Edhe pse kombi i Azisë Juglindore është një rajon me rrezik të lartë për tërmete, Tajlanda dhe Kina fqinje, të cilat gjithashtu u prekën nga tërmeti, nuk janë, shkruan BBC.

Kryeqyteti i Tajlandës, Bangkok, ndodhet më shumë se 1,000 km nga epiqendra e tërmetit të së premtes – dhe megjithatë një ndërtesë e papërfunduar shumëkatëshe në qytet u shemb.

Çfarë e shkaktoi tërmetin?

Shtresa e sipërme e tokës është e ndarë në seksione të ndryshme, të quajtura pllaka tektonike, të cilat të gjitha lëvizin vazhdimisht. Disa lëvizin krah njëri-tjetrit, ndërsa të tjerët janë sipër dhe poshtë njëri-tjetrit.

Është kjo lëvizje që shkakton tërmete dhe vullkane.

Mianmari konsiderohet të jetë një nga zonat më “aktive” gjeologjikisht në botë, sepse ndodhet në majë të konvergjencës së katër prej këtyre pllakave tektonike – pllakës euroaziatike, pllakës indiane, pllakës Sunda dhe mikropllakës së Birmanisë.

Himalajet u formuan nga përplasja e pllakës indiane me pllakën euroaziatike dhe cunami i vitit 2004 si rezultat i lëvizjes së pllakës indiane nën mikropllakën e Birmanisë.

Dr Rebecca Bell, një lexuese në tektonikë në Kolegjin Imperial në Londër, tha se për të akomoduar të gjithë këtë lëvizje, formohen gabime – çarje në shkëmb – të cilat lejojnë pllakat tektonike të “rrëshqasin” anash.

Ekziston një gabim i madh i quajtur faji Sagaing, i cili kalon drejtpërsëdrejti përmes Mianmarit nga veriu në jug dhe është i gjatë më shumë se 1200 km (746 milje).

Të dhënat e hershme sugjerojnë se lëvizja që shkaktoi tërmetin e së premtes me magnitudë 7.7 ishte një “rrëshqitje goditëse” – ku dy blloqe lëvizin horizontalisht përgjatë njëri-tjetrit.

Kjo përputhet me lëvizjen tipike të gabimit Sagaing.

Ndërsa pllakat lëvizin pranë njëra-tjetrës, ato mund të ngecin, duke krijuar fërkime derisa të lirohet papritur dhe toka të zhvendoset, duke shkaktuar një tërmet.

Një infografik që tregon pllakat tektonike rreth Mianmarit dhe lëvizjen e tyre, si dhe fajin Sagaing dhe vendndodhjen e tërmetit të së premtes.
Pse u ndje tërmeti kaq larg?

Tërmetet mund të ndodhin deri në 700 km (435 milje) nën sipërfaqe. Ky ishte vetëm 10 km nga sipërfaqja, duke e bërë atë shumë të cekët. Kjo rrit sasinë e lëkundjeve në sipërfaqe.

Tërmeti ishte gjithashtu shumë i madh – me magnitudë 7.7 ballë sipas shkallës së momentit. Ajo prodhoi më shumë energji sesa bomba atomike e hedhur në Hiroshima, sipas Shërbimit Gjeologjik të SHBA.

Madhësia e tërmetit ishte për shkak të llojit të gabimit, tha Dr Bell.

“Natyra e drejtë [e fajit] do të thotë që tërmetet mund të shpërthejnë në zona të mëdha – dhe sa më e madhe të jetë zona e thyerjes që rrëshqet, aq më i madh tërmeti,” shpjegoi ajo.

“Ka pasur gjashtë tërmete me magnitudë 7 ose më shumë në këtë rajon në shekullin e kaluar.”

Ky gabim i drejtë do të thotë gjithashtu se shumë energji mund të bartet në gjatësinë e tij – e cila shtrihet për 1200 km në jug drejt Tajlandës.

Se si ndihen tërmetet në sipërfaqe përcaktohet edhe nga lloji i tokës.

Në tokë të butë – mbi të cilën është ndërtuar Bangkoku – valët sizmike (dridhjet e tokës) ngadalësohen dhe ndërtohen, duke u bërë më të mëdha në madhësi.

Pra, gjeologjia e Bangkokut do ta kishte bërë lëkundjen e tokës më intensive.

Diagrami i hartës që tregon Mianmarin, Tajlandën, Kinën, Bangladeshin dhe Indinë. Dy tërmete janë shënuar me pllakën indiane dhe pllakën euroaziatike të etiketuar dhe vija të kuqe për të shënuar gabimet
Pse u shemb vetëm një kullë në Bangkok?

Ndërsa pamjet dramatike janë shfaqur të ndërtesave të larta në Bangkok që lëkunden gjatë tërmetit – duke trokitur ujë nga pishinat në çati – selia e papërfunduar e zyrës së auditorit të përgjithshëm, distrikti Chatuhak i Bangkok duket të jetë i vetmi rrokaqiell që është shembur.

Përpara vitit 2009, Bangkok nuk kishte një standard gjithëpërfshirës sigurie për ndërtimin e ndërtesave për t’i bërë ballë tërmeteve, sipas Dr Christian Málaga-Chuquitaype, një lektor i lartë në inxhinierinë e tërmeteve në Imperial College London.

Kjo do të thotë se ndërtesat e vjetra do të kishin qenë veçanërisht të cenueshme.

Kjo nuk është e pazakontë, pasi ndërtesat rezistente ndaj tërmeteve mund të jenë më të shtrenjta për t’u ndërtuar dhe Tajlanda, ndryshe nga Mianmari, nuk përjeton shpesh tërmete.

Dr Emily So, një profesoreshë e inxhinierisë arkitekturore në Universitetin e Kembrixhit, vuri në dukje se ndërtesat e vjetra mund dhe janë forcuar, si në Kaliforni, Kanadanë perëndimore dhe Zelandën e Re.

Prof Amorn Pimarnmas, president i Shoqatës së Inxhinierëve Strukturorë të Tajlandës, tha se ndërsa kishte rregullore në 43 provinca për ndërtesat rezistente ndaj tërmeteve, më pak se 10% e ndërtesave vlerësohet të jenë rezistente ndaj tërmetit.

Megjithatë, ndërtesa që u shemb ishte e re – në fakt, ajo ishte ende në ndërtim kur goditi tërmeti – dhe standardet e përditësuara të ndërtimit do të ishin zbatuar.

Dr Pimarnmas tha se dheu i butë i Bangkokut mund të ketë luajtur gjithashtu një rol në shembjen e tij, pasi mund të përforcojë lëvizjet e tokës tre ose katër herë.

Ai shtoi: “Megjithatë, ka supozime të tjera si cilësia e materialit (betoni dhe përforcimet) dhe disa parregullsi në sistemin strukturor. Këto mbeten për t’u hetuar në detaje.”

Pasi studioi videon, Dr Málaga-Chuquitaype tha se duket se po favorizohej një proces ndërtimi “pllakë të sheshtë” – i cili nuk rekomandohet më në zonat e prirura nga tërmeti.

“Një sistem “pllakë të sheshtë” është një mënyrë për të ndërtuar ndërtesa ku dyshemetë bëhen të mbështeten drejtpërdrejt në kolona, ​​pa përdorur trarë,” shpjegoi ai.

“Imagjinoni një tavolinë të mbështetur vetëm nga këmbët, pa mbështetëse shtesë horizontale poshtë.

“Ndërsa ky dizajn ka kosto dhe avantazhe arkitekturore, funksionon dobët gjatë tërmeteve, shpesh duke dështuar në një mënyrë të brishtë dhe të papritur (pothuajse shpërthyese).

Po ndërtesat në Mianmar?

Mandalay në Myanmar ishte shumë më afër vendit ku toka rrëshqiti dhe do të kishte përjetuar lëkundje dukshëm më të rënda sesa Bangkok.

Megjithëse Mianmari përjeton rregullisht tërmete, Dr Ian Watkinson, një pedagog në shkencat e tokës në Universitetin Royal Holloway, mendoi se nuk kishte gjasa që shumë ndërtesa të ishin ndërtuar për të qenë të mbrojtura nga tërmeti.

“Varfëria e përgjithshme, trazirat e mëdha politike, së bashku me fatkeqësitë e tjera – p.sh. cunami i Oqeanit Indian në 2004 – e kanë shpërqendruar vendin nga përqendrimi në rreziqet e paparashikueshme nga tërmetet,” tha ai.

“Kjo do të thotë se, në shumë raste, kodet e projektimit të ndërtesave nuk zbatohen dhe ndërtimet ndodhin në zona që mund të jenë të prirura ndaj rrezikut të shtuar sizmik, për shembull fusha nga përmbytjet dhe shpatet e pjerrëta.”

Pjesë të Mandalay dhe ndërtesave të tij shtrihen gjithashtu përgjatë fushës së përmbytjeve të lumit Ayerwaddy. Kjo i bën ata shumë të prekshëm ndaj një procesi të quajtur lëngëzimi.

Kjo ndodh kur toka ka një përmbajtje të lartë uji dhe lëkundja bën që sedimenti të humbasë forcën e tij dhe të sillet si një lëng. Kjo rrit rrezikun e rrëshqitjeve të dheut dhe shembjeve të ndërtesave, pasi toka nuk i mban më ato.

Dr So paralajmëroi se kishte “gjithmonë një shans” për dëmtime të mëtejshme të ndërtesave pranë një linje thyerjeje për shkak të pasgoditjeve – dridhjeve që pasojnë një tërmet, i cili mund të shkaktohet nga transferimi i papritur i energjisë në shkëmbin afër.

“Shumica e pasgoditjeve të kohës janë më të vogla se goditja kryesore dhe kanë tendencë të ulen në madhësi dhe frekuencë me kalimin e kohës,” tha ajo.

The post Pse ndodhi tërmeti në Myanmar? Shkaqet natyrore që çuan në katastrofë appeared first on Albeu.com.

”Tërmeti me magnitudë 7,7 ballë Rihter goditi dje Mianmarin qendror, në një thellësi prej 10 kilometrash”, tha Shërbimi Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara (USGS).

Ai u pasua pak minuta më vonë nga një pasgoditje me magnitudë 6,7 ballë.

Lëkundjet u ndjenë edhe në Tajlandë, ku dyshohet se të paktën 10 persona kanë vdekur, si dhe në Kinë dhe Vietnam.

Ekipet ndërkombëtare kanë filluar të mbërrijnë në Mianmar për të ndihmuar në përpjekjet e shpëtimit.

Marrja e informacionit nga situata në Mianmar, ka qenë e vështirë pasi vendi ka qenë në trazira politike që kur një junta ushtarake mori pushtetin në një grusht shteti të vitit 2021.

Miliona njerëz janë zhvendosur nga luftimet e vazhdueshme.

The post Tërmeti i fuqishëm në Mianmar shkakton mbi 1 000 viktima appeared first on Albeu.com.

Tragjedia ndodhi pak pas mesditës kur një student gjeti një granatë të pashpërthyer që besohet se kishte rënë në vend gjatë përleshjeve të mëparshme midis ushtrisë dhe “terroristëve”, sipas një deklarate nga regjimi ushtarak që sundon vendin.

Fëmija e mori granatën duke synuar t’ia çonte mësuesit të tij, por ajo i ra dhe shpërtheu. Një nxënës mbeti i vrarë dhe 22 fëmijë të tjerë u plagosën së bashku me një prind që ndodhej në vendin e shpërthimit.

Lufta civile në këtë vend të Azisë Juglindore është përshkallëzuar muajt e fundit pasi grupet e armatosura përshkallëzojnë sulmet e tyre kundër ushtrisë që mori pushtetin pas një grushti shteti në vitin 2021.

The post Shpërthen granata në një shkollë në Mianmar, vritet një fëmijë dhe plagosen 20 të tjerë appeared first on Albeu.com.

Çdo vit, mijëra Rohingya rrezikojnë jetën e tyre duke bërë udhëtime të rrezikshme detare nga kampet në Bangladesh dhe Mianmar në një përpjekje për të arritur në Malajzi dhe Indonezi, vende me popullsi kryesisht myslimane.

Të paktën 50 persona ishin në bordin e varkës që po shkonte për në Malajzi kur ajo u përmbys për shkak të detit të trazuar gjatë natës të së dielës, sipas Bayar La, një roje plazhi në Fondacionin Shwe Yaung Metta në Sittwe.

“Kemi gjetur 17 trupa”, tha shpëtimtari dhe shtoi se 30 të tjerë janë të zhdukur.

“Kemi gjetur tetë persona të gjallë. Policia i ka marrë për t’i marrë në pyetje” .

Ekipet e shpëtimit janë ende në kërkim të personave të zhdukur, shtoi ai, megjithëse numri i saktë i njerëzve në bord nuk dihet./Albeu.com/

The post Tragjedi në Mianmar, përmbytet varka me emigrantë, 17 të vdekur dhe 30 të zhdukur appeared first on Albeu.com.

Ish-ligjvënësi Phyo Zeya Thaw, shkrimtari dhe aktivisti Ko Jimmy, Hla Myo Aung dhe Aung Thura Zaw u akuzuan për kryerjen e “akteve terroriste”. Ekzekutimet, vijnë në vazhdën e një grusht shteti ushtarak të vitit 2021.

Junta përmbysi qeverinë e zgjedhur në mënyrë demokratike të udhëhequr nga Lidhja Kombëtare për Demokraci (NLD) e Aung San Suu Kyi-t në shkurt të vitit të kaluar, duke shkaktuar protesta të mëdha të cilat u shtypën me shpejtësi.

Qeveria në hije e Unitetit Kombëtar të Mianmarit (NUG), e cila u formua në kundërshtim me grushtin e shtetit, dënoi vrasjet, duke thënë se ato ishin “jashtëzakonisht të tronditur dhe të pikëlluar”.

Media shtetërore e lajmeve, Global Neës Light of Myanmar, tha se katër personat u ekzekutuan pasi “kishin dhënë direktiva, bënin marrëveshje dhe kryen komplote për akte terroriste brutale dhe çnjerëzore”.

Ata ishin akuzuar sipas ligjeve kundër terrorizmit, por nuk tha se kur dhe si u ekzekutuan. Ekzekutimet janë të parat që nga viti 1988, sipas Kombeve të Bashkuara. Ekzekutimet e mëparshme në Mianmar kanë qenë me varje.

The post Mianmari rikthen dënimin me vdekje, ushtria ekzekuton 4 aktivistë appeared first on Albeu.com.

Aktualisht në vendngjarje ndodhen grupet e kërkim-shpëtimit, dhe shumica e personave që janë bllokuar nën dhe besohet se janë punëtorë të paligjshëm të minierës.

Kujtojmë se Mianmari është burimi më i madh në botë i nefritit, por minierat e tij kanë regjistruar shumë aksidente përgjatë viteve.

Rrëshqitja e dheut besohet të jetë shkaktuar nga një vërshim i rrënojave të hedhura nga kamionët në minierat e hapura.

Gërmadhat krijojnë shpate të mëdha që mund të jenë të rrezikshme në një zonë të zhveshur nga pemët, duke i detyruar ata që kërkojnë fragmente të gurit gjysmë të çmuar të punojnë në kushte të rrezikshme./albeu.com

The post Rrëshqet dheu në Mianmar, një i vdekur dhe 70 të zhdukur appeared first on Albeu.com.

Ajo u shpall fajtore me akuzën e nxitjes së mosmarrëveshjes dhe thyerjes së rregullave të Covid sipas një ligji për fatkeqësitë natyrore.

Mbi të rëndojnë 11 akuza, të cilat i ka mohuar të gjitha.

Suu Kyi, 76 vjeç, drejtonte një qeveri civile të zgjedhur përpara se të rrëzohej nga një grusht shteti ushtarak në shkurt.

Ushtria mori pushtetin duke pretenduar për mashtrim të votuesve në zgjedhjet e përgjithshme të mbajtura vitin e kaluar, në të cilat NLD fitoi bindshëm.

Suu Kyi që atëherë ishte në arrest shtëpiak për korrupsion, shkelje të aktit të sekreteve zyrtare dhe nxitje të trazirave publike.

Pak është parë apo dëgjuar për të, përveç paraqitjeve të saj të shkurtra në gjykatë./albeu.com

The post Dënohet me 4 vjet burg udhëheqësja e rrëzuar e Mianmarit appeared first on Albeu.com.