Shehaj hodhi akuza duke thënë se gjysma e qeverisë, është e përfshirë në këtë skandal të trafikut të mbetjeve toksike.

Si përgjigje, ministri i Brendshëm u shpreh se shumë shpejt kontejnerët dot zbresin në një hapësirë publike.

Agron Shehaj: “Ka 11 ditë që një anije me kontejnerë me mbetje toksike të trafikuara nga porti i Durrësit ndodhet përballë Portit të Durrësit dhe ministri i Brendshëm duhet të japë përgjigje se çfarë po bëhet. Ka një interes, publiku do të dije se çfarë po ndodh me mbetjet toksike? Gjysma e qeverisë është e përfshirë në këtë skandal, në trafikimin e mbetjeve toksike. Duhet të informoni qytetarët, çfarë po ndodh me mbetjet toksike”.

Ervin Hoxha: “I nderuar zoti Shehaj në lidhje me informacionin që kërkuar, Prokuroria Durrës ka bërë një njoftim publik në bashkëpunim me policinë, agjencinë doganore dhe autoritetet portuale po ekzekuton urdhrin dhe vendimin e marrë”.

Shumë shpejt kontejnerët dot zbresin në një hapësirë publike, e cila po krijon kushtet dhe mundësinë sipas kapaciteteve dhe infrastrukturës për çështjet e sigurisë në ambientet e Durrësit.

The post Mbetjet toksike/ Shehaj kërkon shpjegim, ministri Ervin Hoxha: Shumë shpejt kontejnerët do të zbresin në një hapësirë publike appeared first on Albeu.com.

Në një deklaratë për mediat, ai u shpreh se me sekuestrimin e kontejnerëve nga prokuroria e Durrësit, testimi dhe verifikimi i lëndëve do të jetë i mbyllur, ashtu siç sipas tij dëshironte edhe mazhoranca.

DEKLARATA:
Anijet me mbetje të dyshimta kanë mbërritur sot në Durrës. Ashtu siç pritej, qeveria do të bëjë gjithçka për ta kontrolluar procesin e testimit dhe marrjes së lëndës, për të fshehur të vërtetën. Në lojë ka hyrë prokuroria e Durrësit e cila ka bërë sekuestrimin e kontejnerëve.

Kjo do të thotë se do të kemi një testim dhe verifikim të mbyllur. Pikërisht atë që dëshiron qeveria. Dhe rezultati që do dalë nga hetimi, do të jetë sigurisht ai që i përshtatet Edi Ramës. A mund të besojë ndokush sot se dy prokurorë në Durrës janë në gjendje të nxjerrin e ta bëjnë publike të vërtetën, të vërtetën që e nxjerr Edi Ramën, Mirela Kumbaron, Belinda Ballukun, Piro Vengun e shumë drejtues të tjerë, të implikuar në trafik ndërkombëtar të lendeve të dëmshme, helmuese apo toksike?

Kushdo që beson këtë, është gati të besoje se në ato kontejnerë, ka lule, ka trëndafila. Një krim shumë i rende ky bazuar në Konventën e Bazelit, ku ne aderojmë. Kjo është përgjegjësi vetëm e qeverisë shqiptare dhe vetëm asaj i duhet kërkuar llogari, kombëtarisht dhe ndërkombëtarisht.

I bëjmë sot thirrje prokuroreve të Durrësit të mos bëhen vegla të interesave të qeverisë e të mos manipulojnë rastin për të mbrojtur Edi Ramën. Përgjegjësia e tyre para ligjit, para opinionit publik, para shëndetit e jetës së qytetarëve por dhe te familjeve të tyre, është shumë e madhe. Përsërisim kërkesën për testim transparent të mbetjeve dhe në sytë e medias, publikut, dhe ekspertëve ndërkombëtare. Sipas hetimit te kryer nga rrjeti i Bazelit ne Tajlande, ne mostrat e marra nga dheu pranë konteniereve janë gjetur te dhëna tronditëse. Bëhet fjalë për të dhëna alarmante toksike të lëndëve të rrezikshme.

Vetëm arseniku ka qenë 250 herë mbi normën e lejuar.

Mbështesim totalisht gjetjet, argumentet dhe opsionet e paraqitura nga Rrjeti i Bazelit, organizatë e cila ishte e para që sinjalizoi këtë skandal, me mbetjet që u nisen me 4 korrik nga porti i Durrësit, por që u refuzuan nga Tajlanda të dyshuara si toksike dhe që sot janë rikthyer në vendin ku u nisen. Partia Demokratike u bën thirrje qytetarëve të reagojnë, u bën thirrje organizatave të shoqërisë civile të luajnë rolin e tyre. Mbetjet e rrezikshme kanosin jetën, mjedisin dhe fëmijët tanë. Ne s’mund ta lejojmë Edi Ramën të bëjë tregti me to, e nuk do ta lejojmë të fshehë të vërtetën.

The post Mbetjet toksike në Durrës/ Prokuroria sekuestroi 102 kontejnerë, reagon PD: Testimi dhe verifikimi i lëndëve do të jetë i mbyllur appeared first on Albeu.com.

Pika e parë në rendin e ditës së punimeve në Kuvend, është interpelanca e thirrur nga kreu i grupit parlamentar Gazment Bardhi me kryeministrin Edi Rama, në lidhje me mbetjet toksike.

Bardhi: “Rama ka ardhur sot në Interpelancë sepse siç duket me ju atje lart i duket vetja Skënderbe.

Sipas informacioneve 2 anije me 100 kontenierë po kthehen në portin e Durrësit.

Ky port edhe më parë është shfrytëzuar për të nxjerrë nga vendi dhe rajoni mbetje të rrezikshme drejt Azisë, sipas një organizate amerikane.

Sipas tyre këto dërgesa bëhen rregullisht.

“Sipas informacioneve, dy anije me 100 kontejnerë që përmbajnë rreth 816 ton mbetje brenda tyre po kthehen në Portin e Durrësit”, tha ai.

Ndërsa shtoi se mbetjet që po kthehen në vend, janë të dëmshme për shëndetin e mjedisin.

Gazment Bardhi: “Me ju aty sipër, mesa duket i vetja duket vetja Skënderbe ka marrë guximin që të vijë në seancë. Qeveria duhet ta kishte sqaruar pa qenë nevoja që opozita të thirrtë interpelancë pasi ngjallte panik tek qytetarët dhe lidhej me jetën dhe shëndetin e tyre.

Dy anije nga Porti i Durrësit, po transportonin lëndë të rrezikshme drejt Azisë pa konfirmimin se Tajlanda do ti pranonte.

Ngarkesa në fjalë ishte pluhur i furrës produkte mbetjesh të rrezikshme që vjen nga riciklimi i skrapit të çelikut, që janë të dëmshme për shëndetin e mjedisin.

Kërkon trajtim të kushtueshëm dhe për këtë arsye kompanitë që e prodhojnë, e transportojnë atë për shkak se përpunimi i tyre kërkon shpenzime marramendëse.

Sipas informacioneve, dy anije me 100 kontejnerë që përmbajnë rreth 816 ton mbetje brenda tyre po kthehen në Portin e Durrësit.

Tregojnë se hiri i eksportuar i takon firmës Sokoloaj shpk licensuar nga kjo qeveri dhe mbetjes kanë të bëjnë me fabrikën Kurum.

Në muaj prill nga porti i Durrësit, janë nisur për në Kinë disa ton mbetje që janë bllokuar dhe pritet të kthehen.

Në këtë mënyrë ka dyshime se Shqipëria ka shkelur konventën e Bazelit. Nuk kemi të bëjmë me një ngjarje të izoluar, por aktivitet kriminal.

Kujt i përkasin mbetjet e rrezikshme, çfarë veprimet kanë kryer aktivitet përgjegjëse janë lejuar të eksportohen pa leje përkatëse, kush i ka lejuar të hyjnë dhe të dalin përmes portit të Durrësit, Qeveria ta kishte sqaruar menjëherë.

Kur kapesh si kriminel në shkelje të ligjit nuk bën transparencë”.

The post Mbetjet toksike/ Interpelanca me Ramën: 2 anije me 100 kontenierë po kthehen në portin e Durrësit, batuta për kryeministrin appeared first on Albeu.com.

Sipas rendit të ditës, seanca do të nis fillimisht më një interpelancë mes kryeministrit Edi Rama dhe deputetit të PD, Gazment Bardhi, kërkuar nga ky i fundit.

Interpelanca mësohet se ka të bëjë me dyshimet për transportin e mbetjeve të rrezikshme, toksike, të nisura nga Porti i Durrësit, drejt Kinës dhe Tajlandës.

Po ashtu, në rend dite është parashikuar dhe një interpelancë me zv.kryeministren Belinda Balluku, e kërkuar nga një grup deputetësh të PD, për ndërtimin e segmentit Thumanë-Kashar dhe aksin “Rruga e Kombit”, në lidhje me bllokimin e aksesit të qytetarëve që banojnë në zonat pranë.

Një pikë tjetër e rëndësishme e rendit të ditës, është edhe shqyrtimi i mandatit të Olta Xhaçkës, për dërgimin në Gjykatën Kushtetuese të mocionit të 1/10 së deputetëve për papajtueshmërinë e mandatit.

Rendi i ditës

PËR MBLEDHJEN E KUVENDIT NË SEANCË PLENARE, DATË 12.9.2024, ORA 10:00

Në mbështetje të nenit 7, pika 6, dhe nenit 27/1 të Rregullores së Kuvendit, bazuar në kalendarin e punimeve për periudhën 2 shtator 20 shtator 2024,

URDHEROJ:

1. Mbledhjen e Kuvendit në seancë plenare në datën 12.9.2024, ora 10:00.

II. Rendi i ditës i seancës plenare është si më poshtë:

1. Miratimi i procesverbalit të seancës plenare të datës 2.9.2024.

2. Njoftime.

3. Interpelancë urgjente me Kryeministrin, zotin Edi Rama, kërkuar nga deputeti Gazment Bardhi.

4. Interpelancë urgjente me ministren e Infrastrukturës dhe Energjisë, zonjën Belinda Balluku, kërkuar nga një grup deputetësh të Partisë Demokratike.

5. Akti normativ nr. 2, datë 1.8.2024, “Për disa ndryshime dhe shtesa në ligjin nr. 123/2014 “Për urdhrin e mjekëve në Republikën e Shqipërisë”.

6. Akti normativ nr. 3, datë 28.8.2024, “Për disa ndryshime dhe shtesa në ligjin nr. 97/2023 “Për buxhetin e vitit 2024”, të ndryshuar.

7. Projektligji “Për ratifikimin e marrëveshjes së huas ndërmjet Republikës së Shqipërisë (huamarrësi) dhe Agjencisë Franceze për Zhvillim (huadhënësi) për financimin e projektit “Një hua për politika publike për të mbështetur aftësinë përtëritëse dhe zhvillimin e gjelbër të Shqipërisë.

8. Projektligji “Për ratifikimin e letrës së pjesëmarrjes së Këshillit të Ministrave
të Republikës së Shqipërisë në memorandumin e mirëkuptimit për Qendrën Evropiane të
Ekselencës kundër Kërcënimeve Hibride”.

9. Projektligji “Për disa ndryshime dhe shtesa në ligjin nr. 64/2012 “Për peshkimin”, të ndryshuar.

10. Projektligji “Për inspektimin në Republikën e Shqipërisë”.

11. Projektligji “Për disa ndryshime dhe shtesa në ligjin nr. 43/2023 “Për qeverisjen elektronike”.

12. Projektligji “Për një shtesë në ligjin nr. 43/2016 “Për marrëveshjet ndërkombëtare në Republikën e Shqipërisë”.

13. Projektvendimi “Për dërgimin në Gjykatën Kushtetuese të mocionit të 1/10 së deputetëve për papajtueshmërinë e mandatit të deputetes Olta Xhaçka”.

14. Diskutime për çështje jashtë rendit të ditës.

III. Ngarkohen shërbimet e Kuvendit për publikimin e rendit të ditës të seancës plenare, njoftimin e anëtarëve të Kuvendit me anë të mjeteve të komunikimit elektronik, si dhe përgatitjen e dokumentacionit parlamentar që do të shqyrtohet.

IV. Ky urdhër hyn në fuqi menjëherë.

The post Nga interpelanca me Ramën për mbetjet toksike te shqyrtimi i mandatit të Xhaçkës, çfarë pritet të ndodhë sot në Kuvend appeared first on Albeu.com.

Mediat në Singapor citojnë autoritetet vendase, të cilat zbardhin itenerarin e plotë të anijeve me 102 kontejnerë dhe mbi 800 tonë mbetje toksike nga furrat e çelikut të KURUM dhe që tregtoheshin nga kompania ‘Sokolaj” drejt Tajlandës.

Sipas mediave në Singapor, anijet Maersk “Compton” me 41 kontejnerë dhe “Condor” me 61 kontenjerë me mbetje, përdorën portin “Pasir Panjang” për tranzit dhe u ngarkuan në dy anije të tjera, me destinacion kthimin në origjinë.

Të pyetur nga gazetarët nëse Singapori kishte kryer teste për të përcaktuar nëse bëhej fjalë për mbetje toksike apo substance të tjera të dëmshme, Agjencia Kombëtare e Mjedisit dhe Autoriteti Detar i Singaporit u mjaftuan vetëm me përgjigjen: “Në përputhje me Konventën e Bazelit, Singapori lehtësoi kthimin e kontejnerëve në vendin e origjinës .”

Sipas organizatës Basel Action Network, që dha alarmin për mbetjet tosike, “Shqipëria nuk u informua kurrë për eksportin nga eksportuesi, shtetet tranzit nuk u informuan dhe Tajlanda nuk mori kurrë asnjë njoftim për këto mbetje”.

Zbulimi i 800 ton mbetje toksike, të nisura nga Durrësi drejt Tajlandës vuri nën hetim nga prokuroria kompaninë turke ‘Kurum’, si të dyshuar për prodhimin e tyre.

The post Mbetjet toksike/ Singapori zbardh itinerarin: Zbarkuan në portet tona më 18 dhe 24 Gusht, por i kthyem drejt Durrësit appeared first on Albeu.com.

Përmes një deklarate, anëtari i Kryesisë së PD, Grigels Muçollari, kërkoi dorëheqjen e Ballukut dhe ministrit të Brendshëm, Pirro Vengu.

Ai tha se Balluku në mashtrim të hapur dhe papërgjegjshmëri, po merr në mbrojtje ministrin e Mbrojtjes i cili ka qenë drejtor i Portit të Durrësit, kur është bërë eksortimi i ngarkesës së mbetjeve të dyshuara toksike.

Ai tha se Balluku gënjeu kur tha se mbetjet toksike janë përgjegjësi e një kompanie private dhe jo e Portit të Durrësit.

“Deklaratat e ministres Belinda Balluku në mbrojtje vetes dhe të manarit të saj, Pirro Vengu, se Porti i Durrësit nuk ka punë me mbetjet toksike, dhe se ato janë përgjegjësi e një kompanie private, dëshmojnë, jo vetëm papërgjegjshmëri, por edhe mashtrim të hapur. Porti i Durrësit është një ndërmarrje publike, por edhe private po të ishte, është i detyruar të zbatojë me rreptësi ligjet kombëtare dhe ndërkombetare të transportit detar të mallrave. Rrjedhimisht, detyra e Autoritetit Portual të Durrësit, pra e Vëngut dhe Ballukut, nuk është vetëm të kujdeset për baulet që sjellin shqiptarët kur kthehen me traget nga Bari në Durrës, por ndër të tjera, dhe me përparësi, edhe për mbetjet toksike dhe trafiqet kriminale”, u shpreh Muçollari.

Ai theksoi se “është koha që SPAK të hetojë një tjetër aferë toksike, kësaj radhe literalisht të tillë, të Ballukut, Kumbaros, Rames dhe oborrtarëve të lartë të tij”.

“Në përfundim dënojmë me forcën më të madhe përpjekjet e zv/kryeministres për të fshehur pergjegjesin e saj penale ne trafikun ilegal te lendëve helmuese dhe kerkojmë dorëheqjen e menjëhershme të Ballukut, Kumbaros, Vengut dhe Gazhelit si kusht për një hetim transparent“, shtoi më tej anëtari i Kryesisë së PD.

Deklarata:

Deklaratat e ministres Belinda Balluku në mbrojtje vetes dhe të manarit të saj, Pirro Vengu, se Porti i Durrësit nuk ka punë me mbetjet toksike, dhe se ato janë përgjegjësi e një kompanie private, dëshmojnë, jo vetëm papërgjegjshmëri, por edhe mashtrim të hapur. Porti i Durrësit është një ndërmarrje publike, por edhe private po të ishte, është i detyruar të zbatojë me rreptësi ligjet kombëtare dhe ndërkombetare të transportit detar të mallrave.

Këshilli Drejtues i Autoritetit Portual Durrës, me vendimin nr. 16, të 21 dhjetorit 2021, ka miratuar rregulloren për përpunimin e ngarkesave të rrezikshme në Portin e Durrësit. Ky është një detyrim automatik sepse Kodi IMDG (Kodi Ndërkombëtar i Mallrave të Rrezikshme Detare) është i detyrueshëm sipas Konventës Ndërkombëtare për Sigurinë e Jetës në Det (SOLAS), dhe Konventës Ndërkombëtare për Parandalimin e Ndotjes nga Anijet (MARPOL). Rrjedhimisht Kodi IMDG është i detyrueshëm në Portin e Durrësit dhe autoriteti i zbatimit të tij është Autoriteti Portual Durrës (APD).

Kjo do të thotë se është në detyrimin ligjor kombëtar dhe ndërkombëtar të Autoritetit Portual të Durrësit, pra të ish-drejtorit Pirro Vengu, tashmë ministër i Mbrojtjes, dhe ministres së linjës Belinda Balluku, inspektimi dhe ndalimi ose lejimi i çdo ngarkese me mbetje toksike që del, hyn apo kalon nga Porti i Durrësit në kundërshtim me ligjet e vendit dhe ato ndërkombëtare.

Sa për dijeni të ministres, Kodi IMDG është në fuqi në Portin e Durrësit pasi Shqipëria, me ligjin nr. 9594, të 27 korrikut 2006, ka aderuar në Konventën MARPOL dhe me ligjin nr. 9213, të 1 prillit 2004, ka aderuar në Konventën SOLAS.

Rrjedhimisht, detyra e Autoritetit Portual të Durrësit, pra e Vëngut dhe Ballukut, nuk është vetëm të kujdeset për baulet që sjellin shqiptarët kur kthehen me traget nga Bari në Durrës, por ndër të tjera, dhe me përparësi, edhe për mbetjet toksike dhe trafiqet kriminale.

Pra,

-zbatimi i legjislacionit kombëtar dhe ndërkombëtar për transportin e mallrave të rrezikshme.

-udhëzimi i të gjithë agjentëve, përdoruesve/punonjësve/strukturave përgjegjëse të Portit në përpunimin e mallrave të rrezikshme.

-Dokumentimi i të gjithë procesit të ngarkesave të rrezikshme.

-Trajnimi i të gjithë punonjësve që merren me mallra të rrezikshme

-Klasifikimi i substancave (NGARKESAVE TE RREZIKSHME) sipas kodit IMDG (International MaritimeDangerous Goods Code).

Këto janë të shkruara, e zeza mbi të bardhë, në legjislacionin kombëtar dhe ndërkombëtar. Loja e padijes bëhet për tëfshehur përgjegjësinë të Balluku-Vengut, përgjegjësinë e Edi Rames qe duket se është kreu i këtij trafiku dhe të qeverisë së tij të korruptuar.

Është koha që SPAK të hetojë një tjetër aferë toksike, kësaj radhe literalisht të tillë, të Ballukut Kumbaros, Rames dhe oborrtarëve të lartë të tij.

Në përfundim dënojmë me forcën më të madhe përpjekjet e zv/kryeministres për të fshehur pergjegjesin e saj penale ne trafikun ilegal te lendëve helmuese dhe kerkojmë dorëheqjen e menjëhershme të Ballukut, Kumbaros, Vengut dhe Gazhelit si kusht për një hetim transparent.

The post PD kërkon dorëheqjen e Ballukut/ Muçollari: Mashtroi për lëndët toksike në Portin e Durrësit appeared first on Albeu.com.

Ai ka komentuar deklaratën e djeshme të ministres Belinda Balluku, e cila tha se Porti i Durrësit nuk ka përgjegjësi.

Sipas Balliut, Tirana e Shqipëria kanë vetëm një rrugë, ndryshimin që vjen si pasojë e protestave.

“Doli Balluku tha e ka fajin media e njerëzit, këta nuk kanë faj. Në këtë vend e keqja ka një emër, ajo e ka emrin pushteti i Rilindjes. Këta janë arsyet pse jemi vendi me taksat më të larta në rajon dhe rrogat më të ulëta në rajon. Këta janë përgjegjësit pse fëmijëve sot po u shiten drogë nëpër shkolla e jo libra.

Janë armiq të librit, kulturës e drejtësisë. Janë armiq të Shqipërisë , kombit e familjes.

Ata që kërkojnë të sulmojnë qytetarët që protestojnë, e kanë të garantuar që do të dështojnë.

Rama, kryetari i narkoshtetit duhet të largohet. Sot Tirana e Shqipëria ka vetëm një rrugë, që është ndryshimi, që vjen si pasojë e protestave”, tha ai.

The post Mbetjet toksike/ Balluku fajëson mediat dhe qytetarët, Klevis Balliu: Rama duhet të largohet appeared first on Albeu.com.

Sipas Gazment Bardhit, edhe përgjegjësia, mosveprimi apo shkelja e ligjit nga entet private nënkupton mosveprim dhe mungesë mbikëqyrje nga autoritetet shtetërore.

Bardhi paralajmeron se Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike do të përdor të gjitha mekanizmat e kontrollit parlamentar për zbardhjen e plotë të kësaj çështje.

Kreu i Grupit te PD, thote se siguron qytetarët shqiptarë se “nuk do të lejojë në asnjë rast, që për shkak të një qeverisje kriminale dhe të papërgjegjshme të Edi Ramës, Shqipëria të jetë në një rrezik permanent për shkak të sasive të konsiderueshme të mbetjeve të rrezikshme brenda territorit shqiptar”.

Reagimi i Bardhit:
“Porti i Durrësit sipas “tortës Belinda” nuk ka asnjë përgjegjësi se çfarë hyn dhe çfarë del prej tij. Sipas Qeverisë kushdo me një vetëdeklarim, fut dhe nxjerr nga Porti i Durrësit çfarë të dëshirojë. Me pak fjalë, me vetëdeklarim kokaina mund të shënohet si miell; helmi mund të shënohet si bimë kurative; makina mund të shënohet si biçikletë; paratë e pista mund të shënohen si letra higjenike.

Në fakt prej kohës Porti i Durrësit është shëndërruar në një han pa porta, që nuk kontrollohet nga autoritetet shtetërore por nga krimi i organizuar. “Torta Belinda” e di më mirë se kushdo tjetër këtë, prandaj dhe nervozizmi, sulmi ndaj medias e opozitës dhe “faji i mbetur jetim” është e vetmja rrugë që i ka mbetur.

Afera e trafikut ndërkombëtar të mbetjeve të rrezikshme toksike nuk mund të realizohet kurrë pa mbështetjen, mosveprimin apo symbylljen e autoriteteve shtetërore. Edhe përgjegjësia, mosveprimi apo shkelja e ligjit nga entet private nënkupton mosveprim dhe mungesë mbikëqyrje nga autoritetet shtetërore që kanë lejuar abuzimin e privatit.

Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike do të përdor të gjitha mekanizmat e kontrollit parlamentar për zbardhjen e plotë të kësaj çështje, duke siguruar qytetarët shqiptarë se nuk do të lejojë në asnjë rast, që për shkak të një qeverisje kriminale dhe të papërgjegjshme të Edi Ramës, Shqipëria të jetë në një rrezik permanent për shkak të sasive të konsiderueshme të mbetjeve të rrezikshme brenda territorit shqiptar”, thuhet ne reagimin e Gazment Bardhit.

The post Mbetjet toksike/ Bardhi i përgjigjet Ballukut: Porti i Durrësit sipas “tortës Belinda”, është shndërruar në një “han pa porta” appeared first on Albeu.com.

Meta ka kërkuar hetim parlamentar, ndërsa shtoi se deputetët e PL duhet të bashkohen me deputetët e tjerë të opozitës për këtë hetim.

“Skandal që kërkojmë hetim parlamentar. Edhe deputetët tanë të bashkohen me ata të opozitës për të hetuar e për të bashkëpunuar me autoritetet ndërkombëtare për këtë skandal që dëmton edhe imazhin e Shqipërisë si destinacion turistik”, tha ai.

The post Mbetjet toksike/ Meta: Skandal që dëmton imazhin e Shqipërisë si vend turistik appeared first on Albeu.com.

Më 5 gusht, “Basel Action Network”, një organizatë mjedisore me qendër në Shtetet e Bashkuara, ngriti alarmin se një anije gjigande kontenjerësh prej 175 mijë tonësh e linjës ‘Maersk’ u zhduk në fund të korrikut nga radarët afër Cape Town në Afrikën e Jugut, pas një sinjalizimi të bërë prej saj tek autoritetet vendase.

Bazuar në të dhënat e ofruara nga një sinjalizues, “Basel Action Network”, BAN, beson se anija ‘Maersk Campton’ dhe një anije e dytë kontenjerësh e së njëjtës linjë, ‘Maersk Candor’, kanë ngarkuar në portin e Durrësit në fillim të korrikut rreth 100 kontenjerë me mbetje të rrezikshme, e cila vjen nga hiri i oxhaqeve metalurgjike elektrike (EAFD) me destinacion Tajlandën.

Sipas të dhënave të BAN, kjo nuk është dërgesa e parë me mbetje të rrezikshme nga Shqipëria drejt Azizë. Organizata shprehet se një dërgesë me mbetje të dyshuara të ngjashme u bllokua më herët këtë vit nga Agjencia e Doganave në Fangcheng të Kinës.

Bazuar në sinjalizimin e BAN, autoritet portuale i kanë bllokuar në Singapor kontenjerët e nisur nga Shqipëria dhe ato pritet të rikthen në Durrës në muajt e ardhshëm. Por përpara se të mbërrijnë në Durrës dhe përmbajtja e tyre të verifikohet, ato kanë prodhuar një kakofoni me akuza politike, ndërkohë që Prokuroria e Durrësit dhe Zyra kundër Mashtrimit e Komisionit Europian, OLAF, kanë inicuar hetime.

Prokuroria ka identifikuar kompaninë “Sokolaj” shpk, një kompani import-eksporti mineralesh me qendër në Durrës në pronësi të shtetases Gjovana Sokolaj si eksportuese të kontenjerëve dhe kompaninë turke “Kurum International” sh.a si burimin e këtyre produkteve.

Të dhënat e siguruara nga BIRN nga dosja hetimore tregojnë që marrësi i këtyre ngarkesave është kompania GS Minerals D.o.o e regjistruar në Rijeka të Kroacisë, gjithashtu në pronësinë e familjes Sokolaj.

Sipas drejtorit ekzektiv të BAN, Jim Puckett, dërgesa e kontenjerëve drejt një vendi që nuk është anëtar i OECD-së si Tajlanda, pa kapacitete të provuara të riciklimit të këtyre mbetjeve, ngre hije dyshimi.

“Dikush është përpjekur shumë për të fshehur gjurmët e kësaj dërgese,” i tha ai BIRN gjatë një bisede telefonike nga zyra e tij në qytetin e Seattle në shtetin e Uashingtonit në SHBA.

Kompania “Kurum International” sh.a nuk iu përgjigj pyetjeve të BIRN deri në publikim të këtij shkrimi, por në një deklaratë të shpërndarë për mediat më 21 gusht, ajo mohoi që të kishte lidhje me eksportin e mbetjeve të rrezikshme.

“Kurum International asnjëherë nuk ka eksportuar mbetje të rrezikshme ndaj edhe në këtë rast, kjo ngarkesë për të cilën bëhet fjalë nuk është eksportuar nga Kurum International,” deklaroi kompania, pa sqaruar nëse produkti në fjalë kishte dalë nga uzinat e saj.

Në kontradiktë me të dhënat e mbledhura nga hetimi, Drejtoria e Përgjithshme e Doganave deklaroi përmes një njoftimi për shtyp se eksporti i mbetjeve nuk ka qenë eksport nga Shqipëria, por tranzit nga një kompani nga Kosova.

“Rasti i cituar nga media nuk është eksport nga Shqipëria, por një tranzit ndërkombëtar i produktit koncentrat zinku nga Kosova. Pra, produkti është koncentrat zinku me origjinë nga Kosova me firmë dërguese/eksportuese Apelbaum shpk,” thuhet në deklaratën e doganës.

Drejtuesit e kompanisë kosovare “Apfelbaum sh.p.k”, së cilës Doganat iu referuan gabimisht si “Apelbaum”, i thanë BIRN se ata qëndronin vetëm pas dërgesës drejt Kinës përmes portit të Durrësit, që sipas tyre ishte mineral zinku nga miniera e Trepçes.

“Ne nuk eksportojmë hi të metalurgjisë, por lëndë të parë mineral zinku pa asnjë problem që prej vitit 2017. Për të larë veten dhe për të tërhequr vëmendjen nga ajo që po ndodh, Dogana në Shqipëri na goditi ne,” u ankua Arten Bajrushi, drejtor i “Apfelbaum” sh.p.k.

Megjithatë, Puckett i tha BIRN se analizat e dërgesës në Kinë tregojnë që ajo përmban më shumë se 8% mbetje plumbi, ç’ka e klasifikon atë si mbetje.

Në një përgjigje për BAN, kompania A.P. Moller- Maersk theksoi se kontenjerët me oriigjinë nga Shqipëria ishin ngarkuar në Trieste, pasi ishin transferuar nga një linjë tjetër transporti.

“Asnjë nga këto kontenierë nuk është deklaruar se përmban mbetje të rrezikshme,” citohet të ketë thënë kompania Maerks e transportit të kontenjerëve. “Nëse do të ishin deklaruar si mbetje të rrezikshme, Maersk do të kishte refuzuar t’i transportonte,” shton ajo.

Kurum, prodhuesja e mbetjeve të hirit

Organizata ‘Basel Action Network’ e merr emrin nga konventa e Bazelit – e njohur zyrtarisht si “Konventa për Kontrollin e Lëvizjeve Ndërkufitare të Mbetjeve të Rrezikshme dhe Asgjësimin e Tyre,”, një traktat ndërkombëtar i miratuar më 22 mars 1989 në Bazel të Zvicrës.

Kjo konventë ka për qëllim të mbrojë shëndetin e njeriut dhe mjedisin nga efektet negative të mbetjeve të rrezikshme, sidomos nga transporti dhe asgjësimi i tyre përtej kufijve të një vendi.

Konventa e Bazelit nuk ndalon në mënyrë absolute eksportin e mbetjeve të rrezikshme nga vende si Shqipëria, e cila nuk është anëtare e BE-së apo e OECD-së, por vendos rregulla strikte për mënyrën se si këto mbetje mund të eksportohen. Shqipëria, si vend nënshkrues i Konventës së Bazelit, duhet të përmbushë disa kushte për t’i eksportuar këto mbetje.

Për të eksportuar mbetjet EAFD nga Shqipëria, nevojitet një leje paraprake nga Tajlanda si vend destinacion, si dhe vendet tranzit për të eksportuar mbetje të rrezikshme. Kjo leje duhet të përfshijë informacione mbi llojin dhe sasinë e mbetjeve, si dhe destinacionin dhe metodën e trajtimit ose asgjësimit të tyre. Eksporti i mbetjeve të rrezikshme mund të bëhet vetëm nëse mbetjet do të menaxhohen në mënyrë të sigurt në vendin e destinacionit, sipas standardeve mjedisore dhe shëndetësore të përshtatshme.

Kompania turke “Kurum International” operon në ish-Kombinatin Metalurgjik të Elbasanit që prej vitit 1998 dhe është furnizues i rëndësishëm rajonal i shufrave të hekurit për ndërtim. Me qindra punëtorë në bordero, ajo është gjithashtu një punëdhënës i rëndësishëm për qytetin e Elbasanit.

Për të reduktuar ndotjen e shkaktuar nga industria, Kurum ka instaluar prej vitit 2010 një sistem filtrash për kapjen e mbetjeve të hirit nga trajtimi i gazeve të oxhakut në ish-Kombinatin Metalurgjik. Sipas deklaratave të vetmonitorimit mjedisor të kompanisë, të siguruara nga BIRN nëpërmjet ligjit të së drejtës për informim, ajo prodhon sërish mijëra ton mbetje të rrezikshme të hirit të oxhakut në vit.

Mbetjet nga filtrat e pastrimit të gazrave kanë sjellë kokëçarje e vazhdueshme për “Kurum”, pasi klasifikohen si mbetje substancash të rrezikshme dhe raportohen prej saj me kodin 10 02 07* sipas katalogut në fuqi të mbetjeve.

“Këto pluhura që kapen nga sistemi ambalazhohen në thasë dhe mund të eksportohen ose të përdoren në vend. Për këtë periudhë nuk është bërë evadim i kësaj mbetjeje, ato janë depozituar në sheshin përkatës dhe janë lëndë e parë për prodhimin e bojërave pasi është në % të lartë ZnO,” raportoi Kurum në qershor 2021.

Sasia totale e këtyre mbetjeve të prodhuara për më shumë se një dekadë nga Kurum dhe destinacioni i tyre mbetet i panjohur, por vetëm për një periudhë 3-mujore, kompania raportonte se kishte akumuluar 2500 ton pluhura, të cilat deklarohen ndryshe edhe si oksid zinku.

Një pjesë e këtyre mbetje riciklohen prej vitit 2022 nga një kompani tjetër shqiptaro-kineze me qendër në kombinatin Metalurgjik në Bradashesh, e quajtur “Alliance Resources”. Por “Alliance Resources” ka kapacitete për të përpunuar vetëm një sasi të vogël nga mbetjet e stërmëdha të prodhuara nga Kurum.

“Ne marrim nga Kurum oksid zinku dhe e përpunojmë në linjën tonë, ku nga 20-25 për qind e çojmë deri në 55-60%, që lejohet më pas të tregtohet lirisht në BE dhe në vende të tjera,” i tha BIRN Erdest Nushi, ish-administrator dhe punonjës i kompanisë “Alliance Resource”.

“Kapacitetet tona janë të kufizuara dhe në 9 muaj mund të përpunojmë rreth 2500 ton. Kurum prodhon sasi shumë më të mëdha,” shtoi ai.

Sipas verifikimeve të kryera nga Policia e Durrësit, të referuara më pas në Prokurori, një sasi prej 2800 ton mbetje të prodhuara nga Kurum dyshohet se i janë shitur kompanisë “Sokolaj” sh.p.k në tetor dhe nëntor të vitit 2023.

Gjovana Sokolaj dëshmoi në polici se produkti me të cilin janë mbushur 102 kontenierët, që ajo e konsideron si oksid hekuri, është blerë nga kompania “Kurum” për një vlerë totale prej 41 mijë dollarësh. Më pas, Sokolaj ia ka shitur këtë sasi simotrës së saj në Kroaci, GS Minerals D.o.o për 141 mijë dollarë, ndërsa kontejnerët janë nisur nga porti i Durrësit me destinacion fundor Tajlandën më 4 korrik 2024.

Por thuajse një muaj më pas, Sokolaj dëshmon se mori një njoftim shqetësues nga kompania e kontenjerëve.

“…më informon se 102 kontejnerët që kompania ime kishte nisur do të kthehen në portin e Durrësit, sepse porti i Singaporit nuk pranon të bëjë shkarkimin, pasi kanë dyshime se janë mbushur me lëndë toksike,” ka deklaruar Sokolaj.

“Unë i kam kthyer email dhe i kam thënë që për mallin e ngarkuar në kontenjerë, që është oksid hekuri, janë bërë analizat nga Sokolaj sh.p.k dhe Kurum sh.a dhe nuk rezulton që aty të ketë mbetje toksike,” ka pretenduar ajo.

Të dhënat publike të shqyrtuara nga BIRN tregojnë gjithsesi se kompania e Sokolajt në Kroaci, GS Minerals D.o.o reklamon haptasi në internet tregtinë e saj me mbetje të rrezikshme EAFD si dhe okside të zinkut.

Në njërën prej reklamave, kompania thotë se ka të gatshëm në portin e Durrësit koncentrate zinku të gradës së ulët si dhe zotëron për shitje pluhur hiri EAFD.

Përkrah njoftimit për pluhurin që përmban mbetje të rrezikshme, ajo ka postuar një foto të dhjetra thasëve të mbushur – një pjesë e të cilëve të lagur nga shiu dhe një pjesë të grisur dhe me pluhurin e shpërndarë jashtë tyre, vendndodhja e së cilëve nuk u arrit të verifikohej nga BIRN.

Gjovana Sokolaj nuk iu përgjigj kërkesës së BIRN për koment deri në publikimin e këtij shkrimi.

“Big bags”

Të enjten më 15 gusht, puna në terminalin e mineraleve në portin e Durrësit vazhdonte normalisht, ndërsa një fadromë e rëndë zhvendoste pirgje me krom të depozituara prej vitesh dhe që presin të eksportohen.

Një agjent detar në portin e Durrësit, i cili kishte dijeni mbi eksportet e mineraleve, i tha BIRN në kushtet e anonimatit se mbetje të zinkut të dala nga kompania “Kurum” ishin eksportuar për riciklim drejt Turqisë në periudhën para pandemisë së Covid 19.

Agjenti shpjegoi se këto mbetje depozitoheshin në terminalin e mineraleve në kalatën lindore të portit të Durrësit dhe pasi ngarkoheshin në thasë të mëdhenj të bardhë, të njohur si ‘big bags’ nga një kompani ngarkim-shkarkimi, eksportoheshin drejt Turqisë.

Agjenti detar ndau me BIRN foto të ngarkesave me ‘big bags’ të bardhë që po ngarkoheshin për t’u transprtuar drejt anijeve të mallrave në vitin 2018. Ai shpjegoi gjithashtu se hiri ishte i vështirë për t’u paketuar, për shkak se me kalimin e kohës, metalet e rënda që përmbante ai sedentoheshin.

Agjenti gjithashtu shpjegoi se eksporti i lëndëve të rrezikshme kërkon kushte të veçanta dhe ka kosto të larta, duke i shtyrë kompanitë ta deklarojnë mallin si material jo të rrezikshëm.

Pamjet satelitore të publikuara në aplikacionin ‘Google Earth’ në nëntor 2023, tregojnë sasi minerali të ngjashme me EAFD, të paketuara në ‘big bags’ dhe të depozituara në terminalin e mineraleve në portin e Durrësit. Agjenti tha se këto thasë të bardhë ishin të ngjashëm me ato të esksportuara në vitin 2018 me origjinë nga mbetjet e Kurum.

E pyetur nga BIRN, kompania gjermane që menaxhon terminalin e mineraleve, EMS Albanian Port Operator shpk tha se sipas dokumenteve që dispononte, këta thasë nuk përmbanin mbetje hiri oxhaku, ndërsa shtoi se po bashkëpunonte me autoritetet për dërgesën e sinjalizuar për në Tajlandë.

“Bazuar në bazën tonë të të dhënave dhe duke iu referuar dokumenteve që shoqërojnë ngarkesat, EMS APO Shpk nuk ka depozituar ose përpunuar asnjëherë pluhur furre elektrike (pluhur EAF) në Terminalin Lindor gjatë pesë viteve të fundit,” tha operatori i terminalit.

“Jemi në dijeni të akuzave në lidhje me dërgesën e pluhurit të furrës me hark elektrik (pluhur EAF),” shtoi kompania.

“Ne po bashkëpunojmë plotësisht me autoritetet dhe u kemi vënë në dispozicion të gjitha informacionet dhe dokumentet përkatëse që zotërojmë,” përfundoi ajo.

Kthimi i kontenjerëve, gjysma e punës

Terminali lindor në portin e Durrësit menaxhohet përmes një koncesioni të vitit 2013 nga kompania gjermane EMS Shipping and Trading Gmbh, por menaxhimi i terminalit nga kjo kompani është vënë në pikëpyetje. Shkak janë bërë mosmarrëveshjet me Autoritetin Portual Durrës, si dhe zhvillimin nga qeveria shqiptare në bashkëpunim me investitorin nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Muhamed Alabbar të projektit “Durrës Port Yachts and Marina”, i cili parashikon ndërtimin dhe zhvillimin e një porti të ri jahtesh, apartamente dhe hotele në vend të portit ekzistues.

Marinën e projektuar nga Alabbar e ndajnë vetëm disa blloqe betoni të rrethuara me kangjella nga terminali ku depozitohen mineralet dhe nga ku raportohet se janë mbushur dhe eksportuar kontenjerët me mbetje të dyshuara të rrezikshme.

Një burim në portin e Durrësit i tha BIRN që kompania EMS dhe terminali e ka humbur një pjesë të madhe të biznesit kundrejt portit MBM të ndërtuar nga kompania “Kastrati” në Porto Romano dhe tashmë mbijeton kryesisht nëpërmjet të ardhurave të qirasë së mineraleve të depozituara në terminalin e saj gjatë viteve nga kompani të ndryshme, të cilat nuk kanë gjetur ende një blerës.

Jim Puckett i BAN ndau me BIRN disa foto që tha se janë dorëzuar nga bibilfryrësi, ku shihen kontenjerët e kompanisë MSC – e cila ka bërë transportin e kontenjerëve të dyshuar nga Durrësi në Trieste, port ku janë ngarkuar në anijet e linës Maersk.

Puckett tha BIRN se ka shumë pikëpyetje se si këto mbetje kanë arritur në këtë terminal dhe nga vijnë ato, ndërkohë që theksoi se autoritetet duhet të hedhin dritë mbi përmasat e këtij eksporti dhe kush është i përfshirë, si gjeneratorët ashtu dhe ndërmjetësit e mbetjeve.

Në një deklaratë në 14 gusht, Maersk njoftoi se po punonte për t’i kthyer kontenjerët e dyshuar në anijet Maersk Compton dhe Maersk Candor në Shqipëri.

“Duke pasur parasysh spekulimet në lidhje me përmbajtjen e këtyre kontenjerëve, kompania aktualisht po bashkëpunon me autoritetet përkatëse në Singapor dhe linjën e transportit për llogari të së cilës ne operojmë, për të siguruar që këta kontenierë të kthehen në Shqipëri me mënyrën më të mirë të mundshme,” deklaroi Maersk.

BAN e vlerësoi vendimin e kompanisë për t’i kthyer në Durrës kontenjerët e dyshuar të ngarkuar në bordin e ‘Maersk Campton’, por theksoi se kthimi i ngarkesës ishte vetëm gjysma e punës.

“Ne përshëndesim vendimin e Maersk për të kthyer ngarkesën e dyshuar me mbetje të rrezikshme. Por puna nuk ka përfunduar,” tha Jim Puckett në një deklaratë për shtyp, ndërsa shtoi se “më herët këtë vit, Maersk dorëzoi një ngarkesë të ngjashme mbetjesh në Kinë, e cila gjithashtu duhet të kthehet.”

“Për më tepër, kompania duhet të vendosë masa për të parandaluar që anijet e tyre të transportojnë mbetje të rrezikshme, mbetje elektronike dhe mbetje plastike në vendet në zhvillim në të ardhmen,” përfundoi ai. /BIRN

The post “Kurum” fshihet pas mbetjeve të rrezikshme të eksportuara nga porti i Durrësit appeared first on Albeu.com.