje e ashpër, e përgjakshme, katastrofike.

Disa analistë madje mendojnë se këto lojëra luftarake kanë ndihmuar ushtrinë tajvaneze dhe amerikane në përgatitjen e strategjive të mbrojtjes për të shmangur çdo sulm nga kontinenti.

Por stërvitjet nuk ishin të mjaftueshme për qeverinë e presidentit Xi Jinping. Të premten në mbrëmje, ministria e jashtme njoftoi se Kina po pezullonte bashkëpunimin me SHBA-në për krimin ndërkufitar, duke përfshirë narkotikët dhe sigurinë detare; dhe se i gjithë dialogu ushtarak i nivelit të lartë SHBA-Kinë do të ndërpritet.

Mediat amerikane kanë raportuar gjithashtu se thirrjet e sekretarit amerikan të Mbrojtjes, Lloyd Austin dhe gjeneralit Mark Milley, kryetar i shefave të përbashkët të shtabit, kanë mbetur pa përgjigje nga pala kineze.

Më e rëndësishmja, Pekini ka pezulluar bashkëpunimin me Uashingtonin për ndryshimet klimatike. Emetuesit më të mëdhenj të karbonit në botë nuk po flasin.

Tensionet sigurisht që janë rritur pas vizitës së Pelosit, por qeveria e Xi duket se e pëlqen kështu, të paktën tani për tani.

Një luftë fjalësh

Ditët e fundit, një pjesë e madhe e vëmendjes ka qenë tek fishekzjarrët ushtarakë që po lëshohen rreth Tajvanit. Por po aq të rëndësishme janë edhe fjalët nga Pekini që kanë shoqëruar stërvitjet.

Ministri i Jashtëm i Kinës, Ëang Yi, ka vënë në dukje një grup të vogël politikanësh tajvanezë të cilët ai i ka etiketuar “forcat separatiste të Tajvanit”.

Në krye të kësaj liste është presidentja e Tajvanit Tsai Ing-ëen. Ajo është veçuar për mospërfillje të veçantë. Ministri Ëang e quajti atë një “pasardhëse të padenjë të kombit kinez”, me fjalë të tjera, një tradhtare.

Qëllimi është të përpiqet të ndajë masën e popullit tajvanez, për të cilin Pekini thotë se nuk janë armiku, nga “klika” e vogël që pretendon se po përpiqet të shkëputë Tajvanin nga atdheu.

Problemi për Pekinin është se ky version i Tajvanit është plotësisht në kundërshtim me realitetin. Sondazhet e fundit tregojnë se një shumicë dërrmuese e tajvanezëve kundërshtojnë çdo lloj bashkimi me Kinën dhe një shumicë e madhe dhe në rritje e konsiderojnë veten “tajvanezë” dhe jo “kineze”.

Sipas Wang Yi, kjo është për shkak se qeveria e Tsai Ing-Wen ka bërë “të gjitha përpjekjet për të promovuar de-sinicizimin” dhe duke u përpjekur të krijojë “dy Kina” ose “një Kinë, një Tajvan”.

Kjo është arsyeja pse ne kemi dëgjuar ambasadorin kinez në Francë duke thënë se pasi Tajvani të “ribashkohet” me Kinën, njerëzit tajvanez “do të kenë nevojë për riedukim”. Sipas tij, atyre u është “shpëlarë truri” duke besuar se nuk janë kinezë.

Përsëri, kjo është plotësisht në kundërshtim me realitetin. Tajvani është një shoqëri e hapur ku njerëzit janë të lirë të lexojnë çfarë të duan, të mendojnë çfarë të duan dhe të votojnë për atë që duan.

Pyetja tani është: çfarë ndikimi do të ketë e gjithë kjo?

Objektivi i Pekinit është të frikësojë tajvanezët që të votojnë kundër partisë së Presidentes Tsai në zgjedhjet e ardhshme në 2024. Ata do të donin të shihnin në pushtet KMT (Kuomintang) më miqësore me Kinën.

Kina po bën gjithashtu kërcënime të drejtpërdrejta ndaj liderëve të biznesit tajvanez, shumë prej të cilëve kanë investime të mëdha në territorin kinez. Atyre u thuhet se duhet “të zgjedhin anën e duhur”.

Pekini ka provuar më parë këto lloj taktikash dhe ato nuk kanë qenë shumë të suksesshme. Shumë biznese tajvaneze do të dëmtohen nga sanksionet e Pekinit, veçanërisht fermerët e frutave. Industria turistike tashmë është duke u dëmtuar nga embargoja e Kinës ndaj turistëve kontinental që vijnë në Tajvan.

Por nëse provat e ditëve të fundit janë diçka për të shkuar, qëndrimet tajvaneze ndaj Pekinit duket se do të forcohen më tej./Përshtati në shqip, albeu.com

The post Kinë-Tajvan: Çfarë mësuam nga stërvitjet e Pekinit rreth ishullit appeared first on Albeu.com.