Një në tre martesa kanë përfunduar në divorc në vitin 2024, sipas shifrave të Drejtorisë së Përgjithshme të Gjendjes Civile.

Të dhënat për martesat konfirmojnë se Shqipëria nuk po përballet vetëm me një valë ndarjesh, por edhe me një tkurrje të fortë të vetë institucionit të martesës.

Nga rreth 29 mijë martesa në vitin 1990, niveli mbetet relativisht i qëndrueshëm gjatë viteve ’90 dhe fillimit të viteve 2000, me luhatje rreth 25–27 mijë në vit, përpara se të nisë një rënie strukturore pas vitit 2004.

Një ndërprerje e fortë vihet re që nga mesi i viteve 2000, kur martesat bien nën 22 mijë dhe nuk arrijnë më të rikuperojnë nivelet e mëparshme, pavarësisht disa rikthimeve të përkohshme.

Pas vitit 2015, trendi bëhet qartësisht negativ, me një përshpejtim të rënies pas vitit 2019. Pandemia e thellon më tej këtë prirje, por rënia nuk ndalet as pas saj.

Viti 2024 shënon minimumin historik me vetëm 16 120 martesa, gati gjysma e nivelit të fillimit të viteve ’90, duke reflektuar jo thjesht një efekt demografik apo ekonomik, por një ndryshim të thellë në zgjedhjet sociale, emigracionin e të rinjve dhe hezitimin gjithnjë e më të madh për të formalizuar lidhjet në martesë.

Sakaq edhe treguesi i divorceve për 1 000 martesa, i cili në vitin 1990 ishte 9.2, ka ndjekur një trajektore rritëse për më shumë se tri dekada, por vitet e fundit kanë thyer çdo rekord të mëparshëm.

Nga fundi i viteve ’90, kur treguesi zbriti në minimumin historik prej 5.9 në vitin 1997, divorci nisi një ngjitje të pandalshme gjatë viteve 2000 dhe 2010, duke kaluar mbi 20 ndarje për 1 000 martesa që pas vitit 2018.

Raportimi më i fundit tregon se viti 2024 shënon një rekord absolut prej 29.8 divorceve për 1 000 martesa, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë në vend.

Analistë të fushës socio-demografike shohin në këto shifra jo vetëm një ndryshim statistikor, por një transformim të thellë të strukturave sociale.

Gëzim Tushi, sociolog shprehet se, në vitet pas tranzicionit, kur mungesa e perspektivës dhe krizat ekonomike mbajtën bashkë familje të tëra, divorci shpesh shihej si luks ose dështim.

Sipas tij, sot, shqiptarët, të ekspozuar ndaj ndikimeve ndërkombëtare, më të pavarur ekonomikisht dhe më të vetëdijshëm për standardet e mirëqenies personale, po bëjnë zgjedhje të reja për jetën në çift.

Ekspertë të familjes dhe politikave sociale vlerësojnë se rritja e divorceve është ndikim i drejtpërdrejtë i disa faktorëve kryesorë: urbanizimit të shpejtë, emigracionit masiv të brezave të rinj, presionit ekonomik mbi familjet e reja dhe një normë sociale që ka evoluar drejt mirëqenies individuale, mbi mbijetesën kolektive.

Nga ana tjetër, sistemi gjyqësor dhe shërbimet sociale po përballen me një volum gjithnjë e më të madh çështjesh familjare, që kërkojnë reagim politik dhe mbështetje institucionale, sipas komunikimeve të marra nga psikologët socialë në gjykata.

Z.Tusha thekson se, një rritje e divorceve sjell sfida të reja për kujdesin ndaj fëmijëve, për çështjet e pronës dhe për mbështetjen sociale të prindërve të vetëm.

Avokate Nexhi Beqiri shton se divorcet vitet e fundit vijnë kryesisht nga çifte në të 40at, të cilët nuk bëjnë kompromise si dikur.

Problematika që ndjekin këto divorce, sipas avokates, janë ndarjet e pasurive dhe kujdestaritë e fëmijëve, të cilët marrin muaj e vite në dyert e gjykatave./ Monitor

The post Martesat në rënie historike, rriten divorcet/ Një rekord prej një në tre çifte po ndahen appeared first on Albeu.com.

Që nga viti 1964 (viti i parë për të cilin disponohen të dhëna), norma bruto a martesave në BE ka rënë me më shumë se 50% në terma relativë.

Nga 8.0 për 1000 persona që ishte ky tregues në 1964 ka zbritur në 3.9 në 2021.

Tendenca rënëse është ndërprerë nga disa periudha në 1989 (6.4), 2000 (5.2), 2007 (5.0) dhe 2018 (4.5).

Rënia e vërejtur midis 2019 (4.3 për 1 000 persona) dhe 2020 në shkallën bruto të martesave mund të interpretohet, si një nga shenjat e efektit të pandemisë COVID-19 në zhvillimin e popullsisë së BE-së.

Më pas, mund të vërehet një rritje në normën bruto të martesës për të arritur në 3.9 në vitin 2021.

Ndërsa martohen më pak, europianët divorcohen më shumë. Në të njëjtën periudhë, shkalla bruto e divorcit është dyfishuar, duke u rritur nga 0.8 për 1 000 persona në 1964 në 1.7 në 2021.

Shkalla e divorcit arriti kulmin në 2006 (2.1) dhe ka ardhur duke u ulur pak që atëherë. Një pjesë e kësaj rritjeje mund të jetë për shkak të faktit se në disa shtete anëtare të BE-së divorci u legalizua gjatë kësaj periudhe (për shembull, në Itali, Spanjë, Irlandë dhe Maltë).

Shqipëria ka normën më të lartë të martesës në Europë

Në vitin 2021, normat më të larta të martesave ishin në Hungari (7.4 martesa për 1000 persona), Rumani, Letoni dhe Lituani (të gjitha 6.0).

Normat më të ulëta të martesave u raportuan në Slloveni, Portugali (të dyja 2.8 martesa për 1 000 persona) dhe Luksemburg (3.0).

Eurostat përmend se në vendet kandidate, shkalla bruto e martesës ishte përgjithësisht më e lartë se mesatarja e BE-së.

Ajo varionte ndërmjet 4.8 martesa për 1000 persona në Serbi dhe 7.0 në Shqipëri.

Shqipëria renditet e dyta në Europë pas Hungarisë për nivelin e lartë të martesave, gjithsesi mungojnë të dhënat për Kosovën, që është shteti me moshë më të re dhe nivel më të lartë të martesave në raport me popullsinë.

Shumë martesa, por dhe shumë divorce

Sipas Eurostat, për divorcet, në vitin 2021 normat më të ulëta në BE u regjistruan në Maltë (0.6 divorce për 1000 persona) dhe Slloveni (1.1).

Në të kundërt, normat e divorcit ishin më të lartat në Lituani (2.8 divorce për 1 000 persona), Letoni (2.5) dhe Suedi (2.3).

Në vitin 2021, vendet kandidate kishin norma të papërpunuara divorcesh që varionin midis 1.0 divorc për 1000 persona në Maqedoninë e Veriut dhe 1.4 në Serbi.

Në Shqipëri norma bruto e divorcit ishte 1.1, me rënie të ndjeshme nga 2019-a, kur treguesi ishte 2.1, më i larti në rajon në atë kohë.

The post Martesat bien ndjeshëm në Europë, në Shqipëri ende ndër më të lartat appeared first on Albeu.com.

Që nga viti 1964 (viti i parë për të cilin disponohen të dhëna), norma bruto a martesave në BE ka rënë me më shumë se 50% në terma relativë. Nga 8.0 për 1000 persona që ishte ky tregues në 1964 ka zbritur në 3.9 në 2021.

Tendenca rënëse është ndërprerë nga disa periudha në 1989 (6.4), 2000 (5.2), 2007 (5.0) dhe 2018 (4.5).

Rënia e vërejtur midis 2019 (4.3 për 1 000 persona) dhe 2020 në shkallën bruto të martesave mund të interpretohet si një nga shenjat e efektit të pandemisë COVID-19 në zhvillimin e popullsisë së BE-së. Më pas, mund të vërehet një rritje në normën bruto të martesës për të arritur në 3.9 në vitin 2021.

Ndërsa martohen më pak, europianët divorcohen më shumë. Në të njëjtën periudhë, shkalla bruto e divorcit është dyfishuar, duke u rritur nga 0.8 për 1 000 persona në 1964 në 1.7 në 2021.

Shkalla e divorcit arriti kulmin në 2006 (2.1) dhe ka ardhur duke u ulur pak që atëherë. Një pjesë e kësaj rritjeje mund të jetë për shkak të faktit se në disa shtete anëtare të BE-së divorci u legalizua gjatë kësaj periudhe (për shembull, në Itali, Spanjë, Irlandë dhe Maltë).

Shqipëria ka normën më të lartë të martesës në Europë

Në vitin 2021, normat më të larta të martesave ishin në Hungari (7.4 martesa për 1000 persona), Rumani, Letoni dhe Lituani (të gjitha 6.0). Normat më të ulëta të martesave u raportuan në Slloveni, Portugali (të dyja 2.8 martesa për 1 000 persona) dhe Luksemburg (3.0).

Eurostat përmend se në vendet kandidate, shkalla bruto e martesës ishte përgjithësisht më e lartë se mesatarja e BE-së.

Ajo varionte ndërmjet 4.8 martesa për 1000 persona në Serbi dhe 7.0 në Shqipëri.

Shqipëria renditet e dyta në Europë pas Hungarisë për nivelin e lartë të martesave, gjithsesi mungojnë të dhënat për Kosovën, që është shteti me moshë më të re dhe nivel më të lartë të martesave në raport me popullsinë.

Shumë martesa, por dhe shumë divorce

Sipas Eurostat, për divorcet, në vitin 2021 normat më të ulëta në BE u regjistruan në Maltë (0.6 divorce për 1000 persona) dhe Slloveni (1.1). Në të kundërt, normat e divorcit ishin më të lartat në Lituani (2.8 divorce për 1 000 persona), Letoni (2.5) dhe Suedi (2.3).

Në vitin 2021, vendet kandidate kishin norma të papërpunuara divorcesh që varionin midis 1.0 divorc për 1000 persona në Maqedoninë e Veriut dhe 1.4 në Serbi.

Në Shqipëri norma bruto e divorcit ishte 1.1, me rënie të ndjeshme nga 2019-a, kur treguesi ishte 2.1, më i larti në rajon në atë kohë./Monitor

The post Në ditën e Shën Valentinit, Eurostat ripublikon të dhënat: Martesat bien ndjeshëm në Europë, ndërsa në Shqipëri janë ende ndër më të lartat appeared first on Albeu.com.

Në ceremoni ndodhej edhe kryetarja e Dhomës së Përfaqësuesve, Nancy Pelosi, udhëheqësi i shumicës në Senat, Charles E. Schumer dhe çifti që ngriti padinë dhe që u bë shkas që një gjykatë në Masaçusets të legalizojë martesat e së njëjtës gjini në atë shtet.

Biden, në një fjalim, theksoi rëndësinë e veprimit të Kongresit për të shfuqizuar zyrtarisht Aktin e Mbrojtjes së Martesave dhe kodifikimin e njohjes federale të martesave të së njëjtës gjini.

Mbështetësit thanë se ligji do të ndihmonte pjesërisht nëse Gjykata e Lartë rrëzonte një vendim të vitit 2015 që legalizonte martesat e së njëjtës gjini në mbarë vendin.

“Dashuria është dashuri”, theksoi Biden.

Projektligji, i cili u miratua në të dy dhomat e Kongresit me mbështetje dypartiake, është një nga pjesët e fundit të legjislacionit kryesor që demokratët do të miratojnë përpara se t’ia dorëzojnë kontrollin e dhomës republikanëve në Kongresin e ardhshëm.

The post “Dashuria është dashuri”, Biden nënshkruan projektligjin për martesat e së njëjtës gjini appeared first on Albeu.com.

Padyshim që kurioziteti ka qenë i madh, por pyetja që ka tërhequr më shumë vëmendje ishte njëra që lidhet me martesën.

“A ke ndërmend të gjesh burrë se shoqet e tua janë me kalamaj tani?”, i ka shkruar një ndjekës.

“Heshtje…Jo, nuk po mundohem. Për momentin fokusi është vetëm te muzika. Urime shoqeve meqë ra fjala”, i është përgjigjur Semi.

Kujtojmë që kngëtarja konfirmoi vitin e kaluar ndarjen nga Bojken Lako, me të cilin thotë se kanë mbetur miq. Dyshja qendruan së bashku për 8 vite./albeu.com/

The post “Kur do gjesh burrë se shoqet e tua janë me fëmijë?”, Semi e ka “gati” përgjigjen (FOTO LAJM) appeared first on Albeu.com.