Luftimet vazhduan ndërsa negociatorët që kanë propozuar një tjetër armëpushim prisnin përparim në arritjen e një marrëveshjeje mes Izraelit dhe Hamasit, që do të mundësonte një ndëprerje afatshkurtër të luftimeve dhe lirimin e të burgosurve nga ana e Hamasit në Gazë.

Propozimi për armëpushim të përkohshëm erdhi pas bisedimeve në Paris, më herët gjatë kësaj jave, mes zyrtarëve të Shteteve të Bashkuara, Izraelit, Katarit dhe Egjiptit. Udhëheqësi i Hamasit, Ismail Haniyeh pritej të udhëtonte në Kajro për të diskutuar mbi planin.

I pyetur ditën e djeshme gjatë një konference në Shtëpinë e Bardhë mbi detajet e këtij propozimi, zëdhënësi i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, John Kirby tha po bëheshin përpjekje për një armëpushim më të gjatë se ai i nëntorit, që zgjati rreth 1 javë.

Izraeli është zotuar të shkatërrojë Hamasin, që udhëheq Gazën, dhe është shpallur organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara, Britania, Bashkimi Europian e vende të tjera. Izraeli nisi kundër ofensivën në Gazë, pas sulmit të Hamasit në 7 tetor, që sipas autoriteteve izraelite la të vrarë 1200 persona.

The post Vijojnë luftimet në Gazë, palët shqyrtojnë mundësinë e një armëpushimi të përkohshëm appeared first on Albeu.com.

Forcat izraelite kanë vrarë të paktën 16,248 njerëz, duke përfshirë 7,112 fëmijë dhe 4,885 gra, në Gaza që nga 7 tetori, tha një deklaratë nga zyra e mediave të Hamasit.

Të paktën 43.616 persona janë plagosur dhe të paktën 7.600 persona janë të zhdukur, sipas deklaratës.

“Gjatë agresionit në Gaza, forcat izraelite hodhën më shumë se 50,000 ton eksploziv mbi shtëpitë e civilëve, spitalet, shkollat ​​dhe institucionet e tjera, duke rezultuar në shkatërrimin e plotë të 52,000 njësive të banimit, 69 shkollave, 121 ndërtesave qeveritare dhe 100 xhamive”, thuhet në njoftimin e Hamasit.

The post Bilanci tragjik i luftës në Gaza, mbi 16 mijë viktima prej 7 tetorit, shumë prej tyre fëmijë appeared first on Albeu.com.

Përparimi në fushën e betejës mund të shihet gjithashtu në imazhet satelitore të publikuara nga Washington Post që tregojnë se izraelitët në mënyrë efektive kanë shkëputur qytetin e Gazës nga jugu, siç shihet në imazhet e reja satelitore.

Gjurmët e automjeteve të bëra javën e kaluar dhe të dukshme në imazhet e Planet Labs të marra më 3 nëntor tregojnë përparimin përgjatë tre rrugëve kryesore, nga veriperëndimi, verilindja dhe jugu. Edhe pse forcat izraelite përgjatë rrugës jugore kanë avancuar drejt Mesdheut, ato duket se kanë bërë pak përparim përgjatë rrugëve të tjera ditët e fundit dhe videot treguan luftime të ashpra në disa nga këto vende.

Përgjatë rrugës veriperëndimore, trupat izraelite duket se janë ndalur në periferi të kampit të refugjatëve Shati, rreth tre milje nga zemra e qytetit, dhe kanë shkatërruar ndërtesa dhe kanë lëruar dunat e rërës në zonat e parkimit.

Videoja e publikuar nga Hamasi të shtunën tregoi luftëtarët e saj duke sulmuar tanket izraelite dhe transportuesit e personelit të blinduar në zonë, duke sugjeruar se beteja mund të ketë ndaluar përparimin atje.

Trupat izraelite që vijnë nga verilindja duket se kanë bërë përparimin më të vogël, duke u ndalur në periferi të fshatit Beit Hanoun.

Ushtria izraelite publikoi video të ushtarëve që ecnin nëpër rrugët e shkreta atje më 31 tetor.

Më 1 nëntor, Hamasi publikoi një video që tregonte një dron komercial duke hedhur eksploziv mbi një grup ushtarësh izraelitë brenda një zone aty pranë të mbrojtur nga muret.

Imazhet tregojnë gjurmët e automjeteve që kalojnë përgjatë gjerësisë në jug të qytetit të Gazës.

Ky përparim duket se ka zgjatur disa ditë, dhe imazhet e mëparshme satelitore treguan shtëllunga të shumta të mëdha tymi përgjatë rrugës, duke sugjeruar luftime të rënda.

Trupat izraelite që përparonin në këtë aks prenë rrugën Salah al-Din, një arterie qendrore që kalon brezin. Më 30 tetor, një video tregonte një tank izraelit në rrugë duke qëlluar mbi një automjet civil.

I verified this video. Israeli army and tanks are now in the very vital and important Salah Al Din road in the Gaza Strip. It’s the main highway and stretches 45km along the strip, starting from the Erez crossing in the North to the Rafah crossing in the South. This means that… pic.twitter.com/scE2uhKFWA

— Ahmed Maher (@amaherYAH) October 30, 2023

Më 3 nëntor, trupat në këtë aks arritën në rrugën Al-Rashid, e cila kalon përgjatë bregut të Mesdheut, siç tregojnë pamjet.

Një imazh me rezolucion të lartë i marrë më 3 nëntor dhe i dhënë për The Washington Post nga Planet Labs tregon në detaje skajin e përparimit të Izraelit jugor.

Më shumë se një duzinë nga ato që duken të jenë automjete të blinduara mund të shihen rreth 900 metra nga rruga Al-Rashid dhe bregu, dhe trupat kanë gërmuar në pozicione brenda ndërtesës të identifikuar në harta si Klubi i Miqve, një klub privat sportiv dhe kuajsh.

The post Pushtimi i Gazës përmes imazheve satelitore, ku po bën përparim IDF dhe po lufton appeared first on Albeu.com.

Por 48 orë pas sulmit më të madh ndaj kombit në dekada, nënkoloneli Richard Hecht tha në një konferencë me gazetarët: “Po merr më shumë kohë nga sa prisnim për t’i kthyer gjërat në një pozicion mbrojtës, sigurie. Ne menduam këtë mëngjes se do të ishim në një vend më të mirë.”

Ai tha gjithashtu se dhjetëra robër izraelitë po mbaheshin në Gaza.

The post Lufta, Izraeli: Beteja me njerëzit e armatosur të Hamasit, deri në tetë lokacione jashtë Gazës appeared first on Albeu.com.

Luftimet po vazhdojnë pavarësisht se gjeneralët, që janë në epiqendër të konfliktit, kanë dërguar në Arabinë Saudite përfaqësuesit e tyre për bisedimet e paqes.

“Jemi zgjuar me shpërthime dhe sulme me artileri të rëndë”, tha për AFP-në një banor i Omdurmanit, që gjendet shumë pranë Kartumit.

Gjatë natës, dy shpërthime të fuqishme kanë goditur kryeqytetin sudanez, Kartum.

Që nga 15 prilli, në Sudan po luftojnë ushtria e udhëhequr nga komandanti, Abdel Fattah al-Buhran, dhe trupat e një formacioni paramilitar, të udhëhequr nga komandanti Mohamed Hamdan Daglo.

Dy gjeneralët, që po luftojnë për pushtet në Sudan, kanë dërguar në Arabinë Saudite të shtunën negociatorët e tyre. Bisedimet, që po ndërmjetësohen nga Shtetet e Bashkuara dhe sauditët, po cilësohen si “bisedime para negociatave”.

Megjithatë, ende nuk ka ndonjë njoftim nëse është arritur përparim në bisedimet që po mbahen në qytetin Xhadah.

Më herët gjatë kësaj jave, një diplomat saudit e pranoi se një marrëveshje afatgjatë e armëpushimit nuk është pjesë e diskutimeve dhe se të dyja palët “besojnë se janë në gjendje të fitojnë betejën”.

Zyrtari i lartë i Kombeve të Bashkuara për ndihmë, Martin Griffiths, është larguar nga Xhadah pasi propozoi “deklaratën e zotimeve për të dyja palët për të garantuar një rrugë të sigurt për dërgimin e ndihmës humanitare”, njoftoi një zëdhënës i OKB-së.

Më shumë se 750 persona janë vrarë që nga nisja e luftimeve më 15 prill, shumica e të cilëve civilë.

Pothuajse 150.000 persona janë larguar në shtetet fqinje, ndërkaq 700.000 banorë janë zhvendosur brenda Sudanit.

Që nga grusht shteti i vitit 2021, Sudani është udhëhequr nga këshilli i gjeneralëve në krye me dy ushtarakët që aktualisht po luftojnë: gjenerali Abdel Fattah al-Burhan, që është kreu i forcave të armatosura dhe presidenti i shtetit, dhe zëvendësi i tij, gjenerali Mohamed Hamdan Dagalo, që udhëheq Forcat e Mbështetjes së Shpejtë.

Dy gjeneralët kanë mospajtime lidhur me mënyrën se si shteti do të shkojë drejt sundimit civil.

Mosmarrëveshjet kryesore në planin për trazicion kanë të bëjnë me përfshirjen e 100.000 anëtarëve të Forcave të Mbështetjes së Shpejtë në ushtrinë e rregullt, dhe se kush do të udhëheqë ushtrinë e re./rel

The post Vazhdojnë luftimet e ashpra në Sudan appeared first on Albeu.com.

Tre punëtorë të huaj u plagosën nga një sulm me raketa, i cili ndodhi pasi tanket izraelite bombarduan Gazën, në përgjigje të një sulmi të mëparshëm raketash.

Ushtria izraelite tha se nisi sulmet në Gaza të martën në mbrëmje.

I burgosuri, Khader Adnan, ishte një figurë e lartë e Xhihadit Islamik, i akuzuar për vepra terrorizmi.

Autoritetet izraelite thanë se ai e refuzoi kujdesin mjekësor gjatë grevës së tij 87-ditore.

Por, një nga avokatët e tij i akuzoi ato për neglizhencë, ndërsa kryeministri palestinez e përshkroi vdekjen e tij si “vrasje të qëllimshme”.

Një grup ombrellë që përfaqëson grupet militante në Gaza, përfshirë edhe Xhihadin Islamik, tha se sulmet me raketa janë “një përgjigje fillestare ndaj këtij krimi të urryer”.

Tri raketat e para, të cilat u hodhën disa orë pas njoftimit për vdekjen e Adnanit, ranë në zona të hapura, thanë Forcat e Mbrojtjes në Izrael.

Më vonë, ato thanë se kanë goditur Gazën me “zjarrin e tankeve”, në përgjigje të sulmeve me raketa. Forcat e Mbrojtjes në Izrael thanë se militantët kanë lëshuar edhe 22 raketa të tjera, katër prej të cilave janë kapur nga sistemi i mbrojtjes raketore të Izraelit.

Kush ishte Khader Adnan?

Gjatë dy dekadave të fundit, Khader Adnan, 45 vjeç, ishte disa herë në paraburgimin izraelit.

Ai ishte futur në grevë urie edhe katër herë më parë.

Edhe pse të burgosurit palestinezë në burgjet izraelite shpesh mbajnë qëndrim duke refuzuar ushqimin, kjo besohet të jetë vdekja e parë e tillë në tri dekada.

Adnan e nisi grevën e pestë të urisë menjëherë pasi u ndalua nga forcat izraelite në shtëpinë e tij në Arraba, pranë qytetit Jenin në veri të Bregut të pushtuar Perëndimor, më 5 shkurt.

Autoritetet izraelite e akuzuan atë për mbështetje të terrorizmit, lidhje me një grup terrorist dhe nxitje, dhe ai do të dilte në gjyq këtë muaj.

Por, grupi për të drejtat e të burgosurve palestinezë, Addameer, tha se ai po mbahej nën “akuza të rreme”, që kanë për synim “t’i shtypin edhe më shumë aktivistët palestinezë”.

Shërbimi i Burgjeve të Izraelit njoftoi të martën se Adnan “është gjetur herët në mëngjes në qelinë e tij pa ndjenja” dhe se është dërguar në një spital, ku është konstatuar vdekja e tij.

Një zyrtar i lartë izraelit i tha agjencisë së lajmeve AFP se Adnan ka rrezikuar jetën e tij, duke refuzuar kujdesin mjekësor.

Por, kryeministri i Autoritetit Palestinez, Mohammed Shtayyeh, tha se Izraeli “ka kryer një atentat të qëllimshëm kundër të burgosurit Khader Adnan, duke refuzuar kërkesën e tij për lirimin e tij, duke e neglizhuar atë nga aspekti mjekësor dhe duke e mbajtur në qeli pavarësisht seriozitetit të gjendjes së tij shëndetësore”.

Xhihadi Islamik – i cili është grupi i dytë më i fuqishëm militant në Rripin e Gazës, të kontrolluar nga Hamasi – tha se lufta e tij do të vazhdojë dhe se armiku “do ta kuptojë edhe një herë se krimet e tij nuk do të kalojnë pa përgjigje”.

Sipas grupit Addameer, në burgjet izraelite gjenden rreth 4.900 palestinezë.

Shumica janë duke vuajtur dënimet, pasi janë shpallur fajtorë nga gjykatat izraelite, ose mbahen për t’u marrë në pyetje, janë të akuzuar ose janë në gjykim.

Palestinezët i konsiderojnë të gjithë ata që mbahen nga Izraeli si të burgosur politikë./REL

The post Përshkallëzohen luftimet midis Izraelit dhe Rripit të Gazës appeared first on Albeu.com.

SHBA dhe Britania e Madhe njoftuan të dielën se kishin larguar diplomatët jashtë vendit.

Franca, Gjermania, Italia dhe Spanja janë ndër vendet e tjera që gjithashtu kryen evakuime.

Një luftë e egër për pushtet midis ushtrisë së rregullt dhe një force të fuqishme paraushtarake ka çuar në dhunë në të gjithë vendin.

Autoritetet amerikane thanë se kishin transportuar më pak se 100 persona me tre helikopterë Chinook të dielën në mëngjes në një operacion “të shpejtë dhe të pastër”.

Ambasada e SHBA në Khartoum tani është e mbyllur dhe një postim në Twitter në burimin e saj zyrtar thotë se nuk është mjaft e sigurt që qeveria të evakuojë qytetarët amerikanë.

Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar arriti të largonte diplomatët britanikë dhe familjet e tyre jashtë vendit në atë që u përshkrua si një operacion “kompleks dhe i shpejtë”. Ministri i Jashtëm James Cleverly tha se opsionet për të evakuuar shtetasit e mbetur britanikë në Sudan ishin “shumë të kufizuara”.

Disa vende të tjera po kryenin operacione evakuimi të dielën:

-Presidenti francez Emmanuel Macron konfirmoi se një aeroplan kishte mbërritur në Xhibuti me shtetas francezë dhe të tjerë të dielën.

-Një pjesë e vogël e qytetarëve holandezë u larguan nga Khartoum me aeroplanin francez dhe Holanda shpresonte të transportonte më shumë qytetarë jashtë të dielën në mbrëmje.

-Ushtria gjermane tha se i pari nga tre avionët ishte nisur nga Sudani, me destinacion Jordaninë, me 101 persona në bord.

-Italia dhe Spanja kanë evakuuar qytetarët – misioni spanjoll përfshinte shtetas nga Argjentina, Kolumbia, Irlanda, Portugalia, Polonia, Meksika, Venezuela dhe Sudani

-Kryeministri kanadez Justin Trudeau tha se qeveria e tij kishte evakuuar stafin diplomatik

Vende të tjera evakuuan me sukses njerëzit të shtunën. Më shumë se 150 persona, kryesisht qytetarë të vendeve të Gjirit, si dhe Egjiptit, Pakistanit dhe Kanadasë u evakuuan nga deti në portin e Arabisë Saudite të Jeddah.

Ka pasur thirrje të dëshpëruara për ndihmë nga shumë studentë të huaj, nga Afrika, Azia dhe Lindja e Mesme,  të cilët janë gjithashtu të bllokuar në Khartoum, një qytet me rreth gjashtë milionë banorë.

Ndërkohë, ka raporte se lidhja e internetit ka rënë pothuajse totalisht në Sudan, gjë që mund të pengojë seriozisht koordinimin e ndihmës për të bllokuarit në Khartoum dhe qytete të tjera.

Lufta për pushtet ka parë bombardime të rënda në kryeqytet, me qindra të vrarë dhe mijëra të tjerë të plagosur./albeu.com

The post Lufta për pushtet në Sudan: Evakuohen diplomatët dhe shtetasit e huaj appeared first on Albeu.com.

Këtë festë e shënojnë besimtarët myslimanë, pas përfundimit të Muajit të shenjtë të Ramazanit.

Më shumë se 300 njerëz janë vrarë, dhe mijëra të tjerë janë plagosur, prej nisjes së luftimeve një javë më parë, në mes të ushtrisë dhe grupit paraushtarak Forcat e Mbështetjes së Shpejtë (RSF), i njohur si Hemeti.

Komiteti Qendror i Mjekëve të Sudanit, ka thënë se bombardimet janë dëgjuar në disa zona të Kartumit përgjatë natës, si dhe është raportuar për përleshje të reja.

Kartumi është duke u përballur me luftime të ashpra, duke përfshirë sulmet ajrore dhe ato me tanke.

Rreth pesë milionë banorë besohet se kanë mbetur pa rrymë, ujë dhe ushqime.

Edhe linjat e komunikimit janë dëmtuar rëndë.

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, dhe Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, u kanë bërë thirrje palëve për armëpushim, “të paktën” në tri ditët e Bajramit.

Forcat e Mbështetjes së Shpejtë, kanë thënë se do ta nisin armëpushimin 72-orësh në orët e para të agimit.

Mirëpo, sikurse edhe dy zotimet paraprake, edhe ky i fundit nuk është përmbushur.

Historiku i luftimeve

Prej puçit të tetorit të vitit 2021, Sudani është udhëhequr nga këshilli i gjeneralëve.

Në qendër të problemit janë dy burra ushtarakë.

Gjenerali Abdel Fattah al-Burhan, i cili është udhëheqës i forcave të armatosura dhe faktikisht është edhe president i shtetit.

Si dhe zëvendësi i tij dhe lideri i forcës paramilitare RSF, gjenerali Mohamed Hamdan Dagalo.

Ata nuk janë pajtuar për drejtimin që e ka marrë shteti dhe kanë propozuar udhëheqësi civile.

Por, një prej pikave bllokuese lidhet me planin për të përfshirë 100.000 pjesëtarët e forcës paramilitare në ushtri dhe se kush do të jetë më pas në krye të saj./REL/

The post Luftime të ashpra në Sudan, pavarësisht thirrjeve për armëpushim appeared first on Albeu.com.

“Më pëlqejnë derrat”, supozohet se ka thënë dikur Winston Churchill. “Qentë na admirojnë, macet e mendojnë veten si superiorë, por derrat na trajtojnë si të barabartë.”

Por nuk është shumë e qartë nëse bashkëkohësi i Churchillit, George Orwell, i pëlqente gjithashtu derrat. Por, edhe ai, me siguri pa diçka që u mungonte kafshëve të tjera shtëpiake, sepse sipas tyre derrat janë krijesa sociale dhe shumë inteligjente.

Dhe, si të gjitha kafshët, ata ndonjëherë luftojnë.

Një studim i sapo botuar në Animal Cognition nga Ivan Norscia, një antropolog biologjik në Universitetin e Torinos, në Itali, dhe kolegët e tij, vlerësuan  një grup prej 104 derrash.

Në total, Norscia dhe ekipi i tij studiuan detajet e 216 luftimeve të derrave gjatë gjashtë muajve. Disa derra priren të jenë agresorë; të tjerët priren të jenë viktima. Kryesisht rezultati varet nga pesha, sepse, mes derrave (si, në të vërtetë, midis shumë kafshëve), kilogramët nënkuptojnë fuqi.

Agresori mund të kafshojë apo dhe të shkelmojë viktimën. Shumica e konflikteve përfunduan në sekonda, por disa zgjatën një ose dy minuta. Megjithatë, shumë nga dyluftimet mes derrave, Dr Norscia  donte të kuptonte rolin e derrave që nuk mernin pjesë por vetëm vështronin dhe se çfarë do të thonte kjo për aftësitë njohëse të derrave.

Duke qenë se zakonisht nuk kishte kohë të mjaftueshme që një derr të ndërhynte gjatë një konflikti (edhe pse kjo ndodhi), ai dhe kolegët e tij vlerësuan se çfarë ndodhi në tre minuta direkt pas një konflikti agresiv.

Ndonjëherë, ata zbuluan, se protagonistët e sajojnë vetë – për shembull, duke prekur hundët. Dr Norscia tha se marrëdhëniet midis të njejti grup janë më të sigurta që në fillim,  sepse me ata të një tjetër grupi.

Megjithatë, në raste të tjera, në dyluftim merr pjesë një derr i tretë. Ndonjëherë ky kalimtar vepronte si paqebërës, duke u angazhuar me agresorin dhe duke zvogëluar numrin e sulmeve të mëvonshme në krahasim me atë që mund të pritej ndryshe.

Ndërsa në raste të tjera, derri i tretë mbështeste viktimën. Kjo dukej se e qetësonte viktimën, sepse reduktonte sjelljet e lidhura me ankthin, si dhe lëndimet. Të ofrosh ngushëllim për viktimën i vendos derrat në një klub të vogël dhe të veçantë.

Disa primatë, duke përfshirë qeniet njerëzore, e bëjnë këtë. Kështu bëjnë disa sorra, elefantë, papagaj dhe disa brejtës, megjithëse deri më tani provat në lidhje me ta janë të pakta.

Kjo listë është e njohur për zoologët pasi përfshin grupe speciesh që dihet se kanë zhvilluar, pavarësisht nga njëri-tjetri, nivele të larta inteligjence, si individuale ashtu edhe sociale.

Megjithatë, inteligjenca sociale nuk duhet të jetë tërësisht altruiste. Derrat kishin më shumë gjasa të ndërhynin pas një konflikti nëse kishin lidhje të ngushta ose me agresorin ose me viktimën.

Ky është ndoshta një shembull i përzgjedhjes së të afërmve, i cili favorizon evolucionin e sjelljes. Njerëzit zakonisht kanë sjellje të tilla krysisht më të afërmit, e cila njihet si nepotizëm.

Kjo gjithashtu ndihmon për të shpjeguar numrin e njerëzve me mbiemrin “Churchill” që janë ulur në Parlamentin e Britanisë.

/albeu.com

The post Njësoj si njerëzit, mënyra se si derrat pajtohen pas “luftimeve” konfirmon inteligjencën e tyre appeared first on Albeu.com.

Përleshjet kufitare në mes të Armenisë dhe Azerbajxhanit kanë lënë të vdekur mbi 50 trupa ushtarake në të dyja anët.

Këto janë luftimet më të mëdha mes palëve, prej vitit 2020, kur lufta disaditëshe ka lënë mijëra njerëz të vrarë.

Mirëpo konflikti mes këtyre vendeve fqinje është i gjatë me dekada.

Pse ka armiqësi mes palëve?

Armenia dhe Azerbajxhani kanë luftuar për rajonin e Nagrno-Karabakut për më shumë se tri dekada.

Ky rajon malor është pjesë e Azerbajxhanit, mirëpo është kontrolluar nga forcat etnike armene, që përkrahen nga Armenia, prej luftës separatiste që ka përfunduar më 1994.

Ky territor ka rreth 4.400 kilometra katrorë.

Përgjatë periudhës sovjetike, ky rajon i populluar kryesisht nga armenët, ka pasur status autonom brenda Azerbajxhanit.

Tensionet e vazhdueshme mes armenëve të krishterë dhe azerbajxhanasve myslimanë, datojnë prej vitit 1915 kur ka ndodhur masakra e 1.5 milion armenëve nga forcat otomane.

Për luftime është raportuar edhe në periudhën sovjetike.

Luftimet kanë shpërthyer më 1988 kur rajoni ka synuar që t’i bashkohet Armenisë dhe më pas më 1991, pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik.

Si pasojë e asaj lufte kanë vdekur rreth 30.000 njerëz dhe janë zhvendosur 1 milion të tjerë.

Pas përfundimit të luftës, përmes një armëpushimi më 1995, forcat armene jo vetëm që kanë kontrolluar Nagorno-Karabakun, por edhe zonat përreth.

Mekanizmat ndërkombëtarë kanë dështuar që të ndërmjetësojnë një marrëveshje potenciale mes dy vendeve.

Lufta e vitit 2020

Më 27 shtator të vitit 2020, Azerbajxhani pati nisur operacionin e quajtur “Grushti i hekurt”, për të rikthyer kontrollin e Nagorno-Karabakut.

Turqia, vend anëtar i NATO-s, që ka lidhje të ngushta etnike, kulturore dhe historike me Azerbajxhanin, i ka ofruar këtij të fundit mbështetje të madhe.

Për luftime është raportuar edhe në periudhën sovjetike.

Luftimet kanë shpërthyer më 1988 kur rajoni ka synuar që t’i bashkohet Armenisë dhe më pas më 1991, pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik.

Si pasojë e asaj lufte kanë vdekur rreth 30.000 njerëz dhe janë zhvendosur 1 milion të tjerë.

Pas përfundimit të luftës, përmes një armëpushimi më 1995, forcat armene jo vetëm që kanë kontrolluar Nagorno-Karabakun, por edhe zonat përreth.

Mekanizmat ndërkombëtarë kanë dështuar që të ndërmjetësojnë një marrëveshje potenciale mes dy vendeve.

Lufta e vitit 2020

Më 27 shtator të vitit 2020, Azerbajxhani pati nisur operacionin e quajtur “Grushti i hekurt”, për të rikthyer kontrollin e Nagorno-Karabakut.

Turqia, vend anëtar i NATO-s, që ka lidhje të ngushta etnike, kulturore dhe historike me Azerbajxhanin, i ka ofruar këtij të fundit mbështetje të madhe.

Rusia ka angazhuar rreth 2.000 trupa në rajon si paqeruajtës.

Kjo marrëveshje ka nxitur protesta të vazhdueshme në Armeni, pasi opozita e ka konsideruar marrëveshjen si tradhti dhe ka bërë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit, Nikol Pashinyan.

Pashinyan i ka mbijetuar presionit, duke e konsideruar marrëveshjen si rrugën e vetme për të parandaluar Azerbajxhanin nga marrja e kontrollit të gjithë Nagorno-Karabakut.

Armiqësi të reja?

Përleshje sporadike në mes të forcave azerbajxhanase dhe armene janë raportuar shpesh në këtë zonë, mirëpo luftimet që kanë nisur të martën kanë qenë më seriozet prej paqes së arritur më 2020.

Të dyja palët kanë fajësuar njëra-tjetrën për nisje të armiqësive.

Armenia ka akuzuar Azerbajxhanin për sulm të paprovokuar, derisa Bakuja ka thënë se është duke iu përgjigjur bombardimeve të forcave armene.

Armenia ka thënë se të paktën 100 ushtarë të saj janë vrarë, derisa Azerbajxhani ka thënë të ketë humbur 50 ushtarë.

Rusia ka reaguar shpejt për të ofruar ndihmë në negociata për dhënie fund të armiqësive, mirëpo armëpushimi që ka tentuar të ndërmjetësojë, ka dështuar dhe përleshjet kanë vazhduar.

Në orët e vona të 13 shtatorit, presidenti rus, Vladimir Putin ka zhvilluar një bisedë telefonike me liderët e shteteve që janë pjesë e organizatës, Traktati për Siguri Kolektive, pjesë e së cilës janë disa shtete që kanë qenë në ish-Bashkimin Sovjetik, përfshirë edhe Armeninë.

Liderët janë pajtuar që të dërgojnë në zonat e luftës një mision për gjetje të fakteve, duke përfshirë edhe zyrtarë të lartë të të dyja palëve që janë përfshirë në konflikt./REL

The post Çfarë qëndron mbrapa luftimeve të reja mes Armenisë dhe Azerbajxhanit? appeared first on Albeu.com.