mjedisi Archives - Albeu.com

INSTAT: Qeveria çon për mjedisin më pak se 2% të taksave që mbledh në këtë fushë

V K — Wed, 03 Dec 2025 07:56:14 +0000

Qeveria shqiptare grumbullon më shumë se 600 milionë euro taksa mjedisore, por nuk çon për mbrojtjen e mjedisit as 2 për qind të tyre referuar të dhënave zyrtare.

Sipas INSTAT në vitin 2023 të ardhurat nga taksa mjedisore arritën në 60.4 miliardë lekë ose rreth 620 milionë euro.

Në të njëjtin vit programi për mbrojtjen e mjedisit në Ministrinë e Turizmit dhe Mjedisit, ishte vetëm 970 milionë lekë ose 1.7% e të ardhurave që mblidhen nga taksat mjedisore.

Gati 90 për qind e taksave mjedisore janë kontribut i taksave në sektorin e energjisë dhe atë të transportit.

Teksa çështjet mjedisore janë duke u bërë vitit pas viti më të mprehta për menaxhim ato nuk po marrin vëmendjen e duhur nga qeveria me financime, në një kohë që ndryshimet e klimës po kthehen në një rrezik real për qëndrueshmërinë ekonomike.

Vetëm përmbytjet e muajit nëntor kanë krijuar dëme që përllogaritën në miliona në euro në bujqësi dhe në asetët fizike të infrastrukturës publike.

Parimisht të ardhurat nga taksat mjedisore ekzistojnë për të mbrojtur mjedisin, por në praktikë, ato hyjnë në arkën e përgjithshme të shtetit njësoj si çdo taksë tjetër dhe nuk kanë detyrimisht kanë destinacion të dedikuar për mjedisin.

Edhe në vendet e BE vetëm një pjesë relativisht e vogël e taksave mjedisore përfundon në investime konkrete për mbrojtjen e mjedisit si, reduktimi i ndotjes së ajrit, restaurimi i biodiversitetit.

Vlerësimet tregojnë se në shumë vende të BE-se shpenzimet për mbrojtjen e mjedisit nuk arrijnë as 50 për qind te të ardhurave te grumbulluara nga taksat mjedisore, por në Shqipëri ky raport nuk është as 2%.

Në vitin 2023 të ardhurat nga taksat e mjedisit zunë 9.4% te të ardhurave buxhetore.

Në BE Greqia dhe Bullgaria mbledhin më shumë taksa për mjedisin, por ato që shpenzojnë më shumë fonde buxhetore për çështjet mjedisore janë Gjermania, Franca dhe Italia.

Fondi Monetar Ndërkombëtar i sheh taksat dhe shpenzimet mjedisore si një instrument ekonomik që duhet të funksionojë jo vetëm për të mbrojtur mjedisin, por edhe për të ruajtur stabilitetin fiskal të vendeve.

Por gjithashtu FMN mbështet taksimin e karbonit dhe taksa të tjera për ndotjen, duke i konsideruar ato si mënyrat më efikase për të ulur emetimet dhe për të orientuar ekonominë drejt energjive të pastra.

Sipas Fondit taksat e mjedisit duhet të kthehen në investime që prodhojnë përfitime afatgjata.

Pavarësisht nëse përdoren për zgjerimin e transportit publik, përmirësimin e menaxhimit të mbetjeve, për energji të rinovueshme apo për mbështetjen e familjeve të cenueshme që preken nga çmimet më të larta të energjisë, shpenzimet që burojnë nga taksat mjedisore duhet të krijojnë një cikël pozitiv ekonomik dhe social.

FMN nënvizon se, investimet e tilla rrisin produktivitetin, ulin kostot shëndetësore të ndotjes dhe i bëjnë vendet më të qëndrueshme ndaj krizave klimatike./ Monitor

The post INSTAT: Qeveria çon për mjedisin më pak se 2% të taksave që mbledh në këtë fushë appeared first on Albeu.com.

Banka e Shqipërisë përgatit udhëzuesin e parë për rreziqet financiare të lidhura me klimën dhe mjedisin, ja çfarë përfshin

V K — Wed, 04 Sep 2024 06:51:01 +0000

Bankat duhet të integrojnë rreziqet klimatike në kuadrin e përgjithshëm të administrimit të rrezikut, për të shmangur humbjet e papritura.

Rreziqet e lidhura me klimën dhe mjedisin mund të kenë një ndikim të drejtpërdrejtë në veprimtarinë e biznesit të bankave.

Bankat duhet të identifikojnë rreziqet që vijnë nga ndryshimet klimatike dhe degradimi mjedisor në nivel sektorësh kryesorë, apo zonash gjeografike si dhe në nivel produktesh e shërbimesh që ofron ose planifikon të ofrojë, duke marrë në konsideratë që disa nga këto rreziqe mund të materializohen gjatë një periudhe kohe afatmesme ose afatgjatë.

Rreziqet e lidhura me klimën dhe mjedisin mund të ndikojnë, për shembull, në rritjen ekonomike, punësimin ose çmimet e pronave në nivel kombëtar, rajonal ose lokal.

Ngjarjet e motit mund të shkaktojnë thatësira ose përmbytje që ndikojnë në prodhimin bujqësor të një rajoni, kërkesën për banesa ose në vlerën e kolateralit, në nivel kombëtar, rajonal ose lokal.

Paralelisht, konkurrenca ndikohet nga zhvillimi i një tregu financimi të gjelbër dhe preferencat e konsumatorëve zhvendosen nga mallrat dhe shërbimet me emetim të lartë karboni ose ndryshe ndotëse, drejt produkteve dhe shërbimeve me emetim të ulët karboni ose ndryshe “të gjelbra”.

Në identifikimin e rreziqeve, një bankë mund të kategorizojë klientët ose portofolet e saj sipas ekspozimeve ndaj rrezikut klimatik.

Për shembull, grupimi gjeografik mund të ndihmojë në identifikimin e ekspozimeve që janë të ekspozuara ndaj rreziqeve të larta fizike, si rreziku i lartë i përmbytjeve ose thatësirës.

Bankat duhet të marrin në konsideratë edhe ndikimin që mund të kenë në mjedis strategjia e zhvillimit dhe modeli i tyre i biznesit, për shembull, nëpërmjet matjes dhe kufizimit të emetimeve të gazrave serë ose efikasitetin e burimeve të portofoleve të saj kryesore, ose që rrjedhin nga aktivitetet e tyre.

Bankat duhet të vlerësojnë nëse do të zhvillojnë produkte të qëndrueshme, që konsiderohen të jenë më rezistente ndaj rreziqeve të lidhura me klimën dhe mjedisin.

Këto përfshijnë produkte të emërtuara zakonisht si “të gjelbra”.

Bankat mund të përdorin produkte të tilla, si një mjet për të arritur objektivat e saj të rrezikut të lidhura me klimën dhe mjedisin dhe të rregullojë modeline saj të biznesit dhe përbërjen e portofolit.

Për shembull, banka mund të vendosë objektiva strategjikë ose limite në lidhje me ekspozimet e saj ndaj aktiviteteve ose sektorëve të caktuar ekonomikë.

Më tej, banka duhet të ketë parasysh se vendosja e objektivave strategjik ka të ngjarë të ndryshojë profilin e saj të përgjithshëm të rrezikut, duke rezultuar në nevojën për të rishikuar oreksin e saj ndaj rrezikut.

The post Banka e Shqipërisë përgatit udhëzuesin e parë për rreziqet financiare të lidhura me klimën dhe mjedisin, ja çfarë përfshin appeared first on Albeu.com.

A janë gati të fluturojnë avionët elektrikë?

Xh — Thu, 02 Feb 2023 19:12:49 +0000

Mund të jetë revolucioni më i madh në industrinë e aviacionit që nga shpikja e motorit reaktiv, por ka ende shumë rrugë përpara aeroplanëve elektrikë të pasagjerëve përpara se ato të ngrihen në qiell.

Ajo që Concorde arriti në mesin e modeleve të avionëve me karburant, domethënë të qenit avioni më i bukur i të gjitha kohërave, mund të përsëritej nga një avion elektrik i quajtur Alice në epokën e makinave fluturuese me bateri. Avioni elektrik i pasagjerëve përfundoi udhëtimin e tij të parë më 27 shtator 2022, në aeroportin Moses Lake në shtetin amerikan të Uashingtonit.

Alice është deri tani i vetmi aeroplan pasagjerësh i zhvilluar nga e para dhe i aftë për të fluturuar me fuqi baterie. Ai u konceptua nga Eviation, një kompani e themeluar në Izrael dhe tani e bazuar në Paqësorin Veriperëndimor të Shteteve të Bashkuara.

Avioni me nëntë vende ka një pamje shumë tërheqëse. Dizajni i tij estetik, megjithatë, është qëllimisht duke kërkuar të optimizojë karakteristikat e tij të fluturimit. Nuk gjejmë më trupin tipik me krahë dhe një bisht të ngjitur, por më tepër duket si një balenë e dobët me një hundë të prerë thellë, e rrafshuar drejt fundit dhe një trup që zvogëlohet në pjesën e pasme.

Fluturimi i parë i Alice në SHBA

Vetë forma e avionit krijon ngritje shtesë për të ndihmuar në shkëputjen e peshës së madhe të baterive nga toka. Në bishtin në formë T-je janë instaluar dy motorë elektrikë Magni650, të cilët japin 644 kilovat secili, duke mundësuar një shpejtësi prej 407 kilometrash në orë.

Ngarkesa të rënda dhe mbushje me porosi

Problemi më i madh i fluturimit elektrik vazhdon të pengojë Alice: Bateritë janë shumë të mëdha dhe shumë të rënda dhe nuk japin energji të mjaftueshme për udhëtime efikase dhe të zgjatura.

Pas fluturimit të parë të suksesshëm, një udhëtim jo më shumë se tetë minuta, kompania uli në mënyrë drastike distancën e pritshme të udhëtimit të Alice nga 815 kilometra në 445 kilometra. Kjo do të thotë se avionët elektrikë mund të vendosen vetëm në tregje të veçanta, por megjithatë ato janë të kërkuara, tha për DW Björn Nagel, drejtor i Institutit për Arkitekturën e Sistemit në Aeronautikë (DLR) në Hamburg. “Fluturimi thjesht elektrik duket shumë joshës, pasi ka një shkallë shumë të lartë efikasiteti, afër 90% nëse i karikoni bateritë vetëm me energjinë e erës”, tha Nagel.

Dërgesat e para të Alice për klientët janë planifikuar për në vitin 2027 nëse “teknologjia e baterive evoluon ashtu siç e presim ne,” tha CEO i Eviation, Gregory Davis. Ai shtoi se certifikimi i avionit gjithashtu do të duhet të shkojë sipas planit.

Tashmë ka disa klientë të parë: Cape Air nga verilindja e SHBA-së, e cila ishte një prej klienteve të para, e angazhuar për të blerë 75 avionë Alice. Firma e çarterit të avionëve GlobalX Airlines kërkon 50. Deutsche Post ka njoftuar porosi për 12 nga versionet e ngarkesave të avionit për filialin e saj DHL.

Ekziston gjithashtu një linjë ajrore gjermane pasagjerësh në librin e porosive, Evia Aero, një startup dhe “linjë ajrore rajonale e qëndrueshme” nga Bremeni, e cila nënshkroi një mandat për të blerë 25 avionë. Në fund të vitit 2022, klienti i parë kryesor i linjës ajrore të pasagjerëve Eviation, Air New Zealand, nënshkroi kërkesën për 23 avionë elektrikë.

Avioni elektrik i Tecnam në shërbim të shoqërisë ajrore skandinave Wideroe

Nxitja e prodhimit të avionëve elektrikë është gjithashtu një fokus i grupit të kërkimit të aviacionit në Mynih, ku, për shembull, gjiganti i hapësirës ajrore Airbus po provon një sërë zgjidhjesh hibride për taksitë ajrore dhe aeroplanët e tjerë në qendrën e tij në Ottobrunn.

Jo shumë larg nga atje, Rolls-Royce Electrical është “teknologjia pioniere e qëndrueshme e avionëve elektrikë për të fuqizuar tregjet urbane dhe rajonale të qarkullimit ajror të së nesërmes”.

Laboratori i provës i kompanisë britanike të hapësirës ajrore ndodhet shumë i siguruar pas dyerve të trasha të çelikut, ku aktualisht po prodhohet një prototip i Rolls-Royce RRP200D. Motori i avionit shpresohet të nxisë revolucionin më të madh në avancimin që nga shpikja e motorit reaktiv në 1937.

Po bëhet revolucion i aviacionit?

Vetë motori nuk është vërtet mbresëlënës, një unazë metalike aq e madhe sa një rrotë vagoni me një lloj bobine me pesë krahë që rrotullohet brenda timonit. Ky është rotori me magnet dhe kushineta, dhe që tregon një shkallë thuajse të pabesueshme minimalizmi, krahasuar me përbindëshat komplekse të motorëve të avionëve me djegie, të përbërë nga rreth 18,000 pjesë lëvizëse. Në një motor avioni elektrik, ka vetëm 18 pjesë lëvizëse, duke nënvizuar ndryshimin dramatik mbi të cilin po punojnë Rolls-Royce dhe industria e aviacionit.

Kërkimi për një aeroplan të qëndrueshëm me bateri ka përparuar paksa, por modelet ekzistuese të avionëve janë ende shumë larg aftësisë për të përballuar operacionet e përditshme të fluturimit. Ndryshe nga industria e makinave, është ende e pamundur të forcohen avionët me fuqinë e gjelbër për të arritur qëllimin ambicioz të industrisë për fluturime më miqësore ndaj klimës deri në vitin 2035.

“Për sa i përket avionëve elektrikë të pasagjerëve, ne jemi shumë pesimistë”, tha Nagel.

Elektromotori i Rolls Royce

Në Rolls-Royce, megjithatë, inxhinierët janë më optimistë. Nga viti 2026, ata shpresojnë të ofrojnë dy nga motorët e tyre RRP200D për transportuesin rajonal norvegjez Wideroe, i cili dëshiron të operojë një aeroplan me helikë të ndërtuar në Itali me nëntë vende të quajtur Tecnam P-Volt në fluturimet e planifikuara. “Nëse është i suksesshëm, motori do të gumëzhijë lehtë,” tha Stefan Breunig, kreu i strategjisë në Rolls-Royce Electrical, duke shtuar se studiuesit aktualisht po testojnë një gjenerator 2.5 megavat që supozohet të fuqizojë avionë më të mëdhenj rajonalë me deri në 50 vende.

Probleme të vazhdueshme të baterisë

Fillimisht, avioni elektrik i lehtë P-Volt i Tecnam nuk do të jetë në gjendje të fluturojë më shumë se 150 kilometra me një bateri plotësisht të ngarkuar, duke përfshirë një rezervë energjie të detyrueshme prej 30 minutash. Kjo mund të jetë e mjaftueshme për të shërbyer disa rrugë me distanca të shkurtra në Norvegji, por do të kishte pak përdorim diku tjetër.

“Unë jam skeptik për fluturimet elektrike për shkak të kufizimeve të rrezes,” tha për DW Lars Enghardt, drejtor i Institutit të Motorëve Aero Elektrifikuar të DLR në Cottbus. Enghardt tha se DLR nuk parashikon “bateri me densitet energjie të rritur ndjeshëm në të ardhmen e afërt”.

Kufizimet e rrezes së shtytjes thjesht elektrike, tha ai, do të ofronin mundësi të kufizuara në tregje të veçanta si Norvegjia. Por, në rrugë më të gjata me avionë më të mëdhenj, konceptet hibride-elektrike mund të jenë mënyra për të avancuar më tej.

Pikëpamja skeptike e Enghardt për fluturimet elektrike nuk po e pengon, megjithatë, shefin e teknologjisë së Rolls-Royce, Grazia Vittadini, i cili tha për DW se prodhuesi i motorëve reaktiv është “serioz” për fluturimet elektrike. “Ne do të gjejmë aplikacione të dobishme për të, hap pas hapi,” tha Vittadini, i cili është nga Italia dhe dikur ka punuar për Airbus.

Vittadini parashikon mundësi të mëdha deri në vitin 2030. “Ne do të shohim avionë tërësisht elektrikë me deri në 30 vende që fluturojnë,” tha Vittadini. “Për ne,” shtoi ajo, “Norvegjia do të jetë kryesuesja absolute në Evropë”./DW/

The post A janë gati të fluturojnë avionët elektrikë? appeared first on Albeu.com.

Ndoti mjedisin, pezullim dhe gjobë për “Bankers Petroleum”

admin — Tue, 11 Jan 2022 12:19:56 +0000

Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Territorit, ka njoftuar bllokimin e kompanisë së naftës Bankers Petroleum.

Lajmin e ka bërë të ditur vetë inspektoriati përmes një njoftimi, ku ka njoftuar se subjekti në fjalë nuk ka përmbushur kushtet për mirëmbajtjen e mjedisit.

Njoftimi i IKMT:

Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Territorit ka vijuar punën për mbikëqyrjen dhe kontrollin e zbatimit të legjislacionit në fuqi në fushën e mbrojtjes së mjedisit dhe ndëshkimin e çdo ndërhyrje të paligjshme me pasoja në mjedis.

Në ushtrim të përgjegjësive të veta, IKMT pas ushtrimit të kontrollit në subjektin “BANKERS PETROLIUM ALBANIA LTD” Fier, ka konstatuar që subjekti nuk ka respektuar kushtet e Lejes së Mjedisit për largimin e mbetjeve të rrezikshme dhe si rrjedhojë ka kontaminuar zonën. Ndaj subjektit është vendosur masa administrative dënim me gjobë në vlerën 2 000 000 lekë dhe është pezulluar aktiviteti./albeu.com/

The post Ndoti mjedisin, pezullim dhe gjobë për “Bankers Petroleum” appeared first on Albeu.com.