Dokumentet që shoqërojnë reformën e re territoriale të propozuar nga mazhoranca pasqyrojnë një ndarje të theksuar demografike të vendit.

Emigracioni dhe migrimi i brendshëm kanë boshatisur qytetet e vogla dhe zonat rurale, ndërsa banorët dhe aktiviteti ekonomik janë përqendruar në një numër të kufizuar qendrash urbane.

Një prej dokumenteve, “Reforma Administrativo-Territoriale 2.0”, hartuar nga ekspertët e PS-së në Komisionin e Posaçëm Parlamentar, evidenton një sërë njësish vendore me probleme të përsëritura në funksionim, ekonomi, demografi dhe financa. Këto të dhëna përdoren si argument për rikonfigurimin e hartës territoriale.

Raporti mbështetet në tre indekse, të cilat paraqesin një panoramë të polarizuar të bashkive në aspektin demografik, ekonomik dhe funksional.

Në njërin krah qëndrojnë disa qendra urbane ku grumbullohen popullsia dhe zhvillimi ekonomik, ndërsa në krahun tjetër ndodhet periferia, veçanërisht verilindja, juglindja dhe zonat malore.

Këto territore përballen me tkurrje dhe plakje të popullsisë, ekonomi mbijetese me pak vende pune formale dhe buxhete që varen nga qeveria qendrore, duke u përdorur kryesisht për pagat e administratës vendore.

Indeksi i Masës Urbane (IMU) është një nga tre analizat mbi të cilat është mbështetur propozimi për një hartë të re me 46 bashki. Sipas kësaj skeme, 15 njësi vendore do të shkrihen me bashki më të mëdha brenda të njëjtit qark.

Indeksi dokumenton ndryshimet territoriale të Shqipërisë pas viteve ’90 dhe tregon se numri i qendrave që rriten po pakësohet, ndërsa bashkitë që humbasin banorë po shtohen.

Të dhënat e përpunuara e ndajnë vendin në tre realitete: një numër shumë të vogël bashkish që vazhdojnë të tërheqin banorë dhe aktivitet ekonomik, një grup njësish me potencial të ndërmjetëm dhe pjesën më të madhe të territorit, e cila po humbet masën kritike të popullsisë.

Analiza, e bazuar në të dhënat e Censusit 2023 dhe e përfshirë në raportin teknik të reformës, sugjeron se popullsia shqiptare po mblidhet në gjithnjë e më pak qendra urbane.

Ndërkohë, pjesa tjetër e territorit po humbet banorë, funksione dhe mundësi zhvillimi. Vetëm 13 bashki klasifikohen me masë të lartë urbane, por në to jeton 62.5% e popullsisë së vendit.

Në nivel të ulët renditen 30 bashki, thuajse gjysma e hartës administrative, ku jeton vetëm 14.2% e popullsisë. Ndërsa 18 bashki bëjnë pjesë në kategorinë e ndërmjetme ose mesatare.

Kryeqyteti mbetet qendra kryesore e përqendrimit të popullsisë, me mbi gjysmë milioni banorë. Pas Tiranës, me një diferencë të konsiderueshme, renditen bashkitë Durrës, Vlorë, Elbasan, Shkodër, Fier, Kamëz dhe Berat.

Në anën e kundërt të renditjes demografike gjenden Pusteci, Libohova, Himara, Këlcyra, Memaliaj, Selenica, Dropulli, Finiqi, Delvina dhe Kolonja. Sipas indeksit, këto bashki kanë humbur peshë si në numrin e banorëve, ashtu edhe në rëndësinë urbane.

IMU nuk vlerëson vetëm madhësinë e popullsisë. Në përllogaritje përfshihen edhe dendësia reale e banimit, shpërndarja e banorëve në territor, raporti i varësisë demografike dhe niveli i urbanizimit. Për rrjedhojë, një bashki me sipërfaqe të madhe mund të konsiderohet strukturalisht e dobët nëse banorët janë përqendruar në një qytet të vogël dhe pjesa tjetër e territorit ka mbetur bosh.

Një nga përfundimet kryesore të analizës është se, mesatarisht, 57% e territorit rezulton i pabanuar. Në shkallë kombëtare, koeficienti “Gini”, i cili mat raportin e banorëve për kilometër katror, arrin në 0,86. Kjo shifër tregon përqendrimin e popullsisë në pak zona dhe boshatisjen e sipërfaqeve të mëdha të vendit.

Ky fenomen është veçanërisht i theksuar në Kolonjë dhe Korçë, ku treguesi shkon në 0,97. Ndonëse këto bashki kanë shtrirje të gjerë territoriale, banorët janë përqendruar në disa zona urbane. Vlerën më të ulët e ka Bashkia e Kamzës, me 0,42, çka tregon se territori i saj është i banuar. Në përgjithësi, të dhënat dëshmojnë edhe për plakjen e popullsisë së bashkive, ndërsa rreth 57% e territorit të një bashkie rezulton mesatarisht bosh.

Raporti i varësisë, që mat barrën e fëmijëve dhe të moshuarve mbi popullsinë në moshë pune, është mbi mesataren kombëtare në shumicën e bashkive, konkretisht në 51 prej tyre. Në shumë njësi vendore, numri i të moshuarve ka kaluar atë të fëmijëve.

Edhe urbanizimi paraqitet në nivele të ulëta. Në 60 bashki, pa përfshirë Tiranën në analizë, norma mesatare është 29,8%. Për më tepër, 25 bashki nuk kanë asnjë vendbanim që plotëson kriteret për t’u klasifikuar si qytezë. Sipas këtij vlerësimi, vetëm 6 bashki mund të cilësohen qytete, 13 qyteza/periferi dhe 42 rurale.

Ky ndryshim demografik përbën një prej argumenteve të socialistëve në Komisionin e Posaçëm Parlamentar për Reformën Territoriale, të cilët mbështesin krijimin e një harte të re me 46 bashki.

Dokumenti i PS-së vëren se shpërndarja e popullsisë nuk është më ajo e vitit 2014, kur u miratua ndarja aktuale administrativo-territoriale, e cila synonte krijimin e bashkive më të mëdha dhe më efikase. Raporti thekson se disa zona janë zgjeruar, ndërsa të tjera kanë humbur një pjesë të konsiderueshme të banorëve. Për pasojë, disa bashki hasin vështirësi në sigurimin e financave të qëndrueshme, stafit të kualifikuar dhe kapaciteteve administrative.

Raporti pranon se problematika nuk lidhet vetëm me kufijtë administrativë. Lëvizja e popullsisë drejt qendrave më të mëdha, plakja demografike, pabarazitë territoriale dhe përqendrimi ekonomik kanë ndryshuar mënyrën e funksionimit të bashkive. Në dokument nënvizohet se ndryshimi i kufijve nuk mjafton për të zgjidhur sfidat që lidhen me emigracionin, plakjen e popullsisë dhe përqendrimin ekonomik.

Socialistët kanë depozituar në Kuvend një projektligj për riorganizimin e hartës administrative-territoriale, që parashikon bashkimin e disa njësive të vogla me bashki më të mëdha. Megjithatë, propozimi nuk shpjegon se në ç’mënyrë harta e re do t’u japë zgjidhje këtyre problemeve.

Sipas propozimit, Fushë-Arrëzi, Klosi, Rrogozhina, Dimal, Poliçani, Patosi, Divjaka, Selenica, Maliqi, Këlcyra, Memaliaj, Libohova, Cërriku, Belshi dhe Prrenjasi humbasin statusin e njësive të pavarura të vetëqeverisjes vendore dhe bashkohen me bashkitë më të mëdha fqinje.

Plani është kundërshtuar nga banorët e këtyre zonave, të cilët kanë zhvilluar protesta. Ata shprehen se shkrirja e njësive vendore i lë jashtë mundësisë për të marrë shërbime publike.

The post Numri i të moshuarve tejkalon atë të fëmijëve/ BIRN: Indeksi urban tregon një Shqipëri që po zbrazet në periferi appeared first on Albeu.com.

Sipas të dhënave zyrtare, numri total i lindjeve ka zbritur në 21,425 në 2025, duke shënuar një rënie prej 8.1% krahasuar me 2024.

Kjo humbje neto prej 1,885 foshnjash brenda një viti tregon se hendeku midis 2021-ës (me 27,211 lindje) dhe vitit aktual po thellohet me shpejtësi.

Të dhënat tregojnë se presioni nuk është më vetëm në zonat e thella, por ka prekur zemrën ekonomike dhe industriale të vendit.

Shqipëria po përjeton një nga krizat më të thella demografike në historinë e saj modern. Shifrat e fundit të vitit 2025 tregojnë një rënie drastike të numrit të lindjeve me rreth 74% krahasuar me fillimin e viteve ’90, ku Shqipëria regjistronte një rekord prej 82,125 lindjesh, ndërsa 35 vite më vonë, ky numër ka zbritur në nivelin kritik prej 21,425

rënia më agresive është vërejtur në dekadën e fundit; nga 32,715 lindje në vitin 2015, Shqipëria ra nën kufirin psikologjik prej 25 mijë lindjesh në vitin 2023, për të arritur në rekordin negativ të këtij viti.

Faktorët kryesorë që kanë ushqyer këtë trend janë plakja progresive e popullsisë, ku mosha mesatare ka arritur në 44.3 vjeç, dhe ulja e shkallës së fertilitetit në vetëm 1.21 fëmijë për grua.

Ky ndryshim i modelit të familjes, i kombinuar me ikjen e forcës riprodhuese drejt BE-së, e ka vendosur vendin përpara një sfide ekzistenciale

Dibra dhe Korça me rënien më të fortë

Goditjen më të rëndë e ka pësuar qarku i Dibrës, i cili kryeson listën me rënien më të madhe në rang kombëtar prej 20.4%, duke zbritur nga 1,095 lindje në 2024 në vetëm 872 në 2025.

Pas saj vjen Korça, një qark që po përballet me një tkurrje drastike prej 18.5%, duke regjistruar 218 lindje më pak se në vitin 2024.

Këto shifra sugjerojnë një zbrazje të vazhdueshme të këtyre rajoneve nga mosha riprodhuese, duke vënë në pikëpyetje qëndrueshmërinë sociale në afatgjatë.

Presioni në qarqet e mëdha dhe industriale

Edhe zonat që tradicionalisht kanë pasur një qëndrueshmëri më të lartë ekonomike, po shfaqin shenja dobësie.

Fieri shënoi një rënie prej 12.7%, i ndjekur nga Elbasani me 12.4% dhe Vlora po ashtu me 12.4%. Në qarkun e Durrësit, i cili shërben si një nyje kryesore ekonomike, lindjet ranë me 11.7%, duke humbur mbi 300 lindje brenda vitit. Kjo tendencë pasqyrohet edhe në Lezhë, ku rënia fiksohet në 11.2%.

Tirana dhe Shkodra, rënie më të butë

Tirana, megjithëse mbetet qarku me numrin më të lartë të lindjeve (8,830), nuk ka mundur të ruajë rritjen, duke pësuar një rënie të lehtë prej 2.0%.

Megjithatë, kjo është rënia më e ulët në rang vendi, duke treguar se kryeqyteti mbetet i vetmi pol që thith ende popullsinë aktive.

Shkodra gjithashtu tregon një lloj rezistenc” me një rënie prej 9.7%, shifër kjo më e ulët se mesatarja e qarqeve të tjera, por sërish në territor negativ.

Gjirokastra, Kukësi dhe Berati gjithashtu me ulje

Në jug, Gjirokastra vijon të regjistrojë shifrat më të ulëta absolute me vetëm 301 lindje në vit, një rënie prej 10.4%. Kukësi shënoi një tkurrje prej 10.0%, ndërsa Berati regjistroi rënien më të ulët pas Tiranës, me 8.6% më pak lindje.

The post Shqipëria po “shuhet”/ Lindjet në 2025-n ishin 74% më të ulëta se në 1990-n, ja dy qarqet me rënien më të fortë appeared first on Albeu.com.

Të dhënat zyrtare të INSTAT, tregojnë se në qarkun e Tiranës lindën 1750 foshnja në tremujorin e parë 2025 me rënie 18 %, në krahasim me të njëjtën periudhe të një viti më parë.

Tirana u rendit e dyta pas Kukësit për ritmin e lartë të rënies nga 12 qarqet e tjera. Nga ana tjetër, popullsia e qarkut të Tiranës ndërmjet dy censeve 2011 dhe 2023, është rritur me 7.3 për qind.

Faktorët për rënien e lindjeve në Tiranë, lidhen me kostot e larta të jetesës për çiftet e reja dhe çmimet e larta të kujdesit për fëmijët.

Çmimet e banesave në Tiranë janë rritur me shumë se 60% që nga viti 2018-ta sipas të dhënave zyrtare, ndërsa stoku i banesave sociale mbetet në vendnumëro.

Qiraja dhe kredia zënë më shumë se 35 për qind të ardhurave mujore, duke i shtyrë çiftet të kufizojnë lindjet.

Për të rinjtë që duan të krijojnë familjet kostot e banesave dhe qirave pothuajse janë dyfishuar. Qiraja mesatare tani në zonat kryesore në Tiranës varion nga 300-80 euro në muaj, më shumë se dyfish nga viti 2019 ku qiratë ishin nga 150 deri në 300 euro në muaj.

Gjithashtu, çmimi i një metri katror banesë në periferi këtë vit është 100-1200 euro ndërsa në zonat brenda unazës së dytë më shumë se 2000 euro, gati dyfish me para pandemisë.

Tirana ka një kontribut të madh në numrin e lindjeve, pasi në kryeqytet projektojnë të jetojnë shumica e të rinjve shqiptare që nuk duan të ikin nga vendi.

Në vitin 2024 në Tiranë lindën 8495 bebe, të cilët zunë 38 për qind të totalit të lindjeve në rang vendi, por teksa popullsia rritet, lindjet po bien ne pikiatë.

Arbana një e re që është eksperte e komunikimit dhe mediave sociale po rrit 2 fëmijë. Kishte dëshirë të lindte edhe një të tretë, por kostot janë bërë të papërballueshme, thotë ajo.

Në krahasim me vitin 2016 kur lindja fëmijën e parë kostot janë shtuar më shumë se dyfishi. Paketa e lindjes nëse shkon në spital privat është rritur nga 1000 euro në 2600 euro aktualisht.

Gjithashtu, veshjet, ushqimet dhe të gjitha infrastruktura për fëmijët është rritur më shumë se dyfishi.

“Që kur kam lindur fëmijën e dytë unë dhe bashkëshortin im të dy me paga mbi mesataren nuk arrijmë të kursejmë. Madje nuk arrijmë të blejmë veshje të reja dhe të tjera gjëra për vetën tonë si më parë. Kemi limituar shpenzimet e argëtimit dhe daljet me miqtë, pasi vit pasi tarifat që nga çerdhet kopshtet dhe kontrollet mjekësore po rriten përditë. Kryesisht për arsye të rritjes së kostove kanë lënë mënjane planet për të lindur fëmijën e tretë që aq shumë e kemi dëshiruar”, tha ajo.

Pas lindjes, prindërit përballen me shpenzime të ndryshme për kujdesin e foshnjës, të cilat janë dyfishuar në 5 vite. Brenda një 5 vjeçari, çmimet e kurseve private kanë pasur një ndryshim çmimi me thuajse 40%.

Për kurse sportive apo muzikore, çmimet mesatare kanë qenë 3500 lekë, aktualisht janë 5000 lekë. Ndërsa rritjet më të lartë me mbi 50% e kanë pësuar kurset e gjuhëve të huaja për fëmijët 5 vjeç e lart.

Me të njëjtat ritme janë rritur edhe çmimet e mallrave të tjera dhe shërbimeve për fëmijë. INSTAT raportoi pak ditë më parë se në tremujorin e parë të këtij viti në të gjithë vendin, lindën 4662 foshnja me rënie 14% në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit 2023./ Monitor

The post Tirana bëhet e vështirë për familjet e reja, lindjet ranë me 18% në janar-mars appeared first on Albeu.com.

Kombet e Bashkuara parashikojnë që në 30 vitet e ardhshme numri i lindjeve në vendin tonë do të përgjysmohet në projeksionet e fundit mbi ecurinë globale të fertilitetit gjatë 2024-2054.

OKB e klasifikoi Shqipërinë me dy vende të tjera, Porto Riko dhe Xhamajka me rënien më të fortë të lindjeve në rang global deri në 2054.

Sipas të dhënave të brendshme nga INSTAT vitin e kaluar lindën rreth 22 mijë bebe, por në vitet 2050 do të lindin rreth 10-11 foshnja në vit. Realiteti i viteve të fundit ka treguar se treguesit demografikë të Shqipërisë patën ecuri më negative se edhe projeksionet me pesimistë për ecurinë e popullsisë. Askush nuk kishte mundur të parashikonte se lindjet në vendin tonë do binin me rreth 40 për qind vetëm në dekadën e fundit. Në vitin 2014 në vendin tonë lindën 35,700 foshnja, ndërsa më 2024 vetëm pak më shumë se 22 mijë ose 37% më pak se në 2014.

Kombet e Bashkuara analizuan se lindjet në Shqipëri do të pësojnë rënie të fortë në vitet në vijim për dy arsye madhore: E para normat e ulëta të fertilitetit në gratë ne moshën e lindjeje dhe nga e dyta emigracioni në nivele të larta i moshave të reja.

Normat totale të lindshmërisë kanë rënë vazhdimisht gjatë gjysmës së shekullit të fundit, nga një mesatare totale e lindshmërisë prej 4.8 lindje për grua në 1970 në 2.2 në 2024.

Gratë sot lindin mesatarisht një fëmijë më pak se në vitet 1990, kur shkalla globale ishte ishte 3.3 fëmijë për grua. Rënia parashikohet të vazhdojë deri në fund të shekullit, duke arritur në 1.8 lindje për grua deri në vitin 2100 .

OKB vë në dukje se projeksioni i normave të lindshmërisë deri më tani në të ardhmen është subjekt i pasigurive të mëdha. Me 2024 shkalla totale e fertilitetit në rang global ishte 2.2 lindje për grua, shumë më e ulët se vlera e parashikuar për të njëjtin vit mbi një dekadë më parë në 2013, me 2.4 fëmijë për grua.

Sipas të dhënave të brendshme nga INSTAT indeksi sintetik i fertilitetit ra në 1,21 fëmijë për grua më 2022 nga 1,34 fëmijë që ishte ky tregues më 2020 dhe 1,36 që ishte në vitin 2019. Në vitin 2001, sipas INSTAT, ky tregues ishte 2.1, ndërsa në vitet 1970 ishte mbi 5.

Në qarqet e Vlorës dhe Korçës shkalla e fertilitetit ishte më pak se një fëmijë për grua në moshë riprodhimi. Normat më të larta të Lindshmërisë janë qarqet e Kukësit, Dibrës dhe Lezhës.

E krahasuar më të dhënat e Eurostat 2021, Shqipëria shihet të ketë normat e më të ulëta të lindshmërisë në Europë dukë lënë pas vetëm Spanjën (1.19) dhe Maltën (1.13). https://monitor.al/grate-nuk-po-lindin-indeksi-i-fertilitetit-bie-ne-121-femije-per-grua-me-2022-e-treta-me-e-ulet-ne-europe/

Indeksi i fertilitetit është nën normën e zëvendësimit prej 2,1 fëmijë për grua, që do të thotë se një çift nuk arrin të zëvendësojë veten.

Shtyrja e moshës për martesë, synimet për karrierë dhe në shumë raste pamundësitë ekonomike po bëjnë që gratë shqiptare të lindin gjithnjë e më pak fëmijë./ Monitor

The post Parashikimi i OKB vë alarmin: Në Shqipëri do të përgjysmohen lindjet në 3 dekadat e ardhshme appeared first on Albeu.com.

Të dhënat zyrtare të INSTAT që u publikuan sot, tregojnë se gjatë vitit 2024 në vendin tonë kanë lindur vetëm 22,425 bebe ose 5 për qind më pak se vitin 2023.

Rënia e lindjeve u thellua më tej në vitin e kaluar, në raport me vitin 2023 kur lindjet ranë me 4.3%.

Më 2024, në të gjithë vendin, kanë lindur vetëm 22,425 foshnja, niveli më i ulët që nga viti 1934 kur janë raportuar të dhënat zyrtare vjetore.

Të dhënat tregojnë se edhe në Luftën e Dytë Botërore, në Shqipëri kanë lindur më shumë se sa sot. P.sh., në vitin 1942 lindën mbi 36 mijë foshnja në një kohë, kur numri i grave në moshë riprodhimi ishte më i ulë se sot.

Në vitin 1950, kur u vendos regjimi i diktaturës komuniste, lindën 47,291 foshnja, sipas të dhënave nga arkivat e INSTAT, teksa numri i grave në moshë riprodhimi (15-49 vjeç) ishte vetëm 259,472 mijë.

Vitin e kaluar lindën pak më shumë se 22 mijë foshnja, teksa numri i grave në moshë riprodhimi ishte gati dy herë më i lartë se në vitet 1950.

Demografët dhe sociologët janë të shqetësuar se lindjet në Shqipëri kanë rënë përtej të gjitha parashikimeve.

Ekspertët pohojnë se, politika është shumë e vonuar për të zbatuar një grup masash, të cilat duhet të kenë në fokus frenimin e emigracionit dhe evidentimin e mjeteve që mund të ndihmojnë çiftet e reja të lindin fëmijë.

Ata sugjerojnë ndërhyrje që të përmirësojnë gjendjen ekonomike të familjeve të reja. Demografët pohojnë se duhet një ekzaminim i detajuar i nevojave të familjeve të reja sipas rajoneve dhe më pas të hartohet një paketë politikash që t’i ndihmojnë ato në kostot për të rritur fëmijët.

Me gjithë ndryshimet ekonomike dhe sociale, shoqëria shqiptare ruan ende vlerat e traditës dhe familjes. Gratë shqiptare duan ende të lindin fëmijë më shumë se sa kanë.

Para gjashtë vitesh, gratë u pyetën se sa ishte numri ideal i fëmijëve që do të donin të lindnin gjatë jetës së tyre. Rezultatet treguan se 100 gra donin të sillnin në jetë së paku 250 fëmijë, një shifër kjo më e lartë se norma e zëvendësimit të prindërve që garanton rritjen natyrore të popullsisë.

Në të vërtetë, këto gra lindën shumë më pak fëmijë se sa dëshironin në idealen e tyre. Gjashtë vite më vonë nga anketa, 100 gra në moshë riprodhimi lindën vetëm 121 fëmijë, as gjysmën e asaj që e konsideronin si ideale më 2018.

Praktikat e vendeve të tjera, që kanë përjetuar rënien normave të fertilitetit para nesh, tregojnë se mjeti më efektiv ishte mbështetja e familjeve të reja të martuara.

Në vitin 2003, Spanja mori një reformë për rritjen e lindjeve në të cilën nënat me fëmijë deri në tre vjeç që punonin përjashtoheshin nga tatimi mbi të ardhurat personale. Lehtësitë tatimore zgjeroheshin me nënat që lindnin më shumë fëmijë. Gjithashtu një bonus bebesh prej 2500 eurosh jepej për çdo lindje./Monitor

The post Numri më i ulët në 90 vite/ Lindjet ranë 5% më 2024, ekspertët: Duhet plan masash appeared first on Albeu.com.

Megjithatë, shtesa natyrore e popullsisë për tremujorin e dytë 2024 rezulton pozitive, duke regjistruar 255 lindje më shumë se sa vdekje.

Numri i lindjeve për tremujorin e dytë 2024 është 5.269, duke shënuar një rënie me 3,4%, krahasuar me tremujorin e dytë 2023, sipas të dhënave të INSTAT.

Numri i vdekjeve për tremujorin e dytë 2024 është 5.014, duke shënuar një rritje prej 1,3%, krahasuar me tremujorin e dytë 2023.

Katër qarqe të vendit regjistrojnë shtesë natyrore pozitive të popullsisë, ndërsa në tetë qarqet e tjera, shtesa natyrore e popullsisë është negative.

Qarku me shtesën natyrore më të lartë është Tirana, me 741 lindje më shumë sesa vdekje, ndërsa qarku me shtesën natyrore më të ulët është Korça, me 187 vdekje më shumë se sa lindje.

Lindjet

Në tremujorin e dytë 2024, dy qarqe të vendit shënojnë rritje të numrit të lindjeve, ndërsa dhjetë qarqe të tjera shënojnë ulje, në krahasim me tremujorin e dytë 2023.

Qarku me numrin më të lartë të lindjeve është Tirana me 2.013 lindje, ndërsa qarku me numrin më të ulët është Gjirokastra me 70 lindje.

Rritjen më të madhe në përqindje të lindjeve, gjatë tremujorit të dytë 2024, krahasuar me tremujorin e dytë 2023 e ka qarku i Beratit me 3,2%, ndërsa rënien më madhe e ka qarku i Gjirokastrës me 18,6%.

Vdekjet

Në tremujorin e dytë 2024, tetë qarqe të vendit shënojnë ulje të numrit të vdekjeve, ndërsa katër qarqe të tjera shënojnë rritje, në krahasim me tremujorin e dytë 2023.

Qarku me numrin të ulët të vdekjeve është Kukësi me 110 vdekje, ndërsa qarku me numrin më të lartë është Tirana me 1.272 vdekje.

Uljen më të madhe në përqindje të vdekjeve gjatë tremujorit të dytë 2024, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2023 e zë qarku i Beratit me rënie prej 13,2%, ndërsa rritjen më të madhe e ka qarku i Fierit me 14,3%.

The post INSTAT publikon shifrat/ Ulen lindjet dhe rriten vdekjet në tremujorin e dytë appeared first on Albeu.com.

Sipas të dhënave zyrtare përgjatë vitit 2023, kanë ardhur në jetë 881 foshnje, 100 më pak se viti 2022. Këto shifra bëhen të ditura nga mjeku gjinekolog Llesh Marku, i cili rendit disa prej shkaqeve të kësaj situate.

“Kryesor është mentaliteti i sotëm i çifteve që nuk duan shumë fëmijë. Shkak është edhe lëvizja e popullsisë, ka shumë të rinj që mund të lëvizin edhe jashtë, emigrojnë”.

Ndryshe nga vite më parë, çiftet e reja po zgjedhin të sjellin në jetë më pak fëmije, ndërsa në maternitetin e Lezhës ka patur një shtim të lehte të lindjeve nga gratë e komunitetit Afgan të vendosura prej kohësh në Shëngjin.

E ndërsa mjeku shton vitet e fundit lindjet cezariane kanë patur një numër më të lartë krahasuar me lindjet natyrale.

The post Afganët shtuan lindjet në Lezhë/ Në të gjithë qarkun u lindën 100 fëmijë më pak në 2023 appeared first on Albeu.com.

Por numri i lindjeve gjatë vitit 2023 është më i vogël krahasuar me një vit më parë. Pasi që në vitin 2022 në Kosovë kanë lindur 26 mijë 118 fëmijë. Prej tyre 13 mijë e 317 meshkuj dhe 12 mijë e 801 femra.

Por dallim më i madh sa i përket numrit të lindjeve vërehet nëse ato i krahasojmë me lindjet e vitit 2021. Sipas ASK-së në vitin 2021 në Kosovë linden 28 mijë e 549 fëmijë, 14 mijë 836 meshkuj dhe 13 mijë e 713 femra. E nëse i krahasojmë me lindjet e vitit 2023 del të jenë rreth 3 mijë fëmijë më pak.

The post Tkurret popullsia e Kosovës/ Bie numri i lindjeve, rreth tre mijë fëmijë më pak se në vitin 2021 appeared first on Albeu.com.

Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se shtesa natyrore e popullsisë për tremujorin e tretë 2023 regjistron 1.066 lindje më shumë se sa vdekje në shkallë vendi.

Numri i lindjeve për tremujorin e tretë 2023 është 6.070, duke shënuar një rënie me 7,4 %, krahasuar me tremujorin e tretë 2022. Numri i vdekjeve për tremujorin e tretë 2023 është 5.004, duke shënuar një rënie prej 7,8 %, krahasuar me tremujorin e tretë 2022.

Në tremujorin e tretë 2023, gjashtë qarqe të vendit regjistrojnë shtesë natyrore pozitive të popullsisë, ndërsa në gjashtë qarqet e tjera, shtesa natyrore e popullsisë është negative.

Në tremujorin e tretë 2023, qarku me shtesën natyrore më të lartë është Tirana, me 913 lindje më shumë sesa vdekje, ndërsa qarku me shtesën natyrore më të ulët është Korça, me 132 vdekje më shumë se sa lindje.

Lindje me rritje vetëm në Tiranë, 11 të tjera me rënie

Në tremujorin e tretë 2023, një qark i vendit shënon rritje të numrit të lindjeve, ndërsa njëmbëdhjetë qarqe të tjera shënojnë ulje, në krahasim me tremujorin e tretë 2022.

Qarku me numrin më të lartë të lindjeve është Tirana me 2.233 lindje, ndërsa qarku me numrin më të ulët është Gjirokastra me 115 lindje. Rënien më të madhe në përqindje të lindjeve, gjatë tremujorit të tretë 2023 krahasuar me tremujorin e tretë 2022 e ka qarku i Kukësit me 30,8 %.

Vdekjet, rënie vjetore me 7,8% në 3-mujorin e tretë

Në shkallë vendi humbën jetën 5.004 në tre-mujorin e tertë të vitit 2023,ose 7.8% në krahasim me të njëjtën periudhe të një viti më parë.

Sipas INSTAT, Në tremujorin e tretë 2023, njëmbëdhjetë qarqe të vendit shënojnë ulje të numrit të vdekjeve, ndërsa një qark shënon rritje, në krahasim me tremujorin e tretë 2022.

Qarku me numrin të ulët të vdekjeve është Kukësi me 120 vdekje, ndërsa qarku me numrin më të lartë është Tirana me 1.320 vdekje.

Uljen më të madhe në përqindje të vdekjeve gjatë tremujorit të tretë 2023, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2022 e zë qarku i Gjirokastrës me rënie prej 22,0 %..monitor

The post Bien mbi 7% lindjet dhe vdekjet në 3-mujorin e tretë, në 6 qarqe shtesa natyrore negative appeared first on Albeu.com.

Megjithëse Qeveria ka aplikuar një mbështetje financiare në formën e bonusit të bebeve që nga 2019, numri i lindjeve po bie me shpejtësi nga viti në vit.

Të dhënat e INSTAT tregojnë se në 6-mujorin e parë të vitit, lindjet shënuan rënie vjetore në shkallë vendi me 12.7%, por Qarku i Lezhës kishte rënien më të lartë me 23.5%, i ndjekur nga Gjirokastra, me 19%, dhe Berati dhe Dibra përkatësisht, me nga 17% secila.

Rënia e lindjeve me ritme dyshifrore ka përfshirë edhe kryeqytetin. Në 6-mujorin e parë të vitit, në Tiranë lindën 3785 bebe nga 4345 që lindën në 6-mujorin e parë 2022, me një rënie 13%.

Kryeqyteti u rendit në mesin e qarqeve me rënien më të madhe të lindjeve nga 12 qarqet e vendit. Rritja e kostove në kryeqytet, sidomos për pasuritë e paluajtshme dhe qiratë, i ka vështirësuar kushtet për krijimin e familjeve të reja dhe lindjen e bebeve gjithashtu.

Në krahun tjetër, Korça, Kukësi dhe Durrësi kishin një normë më të ulët lindjesh.

Në të gjitha qarqet, rënia e lindjeve është me ritme dyshifrore më 2022. Shkaqet janë shumëdimensionale, por kryesoret lidhen me rënien e popullsisë në grupet me moshë të re. Për shembull në vitin 2022, grupmosha 0-29 vjeç ka rënë me 36% në krahasim me vitin 2001.

Pas dy dekadash nuk do të ishte çudi të shihnim qytete të tëra të braktisura. Imagjinoni që në të gjithë Qarkun e Gjirokastrës, ku përfshihen edhe Tepelena me Përmetin, kanë lindur 364 bebe më 2022.

Pas 6 vitesh, në të gjitha shkollat e qarkut, do të jenë në klasën e parë vetëm 364 nxënës nëse prindërit e tyre nuk vendosin të emigrojnë jashtë vendit, ose në qytete të tjera, siç ka ndodhur këto vitet e fundit.

Rënia e lindjeve e kombinuar me normat e larta të emigracionit po e vë vendin përballë një sfide të panjohur me parë.

Bizneset në të gjithë sektorët dhe të gjitha qarqet janë në sfidë për gjetjen e punonjësve. Teksa vendi është para mundësive për të zgjeruar ekonominë në sektorin e shërbimeve dhe prodhimit, mungesa e fuqisë punëtore po bëhet një pengesë serioze.

Veç të tjerash struktura e popullsisë së mbetur është përkeqësuar në favor të moshave të vjetra. Të dhënat e INSTAT tregojnë se me 1 janar 2023 popullsia mbi 60 vjeç ishte sa një e katërta e totalit të popullsisë.

Personat + 60 përbënin 23.5% të totalit të popullsisë me një rritje 1 pikë përqindje në krahasim me vitin 2022 dhe me rritje 8.8 pikë për qind që nga viti 2011 kur u krye Censi i fundit për popullsinë./monitor

The post Bien lindjet, katër qarqet me rënien më të ndjeshme në 6-mujorin e parë të 2023 appeared first on Albeu.com.