Komisioni Qeveritar për Personat e Zhdukur njoftoi të hënën rezultatet e gërmimeve në tri pika të Zubin Potokut, konkretisht në Kalludër dhe Jabukë, ku janë zhvarrosur eshtrat e të paktën 23 viktimave.

Sipas kryesuesit Agron Limani, në lokacionin e parë në Kalludër u gjetën 13 trupa, në Jabukë katër dhe në pikën e tretë në Kalludër gjashtë të tjerë.

Punimet në terren, të cilat zgjatën rreth një muaj, u kryen nga specialistë të Institutit të Mjekësisë Ligjore së bashku me ekipe të EULEX-it, Policinë e Kosovës dhe institucione të tjera kompetente.

Kushtrim Gara, përfaqësues i Komisionit, theksoi se hetimet janë përqendruar edhe te rasti i njohur si “Grupi i Intelektualëve” – 23 shqiptarë nga Mitrovica dhe Skenderaj që besohet se u rrëmbyen dhe u zhdukën më 19 prill 1999 në zonën mes Drenit, Kalludrës dhe Jabukës.

Ai shtoi se zbulimet në terren mund të kenë lidhje me këtë ngjarje, por identifikimi përfundimtar i secilës viktimë do të konfirmohet vetëm pas analizave të ADN-së.

Procesi i ekzaminimit dhe identifikimit të mbetjeve mortore po vijon në Institutin e Mjekësisë Ligjore.

Kryeministri në detyrë Albin Kurti bëri të ditur se, në të tri lokacionet, janë nxjerrë dhe zhvarrosur eshtra të së paku 23 personave. Ai konfirmoi shpërndarjen: 13 në vendin e parë në Kalludër, katër në Jabukë dhe gjashtë në vendin e tretë po në Kalludër.

Kurti njoftoi se tashmë ka filluar faza e identifikimit. Mostrat e mbetjeve të gjetura në Jabukë janë dërguar për analizë të ADN-së, ndërsa për pjesën tjetër po kryhen ekzaminime të mëtejshme në Institutin e Mjekësisë Ligjore.

Numri prej 23 personash përputhet me atë të “Grupit të Intelektualëve”, të cilët më 19 prill 1999 dyshohet se u ndaluan, u rrëmbyen dhe u ekzekutuan nga forcat serbe, theksoi ai. Megjithatë, identifikimi i plotë mund të zgjasë disa muaj, ndaj vetëm pas përfundimit të analizave do të dihet me siguri identiteti i viktimave.

Kurti e cilësoi pritjen shumëvjeçare dhe shqetësimin e familjeve të të zhdukurve si “të papërshkrueshme” dhe kërkoi njëkohësisht zbardhjen e fatit të tyre dhe vendosjen e drejtësisë. Ai akuzoi Serbinë se po refuzon të hapë arkivat shtetërore që do të ndihmonin në sqarimin e rasteve dhe i bëri thirrje faktorit ndërkombëtar të rrisë trysninë mbi Beogradin për të zbatuar Deklaratën për Personat e Zhdukur me Dhunë, të miratuar në Bruksel më 2 maj 2023. Kryeministri në detyrë kërkoi veçmas hapjen e arkivit të Brigadës së Motorizuar 37 të Ushtrisë së Jugosllavisë, dosja e së cilës është klasifikuar për 30 vjet.

Drejtori Ekzekutiv i Fondit për të Drejtën Humanitare në Kosovë, Bekim Blakaj, e vlerësoi zbulimin si jashtëzakonisht të rëndësishëm, por nënvizoi se rëndësia e tij nuk përfundon me identifikimin. Varrezat masive, sipas tij, janë edhe skena krimi.

“Pozita e mbetjeve, dëmtimet në eshtra, sendet personale, municioni dhe materialet e tjera mund të ndihmojnë në përcaktimin e mënyrës së vrasjes, kohës së varrimit dhe strukturave që morën pjesë në krim dhe në fshehjen e tij. Rasti është veçanërisht domethënës sepse informacioni për vrasjen dhe vendin e mundshëm të varrimit iu ishte dhënë UNMIK-ut dhe Policisë së Kosovës që në vitin 2003. Prandaj, krahas zbardhjes së krimit, duhet të sqarohet edhe pse u deshën më shumë se dy dekada që ai informacion të verifikohej në terren”, deklaroi Blakaj për “Bota sot”.

Ai këmbënguli se hetimi nuk duhet të kufizohet vetëm te autorët e drejtpërdrejtë, por të shtrihet në gjithë zinxhirin e përgjegjësisë: kush i ndaloi viktimat, kush urdhëroi dhe kreu vrasjen, kush organizoi varrimin, cilat struktura policore ose ushtarake kishin dijeni dhe kush e pengoi zbulimin e vendit. Sipas një komunikate të Fondit, policia serbe ishte vënë në dijeni të vrasjes që më 19 prill 1999 dhe, në vend që të hetonte krimin, kishte urdhëruar varrosjen e viktimave, duke e bërë fshehjen e trupave pjesë të vetë krimit e jo thjesht një veprim të mëvonshëm.

Blakaj paralajmëroi se në këtë fazë nuk duhet të merret si e vërtetuar se trupat janë zhvendosur pas luftës pa u provuar nga ekspertiza mjekoligjore dhe hetimi penal. Ai vuri në dukje se duhet shqyrtuar edhe mundësia që shpërndarja e mbetjeve të jetë shkaktuar nga terreni dhe rrjedha e ujit.

Më tej, ai theksoi se Kosova duhet ta shfrytëzojë këtë rast për të rritur presionin ndaj Serbisë në mënyrë që të hapë arkivat, të gjenden lokacione të tjera dhe të merret përgjegjësia për krimet. Kjo çështje, sipas tij, nuk duhet të mbetet vetëm në nivel deklaratash politike. Ai kërkoi që hapja e arkivave dhe verifikimi i lokacioneve të dyshuara të vendosen si detyrime konkrete e të matshme në dialogun e ndërmjetësuar nga BE-ja. Përgjegjësia e Serbisë, nënvizoi Blakaj, nuk përfundon me dorëzimin e dokumenteve – institucionet e saj duhet të hetojnë dhe ndjekin penalisht të gjithë personat e përfshirë në vrasje, zhvendosje apo fshehje të trupave.

I pyetur nëse institucionet e Kosovës pas këtij zbulimi duhet të përqendrohen te identifikimi i viktimave, te hetimi i autorëve apo te kërkimi i përgjegjësisë ndërkombëtare, Blakaj u përgjigj se këto tri procese duhet të zhvillohen paralelisht. Sipas tij, duhet përfunduar me kujdes ekspertiza mjekoligjore dhe identifikimi përmes ADN-së, duke i njoftuar familjet përpara se identitetet të bëhen publike; çdo lokacion duhet trajtuar si vend krimi, duke ruajtur provat dhe zinxhirin e ruajtjes; duhet zhvilluar hetim i pavarur penal ndaj ekzekutorëve, urdhërdhënësve, eprorëve dhe personave që ndihmuan në fshehjen e trupave; duhet hetuar pse informacioni i vitit 2003 nuk solli kërkim efektiv dhe nëse pati neglizhencë apo pengim; dhe duhet kërkuar bashkëpunim juridik ndërkombëtar dhe qasje në arkivat e Serbisë. Prioriteti i menjëhershëm mbetet identifikimi, por ai theksoi se identifikimi pa drejtësi do të ishte një proces i papërfunduar.

Ish- eprori i UÇK-së, Naim Miftari, e interpretoi zbulimin si dëshmi të egërsisë dhe urrejtjes së pushtuesit serb ndaj shqiptarëve. Ai kujtoi se viktimat ishin civilë të paarmatosur që përpiqeshin të largoheshin nga Kosova drejt Malit të Zi. Miftari vlerësoi se tani familjarët do të kenë mundësinë t’i varrosin të dashurit e tyre pas 27 vjetësh, por theksoi se kjo është një dhimbje e madhe.

Sipas tij, shteti i Kosovës duhet ta padisë shtetin serb për gjenocid dhe masakra të shumta dhe t’i ndjekë përgjegjësit pa u ndalur, ashtu siç ndoqi Mosadi kriminelët nazistë. Ai kritikoi qeveritë e kaluara, duke pretenduar se ato i kanë falur kriminelët serbë veçanërisht në veri dhe se vetëm kohët e fundit ka nisur ndjekja e tyre. Miftari përmendi se së shpejti pritet gjykimi në mungesë i gjeneralit serb Goran Radosavljeviç Guri, i cili mori pjesë dhe udhëhoqi forcat serbe në masakrat e Prekazit dhe Reçakut.

Ai theksoi se shteti dhe organet e drejtësisë nuk duhet të ndalojnë kurrë së ndjekuri krimet e luftës, pavarësisht nëse autorët janë serbë apo shqiptarë, dhe se ato nuk duhet të amnistohen. Sipas Miftarit, po të ishin ndjekur me kohë kriminelët serbë në veri, nuk do të vriteshin policët heronj Enver Zymberi dhe Afrim Bunjaku. Ai vlerësoi se vetëm qeveria e fundit ka bërë hapa të mëdhenj në veri dhe në sundimin e ligjit.

The post Zbulohen mbetje mortore të 23 personave në Zubin Potok, thirrje për të zbardhur gjithë zinxhirin e përgjegjësisë dhe për presion të shtuar ndaj Serbisë appeared first on Albeu.com.

Në një reagim në Truth Social, Trump theksoi se Irani nuk arriti një marrëveshje me SHBA dhe për pasojë, tani do të përballet me një “luftë ekonomike dhe Izolim në një shkallë të paprecedentë”.

“Kjo do të jetë luftë ekonomike dhe izolim në një shkallë të paprecedentë. Marina e tyre është zhdukur, forcat ajrore janë shkatërruar, fabrikat e tyre ushtarake tashmë janë kthyer në rrënoja, monedha e tyre është pa vlerë dhe vendi i tyre po qëndron në fije të perit”, shkruan Trump.

Ai paralajmëroi gjithashtu se, çdo vend që i ofron Iranit mbështetje përmes institucioneve financiare, bizneseve, aeroporteve apo entiteteve qeveritare do të përballet me “pasoja të jashtëzakonshme ekonomike”.

“Çdo shtet që lejon institucionet e tij financiare, bizneset, aeroportet ose entitetet qeveritare të ofrojnë çfarëdo lloj mbështetjeje apo shpëtimi për Iranin, do të përballet vetë me pasoja të tmerrshme ekonomike”, shton ai.

Presidenti amerikan u bëri thirrje aleatëve që të bashkohen me Uashingtonin, për të izoluar dhe poshtuar kërcënimin që vjen nga Teherani.

REAGIMI I PLOTË:

Askush nuk i ka dhënë Republikës Islamike të Iranit një mundësi më të madhe për të arritur një Marrëveshje sesa unë. TRAGJIKISHT, për ta, ata nuk arritën ta shfrytëzojnë atë. Prandaj, sot, po njoftoj OPERACIONIN EKONOMIK MË SHKATËRRUES që është ndërmarrë ndonjëherë kundër cilitdo vend!

Kjo do të jetë Luftë Ekonomike dhe Izolim në një shkallë të paprecedentë. Marina e tyre është zhdukur, forcat e tyre ajrore janë shkatërruar, fabrikat e tyre ushtarake tashmë janë kthyer në rrënoja, monedha e tyre është pa vlerë dhe vendi i tyre po qëndron në fije të perit.

Sot, po njoftoj gjithashtu se ÇDO vend që lejon institucionet e tij financiare, bizneset, aeroportet ose entitetet qeveritare të ofrojnë çfarëdo lloj mbështetjeje për Iranin, do të përballet vetë me pasoja ekonomike të jashtëzakonshme.

Kontrabanda e naftës, linjat e shkëmbimit, transfertat e parave cash, zyrat e këmbimit valutor, regjistrat e anijeve, kompanitë fasadë – të gjitha duhet të ndalet TANI.

Ju e dini se kush jeni. Kjo do të jetë një D-DAY EKONOMIKE, dhe ne kemi nevojë që të gjithë Aleatët tanë të qëndrojnë krah Shteteve të Bashkuara të Amerikës për të izoluar dhe mposhtur kërcënimin iranian.

Këta maniakë janë në prag të kolapsit dhe këto MASA HISTORIKE do t’i gjymtojnë ata dhe aftësinë e tyre për të përhapur terror në mbarë botën.

IRANI NUK DO TË KETË KURRË NJË ARMË BËRTHAMORE.

The post Trump shpall “luftë ekonomike” kundër Iranit: Do të jetë operacioni më shkatërrues i marrë ndonjëherë kundër një vendi appeared first on Albeu.com.

Kryetari i Komunës së Mitrovicës, Faton Peci, ka ngritur shqetësimin për pasojat e luftës, veçanërisht për çështjen e personave të pagjetur dhe mungesën e drejtësisë për krimet e kryera.

Sipas tij, më shumë se dy dekada pas përfundimit të luftës, familjet e të zhdukurve vazhdojnë të përballen me dhimbjen, pritjen e gjatë dhe shpresën për të mësuar fatin e të afërmve të tyre.

Peci ka deklaruar se Mitrovica është ndër qytetet që ka paguar çmimin më të lartë për lirinë e Kosovës. Ai ka kujtuar edhe praninë dhe historinë shqiptare në veri, duke iu referuar varrezave shqiptare në këto troje.

Nga Kalludra e Zubin Potokut, ai ka përcjellë mesazhin se plagët e luftës mbeten ende të hapura, ndërsa Serbia, të cilën e cilëson gjenocidale, nuk ka kërkuar as falje.

Peci ka theksuar se e vërteta dhe gjurmët e krimeve nuk mund të zhduken, ndërsa familjarët e të pagjeturve, pas afër tri dekadash vuajtje, pritjeje, dhimbjeje dhe kërkimi, vazhdojnë të shpresojnë se një ditë do të mund të vendosin lule mbi varret e të dashurve të tyre.

Ai ka nënvizuar se dhimbja kërkon shërim, ndërsa krimet kërkojnë drejtësi.

The post Peci nga Kalludra: Kosova vijon të mbajë plagë të hapura dhe të presë drejtësinë appeared first on Albeu.com.

Autoritetet e Kosovës kanë bërë të ditur të dielën se kanë identifikuar një tjetër vend në Zubin Potok, ku dyshohet se janë varrosur mbetjet mortore të personave të zhdukur gjatë luftës.

Sipas njoftimit të përbashkët të Policisë së Kosovës dhe Prokurorisë Speciale, lokacioni ndodhet në fshatin Jabukë dhe është gjetur gjatë hetimeve për rastin në Zubin Potok.

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, deklaroi se nga ky vend deri tani janë nxjerrë katër trupa.

Zbulimi i ri ka rikthyer vëmendjen te dyshimet se kontrolli shumëvjeçar i Serbisë mbi veriun e Kosovës mund të ketë pasur, përveç arsyeve politike, edhe qëllimin e pengimit të zbulimit të gjurmëve të krimeve të luftës. Kështu vlerëson profesori Gurakuç Kuçi, i cili kritikon mungesën e bashkëpunimit të Beogradit për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur.

Kuçi thekson se sa herë që në veri të Kosovës zbulohet një vend i dyshuar për varrezë masive, shtohet pyetja nëse ruajtja e ndikimit të Beogradit në këtë pjesë të vendit ka shërbyer edhe për fshehjen e provave të krimeve të kryera gjatë luftës.

Sipas tij, për më shumë se dy dekada Serbia ka investuar në mbajtjen e veriut nën ndikimin e strukturave paralele dhe grupeve kriminale të drejtuara nga Milan Radoiçiq, duke e paraqitur këtë politikë si “mbrojtje të popullit serb”. Megjithatë, identifikimi i një lokacioni të dytë të dyshuar për varrezë masive, sipas Kuçit, e ngre çështjen në një nivel edhe më të rëndë: atë të mundësisë që kontrolli të jetë përdorur për të penguar zbardhjen e plotë të krimeve.

Profesori përmend gjithashtu mungesën e hapjes së arkivave ushtarake e policore dhe faktin se Serbia nuk po ndihmon në kërkimet për të zhdukurit. Në vend të kësaj, thotë ai, po rehabilitohen figura dhe njësi të lidhura me krime të rënda gjatë luftës.

Si shembull, Kuçi përmend inaugurimin nga Ivica Daçiq të monumentit kushtuar Brigadës së 37-të të Motorizuar, e cila lidhet me disa nga krimet më të rënda të dokumentuara ndaj civilëve shqiptarë në Kosovë. Në atë ceremoni, ushtarët e kësaj brigade u cilësuan prej tij si “heronj të luftës” dhe jo si kriminelë.

Kuçi thotë se qëndrimet e zyrtarëve serbë ndaj zbulimit të varrezave masive, së bashku me glorifikimin e njësive të akuzuara për krime lufte, dëshmojnë mungesë vullneti për përballje me të kaluarën. Ai shton se sulmet ndaj personave që kontribuojnë në zbardhjen e fatit të të zhdukurve e vështirësojnë vendosjen e drejtësisë.

Ai sjell në vëmendje edhe reagimet e fundit të zyrtarëve serbë, duke thënë se pak ditë pas zbulimeve Daçiq sulmoi serbët që u tregojnë shqiptarëve dhe kroatëve vendndodhjet e varreve të shqiptarëve në Serbi. Sipas Kuçit, në vend që dëshmitë të inkurajohen, ato trajtohen si tradhti.

Po ashtu, bashkëpartiakja dhe bashkëqeveritarja e Daçiqit, Snezhana Paunović, deklaroi se nëse do të kishte qenë në vend të Sllobodan Millosheviqit në vitin 1998, do ta kishte spastruar etnikisht Kosovën. Kuçi thekson se Daçiq nuk u distancua nga kjo deklaratë.

Sipas tij, një shtet që nderon njësi të lidhura me krime lufte, toleron deklarata për spastrim etnik dhe sulmon ata që ndihmojnë në gjetjen e varrezave masive, nuk kufizohet vetëm te mohimi i së kaluarës. Ai argumenton se bëhet fjalë për një politikë që vazhdon të mbrojë autorët, të pengojë drejtësinë dhe të përhapë bindjen se “kush bënë krime kundër shqiptarëve nuk do të ndiqet penalisht, por do të shpallet hero”.

Brenda pak ditësh, në veri të Kosovës janë identifikuar dy lokacione të dyshuara si varreza masive. Lokacioni i parë lidhet me gërmimet në Kalludër të Vogël në Zubin Potok, të nisura pas arrestimit të dy personave të dyshuar për krime lufte. Aty besohet se mund të gjenden mbetjet e disa prej 23 shqiptarëve të rrëmbyer në prill 1999.

Lokacioni i dytë është zbuluar në Jabukë, gjithashtu në territorin e Zubin Potokut. Ky rast i ri ka forcuar dyshimet se në veri mund të ketë ende vende ku janë fshehur viktimat e luftës dhe që nuk janë zbuluar ende.

The post Zbulimet në Zubin Potok ngrenë dyshime për fshehjen e gjurmëve të krimeve të luftës appeared first on Albeu.com.

Autoritetet e Kosovës kanë bërë të ditur të dielën zbulimin e një tjetër lokacioni në Zubin Potok, ku dyshohet se mund të gjenden mbetje mortore të personave të zhdukur gjatë luftës.

Sipas njoftimit të përbashkët të Policisë së Kosovës dhe Prokurorisë Speciale, vendi është identifikuar në fshatin Jabukë, gjatë hetimeve për rastin në Zubin Potok.

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, njoftoi se deri tani në këtë zonë janë nxjerrë nga toka katër trupa.

Zbulimi i dy lokacioneve të dyshuara për varreza masive në Zubin Potok ka rikthyer debatet mbi fatin e viktimave të luftës dhe arsyet e kontrollit të gjatë serb mbi veriun e Kosovës.

Profesori Gurakuç Kuçi shtron dyshimin se ky kontroll mund të ketë shërbyer jo vetëm për ruajtjen e ndikimit politik të Beogradit, por edhe për fshehjen e gjurmëve të krimeve të kryera gjatë luftës.

Kuçi kritikon mungesën e bashkëpunimit të Serbisë në zbardhjen e fatit të personave të zhdukur. Ai sjell në vëmendje edhe rehabilitimin e figurave që kanë pasur lidhje me njësi të akuzuara për krime lufte.

“Çdo zbulim i një lokacioni të ri në veri të Kosovës, ku dyshohet se ndodhen varreza masive, e bën gjithnjë e më të pashmangshme pyetjen nëse kontrolli i vazhdueshëm i Beogradit mbi këtë pjesë të vendit ka pasur ndër arsyet e tij edhe mbulimin e gjurmëve të krimeve të luftës.

Për mbi dy dekada, Serbia u përqendrua në mbajtjen e veriut nën ndikimin e strukturave paralele dhe grupeve kriminale të drejtuara nga Milan Radoiçiq. Ky kontroll u paraqit përmes retorikës së “mbrojtjes së popullit serb”. Megjithatë, zbulimi i një lokacioni të dytë të dyshuar për varrezë masive hap një dimension edhe më të rëndë: mundësinë që kontrolli të jetë përdorur për të penguar zbulimin e plotë të krimeve të luftës.

Në vend që të kontribuojë në zbardhjen e fatit të të zhdukurve dhe të vërë në dispozicion arkivat ushtarake e policore, Serbia po përcjell sinjale të kundërta. Ivica Daçiq inauguroi monumentin kushtuar Brigadës së 37-të të Motorizuar, e cila lidhet me disa prej krimeve më të rënda të dokumentuara ndaj civilëve shqiptarë në Kosovë. Në atë rast, ai deklaroi se pjesëtarët e kësaj brigade ishin “heronj të luftës” dhe jo kriminelë”, shprehet Kuçi.

Sipas profesorit, qëndrimet e zyrtarëve serbë pas zbulimit të lokacioneve të dyshuara dhe nderimi publik i njësive të lidhura me krime lufte dëshmojnë mungesën e vullnetit për t’u përballur me të kaluarën.

Ai vlerëson se sulmet ndaj personave që kontribuojnë në identifikimin e fatit të të zhdukurve përbëjnë një pengesë të drejtpërdrejtë për drejtësinë.

“Pak ditë më pas, Daçiq sulmoi edhe serbët që u tregojnë shqiptarëve dhe kroatëve vendndodhjet e varreve të shqiptarëve në Serbi. Në vend që dëshmia të shihet si ndihmë për zbulimin e së vërtetës, ajo trajtohet si akt tradhtie.

Në të njëjtën kohë, Snezhana Paunović, bashkëpartiakja dhe bashkëqeveritarja e tij, tha se, sikur të kishte qenë në vendin e Sllobodan Millosheviqit në vitin 1998, do ta kishte spastruar etnikisht Kosovën. Daçiq nuk u distancua nga kjo deklaratë.

Kur një shtet nderon njësi të lidhura me krime lufte, toleron deklarata që mbështesin spastrimin etnik dhe sulmon ata që ndihmojnë në zbulimin e varrezave masive, kjo shkon përtej mohimit të së kaluarës. Bëhet fjalë për një politikë që vazhdon t’i mbrojë autorët, ta pengojë drejtësinë dhe të përhapë bindjen se “kush bën krime kundër shqiptarëve nuk do të ndiqet penalisht, por do të shpallet hero”.”

P.S.

Gjatë pak ditëve janë evidentuar dy lokacione të dyshuara për varreza masive në veri të Kosovës. Lokacioni i parë lidhet me gërmimet në Kalludër të Vogël në Zubin Potok, të nisura pas arrestimit të dy personave të dyshuar për krime lufte. Në këtë vend dyshohet se mund të ndodhen mbetjet e një pjese të 23 shqiptarëve të rrëmbyer në prill 1999. Lokacioni i dytë është identifikuar në Jabukë, gjithashtu në Zubin Potok, çka shton dyshimet se në veri vazhdojnë të ekzistojnë vende ku janë fshehur viktima të luftës dhe që ende presin të zbulohen”, përfundon Kuçi.

The post Zbulimet e varrezave të dyshuara në veri rikthejnë dyshimet mbi arsyet e kontrollit serb në Kosovë appeared first on Albeu.com.

Një vendndodhje e re, ku dyshohet se mund të ketë mbetje mortore të personave të zhdukur gjatë luftës, është zbuluar në Zubin Potok. Lajmi u bë i ditur të dielën nga autoritetet ligjzbatuese të Kosovës.

Përmes një komunikate të përbashkët, Policia e Kosovës dhe Prokuroria Speciale njoftuan se vendi është identifikuar në fshatin Jabukë, gjatë hetimeve që po zhvillohen lidhur me rastin në Zubin Potok.

Sipas ministrit në detyrë të Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, nga ky lokacion deri tani janë zhvarrosur katër trupa.

Profesori Gurakuç Kuçi vlerëson se identifikimi i vendeve të reja të dyshuara si varreza masive ngre pikëpyetje nëse kontrolli i pandërprerë i Serbisë në veri të Kosovës është përdorur edhe për të mbuluar gjurmët e krimeve të luftës.

Kuçi e kritikon Serbinë për mungesën e bashkëpunimit në ndriçimin e fatit të personave të zhdukur, ndërsa sjell në vëmendje edhe rehabilitimin e figurave që lidhen me njësitë e akuzuara për krime gjatë luftës.

“Me çdo lokacion të ri që zbulohet në veri të Kosovës dhe që dyshohet se fsheh varreza masive, bëhet më e pashmangshme pyetja nëse mbajtja e vazhdueshme e veriut nën kontrollin e Beogradit kishte si një prej qëllimeve edhe fshehjen e provave të krimeve të luftës.

Për më shumë se dy dekada, Serbia punoi për ta ruajtur ndikimin në veri përmes strukturave paralele dhe grupeve kriminale të drejtuara nga Milan Radoiçiq. Si arsyetim u përdor retorika për ‘mbrojtjen e popullit serb’. Megjithatë, identifikimi i një vendi të dytë që dyshohet si varrezë masive i jep çështjes një përmasë tjetër, shumë më të rëndë: dyshimin se ky kontroll mund të jetë shfrytëzuar edhe për të penguar zbulimin e plotë të krimeve të luftës.

Në vend që të kontribuojë për sqarimin e fatit të të zhdukurve dhe të vërë në dispozicion arkivat policore e ushtarake, Serbia po përcjell sinjale krejtësisht të kundërta. Ivica Daçiq përuroi monumentin kushtuar Brigadës së 37-të të Motorizuar, e cila lidhet me disa prej krimeve më të rënda të dokumentuara ndaj civilëve shqiptarë në Kosovë, dhe deklaroi se pjesëtarët e saj ishin ‘heronj të luftës’, jo kriminelë”, shprehet ai.

Sipas Kuçit, mënyra se si zyrtarët serbë kanë reaguar ndaj zbulimit të varrezave masive, së bashku me madhërimin e njësive të lidhura me krime lufte, dëshmon se mungon gatishmëria për t’u përballur me të kaluarën.

Ai thekson se drejtësia dëmtohet edhe nga sulmet kundër personave që kontribuojnë në zbardhjen e fatit të të zhdukurve.

Në këtë kontekst, Kuçi përmend edhe dy vendndodhjet e zbuluara në Zubin Potok, të cilat dyshohet se janë varreza masive.

“Vetëm pak ditë më pas, ai i sulmoi edhe serbët që u tregojnë shqiptarëve dhe kroatëve se ku ndodhen varret e shqiptarëve në Serbi. Në vend që kontributi për nxjerrjen e së vërtetës të mbështetet, edhe dëshmia konsiderohet tradhti.

Ndërkohë, Snezhana Paunović, bashkëpartiakja dhe partnerja e tij në qeverisje, deklaroi se, po të kishte qenë në pozitën e Sllobodan Millosheviqit më 1998, do ta kishte spastruar etnikisht Kosovën. Daçiq nuk u distancua nga deklarata e saj.

Kur një shtet lartëson njësi të lidhura me krime lufte, mbron deklarata që bëjnë thirrje për spastrim etnik dhe godet ata që ndihmojnë në gjetjen e varrezave masive, kjo tejkalon mohimin e së kaluarës. Bëhet fjalë për një politikë që vazhdon t’i mbrojë autorët, të pengojë vendosjen e drejtësisë dhe të përhapë idenë se ‘kush bënë krime kundër shqiptarëve nuk do të ndiqet penalisht, por do të shpallet hero’.

P.S.

Gjatë pak ditëve janë gjetur dy vende të dyshuara si varreza masive në pjesën veriore të Kosovës. Lokacioni i parë ka të bëjë me gërmimet në Kalludër të Vogël, në Zubin Potok, të nisura pas arrestimit të dy personave të dyshuar për krime lufte. Aty dyshohet se mund të ndodhen mbetjet e disa prej 23 shqiptarëve të rrëmbyer në prill 1999. Një tjetër lokacion është identifikuar ndërkohë në Jabukë, gjithashtu në Zubin Potok, duke forcuar dyshimet se në veri vazhdojnë të ketë vende ku viktimat e luftës janë fshehur dhe ende presin të gjenden”, përfundon Kuçi.

The post Varrezat masive ngrenë dyshime të reja për arsyen pse Serbia nuk hoqi dorë asnjëherë nga veriu i Kosovës appeared first on Albeu.com.

Gurakuç Kuçi, profesor në Kolegjin Universum dhe bashkëpunëtor i jashtëm pranë ISLH “OCTOPUS”, ka reaguar ashpër ndaj deklaratave të fundit të zyrtarëve serbë, të cilët i cilësuan veprimet e institucioneve kosovare si “spastrim etnik”.

Sipas tij, retorika e përdorur nga nënkryetari i Listës Serbe, Igor Simiq, dhe ministrja serbe Snezhana Paunoviq, synon t’u japë ngjyrim etnik masave thjesht ligjore, duke fshehur kështu të kaluarën e vetë Serbisë, e cila mban përgjegjësi për spastrimet më brutale etnike në rajon gjatë dekadës së ’90.

Kuçi theksoi se prishja e 11 ndërtimeve pa leje rreth Liqenit të Ujmanit është thjesht zbatim i normave administrative dhe jo një veprim i motivuar etnikisht. Ai akuzoi Beogradin se po e shfrytëzon këtë narrativë si pjesë të një operacioni të luftës hibride kundër Kosovës.

Në një deklaratë të detajuar, profesori shtroi pyetjen se si është e mundur që pikërisht vendi që kreu spastrime të tmerrshme etnike në Ballkan gjatë viteve ’90, sot e përdor më së shumti shprehjen “spastrim etnik” për ta pozicionuar veten si viktimë dhe për të justifikuar një përshkallëzim të ri konflikti.

Ai iu referua një interviste të fundit të Igor Simiqit për median serbe PINK, ku nënkryetari i Listës Serbe deklaroi se qëllimi është që “Serbia me çdo kusht të tërhiqet në ndonjë konflikt”. Kuçi vuri në dukje se kjo deklaratë nuk erdhi pas ndonjë incidenti ushtarak, por në kontekstin e thjeshtë të një urdhri për rrënimin e objekteve pa leje.

Ai gjithashtu kujtoi rastin e ministres serbe Snezhana Paunoviq, e cila u shpreh se po të kishte qenë në pozitën e Sllobodan Millosheviqit më 1998, do ta kishte spastruar etnikisht Kosovën. Për Kuçin, reagimi i mëpasshëm i kryeministrit Gjuro Macut ishte tregues i një qëndrimi të heshtur ndaj idesë së spastrimit: ai nuk e dënoi vetë synimin, por vetëm faktin që ajo deklaratë mund të konsiderohej si politikë zyrtare.

Profesori solli në vëmendje edhe shembuj konkretë nga territori i Kosovës. Ai kujtoi se prej vitesh autoritetet kanë ndaluar dhe prishur ndërtime pa leje në zona me interes të veçantë ekologjik si Batllava, Prevalla, Sibovci apo Rugova. Në rastin e Rugovës, banorët kishin protestuar dhe e kishin quajtur vendimin të padrejtë e diskriminues, por askush nuk e kishte etiketuar si “spastrim etnik”. Kjo, sipas tij, tregon kontrastin e theksuar me mënyrën se si e paraqet Serbia situatën e Ujmanit.

Në përfundim, Kuçi argumenton se Serbia, përmes kësaj strategjie, synon t’i kalojë në sferën etnike veprime krejtësisht administrative, duke përdorur akuzën për spastrim si mjet për të shkaktuar konflikt. Këtë plan Beogradi e realizon përmes luftës hibride, sulmeve terroriste ose duke shpresuar në një ndryshim të rrethanave gjeopolitike. Ai përmbylli duke paralajmëruar se e njëjta logjikë e stabilokracisë që forcoi figura si Hitlerin dhe Putinin, po e bën të njëjtën gjë edhe me liderin serb Aleksandar Vuçiq dhe vetë Serbinë.

The post Akuzat për spastrim etnik nga zyrtarët serbë, profesori Kuçi: Beogradi po etnizon çështje administrative appeared first on Albeu.com.

Një zë i thyer, por plot forcë, ka dalë nga harresa përmes Institutit të Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë (IKKL). Një grua e shtyrë në moshë tregon me dhimbje se si u shkul me dhunë nga vatra e saj, një episod ky që rikthen në vëmendje ciklat e plagëve të së kaluarës.

Duke sjellë në mend ato çaste terrori, ajo përshkruan se si forcat sulmuese përdorën armatim të rëndë kundër familjes së saj, duke i vënë përpara faktit të kryer për t’u arratisur. Me një fjali që të ngjeth mishin, ajo kujton: “Na kanë gjujt me tanke… na e kanë kallë shpinë…”.

Përmes këtij publikimi, IKKL-ja ka nënvizuar peshën e fakteve që dëshmojnë se si popullsia e pambrojtur përballoi pasojat më brutale të konfliktit, nga banesat e bëra shkrumb e deri te shpërnguljet masive dhe lufta për ekzistencë në rrethana çnjerëzore.

Mbledhja dhe arkivimi i këtyre kujtimeve të dhimbshme mbetet një mision parësor për Institutin, i cili tërë këtë rrëfim e sheh si gur themeli të kujtesës kolektive dhe një prove të pamohueshme për krimet e ndodhura në luftën e Kosovës.

The post Rrëfimi tronditës i një të moshuare nga Kosova: “Na shtinë me tanke, na dogjën shtëpinë” appeared first on Albeu.com.

Sipas New York Times, duke cituar zyrtarë me njohuri për bisedimet, presidenti amerikan shtrëngoi disa nga kushtet e propozimit të mëparshëm dhe ia dërgoi këtë plan të ri Teheranit.

NYT nuk ishte në gjendje të specifikonte ndryshimet që presidenti republikan bëri në kushtet e një marrëveshjeje.

Megjithatë, sipas Axios, ai dëshiron të forcojë qëndrimin e Uashingtonit për disa çështje që ai i konsideron të rëndësishme, siç është fati i materialeve bërthamore të Republikës Islamike.

Trump ka deklaruar vazhdimisht se Teherani nuk mund të sigurojë armë bërthamore dhe kërkon shkatërrimin e rezervave të uraniumit të pasuruar shumë të Iranit.

Çështja bërthamore është një nga pikat kryesore të ngërçit në negociatat për t’i dhënë fund luftës që filloi më 28 shkurt me sulmin izraelito-amerikan ndaj Republikës Islamike.

Ndër prioritetet e tjera të presidentit është hapja dhe çminimi i Ngushticës së Hormuzit nga Irani, të cilin ky i fundit e ka mbyllur në mënyrë efektive që nga fillimi i luftës.

Kushtet e reja të Trump në këtë propozim të ri ka të ngjarë t’i zgjasin më tej negociatat. Burime amerikane i thanë AFP-së se kreu i Shtëpisë së Bardhë nuk kishte marrë vendim për të nënshkruar një propozim që ishte në zyrën e tij të premten pas një takimi në Dhomën e Situatave.

Më vonë atë mbrëmje, një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha se Trump do të nënshkruante një marrëveshje me Iranin vetëm nëse respektohen “vijat e kuqe” që ai ka vendosur.

The post Lufta në Lindjen e Mesme/ Presidenti Trump i dërgon Iranit një propozim të ri për armëpushim! Këtë herë me kushte më të ashpra appeared first on Albeu.com.

“Motori katër-rrotësh (quad bike) është më i lehtë për t’u manovruar, ka shikueshmëri më të mirë dhe mund të zbresësh shpejt në rast nevoje. Shkon aty ku makinat e zakonshme rrëshqasin dhe nuk kalojnë”, thotë një ushtar i Brigadës së 152-të Jaeger të Ukrainës, i cili do që të identifikohet vetëm me nofkën Bars.

Ai tregon se ushtarët kanë provuar të dërgojnë furnizime edhe me mjete të blinduara, por ato jo gjithmonë arrijnë në destinacion, sepse ekziston rreziku i minave ose sulmeve me dronë.

Ky është fillimi i sezonit të pestë të luftimeve të Ukrainës kundër agresionit të Rusisë, e cila ka një ushtri më të madhe dhe më të armatosur.

Megjithatë, kjo pranverë është ndryshe.

“Momentalisht, situata e përgjithshme për ukrainasit duket më e mirë seç ka qenë në disa vite, ndonëse ende ka rreziqe të konsiderueshme”, thotë Pasi Paroinen, analist ushtarak në “Black Bird Group”, një organizatë kërkimore finlandeze.

Sipas ekspertëve të fushëbetejës dhe analistëve ushtarakë, në mes të majit, forcat ukrainase rimorën më shumë territor nga trupat ruse sesa humbën – për herë të dytë këtë vit.

Por, këto fitore janë të vogla dhe nuk përbëjnë ndonjë kthesë vendimtare në luftë.

Disa prej tyre lidhen edhe me mënyrën se si llogariten ndryshimet në terren.

Për shkak të ndryshimeve në taktika dhe teknologji, analistët thonë se është pothuajse e pamundur të përcaktohet një vijë e qartë fronti, ku mund të matet saktë territori i fituar apo i humbur.

Në përgjithësi, sipas grupit “DeepState”, përparimet ruse janë ngadalësuar pothuajse plotësisht deri në mes të majit.

Në fakt, rusët kanë humbur terren, duke shënuar një humbje neto territoriale, sipas këtij grupi monitorues që ka lidhje me ushtrinë ukrainase.

Këto gjetje përputhen edhe me ato të Institutit për Studime të Luftës me bazë në SHBA.

“Valët ende nuk janë kthyer plotësisht në favor të Ukrainës dhe nuk ka gjasa që ukrainasit të mund të ndërmarrin ndonjë kundërofensivë të madhe së shpejti”, thotë Paroinen.

“Por, Rusia ka vështirësi në avancim, dhe lufta aktualisht po shkon drejt një ngërçi – të përkohshëm?”, shton ai.

“Ky muaj e ka ndryshuar dinamikën në favorin tonë, në favor të Ukrainës”, deklaroi presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, më 19 maj.

“Po i mbajmë më mirë pozicionet tona dhe po shkaktojmë më shumë dëme”, tha ai.

Me përmirësimin e motit, toka thahet dhe bimësia shtohet. Për pasojë, luftimet intensifikohen.

Sipas vëzhguesve ukrainas, rusë dhe perëndimorë, kjo po ndodh njësoj si në vitet e kaluara.

Ekspertët thonë se, për shkak të përdorimit masiv të dronëve dhe teknologjive të reja, nuk ka më një vijë të qartë fronti.

Në vend të saj ekziston një “zonë vdekjeje” – një hapësirë e rrezikshme edhe pas vijave të frontit, ku ushtarët dhe furnizimet janë vazhdimisht në shënjestër.

Në kundërsulmet e janarit dhe shkurtit, Ukraina fitoi rreth 37 km² territore, kryesisht pranë Hulljajpoljes, por Rusia arriti të rikuperojë një pjesë të tyre.

Në fillim të majit, Ukraina shënoi disa përparime të vogla në rajonin e Harkivit, pranë Kupianskut – një qytet që e kishte rimarrë në vitin 2022, e kishte humbur dhe rikthyer sërish vitin e kaluar.

Më 15 maj, Ukraina mori edhe fshatin Odradne.

Megjithatë, hera e fundit kur Ukraina rimori territore në shkallë të gjerë, ishte në fund të vitit 2022, gjatë ofensivave në Harkiv dhe Herson.

“Në realitet, iniciativat mbeten ende kryesisht në anën e rusëve, edhe pse ata po hasin në vështirësi”, thotë Paroinen.

“Muajt e ardhshëm të verës ka të ngjarë të tregojnë më qartë nëse forcat ruse janë bllokuar përfundimisht…”, shton ai.

Për pjesën më të madhe të luftës, Rusia ka avancuar me forcë brutale, duke përdorur një numër jashtëzakonisht të madh ushtarësh.

Shumë prej tyre përfundojnë në sulme të drejtpërdrejta të këmbësorisë.

Revista “The Economist” ka vlerësuar se midis 280.000 dhe 518.000 ushtarë rusë janë vrarë, ndërsa numri total i viktimave – të vrarë dhe të plagosur – varion nga 1.1 deri në 1.5 milion.

Në raportin e saj vjetor të publikuar muajin e kaluar, agjencia holandeze e inteligjencës ushtarake vlerësoi se numri i të vrarëve rusë ka kaluar 500.000, ndërsa i të vrarëve dhe të plagosurve ka arritur në 1.2 milion.

Gjithashtu në prill, ministri i mbrojtjes i Ukrainës tha se synimi është të vriten ose plagosen më shumë ushtarë rusë sesa rekrutohen aktualisht – rreth 35.000 në muaj.

“Ne po e bëjmë çdo metër të territorit ukrainas jashtëzakonisht të kushtueshëm për armikun”, tha Mykhaylo Fedorov.

Megjithatë, as Ukraina – me një popullsi rreth një të tretës së asaj të Rusisë – nuk ka kaluar më mirë.

Agjencia holandeze vlerëson se numri i të vrarëve, të plagosurve dhe të zhdukurve ukrainas është rreth 500.000 – një shifër që përputhet edhe me ato të Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare në Uashington: 500.000 deri në 600.000 viktima dhe deri në 140.000 të vrarë deri në fund të vitit 2025.

Sipas zyrtarëve holandezë, “tendencat nuk janë në favor të Ukrainës”, sepse ndryshe nga Rusia, ajo nuk është në gjendje ose mezi arrin t’i zëvendësojë humbjet.

Ndërsa Kupiansku ka qenë një nga pikat më të forta për Ukrainën përgjatë vijës së kontaktit prej rreth 1.100 kilometrash, zona përreth qyteteve të Donjeckut, Kramatorsk dhe Sllovjansk – e njohur nga ukrainasit si “brezi i fortifikimeve” – ka qenë më problematike.

Zyrtarët rusë kanë bërë të qartë se marrja e këtyre dy qyteteve është prioritet, qoftë me forcë, qoftë përmes diplomacisë.

Që nga fillimi i vitit, forcat ruse janë afruar gradualisht drejt Kostjantnivkës – qytet përgjatë një linje hekurudhore rreth 30 kilometra në jug të Kramatorskut.

Paroinen thotë se Kostjantinivka ka gjasa të jetë “beteja” e kësaj vere dhe ai parashikon se Rusia mund ta marrë atë deri në fund të sezonit veror.

Megjithatë, marrja e qytetit “nuk ka gjasa të shkaktojë ndonjë kolaps lokal për ukrainasit”.

Edhe Limani, që ishte cak i një përpjekjeje të dështuar ruse në mars, mbetet në rrezik, kryesisht për shkak të njësive të lodhura ukrainase që e mbrojnë atë.

Në jugperëndim të Limanit, rreth 200 kilometra larg, trupat ruse kanë avancuar drejt Hulljajpoljes, duke lëvizur ngadalë drejt nyjës më të madhe të Orihivit.

Pamundësia e forcave ruse për të arritur një nga objektivat kryesore strategjike të Kremlinit – marrjen e plotë të rajonit të Donjeckut në Ukrainë – ka bërë që Moska të mbështetet edhe në diplomaci – si alternativë.

Përfaqësuesit rusë janë takuar disa herë me homologët e Shtëpisë së Bardhë që kur presidenti amerikan, Donald Trump, ka nisur mandatin e tij të dytë në janar të vitit të kaluar.

I dërguari kryesor amerikan, Steve Witkoff, është takuar tetë herë me presidentin rus, Vladimir Putin.

Megjithatë, përpjekjet e mbështetura nga SHBA-ja, aktualisht, janë të ngrira, nëse jo praktikisht të bllokuara, pasi administrata Trump është e fokusuar në luftën me Iranin – një konflikt që tashmë ka hyrë në muajin e tretë, me një armëpushim të brishtë dhe pa një zgjidhje të qartë në horizont.

Edhe Ukraina ka shfrytëzuar avantazhin jashtë fushëbetejës, duke përdorur dronët për të goditur rafineritë e naftës ruse, terminalet e eksportit dhe objektiva të tjera thellë brenda territorit rus.

Këto sulme duket se e kanë shqetësuar Kremlinin, i cili, madje, është detyruar ta zvogëlojë paradën vjetore të Ditës së Fitores si pasojë e situatës.

“Lufta po bëhet gjithnjë e më jopopullore në Rusi, dhe ka gjasa që Rusia të përballet me sfida në rritje për financimin e saj dhe për dërgimin e vazhdueshëm të fuqisë njerëzore”, thotë Paroinen.

“Nga ana tjetër, Ukraina po i intensifikon sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ruse dhe logjistikës në fushëbetejë, ndërkohë që po ndërton edhe kilometra të tëra pengesash pas vijave të frontit”, përfundon ai./REL

The post Në vitin e pestë të luftës, Ukraina po rikthen territore appeared first on Albeu.com.