Shtrenjtimi i naftës, energjisë dhe produkteve ushqimore po ndihet edhe në Shqipëri, i përkthyer në shtrenjtim të importit të tyre, por edhe një lloj nxitimi për të krijuar rezerva, duke marrë në konsideratë periudhën e trazuar ku ndodhen tregjet dhe pritshmëritë pesimiste për të ardhmen. Ekspertët mendojnë se tregu i këmbimeve valutore është përfshirë tashmë edhe nga një lloj paniku, që po nxit më tej kërkesën për të blerë euro, pikërisht për shkak të forcimit të shpejtë të valutës europiane.

Një mbiçmim i shpejtë i euros përfaqëson një faktor shtesë rreziku në raport me inflacionin në rritje që po godet ekonominë. Duke qenë se Shqipëria i importon shumicën e mallrave të konsumit dhe duke qenë se euro është monedha kryesore në të cilën blihen këto mallra, një nënçmim i lekut kundrejt saj do të prodhojë një efekt inflacionist shtesë në ekonomi. Deri para dy javësh, Banka e Shqipërisë i qëndronte projeksionit bazë për një inflacion kalimtar që do të fillohej të zbehej në gjysmën e dytë të këtij viti. Lufta në Europën Lindore e ka bërë tashmë shumë më të madh rrezikun inflacionist dhe pasigurinë për të ardhmen.

Ekonomia shqiptare ka një pozicion të jashtëm deficitar në mallra dhe shërbime, ndaj në terma neto një nënçmim i monedhës prodhon efekt negativ, të shprehur në zgjerimin e deficitit të llogarisë korrente. Importuesit kanë kosto më të mëdha të blerjes së mallrave dhe shërbimeve jashtë vendit, ndërsa përfitues janë eksportuesit e mallrave dhe shërbimeve, që shesin në euro, por që i kanë shumicën e shpenzimeve në lekë. Sidoqoftë, edhe për ato subjekte që kanë të ardhura në euro, përfitimi është marxhinal, për shkak të efektit inflacionist shtesë që sjell një mbiçmim i shpejtë i monedhës europiane.

Nga ana tjetër, një forcim i shpejtë i euros mund të jetë burim rreziqesh edhe për sektorin financiar, ku një pjesë e mirë e kredisë është e ekspozuar ndaj rrezikut të kursit të këmbimit. Sipas Bankës së Shqipërisë afërsisht gjysma e portofolit të kredisë për ekonominë është në valutë të huaj, ndërsa 37% e kredisë në valutë (më pak se 20% e kredisë totale) është e ekspozuar ndaj rrezikut të kursit të këmbimit. Huamarrësit në euro me të ardhura në lekë janë ata që humbasin shumë nga forcimi i euros, ndërsa përfitime në pamje të parë kanë individët dhe subjektet që kanë kursime në euro. Sidoqoftë, edhe ky përfitim mund të jetë relativ, sepse, veç efektit inflacionist të zhvlerësimit të kursit, shumica e aseteve me vlerë të madhe në ekonomi kuotohen në euro dhe jo në lekë.

Implikimet e luhatjeve të forta të kursit të këmbimit në inflacion dhe në stabilitetin financiar janë situata që mund të justifikojnë një ndërhyrje të Bankës së Shqipërisë në tregun valutor. Ndërhyrja e fundit e këtij lloji ndodhi dy vjet më parë, në fund të marsit 2020, kur një panik i ngjashëm pati sjellë zhvlerësim të shpejtë të lekut në kursin e këmbimit me euron, me rreth 6.5% në harkun e 10 ditëve./Monitor/

The post Euro nuk ndalet! Kalon 127 lekë, në një javë është mbiçmuar me pothuajse 5% (FOTO LAJM) appeared first on Albeu.com.

Zelensky kur erdhi në pushtet në prill të vitit 2019 ishte pa përvojë politike dhe tani do i duhet të udhëheqë një luftë kundër një prej fuqive ushtarake më të mëdha të botës.

Në nisje të krizës së re me Moskën, në tetor të vitit 2021, Zelensky u kundërshtua shumë nga faktori ndërkombëtar pas deklaratave të tij që kundërshtonin ato të ëashingtonit.

Ditët e fundit presidenti ka refuzuar të lërë Ukrainën dhe ka dalë vet në terren për të luftuar krah ushtarëve kundër forcave ruse.

Më poshtë po ju sjellim dy fotografi të marra në kohë krejt të ndryshme, ku e para është marrë nga seriali “Shërbëtori i Popullit”, serial i shfaqur për herë të parë në Ukrainë në vitin 2015, ku Volodymir Zelensky, i cili në atë kohë ishte humorist, luante rolin e një mësuesi që u bë president i Ukrainës.

Ndërsa e dyta është nga ditët e fundit, ku sot ai është president i Ukrainës dhe po përjeton të njëjtat ngjarje, por në realitet, duke luftuar kundër forcave ruse./albeu.com/

The post Nga aktor humori në president të Ukrainës, nga roli në serialin “shërbëtori i popullit” në luftë reale! (FOTO LAJM) appeared first on Albeu.com.

Mijëra armë bërthamore ishin lënë në tokën ukrainase nga Moska pas rënies së Bashkimit Sovjetik në 1991. Por në vitet që pasuan, Ukraina mori vendimin për t’u çnuklearizuar plotësisht.

Në këmbim, SHBA-ja, Britania e Madhe dhe Rusia do të garantonin sigurinë e Ukrainës në një marrëveshje të vitit 1994 të njohur si Memorandumi i Budapestit.

Mariana Budjeryn nga Universiteti i Harvardit foli me ‘All Things Considered’ për trashëgiminë e Memorandumit të Budapestit dhe ndikimin e tij sot. Ajo thotë se është e vështirë të vlerësohet nëse ukrainasit do ta parashikonin ndikimin e këtij vendimi. Ata nuk e dinin se nuk po merrnin garancitë ekzaktësisht të detyrueshme ligjore dhe vërtet të forta të sigurisë që kërkonin.

Por atyre iu tha në atë kohë se Shtetet e Bashkuara dhe fuqitë perëndimore – pra sigurisht të paktën Shtetet e Bashkuara dhe Britania e Madhe – i marrin me të vërtetë seriozisht angazhimet e tyre politike. Ky është një dokument i nënshkruar në nivelin më të lartë nga krerët e shteteve. Pra, implikimi ishte që Ukraina nuk do të lihej e vetme dhe do të përballej me një kërcënim nëse do të përballej me një të tillë.

Ndoshta ka pasur edhe një ndjenjë vetëkënaqësie nga ana e Ukrainës pas nënshkrimit të kësaj marrëveshjeje për të thënë, “Shiko, ne i kemi këto garanci që u nënshkruan”, sepse rastësisht, në ukrainisht dhe rusisht, kjo u përkthye si garanci, jo si siguri.

Pra, ata kishin këtë besim se Perëndimi do të qëndronte pranë tyre, ose sigurisht Shtetet e Bashkuara, nënshkruesit dhe Britania e Madhe, do të ngriheshin në mbrojtje të Ukrainës nëse ajo kërcënohej. Edhe pse, mënyra e saktë nuk ishte e përcaktuar në memorandum.

A e ka shkelur Rusia memorandumin?

Ka një mekanizëm konsultimesh që është parashikuar në memorandum nëse lind ndonjë problem, dhe ai u mobilizua për herë të parë më 4 mars 2014.

Pra, ishte një takim i nënshkruesve të memorandumit që u thirr nga Ukraina dhe u zhvillua në Paris. Dhe ministri i jashtëm i Federatës Ruse, Sergej Lavrov, i cili ishte në Paris në atë kohë, thjesht nuk u paraqit. Pra, ai nuk do të vinte as në mbledhje në lidhje me memorandumin.

Rusia argumenton se e nënshkroi atë me një qeveri tjetër, jo me këtë “të paligjshme”. Por kjo, natyrisht, nuk i përshtatet asnjë lloj kriteri juridik ndërkombëtar. Me qeverinë nuk firmos marrëveshje, pasi marrëveshjet firmosen me shtetin.

Nëse ukrainasit pendohen për çarmatimin bërthamor

Disa ukrainas pendohen që Ukraina hoqi dorë nga armët e saj bërthamore, por Mariana Budjeryn thotë se vendi mori vendimin e duhur në atë kohë.

Disa ukrainas pendohen që Ukraina hoqi dorë nga armët e saj bërthamore, por Mariana Budjeryn thotë se vendi mori vendimin e duhur në atë kohë

Sigurisht që ekziston një masë e mirë e keqardhjes, dhe disa prej tyre janë të informuar dobët. Do t’i kishte kushtuar shumë Ukrainës, si ekonomikisht, ashtu edhe për sa i përket pasojave politike ndërkombëtare, mbajtja e këtyre armëve. Kështu që nuk do të ishte një vendim i lehtë.

Por në sferën publike, këto tregime më të thjeshta zënë vend. Narrativa në Ukrainë, publikisht është: Ne kishim arsenalin e tretë më të madh bërthamor në botë, e hoqëm për këtë copë letre të nënshkruar dhe shikoni çfarë ndodhi.

Dhe me të vërtetë nuk duket mirë për regjimin ndërkombëtar të mospërhapjes. Sepse nëse keni një vend që çarmatoset dhe më pas bëhet shënjestër e një kërcënimi të tillë dhe viktimë e një kërcënimi të tillë në duart e një vendi të armatosur bërthamor, ai thjesht dërgon një sinjal vërtet të gabuar për vendet e tjera që mund të duan të ndjekin programin bërthamor.

Mbi rëndësinë e historisë bërthamore të Ukrainës sot

Unë do të thosha, pasi kam hulumtuar këtë temë për gati një dekadë, Ukraina bëri gjënë e duhur në atë kohë. Ajo bëri gjënë e duhur vetë, dhe gjithashtu nga komuniteti ndërkombëtar. Reduktoi numrin e përgjithshëm të armëve bërthamore në botë dhe kjo i bën të gjithë më të sigurt.

Tani, duke parë këtë histori, megjithatë, garantuesit – nënshkruesit e Memorandumit të Budapestit veçanërisht por edhe komuniteti ndërkombëtar më gjerësisht – duhet të reagojnë në atë mënyrë që të mos e bëjnë Ukrainën të dyshojë në drejtësinë e këtij vendimi.

Kjo shfaqje solidariteti që kemi parë kohët e fundit, në këtë lloj të fundit të nxitjes së tensioneve, shkon shumë për të bindur si udhëheqjen ukrainase, por edhe publikun se edhe pse hoqëm dorë nga këto armë bërthamore ose opsioni bërthamor, bota ende qëndron pranë nesh. Dhe ne nuk do ta përballojmë vetëm këtë agresion.(NPR.org/Përshtati Gazeta Si)

The post Ishte fuqia e tretë në botë, pse Ukraina hoqi dorë nga armët e saj bërthamore? appeared first on Albeu.com.