Guénaël Mettraux, gjyqtari zviceran që bënte pjesë në trupin gjykues prej tre anëtarësh i cili më 16 shtator e dënoi ish-udhëheqësin e Kosovës, Hashim Thaçi, me 25 vjet heqje lirie, tani po synon një nga pozicionet kyçe në sistemin e drejtësisë penale globale.

Zvicra e ka propozuar zyrtarisht Mettraux për postin e gjyqtarit në Gjykatën Penale Ndërkombëtare (ICC) në Hagë, për një mandat që shtrihet nga viti 2027 deri në 2036. Procesi zgjedhor është planifikuar të mbahet në muajin dhjetor të vitit aktual. Suksesi i tij do të shënonte një moment historik, duke e bërë atë gjyqtarin e parë me origjinë zvicerane në këtë institucion.

E përditshmja zvicerane Blick ka shtruar hapur pyetjen nëse rruga profesionale e Mettraux mund të ndërpritet në të ardhmen me një proces gjyqësor kundër presidentit rus, Vladimir Putin.

Nga çështja Thaçi drejt ICC-së

Aktualisht, Mettraux shërben si gjyqtar në Dhomat e Specializuara të Kosovës, ku ishte anëtar i Panelit Gjykues II, së bashku me kolegët e tij Charles L. Smith III dhe Christoph Barthe, një përbërje kjo e vërtetuar nga të dhënat zyrtare të gjykatës.

Më 16 shtator, ky panel shpalli aktgjykimin fajësues për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin, duke i gjetur përgjegjës për disa krime lufte. Dënimet e shqiptuara ishin 25 vjet burg për Thaçin dhe Krasniqin, 18 vjet për Veselin dhe 13 vjet për Selimin.

Vetëm pak kohë pas këtij vendimi, kandidatura e Mettraux për në ICC është bërë sërish qendër e vëmendjes në shtypin zviceran.

Qeveria zvicerane e përkrah fuqishëm nominimin e tij. Në profilin e kandidaturës theksohet karriera e tij mbi 25-vjeçare në fushën e së drejtës penale ndërkombëtare dhe angazhimi i tij në gjashtë mekanizma të ndryshëm, përfshirë vetë ICC-në, Gjykatën Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, atë për Ruandën dhe Dhomat e Specializuara të Kosovës.

Për një segment të opinionit publik në Kosovë, i cili pas dënimit të Thaçit dhe të bashkëakuzuarve ka shprehur skepticizëm mbi prirjet dhe influencat mbi Gjykatën Speciale, synimi i Mettraux për në ICC krijon një kontrast të habitshëm: i njëjti gjyqtar që kontribuoi në dënimin e Thaçit, potencialisht mund të gjendet një ditë duke shqyrtuar një rast kundër Vladimir Putinit.

Rasti Putin

Që prej 17 marsit 2023, presidenti rus Vladimir Putin është në shënjestër të një urdhër-arresti të lëshuar nga ICC-ja.

Sipas gjykatës, ekzistojnë baza të forta për të besuar se ai mban përgjegjësi penale individuale për krimin e dyshuar të luftës, konkretisht deportimin dhe zhvendosjen e kundërligjshme të fëmijëve nga zonat e okupuara ukrainase drejt Rusisë. Këto pretendime nuk janë shqyrtuar ende në një proces të plotë gjyqësor dhe Putini vijon të jetë jashtë kapjes fizike të autoriteteve të gjykatës.

Pikërisht kjo rrethanë e ka shtyrë gazetën Blick të ngrejë skenarin që, nëse Mettraux siguron një vend në ICC dhe nëse Putin del ndonjëherë para drejtësisë, gjyqtari zviceran mund të jetë një kandidat potencial për t’u bërë pjesë e panelit gjykues për këtë çështje. Megjithatë, për momentin nuk ka asnjë tregues se Mettraux do t’i caktohej pikërisht këtij rasti.

Dy institucione të vecanta në Hagë

Duhet sqaruar një dallim thelbësor: Dhomat e Specializuara të Kosovës, ku Mettraux trajtoi çështjen Thaçi dhe të tjerët, dhe Gjykata Penale Ndërkombëtare janë dy organe të pavarura, pavarësisht se të dyja e kanë selinë në Hagë.

ICC-ja është një gjykatë e përhershme me karakter ndërkombëtar, e cila merret me gjenocid, krime kundër njerëzimit, krime lufte dhe, në rrethana specifike, me krimin e agresionit. Hetimet për situatën në Ukrainë kanë nisur që në mars të vitit 2022.

Mettraux, i cili është 52 vjeç, ka një të kaluar të gjerë si avokat, këshilltar ligjor dhe ekspert në një sërë gjyqesh ndërkombëtarë. Materialet e kandidaturës së tij tregojnë gjithashtu se ai zotëron rreth 12 vjet përvojë të drejtpërdrejtë me mekanizmat proceduralë të ICC-së.

The post Gjyqtari zviceran që dënoi Thaçin kandidon për në Gjykatën Ndërkombëtare Penale – A do të përballej një ditë me Putinin? appeared first on Albeu.com.

Guénaël Mettraux, gjyqtari nga Zvicra që bëri pjesë në trupin gjykues për rastin e ish-presidentit Hashim Thaçi, tani synon një pozicion kyç në sistemin e drejtësisë ndërkombëtare. Më 16 shtator, së bashku me dy kolegët e tij, ai dha dënimin prej 25 vitesh burg për Thaçin.

Zyrtarisht, Mettraux është kandidati i propozuar nga shteti zviceran për një vend si gjyqtar në Gjykatën Penale Ndërkombëtare (ICC) në Hagë, për periudhën 2027–2036. Procesi zgjedhor është parashikuar të mbahet në muajin dhjetor të vitit aktual. Në rast se fiton, ai do të ishte qytetari i parë zviceran që mban këtë detyrë në ICC.

E përditshmja zvicerane Blick ka shtruar pyetjen nëse Mettraux mund të thirret një ditë për të gjykuar edhe presidentin rus, Vladimir Putin.

Aktualisht, Mettraux shërben si gjyqtar në Dhomat e Specializuara të Kosovës, ku ishte pjesëtari i Panelit Gjykues II, së bashku me gjyqtarët Charles L. Smith III dhe Christoph Barthe. Ky informacion mbështetet nga të dhënat zyrtare të kësaj gjykate.

Në vendimin e 16 shtatorit, paneli i shpalli fajtorë për krime lufte Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin. Dënimet ishin: 25 vjet burg për Thaçin dhe Krasniqin, 18 vjet për Veselin dhe 13 vjet për Selimin.

Pas këtij vendimi, kandidatura e Mettraux për në ICC është vënë sërish në qendër të vëmendjes nga shtypi në Zvicër.

Qeveria zvicerane e përkrah haptazi emërimin e tij. Në profilin e kandidaturës theksohet se ai zotëron më shumë se një çerek shekulli përvojë në fushën e drejtësisë penale ndërkombëtare, duke shërbyer në gjashtë organe të ndryshme, përfshirë ICC-në, tribunalet për konfliktet në ish-Jugosllavi dhe Ruandë, si dhe Dhomat e Specializuara të Kosovës.

Që nga data 17 mars 2023, presidenti rus Vladimir Putin është në shënjestër të një urdhërarresti të lëshuar nga ICC. Sipas gjykatës, ka elemente të mjaftueshme për të besuar se Putin mban përgjegjësi penale personale për krimin e luftës që lidhet me deportimin dhe zhvendosjen e paligjshme të fëmijëve nga territoret e okupuara ukrainase drejt Rusisë. Këto akuza ende nuk janë shqyrtuar në një proces gjyqësor dhe Putini ndodhet përtej kapjes fizike të gjykatës.

Pikërisht këtu bazohet supozimi i gazetës Blick: nëse Mettraux arrin të zgjidhet në ICC dhe nëse një ditë Putini del para kësaj gjykate, gjyqtari zviceran mund të ishte potencialisht anëtar i trupit gjykues për një çështje të tillë. Megjithatë, për momentin nuk ka asnjë tregues se ai do të caktohej në dosjen e udhëheqësit rus.

Duhet sqaruar se Dhomat e Specializuara të Kosovës, aty ku Mettraux trajtoi çështjen Thaçi dhe të tjerët, dhe Gjykata Penale Ndërkombëtare janë dy entitete krejt të veçanta, pavarësisht se të dyja operojnë nga Haga.

ICC funksionon si një gjykatë e përhershme me mandat për të ndjekur gjenocidin, krimet kundër njerëzimit, krimet e luftës dhe, në rrethana të veçanta, krimin e agresionit. Hetimi për situatën në Ukrainë është i hapur që prej marsit 2022.

Mettraux, 52 vjeç, ka një karrierë të mëparshme si avokat, këshilltar ligjor dhe ekspert në një sërë gjykimesh ndërkombëtare. Sipas dosjes së tij të kandidaturës, ai ka grumbulluar rreth 12 vjet eksperiencë specifike me mekanizmat e vetë ICC-së.

The post Gjyqtari zviceran që dënoi Thaçin synon Gjykatën Ndërkombëtare Penale – a do të përballet me rastin Putin? appeared first on Albeu.com.

Gjyqtari amerikan Charles L. Smith III kryesoi trupin gjykues të Dhomave të Specializuara në Hagë që shpalli aktgjykimin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. Po atë ditë, Shtetet e Bashkuara bënë të ditur se e respektojnë vendimin dhe u kërkuan të gjitha palëve ta pranojnë atë.

Smith nuk ishte i vetmi gjyqtar që mori pjesë në vendimmarrje. Krahas tij, paneli përbëhej nga gjyqtarët Christoph Barthe dhe Guénaël Mettraux, kurse Fergal Gaynor kishte rolin e gjyqtarit rezervë.

Pas shpalljes së aktgjykimit, një zëdhënës i Departamentit Amerikan të Shtetit deklaroi se SHBA-ja e respekton vendimin e Dhomave të Specializuara dhe u bëri thirrje të gjitha palëve që ta pranojnë atë. Qëndrimi i Uashingtonit është raportuar edhe nga “Bota Sot”.

Reagimi amerikan nuk do të thotë se Shtetet e Bashkuara e kanë hartuar apo marrë aktgjykimin. Gjyqtarët e Dhomave të Specializuara e ushtrojnë detyrën në mënyrë të pavarur, ndërsa vendimi i përket panelit gjykues.

Charles L. Smith III është shtetas i Shteteve të Bashkuara dhe figuron në listën e gjyqtarëve të Dhomave të Specializuara që prej 7 shkurtit 2017.

Biografia e tij zyrtare tregon se nga viti 2010 deri më 2013 ai shërbeu si gjyqtar i EULEX-it. Gjatë së njëjtës periudhë ishte gjithashtu anëtar i Gjykatës Supreme të Kosovës.

Në periudhën 2011–2012, Smith u zgjodh zëvendëspresident i Asamblesë së Gjyqtarëve të EULEX-it, ndërsa në vitin 2013 mori detyrën e presidentit të saj.

Përpara angazhimit në Kosovë, ai kishte ndërtuar një karrierë të gjatë brenda sistemit të drejtësisë në SHBA. Në vitin 1990 u emërua gjyqtar në Distriktin e Katërt Gjyqësor të shtetit amerikan të Iowa-s, ndërsa nga viti 1996 deri më 2010 mbajti postin e kryegjyqtarit.

Nga viti 1970 deri më 1989, Smith ushtroi profesionin e avokatit, duke trajtuar çështje civile, penale, biznesore dhe tatimore. Arsimin juridik e përfundoi në Universitetin Creighton në Shtetet e Bashkuara.

Në përvojën e tij profesionale përfshihet edhe puna si ndërmjetësues dhe arbitër. Prej prillit të vitit 2020, ai mban njëkohësisht pozitën e zëvendëspresidentit të Dhomave të Specializuara.

Smith ka qenë më parë në krye edhe të trupit gjykues në çështjen kundër Hysni Gucatit dhe Nasim Haradinajt.

Vendimi për Thaçin, Veselin, Krasniqin dhe Selimin është aktgjykim i shkallës së parë. Palët gëzojnë të drejtën ta kundërshtojnë atë përmes procedurës së apelit.

The post Charles Smith, amerikani që drejtoi trupin gjykues, dhe reagimi i SHBA-së pas aktgjykimit appeared first on Albeu.com.