Uashingtoni dhe Teherani publikuan tekstin e një memorandumi mirëkuptimi të nënshkruar të mërkurën për t’i dhënë fund konfliktit, ndërsa presidenti amerikan, Donald Trump, paralajmëroi se sulmet mund të rifillojë nëse Irani nuk i përmbahet marrëveshjes.

Të paktën katër anije cisternë që transportonin naftë të papërpunuar, produkte nafte dhe gaz të lëngshëm hynë në ngushticë të premten, duke u drejtuar drejt porteve të Gjirit në Irak, sipas të dhënave të MarineTraffic.

Një cisternë nafte në pronësi japoneze doli nga ngushtica pasi ishte vonuar nga lufta dhe po drejtohej për në Japoni.

Të enjten u regjistruan 25 kalime tregtare përmes Hormuzit – numri më i lartë ditor që nga 18 prilli dhe më shumë se pesë herë mbi mesataren ditore të 10 ditëve të para të qershorit, sipas të dhënave të AXS Marine.

Rrjedha e trafikut në Hormuz mbetet shumë nën nivelin para konfliktit prej rreth 120 kalimesh në ditë.

Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara hoqën zyrtarisht bllokadën ndaj porteve iraniane të enjten.

“Detarët duhet të informohen për ekzistencën e minave dhe të presin praninë detare ndërsa vazhdojnë operacionet e pastrimit”, tha të enjten në mbrëmje Qendra e Informacionit Detar e udhëhequr nga marina amerikane.

Ajo këshilloi anijet të shmangin skemën e ndarjes së trafikut për shkak të rrezikut nga minat.

Kjo skemë, e miratuar nga agjencia e transportit detar e Kombeve të Bashkuara në vitin 1968, vendosi korridore lundrimi përmes ujërave iraniane dhe omaneze në ngushticë.

“Rreziqet variojnë nga rreziku i minave … deri te bllokimi në Gjirin e Lindjes së Mesme nëse tensionet përshkallëzohen dhe Irani e bllokon sërish Hormuzin”, tha ndërmjetësi i anijeve Braemar.

“Marrëveshja … hap mundësinë që Irani të vendosë tarifa për menaxhimin e transitit në Hormuz pas 60 ditësh”.

Ndërkohë, Zvicra deklaroi se bisedimet SHBA–Iran për një pakt më të gjerë paqeje nuk do të zhvilloheshin të premten, ndërsa nënpresidenti amerikan, JD Vance, e anuloi një vizitë të planifikuar, duke theksuar pasigurinë për një zgjidhje të qëndrueshme.

Irani sinjalizoi kontroll më të rreptë mbi transportin detar, me televizionin shtetëror që raportoi se anijet duhet të koordinohen me marinën e Gardës Revolucionare për transit.

Firma britanike e sigurisë detare Ambrey tha se forcat iraniane urdhëruan një cisternë me flamur të Hong Kongut dhe një anije mallrash me flamur të ishullit Shën Kits dhe Nevis të ktheheshin mbrapsht të enjten.

Në një njoftim të pa datë, të qarkulluar në industrinë detare në 24 orët e fundit dhe të parë nga Reuters, Autoriteti i Ngushticës së Gjirit Persik të Iranit tha se “asnjë anije nuk lejohet të kalojë përmes Ngushticës së Hormuzit pa një leje të vlefshme kalimi të lëshuar nga PGSA”.

PGSA, e cila e përshkruan veten si organi i vetëm i autorizuar për të lëshuar leje, gjithashtu tha se rezervon të drejtën të vendosë tarifa sigurimi, duke kërkuar nga pronarët e anijeve të marrin dhe rinovojnë mbulimin e sigurimit.

Industria e transportit detar ka kundërshtuar çdo sistem tarifash apo taksash që do të vendosej mbi atë që ata e konsiderojnë një rrugë ujore ndërkombëtare.

Ndërkohë, një flotë prej 10 supercisternash iraniane të ngarkuara, që transportonin rreth 20 milionë fuçi naftë, po lundronte nga ankorimi i Çabaharit të Iranit në Gjirin e Omanit dhe po drejtohej drejt Azisë, me gjasë për rafineritë kineze, sipas një analize të grupit amerikan të Bashkuar Kundër Iranit Bërthamor, i cili monitoron trafikun e cisternave të lidhura me Iranin./REL

The post Dërgesat e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit rriten dukshëm pas marrëveshjes SHBA-Iran appeared first on Albeu.com.

Al-Thani shprehu kënaqësinë e madhe të vendit të tij me përparimin e bërë në negociata. Mediat shkruajnë se përditësimet e Pakistanit mbi gjendjen e negociatave sinjalizojnë shpresën se palët amerikane dhe iraniane do të nënshkruajnë marrëveshjen së shpejti.

“Shkëlqesia e tij rinovoi mbështetjen e plotë të Shtetit të Katarit për përpjekjet e ndërmjetësimit të Pakistanit. Kjo duke theksuar nevojën që të gjitha palët t’i përgjigjen këtyre përpjekjeve në një mënyrë që ndihmon në krijimin e kushteve të përshtatshme drejt arritjes së një marrëveshjeje.”, thuhet në deklaratën e zyrës së tij.

The post Lufta në Lindjen e Mesme/ Katari mbështet përpjekjet e Pakistanit si ndërmejtës mes SHBA dhe Iranit appeared first on Albeu.com.

Komentet e Trumpit, të bëra në një intervistë për Fox News të transmetuar më 30 maj, erdhën mes raportimeve se zyrtarët amerikanë i kanë dërguar Teheranit një propozim më të ashpër për paqe.

Ndërkohë, një këshilltar i lartë i udhëheqësit suprem të Iranit akuzoi Trumpin se po “tradhton diplomacinë për herë të tretë” dhe po paraqet atë që ai e quajti “kërkesa të tepruara” në negociata.

Këmbimet e vazhdueshme mes palëve nxjerrin në pah vështirësitë me të cilat është përballur administrata amerikane në përpjekjet për t’i dhënë fund një konflikti që ka tronditur tregjet globale të energjisë dhe ekonominë botërore, si dhe theksojnë refuzimin këmbëngulës të Iranit ndaj kërkesave të Uashingtonit.

Fati i programit bërthamor të Iranit mbetet një nga pengesat kryesore për arritjen e një marrëveshjeje paqeje.

Uashingtoni, së bashku me aleatin e tij Izraelin, kanë kërkuar kufizime të gjera për të parandaluar Iranin nga ndërtimi i një arme bërthamore. Teherani, që ka pasuruar uranium në nivele pranë atyre të nevojshme për armë bërthamore, këmbëngul se aktivitetet e tij atomike janë për qëllime civile.

Negociatorët amerikanë dhe iranianë kanë shkëmbyer disa propozime gjatë javëve të fundit. The New York Times dhe faqja Axios raportuan më 30 maj se Trump i kishte kthyer Teheranit një kornizë të re që përmbante kushte “më të ashpra”.

Përveç çështjes së programit bërthamor të Iranit, rihapja e Ngushticës strategjike të Hormuzit — e cila prej javësh është pothuajse e mbyllur nga Irani — mbetet pika tjetër kryesore e mosmarrëveshjes.

Në intervistën për Fox, të realizuar më 28 maj, Trump tha se Irani ishte pajtuar të mos zotërojë armë bërthamore.

“E vetmja garanci që duhet të kem është se nuk do të ketë armë bërthamore. Ata janë pajtuar me këtë dhe kjo ishte shumë interesante”, tha ai.

Trump shpalli armëpushim me Iranin më 8 prill, megjithëse të dyja palët kanë kryer herë pas here sulme të shkallës së vogël: Irani ndaj aleatëve të SHBA-së në rajonin e Gjirit Persik dhe Uashingtoni ndaj objektivave iraniane brenda vendit.

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, tha se Uashingtoni është i gatshëm të rifillojë sulmet ndaj Iranit nëse negociatat në vazhdim nuk çojnë në një marrëveshje.

Duke folur në një forum të mbrojtjes dhe sigurisë në Singapor më 30 maj, Hegseth tha se SHBA-ja ishte “më se e aftë” të riniste sulmet nëse do të ishte e nevojshme dhe se rezervat e saj ushtarake ishin “më se të përshtatshme” për operacione të tilla.

Ekspertët kanë paralajmëruar se Shtetet e Bashkuara po përballen me mungesa të disa sistemeve kyç të armëve dhe se do të duhen muaj për të rindërtuar rezervat e tyre.

‘Kërkesa të tepruara’

Nga pala iraniane, një këshilltar i udhëheqësit suprem, Mojtaba Khamenei, akuzoi Trumpin se po “tradhton diplomacinë për herë të tretë” duke vazhduar bllokadën detare të vendosur ndaj porteve iraniane dhe duke bërë atë që ai i quajti “kërkesa të tepruara” në negociata.

Në një postim në X më 30 maj, Mohsen Rezaei tha se qëndrimi i Trumpit në tryezën e negociatave tregon “se ai nuk është i prirur drejt negociatave dhe po ndjek objektiva të tjerë”.

Mediat shtetërore iraniane, duke cituar një “draft jozyrtar”, raportuan se memorandumi i propozuar i mirëkuptimit përfshinte një marrëveshje për lirimin e 12 miliardë dollarëve në asete të ngrira.

“SHBA-ja është zotuar t’i japë Iranit qasje të plotë në 12 miliardë dollarë nga asetet e tij brenda 60 ditëve, në mënyrë që këto burime të mund të transferohen dhe shpenzohen në bankat e destinacioneve të zgjedhura nga Irani pa kufizime”, deklaroi televizioni shtetëror.

Shtëpia e Bardhë më herët e kishte cilësuar një raport të ngjashëm të televizionit iranian si një “sajim”.

Fati i uraniumit

Një çështje kyç është fati i rezervave iraniane të uraniumit të pasuruar në nivele të larta, i cili mund të përdoret për ndërtimin e një arme bërthamore.

Kazakistani ka sinjalizuar se është i hapur për të strehuar rezervat iraniane të uraniumit të pasuruar në nivelin 60 për qind nëse arrihet një marrëveshje e ardhshme mes Teheranit dhe Uashingtonit, sipas një raporti të Financial Times që citon drejtorin e Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA), Rafael Grossi.

Ky propozim po diskutohet si një masë e mundshme për ndërtimin e besimit, me qëllim mbështetjen e përpjekjeve për ringjalljen e diplomacisë bërthamore ndërmjet Iranit dhe Shteteve të Bashkuara.

Ndërkohë, Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) tha më 29 maj se forcat e saj që operojnë në Gjirin e Omanit kishin zbatuar masat e bllokadës duke neutralizuar një anije me flamur të Gambias që po përpiqej të lundronte drejt një porti iranian.

“Një avion amerikan e neutralizoi anijen duke lëshuar një raketë Hellfire në dhomën e motorëve të saj”, thuhej në deklaratën e CENTCOM-it, e cila shtonte se forcat amerikane kishin lëshuar më shumë se 20 paralajmërime para se të ndërmerrnin veprimin ushtarak.

Veçmas, Bloomberg News raportoi se disa amerikanë pësuan lëndime të lehta nga mbeturinat që ranë pas sulmit me dron të Iranit më 29 maj ndaj një baze ushtarake në Kuvajt. CENTCOM nuk e komentoi raportin./REL

The post Lufta në Lindjen e Mesme/ Trump: Irani është pajtuar për garanci mbi programin bërthamor appeared first on Albeu.com.

Mediat shkruajnë se zyrtarët izraelitë kanë ashpërsuar retorikën e tyre ditët e fundit, ndërsa forcat izraelite goditën Bejrutin pas sulmeve në jug dhe në Luginën e Bekaas. Ushtria izraelite tha se goditi”më shumë se 135 objektiva të Hezbollahut të enjten, ndërsa Hezbollahu mori përgjegjësinë për 19 sulme në postet e ushtrisë izraelite.

Ministria Libaneze e Shëndetësisë tha se në total, sulmet izraelite në Liban kanë vrarë 3,355 njerëz dhe kanë plagosur 10,095 banorë të tjerë që nga 2 marsi.

The post Lufta në Lindjen e Mesme/ UNICEF: Sulmet izraelite kanë vrarë ose plagosur 11 fëmijë çdo ditë në Liban appeared first on Albeu.com.

“Tani jemi në 60% të territorit të Rripit të Gazës. Ishim në 50%. Ne kaluam në 60%. Direktiva ime është të lëviz në ta bëjmë hap pas hapi para së gjithash”, tha ai.

Në fund të prillit, Forcat e Mbrojtjes së Izraelit lëshuan harta për grupet ndërkombëtare të ndihmës që tregonin se ushtria tashmë kontrollonte afërsisht 64% të Gazës. Pushtimi i Gazës do të detyronte rreth 2 milionë palestinezë në një pjesë të tkurrjes së territorit të shkatërruar të enklavës bregdetare.

Sipas një marrëveshjeje armëpushimi të tetorit 2025 midis Izraelit dhe Hamasit, forcat izraelite u tërhoqën në një vijë demarkacioni të njohur si “vija e verdhë”, e cila i la ata në afërsisht 53% të Gazës.

CNN shkruan se Hamasi akuzoi Izraelin për lëvizjen e vijës, duke thënë se kjo përbën një minim të qartë dhe të vazhdueshëm të marrëveshjes së armëpushimit, një shkelje serioze të dispozitave të saj.

The post Lufta në Lindjen e Mesme/ Netanyahu: Unë udhëzova ushtrinë izraelite të pushtojë 70% të Gazës appeared first on Albeu.com.

Libani Jugor është zemra e komunitetit shiit të vendit, nga i cili Hezbollahu merr pjesën më të madhe të mbështetjes dhe ka qenë nën bombardime të vazhdueshme izraelite. Më shumë se një milion njerëz, që përbëjnë një në pesë të popullsisë, janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre në të gjithë Libanin, shumica e tyre nga jugu, Lugina lindore Bekaa dhe periferitë jugore të Bejrutit të njohura si Dahieh, zona ku Hezbollahu ka ndikim.

Konflikti filloi më 2 mars, dy ditë pasi SHBA-të dhe Izraeli nisën një sulm të përbashkët ndaj Iranit. Hezbollahu qëlloi raketa në Izrael dhe Izraeli u përgjigj me sulme ajrore të gjera dhe një pushtim tokësor të Libanit jugor.

The post Lufta në Lindjen e Mesme/ Sulmet izraelite shkaktojë mbi 3,000 të vdekur në Liban që nga fillimi i luftës appeared first on Albeu.com.

Aktorët e tregut pohojnë se frenimi i prillit lidhet me disa faktorë, ku më kryesori ka të bëjë me situatën e krijuar në Ngushticën e Hormuzit, që ka ngadalësuar dhe rritur koston e transportit të mjeteve. Vitet e fundit, pjesa më e madhe e makinave në Shqipëri po importohen nga Koreja e Jugut dhe së fundmi nga Kina. Për 4 mujorin, nga këto shtete erdhën 13 mijë mjete, ose 42% e totalit. (7,414 nga Koreja e Jugut dhe 5,632 nga Kina).

Mjetet e importuara nga Koreja e Jugut dhe Kina kalonin nga ngushtica e Hormuzit, por tani, për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme ndjekin rrugë të tjera, që ka rritur me deri në 30% kostot e transportit si rrjedhojë edhe çmimet, duke frenuar si kërkesën ashtu dhe kohën që i duhet një mjeti të arrijë në Shqipëri.

Ndryshimi i rrugëve të transportit ka ndikuar dhe në frenimin e makinave elektrike. Ndërsa në mars u regjistruan për herë të parë 1252 makina elektrike, një nivel rekord historik, në prill regjistrimet ranë në 1191, ndonëse interesi për blerjen e tyre është shtuar, pas rritjes së fortë të çmimeve të karburantit, me naftën që i ka kaluar 200 lekë për litër dhe mbi të gjitha është ndër më të shtrenjtat në Europë (për shkak të barrës së lartë të taksave, që zënë gati gjysmën e çmimit).

Megjithatë, makinat me naftë vijojnë të jenë të preferuarat për përdoruesit shqiptarë të mjeteve, me 53% të regjistrimeve për herë të parë për janar-mars, që përdornin këtë lloj karburanti, ose 16.3 mijë mjete.

Në katër muajt e parë janë regjistruar rreth 4.1 mijë mjete vetëm elektrike, ose 13.5% të totalit. Nga këto, 2830 janë të markës kineze BYD, të ndjekura nga VOLKSWAGEN, me 221 të tilla. Në vend kanë filluar të hyjnë dhe marka të tjera kineze elektrike, si FANG CHENG BAO, me 100 regjistrime për herë të parë dhe WULING, me 96.

Totali i mjeteve që qarkullojnë në vend po rritet vazhdimisht, duke arritur në fund të muajit prill në gati 1.08 milionë, nga të cilat 80.7% ishin autovetura. Kryesimin vijon ta mbajë MERCEDES BENZ, me 17.9% të totalit, e ndjekur nga VOLKSWAGEN, me 16.7%, FORD (7.3%), DAIMLER CHRYSLER (7.2%), AUDI (6.3%), TOYOTA (4.2%), OPEL (3.5%), FIAT (3.3%). Pesha e markave të tjera është më e ulët se 3%.

Marka kineze BYD po rritet me shpejtësi, me 5,524 të tilla në qarkullim deri në fund të prillit, ose 0.5% të totalit. Më shumë se gjysma e tyre (51%) u regjistruan vetëm në katër muajt e parë të këtij viti./Monitor.al

The post Lufta në Lindjen e Mesme dhe kriza e karburanteve prek makinat, bien regjistrimet në prill appeared first on Albeu.com.

“Provat kanë treguar se Shtetet e Bashkuara nuk janë të përkushtuara ndaj asnjë premtimi apo marrëveshjeje. Masa të papritura janë planifikuar për armikun, përtej imagjinatës së tyre”, tha gjeneral brigade Mohammad Jafar Asadi, zëdhënës i selisë ushtarake të Iranit, në komentet e agjencive iraniane të lajmeve.

Mediat zyrtare iraniane ndërkohë ritheksuan gjithashtu një pozicion të pakompromis për lundrimin nëpër ngushticën e Hormuzit.

“Me dominimin dhe kontrollin e saj mbi gati 2,000 kilometra të vijës bregdetare të Iranit në Gjirin Persik dhe ngushticën e Hormuzit, Marina e IRGC do ta bëjë këtë zonë ujore një burim jetese dhe fuqie për popullin e dashur iranian dhe një burim sigurie dhe prosperiteti për rajonin”, raportoi të shtunën agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim.

Mediat shkruajnë se presidenti amerikan, Donald Trump ka kërkuar vazhdimisht që liria e lundrimit të rikthehet përmes Hormuzit që kur shpalli një armëpushim në fillim të muajit të kaluar. Por zyrtarët iranianë janë përgjigjur se ngushtica do të mbetet nën mbikëqyrjen e Iranit.

The post Lufta në Lindjen e Mesme/ Irani: Konflikti me SHBA-në mund të vazhdojë pasi Trump refuzoi propozimin tonë appeared first on Albeu.com.

Duke iu drejtuar atyre që janë përgjegjës për konfliktin e vazhdueshëm midis SHBA-së dhe Izraelit dhe Iranit, Papa Leon XIV nisi një apel në emër të të krishterëve të Lindjes së Mesme.

“Pushoni zjarrin! Le të rihapen rrugët e dialogut! Dhuna nuk mund të çojë kurrë në drejtësinë, stabilitetin dhe paqen që popujt presin”, tha ai.

Mediat shkruajnë se ndërsa iu drejtua besimtarëve pas recitimit të lutjeve, Papa kujtoi se popujt e Lindjes së Mesme kanë vuajtur dhunën e tmerrshme të luftës për dy javë.

“Mijëra njerëz të pafajshëm janë vrarë dhe shumë të tjerë janë detyruar të braktisin shtëpitë e tyre. Unë ripërtërdh afërsinë time me lutje me të gjithë ata që kanë humbur të dashurit e tyre në sulmet që kanë goditur shkollat, spitalet dhe zonat e banuara”, shtoi ai.

Papa Leon shprehu gjithashtu shqetësim të madh për situatën në Liban.

“Shpresoj për rrugë dialogu që mund të mbështesin autoritetet e vendit në zbatimin e zgjidhjeve të qëndrueshme të krizës së rëndë që po ndodh, për të mirën e përbashkët të të gjithë popullit libanez”, përfundoi ai.

The post Konflikti në Lindjen e Mesme, Papa Leon XIV bën thirrje për armëpushim: Pushoni zjarrin, le të rihapen rrugët e dialogut appeared first on Albeu.com.

Sipas Wall Street Journal, e cila citon tre zyrtarë amerikanë, Sekretari i Luftës Pete Hegseth ka miratuar një kërkesë nga Komanda Qendrore (CENTOCOM).

Ai ka miratuar për të dërguar një grup beteje amfib, të shoqëruar nga një njësi e Marinës, zakonisht e përbërë nga disa anije luftarake dhe 5,000 marinsa të sprovuar.

Nuk ka informacione nëse ky mision lidhet me bombardimin e “Malit Kazmë”, në Natanz, pranë Teheranit, ku mendohet se ndodhet edhe centrali bërthamor i Iranit apo vendi sekret ku bëhen kërkimet shkencore për bombat bërthamore me uranium.

The post Lufta në Lindjen e Mesme, Pentagoni dërgon 5 mijë marinsa dhe anije luftarake shtesë në Ngushticën e Hormuzit appeared first on Albeu.com.