Zgjedhjet e parakohshme parlamentare të mbajtura më 7 qershor janë konsideruar përgjithësisht të lira, të drejta dhe konkurruese, në përputhje me standardet demokratike. Gjatë procesit nuk u identifikuan probleme që mund të cenonin integritetin e përgjithshëm të zgjedhjeve.

Këto përfundime u paraqitën në konferencën “Forcimi i Integritetit Zgjedhor: Gjetjet dhe Rekomandimet nga Zgjedhjet e Parakohshme Parlamentare 2026”, e organizuar nga koalicioni i organizatave për vëzhgimin e zgjedhjeve “Demokracia në Veprim” (DnV).

Administrimi zgjedhor u vlerësua kryesisht profesional, por u evidentuan vështirësi në gjetjen dhe qasjen në vendvotime, veçanërisht për personat me aftësi të kufizuara. Si sfida të tjera u përmendën zbatimi jo gjithmonë i njëtrajtshëm i procedurave dhe problematikat në mjedisin digjital informativ.

Zëvendësambasadori i Zvicrës, Christoph Fuchs, deklaroi se procesi u zhvillua në një atmosferë të qetë, konkurruese dhe paqësore. Ai çmoi punën e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve dhe të Panelit Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa, duke thënë se KQZ-ja i menaxhoi shumicën e rasteve në mënyrë profesionale, ndërsa profesionalizëm tregoi edhe PZAP-ja.

Sipas Fuchs, raportet kanë nxjerrë në pah vështirësitë e qytetarëve për të gjetur pikat e tyre të votimit, pengesat për personat me aftësi të kufizuara, mungesën e zbatimit të njëtrajtshëm të procedurave dhe sfidat që lidhen me hapësirën digjitale të informacionit. Ai theksoi se këto nuk janë vetëm çështje teknike, pasi lidhen edhe me mungesën e besimit. Qytetarët, sipas tij, duhet të jenë të bindur se ligjet zbatohen njësoj për të gjithë dhe se vota e tyre mbrohet dhe mbetet e fshehtë.

Fuchs shtoi se zgjedhjet nuk mund t’i zëvendësojnë institucionet funksionale. Sipas tij, aktorët politikë duhet të jenë në gjendje të shprehin mospajtime pa penguar funksionalizimin institucional, ndërsa pjesëmarrja e ulët në votime ka vënë në dukje nevojën për institucione efektive.

Stublla nënvizoi se vëzhgimi i zgjedhjeve është i rëndësishëm për forcimin e llogaridhënies, integritetit dhe besimit te institucionet demokratike. Ajo tha se Suedia e konsideron monitorimin dhe vëzhgimin zgjedhor si një element kyç, ndërsa prania e vëzhguesve ndihmon drejtpërdrejt në rritjen e këtyre standardeve.

Sipas Stubllës, zgjedhjet parlamentare në Kosovë dëshmuan sërish angazhimin e vazhdueshëm të vendit ndaj parimeve demokratike. Ajo kujtoi se vëzhguesit vendorë dhe ndërkombëtarë e cilësuan procesin përgjithësisht të qetë dhe të administruar mirë. Stublla theksoi gjithashtu se votimi është një e drejtë themelore e njeriut, e cila duhet ushtruar dhe respektuar si e tillë. Çdo votë, sipas saj, ka rëndësi dhe mund të ndikojë në përmirësimin e jetës dhe të shoqërisë, ndërsa ata që vendosin të mos marrin pjesë humbin një mundësi të rëndësishme për të ndikuar në drejtimin e vendit.

Eugen Cakolli nga IKD deklaroi se, nga pikëpamja teknike, zgjedhjet e 7 qershorit ishin dukshëm më të mira se proceset e mëparshme. Megjithatë, në rrafshin politik, ai tha se këto zgjedhje dëshmojnë se vendi po u drejtohet zgjedhjeve për shkak të krizave që nuk po marrin zgjidhje përmes vetë proceseve zgjedhore.

Cakolli vlerësoi se zgjedhjet u zhvilluan përgjithësisht sipas standardeve demokratike për një garë të lirë, të drejtë dhe konkurruese. Ai tha se procesi u administrua në tërësi me profesionalizëm dhe se DnV-ja nuk konstatoi probleme që do të dëmtonin integritetin e përgjithshëm të zgjedhjeve. Sipas tij, KQZ-ja e menaxhoi pjesën dërrmuese të procesit në mënyrë më profesionale sesa në të gjitha proceset paraprake.

Votimi jashtë vendit u rendit ndër çështjet që kërkojnë trajtim të mëtejshëm. Cakolli tha se ky proces ishte më i rregullt dhe më pak i politizuar, por se vazhdon të mbetet një problem serioz për institucionet e hetuesisë. Shqetësimi lidhet me publikimet në rrjetet sociale, në të cilat pretendohet se grupe të organizuara votuesish po plotësonin një numër të madh fletëvotimesh. DnV-ja ka kërkuar që këto raste të trajtohen nga institucionet hetimore.

The post Zgjedhjet e 7 qershorit përmbushën standardet demokratike, por procesi nxori në pah disa sfida appeared first on Albeu.com.

Me shtatë vota pro, asnjë votë kundër dhe pa abstenime, Këshilli Prokurorial i Kosovës ka miratuar hapjen e konkursit për përzgjedhjen e prokurorëve të rinj të shtetit.

Në sistemin prokurorial janë të miratuara gjithsej 209 pozita për prokurorë, ndërsa 34 prej tyre aktualisht janë të paplotësuara. Dhjetë nga këto vende do t’u rezervohen kandidatëve nga komuniteti serb, si masë afirmative.

Zëvendëskyresuesi i KPK-së, Dardan Vuniqi, sqaroi se aktualisht detyrën e prokurorit të shtetit e ushtrojnë 177 prokurorë aktivë. Sipas planifikimit për burimet njerëzore, dy prokurorë pritet ta përfundojnë mandatin për shkak të pensionimit, duke rezultuar kështu në 34 pozita të lira që përfshihen në konkurs.

Vuniqi tha se Komisioni për Buxhet, Financa dhe Administrim të Prokurorive, duke u mbështetur në të dhënat zyrtare të KPK-së, ka konstatuar numrin e përgjithshëm prej 209 pozitash të miratuara. Pas analizës së nevojave, komisioni ka vlerësuar se 10 vende mund të rezervohen për kandidatë nga komuniteti serb.

Konkursi do të publikohet më 17 gusht dhe do të jetë i hapur për 15 ditë.

The post KPK-ja shpall konkursin për 34 vende të lira për prokurorë, aplikimet nisin më 17 gusht appeared first on Albeu.com.

Në 1862, Abraham Lincoln u takua me Harriet Beecher Stoëe, autorin e librin “Kabina e Xha Tomit”, një roman që përshkruan tmerret e skllavërisë. Ai supozohet se e përshëndeti me fjalët: “Pra, ti qënke gruaja trupvogël që shkroi librin që e nisi këtë luftë të madhe”, një njohje e rolit të romanit që motivoi akoma më shumë lëvizjen për shfuqizimin e skllavërisë dhe që ndihmoi në nisjen e Luftës Civile.

Romane si “Kabina e Xha Tomit” janë vlerësuar prej kohësh si fillimi i ndryshimeve shoqërore në shkallë të gjerë. Por një meritë e tillë sugjeron se leximi i librave artistikë mund t’i ndryshojë njerëzit në një nivel individual. Dhe një rrugë e mundshme për këtë ndryshim është aftësia për të kultivuar ndjeshmërinë tek lexuesit.

Kapaciteti për ndjeshmëri – pra për të identifikuar fillimisht dhe më pas kuptuar dhe ndarë ndjenjat e dikujt tjetër – cilësohet sot si një virtyt. Megjithatë nga pikëpamja filozofike, ekziston një problem i njohurive që e bën të vështirë qenit natyrshëm empatikë.

Pse? Siç tha poeti Xhon Kits “Asgjë nuk bëhet e vërtetë derisa të përjetohet”. Po si mundet këndvështrimi dhe emocionet e dikujt tjetër të bëhen mjaftueshëm reale që ne të zhvillojmë ndjeshmëri? Një përgjigje mund të na e japë leximi i librave artistikë. Studimet sugjerojnë se libra të tillë mund të jenë mjete efektive për ndërtimin e empatisë tek vetja, duke na ofruar njohuri të dorës së parë të përvojës së dikujt tjetër.

Leximi i librave artistikë ju vendosur në vendin e dikujt

Studimet, veçanërisht puna e Natali M.Filips, tregojnë se kur lexoni libra artistikë, aktivizohet jo vetëm lobi temporal (qendra e përpunimit të gjuhës së trurit), por rritet gjithashtu fluksi i gjakut në tru. Ai përshpejton korteksin motorik (pjesa e përfshirë në lëvizjen fizike) dhe zonat e trurit të lidhura me përvojat shqisore (si ajo e nuhatjes).

Pra leximi i librave artistikë ju ndriçon trurin në mënyra që imitojnë aktivitetet nervore të përvojës për të cilën po lexoni. Për shembull, nëse po lexoni një pasazh të shkruar mirë mbi një personazh letrar që ecën nëpër shkretëtirë, truri juaj reagon sikur jeni ju vetë duke shëtitur atje.

Po ashtu, nëse po lexoni një fragment për një personazh që pi limonadë, aktivizohet pjesa e trurit tuaj kur shijoni diçka të thartë. Madje mund të nisni ta lëngëzoni. Kur lexoni libra artistikë, mund të përjetoni në një farë mase përvojat e të tjerëve, duke ju afruar neurologjikisht një hap më afër një kuptimi të nevojshëm për ndjeshmërinë ndaj tjetrit.

Leximi i librave të tillë ju bën ndihmues ndaj të tjerëve

Leximi i librave artistikë mund të nxjerrë në pah anën tuaj më të mirë. Një pjesë e vogël e studimeve, kanë zbuluar se pjesëmarrësit që raportuan se ishin “transportuar” dikur tjetër me imagjinatë nga një histori e trilluar, treguan jo vetëm një ndjeshmëri të shtuar, por edhe sjellje të dobishme.

Për shembull, një studim zbuloi se njerëzit që tërhiqeshin nga një përrallë kishin më shumë gjasa të merrnin stilolapsa që një studiuesi i kishte lënë “rastësisht”. Një studim tjetër zbuloi se ata kishin më shumë gjasa të kërkonin informacion shtesë rreth një akti bamirësie. Krahasimisht, pjesëmarrësve që iu dha të lexonin letërsi jo artistike, por raportuan se nuk ishin shumë të angazhuar – demonstruan më pak sjellje të tilla.

Por a nuk mund të nënkuptojë kjo se njerëzit e dobishëm pëlqejnë të lexojnë libra triller?

Për të përjashtuar këtë mundësi, një studim tjetër shqyrtoi ekspozimin gjatë gjithë jetës ndaj trillimeve kundrejt përvojës së menjëhershme të transportimit nga një histori.

Ai zbuloi se përvoja e menjëhershme kishte një lidhje pozitive me “ndjeshmërinë afektive” – ​​domethënë aftësinë për të ndarë ndjenjat dhe emocionet e tjetrit. Ai gjithashtu përforcoi gjetjet se ndjeshmëria afektive parashikon në mënyrë specifike sjelljen ndihmëse të menjëhershme.

Megjithatë, ndërsa ekspozimi gjatë gjithë jetës ndaj trillimeve lidhej pozitivisht me ndjeshmërinë njohëse – aftësinë për të kuptuar botën nga këndvështrimi i një personi tjetër dhe për të nxjerrë përfundimet e besimeve dhe qëllimeve të tyre – nuk ishte domosdoshmërisht e lidhur me sjelljen e dobishme.

Me fjalë të tjera, leximi i librave triller duket se përputhet me tendencat ndihmëse në këtë moment. Kur lexoni libra të kësaj gjinie, ju mund të përjetoni në një farë mase përvojat e të tjerëve, duke ju afruar neurologjikisht një hap më afër një kuptimi të nevojshëm mbi empatinë.

Mësoni të lexoni ambientin përreth

Për të kultivuar realisht ndjeshmërinë, duhet të jeni më të vetëdijshëm për ambientin përreth dhe të lidheni me ata që ju rrethojnë. Dhe leximi i librave triller shoqërohet pikërisht me një aftësi të tillë. Një studim krahasoi rezultatet e lexuesve në vlerësimin klasik “Leximi i mendjes në sy” (MIE).

Ky test vlerëson aftësinë e dikujt për të përcaktuar emocionet e dikujt tjetër bazuar vetëm nga shprehja e fytyrës. Ai konsiderohet gjithashtu si një matje e teorisë së mendjes së një personi, pra i aftësisë për të vlerësuar gjendjen mendore, qëllimet dhe besimet e të tjerëve.

Rezultatet treguan se lexuesit e letërsisë artistike shënuan rezultate më të larta se të tjerët. Studiuesit supozuan se leximi i librave artistikë ju lejon të praktikoni marrjen e perspektivës së dikujt tjetër dhe e përmirëson ndërgjegjësimin tuaj shoqëror. Madje edhe jashtë testit MIE, studimet sugjerojnë se leximi i librave artistikë e përmirëson teorinë e mendjes dhe inteligjencën emocionale.

Përkthimi i këtyre studimeve sugjeron se leximi i librave triller mund t’i ndihmojë njerëzit të bëhen më të vëmendshëm, të dhembshur dhe më të përgjegjshëm emocionalisht. Për shembull, ata do ta kenë më të lehtë të vënë re kur një mik apo njeri i afërm është i mërzitur, duke i dhënë mundësinë të veprojnë në përputhje me rrethanat në vend se ta përkeqësojnë situatën.

Morali i historisë

Mësimi fillestar është i thjeshtë: Nëse doni të krijoni ndjeshmëri në jetën dhe marrëdhëniet tuaja, provoni të lexoni më shumë dhe më shpesh libra triller, veçanërisht ato rreth njerëzve, përvojat e të cilëve janë të ndryshme nga tuajat. Ndërsa ju nuk mund të ndani drejtpërdrejt përvojën e dikujt tjetër, ju keni mundësi siç tha dikur shkrimtari post-modern Samuel Beckett, “të dështoni më mirë”, në qëllimin e të kuptuarit të përvojave të tyre.

Sepse krijimi i një zakoni të tillë mund të rrisë ndjeshmërinë dhe inteligjencën tuaj emocionale. Dhe kjo është një mënyrë pa dhimbje – madje edhe e këndshme – për t’u bërë më pak si Voldemorts dhe Killmongers të botës dhe më shumë si Harry Potters dhe Black Panthers. / “Big Think”

The post Leximi i librave do ju bëjë një njeri më të mirë appeared first on Albeu.com.