Dhuna në Meksikë, lufta në Ukrainë, ligjet shtypëse dhe burgosjet e kanë bërë vitin 2022, një vit të vështirë për gazetarët.

Me gazetarët e burgosur në Iran duke mbuluar protestat ose gazetarët e vrarë në Bregun Perëndimor duke mbuluar përleshjet, arrestimet dhe dhuna vdekjeprurëse janë në nivelin më të lartë të të gjitha kohërave. Studiuesit thonë se liria e shtypit në vitin 2022 ka rënë.

“Fatkeqësisht, ne kemi parë një rritje të numrit të gazetarëve që po arrestohen, mbahen peng dhe vriten në mbarë botën”, thotë Clayton Weimers, nga organizata Reporterët pa Kufij.

Organizata “Reporterët pa Kufij” raporton se 533 gazetarë u arrestuan këtë vit dhe 57 u vranë. Kina, Mianmari dhe Irani janë shtetet që kanë burgosur më shumë gazetarë, ndërsa Meksika, Ukraina dhe Haiti ishin vende veçanërisht vdekjeprurëse për t’u mbuluar në vitin 2022.

Lufta e Rusisë në Ukrainë la një gjurmë të madhe, me Moskën që imponoi ligje represive që synonin ndalimit e raportimit të lirë dhe shumë media u detyruan të mbylleshin. Në Ukrainë, gazetarët punojnë duke u përpjekur për të raportuar në mënyrë të sigurt si dhe për të mbajtur audiencën të informuar.

“Nuk është kurrë e lehtë të mbulosh një luftë, por sidomos kur është një luftë që është në vendin tënd, dhe nuk je thjesht një gazetar që shkon në vendngjarje dhe pastaj shkon në shtëpi i sigurt. Këtu nuk ka siguri për ne. Nuk ka siguri për familjet tona”, thotë Olga Rudenko, kryeredaktore e pavarur në Kiev.

Por zonat e luftës nuk janë rreziku i vetëm për gazetarët. Në Meksikë, dhuna dhe vrasjet e gazetarëve bënë që vitin 2022 të ishtë viti më vdekjeprurës në vend. Mbikëqyrësit e medias atje thonë se pasojat janë të gjera.

“Ajo që na shqetëson më shumë është dhuna vdekjeprurëse. Sepse kur një gazetar vritet, ndodh diçka e njohur si një ‘vrasje e dyfishtë’. Pra vrasja e gazetarit dhe heshtja që vjen pas, pasi hetimet e bëra nga ky gazetar nuk do të publikohen. Kjo ka një efekt shumë të fortë, pra kemi frikë dhe censurë”, thotë Paula Saucedo nga organizata “Neni 19”.

Kina vazhdon të jetë vendi kryesor ku censurohet media dhe ndikimi i saj ndihet edhe në Hong Kong. Analistët besojnë se gjyqi ndaj themeluesit të “Apple Daily”, Jimmy Lai po përdoret për të dërguar një mesazh.

“Me këto raste i paralajmëron të gjithë se nëse kjo mund t’i ndodhë dikujt si Jimmy Lai, një njeri kaq i shquar dhe i pasur mund t’i ndodhë kujtdo”, thotë Keith Richburg nga Klubi i Korrespondentëve të Huaj të Hong Kongut. Diku tjetër, qeveritë represive si ajo e Afganistanit kërkojnë të bllokojnë qasjen në lajme të besueshme. Talebanët kanë ndaluar transmetimet e radios së Zërit të Amerikës, por gazetarët thonë se do të vazhdojnë misionin e tyre.

“Ata na besojnë dhe duan të na dëgjojnë. Dhe sido që të jetë, banorët do të na gjejnë një zgjidhje”, thotë Shaista Sadat Lami, gazetare në shërbimin afgan të Zërit të Amerikës./VOA

The post Liria e medias, pëson rënie të “frikshme” në vitin 2022 appeared first on Albeu.com.

Përfaqësues të 7 organizatave evropiane në mbrojtje të lirisë së medias paraqitën gjetjet e tyre pas takimeve që zhvilluan me gazetarë, shoqata të medias në Shqipëri, kryeministrin Edi Rama, deputetë të Komisionit të Medias, përfaqësues të Autoritetit të Mediave Audiovizive, por edhe me përfaqësues të policisë, gjykatës, prokurorisë etj.

Në vlerësimin e tyre, Shqipëria vijon të përjetojë përkeqësim të lirisë së medias, ndërsa nuk ka asnjë përmirësim të situatës për të mundësuar gazetari të pavarur.

Ndërkaq u vlerësua pozitivisht qëndrimi i qeverisë për të tërhequr nga axhenda parlamentare “paketën antishpifje” që ndërkombëtarët e kanë cilësuar si “shpata e Demokleut” mbi tregun mediat dhe me pasoja të rënda nëse do të miratohej.

Vlerësim pati edhe për shtimin e numrit të konferencave për mediat të organizuara nga Kryeministria si dhe për punën e policisë së shtetit në hetimin e shpejtë të sulmeve ndaj gazetarëve dhe zbatimin e masave disiplinore për rastet që përfshijnë oficerë të policisë.

Por shqetësime të mëdha mbeten: perceptimi se klima për raportim të lirë dhe të pavarur po përkeqësohet, ankesat në rritje të gazetarëve për sulme ndaj tyre, gjuha diskretituese si dhe kufizimet për akses në informacion nga institucionet shtetërore.

“Media mbetet e kapur nga biznesi dhe pushteti dhe lidhjet e tyre, e në këtë mënyrë asetet mediatike u shërbejnë axhendave të tyre dhe jo interesit të publikut- u theksua gjatë konferencës për media.

Shqetësim u shpreh edhe për emërimet e politizuara në Autoritetin e Mediave Audiovizive dukë vënë në pikëpyetje pavarësinë e tij.

Përfaqësuesit e 7 organizatave theksuan se mungon transparenca dhe aksesi në informacion, ndërkohë qw, zyrat e shtypit të Kryeministrit dhe kryebashkiakut të Tiranës shpërndajnë në media materialet video që kanë interes duke shmangur gazetarët në aktivitetet e tyre.

Ata bënë të ditur se i kishin thënë kryeministrit Rama në takim se Shqipëria është një nga vendet më të këqija sa i takon lirisë së medias dhe vetëm Turqia qëndron më keq në renditje, një krahasim për të cilin kryeministri thanë se reagoi ashpër.

“Fakt është se Qeveria nuk ka bërë asgjë që herën e fundit, 3 vjet më parë, kur ne kemi qënë këtu dhe ky është dështim i qeverisë. Nuk e di si do ta bindni Komisionin Evropian për progress në këtë fushë” –tha Ricardo Gutierrez nga “European Federation of Journalist”

“Diskutuam edhe për ‘riedukimin’, masa që kryeministri Rama ka marrë ndaj disa gazetarëve. Ai tha se e ka thënë me humor, por në fakt gazetarëve u është hequr e drejta të marrin pjesë në konferencat e Kryeministrit, shpresoj që të ketë qënë humor dhe nuk do të ndodhë më”- tha Flutura Kusari nga “European Centre for Press and Media Freedom.”

Gjetjet u prezantuan nga përfaqësues të organizatave; Article 19, European Federation of Journalists, International Press Institute, Committee to Protect Journalists, Reporters Without Borders, European Broadcasting Union, European Centre for Press and Media Freedom./REL

The post Liria e medias në Shqipëri po përkeqësohet appeared first on Albeu.com.