Kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, bëri të ditur të hënën se grupi parlamentar i kësaj partie ka dorëzuar në Kuvend projektligjin për ndryshimin dhe plotësimin e ligjit që rregullon Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë.

Sipas Hamzës, iniciativa është ndërmarrë në një periudhë kur debati publik në Kosovë për proceset ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës është intensifikuar, veçanërisht pas protestave të zhvilluara kundër aktgjykimit ndaj tyre.

PDK-ja ka deklaruar se synimi i nismës është trajtimi i çështjeve që lidhen me funksionimin e Dhomave të Specializuara dhe zhvillimin e procedurave gjyqësore.

Aleanca e ka mbështetur këtë iniciativë, ndërsa LVV-ja ka njoftuar se do ta analizojë me kujdes propozimin e PDK-së. Sipas LVV-së, duhet të vlerësohet nëse ndryshimet janë në pajtim me kuadrin ligjor dhe çfarë ndikimi do të kishin në proceset që po zhvillohen në Hagë.

LVV-ja ka kërkuar gjithashtu që së pari të pritet vendimi i Gjykatës Kushtetuese për konstituimin e Kuvendit, duke theksuar se çështja kërkon një qasje të koordinuar institucionale dhe shtetërore.

Propozimi i PDK-së pritet të rikthejë në Kuvend diskutimet për mënyrën e funksionimit të Gjykatës Speciale, në një kohë kur zhvillimet gjyqësore në Hagë vazhdojnë të jenë pjesë e debatit politik dhe shoqëror në Kosovë.

Lama: Gjykata Speciale nuk mund të zhbëhet me nismë ligjore

Ish-ambasadorja Alma Lama, në një deklaratë për “Bota sot”, ka thënë se Dhomat e Specializuara nuk mund të shfuqizohen përmes një iniciative për ndryshimin e ligjit.

Ajo ka vlerësuar se energjia duhet të përqendrohet te Gjykata e Apelit, e cila, sipas saj, mund të ndikojë në uljen ose heqjen e dënimeve në rast se ato rezultojnë të pabazuara.

“PDK-ja e di shumë mirë se Gjykata Speciale nuk mund të zhbëhet. Një nismë ligjore nuk do të sjellë rezultat, pasi do të kërkohej ndryshimi i Kushtetutës. Për këtë nevojiten dy të tretat e votave të deputetëve dhe dy të tretat e votave të përfaqësuesve të komuniteteve, pra shumica e dyfishtë.

Për më tepër, Kosova ka edhe detyrime ndërkombëtare. Për këtë arsye, fokusi duhet të jetë te Gjykata e Apelit, e cila mund t’i zvogëlojë ose t’i heqë dënimet nëse ato nuk janë të mbështetura në prova”, ka deklaruar Lama.

Sipas saj, krijimi i Gjykatës Speciale ka qenë kërkesë e bashkësisë ndërkombëtare, në veçanti e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimit Evropian. Lama ka kritikuar njëkohësisht kohën e gjatë të hetimeve dhe rëndesën e dënimeve.

Alma Lama ka thënë se Kosova duhet ta vijojë përballjen në kuadër të drejtësisë ndërkombëtare dhe përmes veprimeve diplomatike.

“Gjykata Speciale nuk ka qenë kurrë një shaka, por një kërkesë vendimtare e bashkësisë ndërkombëtare, konkretisht e SHBA-së dhe BE-së, e cila mbështeti Këshillin e Europës.

Dënimet janë të rënda, ndërsa hetimet kanë zgjatur tepër. Për më tepër, akuza për trafikim organesh nuk ka qenë pjesë e hetimit, pasi që në fillim u kuptua se bëhej fjalë për një shpifje monstruoze të Serbisë dhe Rusisë.

Beteja e Kosovës duhet të vazhdojë, por brenda sistemit të drejtësisë ndërkombëtare dhe në rrafshin diplomatik”, ka deklaruar ajo.

Burjani: Problemi kryesor lidhet me mënyrën e gjykimit

Juristi Blerim Burjani, duke folur për “Bota sot”, ka thënë se mandati i Gjykatës Speciale është i përcaktuar qartë, por ka shprehur shqetësime për mënyrën se si zhvillohen gjykimet.

Sipas tij, çështjet më problematike kanë të bëjnë me paanshmërinë e gjykatës, vlerësimin dhe administrimin e provave, si dhe me nevojën që proceset të bazohen në standarde të drejta gjyqësore.

“Mandati është i qartë, ndërsa shqetësimi lidhet me gjyqtarët. Ligji nuk mund ta ndryshojë mandatin apo kompetencat e saj, pasi ajo mbetet gjykatë. Çështja kryesore është mënyra e gjykimit: sa i drejtë është procesi, si janë vlerësuar dhe administruar provat dhe si janë kualifikuar ato.

Këtu qëndron problemi kryesor. Kjo gjykatë ka shqetësime sa i përket paanshmërisë. Nuk duket se vepron në mënyrë normale dhe mbi bazën e provave materiale apo formale. Ka shumë probleme në mënyrën se si u janë qasur proceseve të katërshes.

Kërkesa është për drejtësi të rregullt dhe vendimmarrje të mbështetur në prova, jo për shmangie apo politizim të procesit gjyqësor”, ka theksuar Burjani.

Juristi ka shprehur dyshime edhe për standardet e ndjekura gjatë gjykimit, duke kërkuar një proces të pavarur dhe të paanshëm.

“Dyshimet lidhen me standardet e gjyqësisë dhe me parimet themelore. Duhet parë nëse kemi të bëjmë me një gjykatë që zhvillon proces të rregullt apo me një institucion të manipuluar dhe të njëanshëm.

Dëmi është shkaktuar në masë të madhe në shkallën e parë, përmes aktgjykimeve drakonike dhe absurde. Tani shpresohet që Gjykata e Apelit të jetë më profesionale dhe më e paanshme.

Kërkesa bazë është zbatimi i parimeve të drejtësisë së pavarur, pasi besimi në këtë gjykatë mungon. Ligji mund të ndryshojë, por misioni i saj nuk mund të ndryshohet, sepse ai mbetet zbardhja e dyshimeve për krime lufte”, ka thënë ai.

Burjani ka shtuar se monitorimi i Gjykatës Speciale, i përmendur nga PDK-ja, nuk do të sillte ndryshime të rëndësishme. Sipas tij, mbrojtja duhet të përqendrohet te puna e avokatëve dhe sigurimi i fakteve të reja për procedurën në Apel.

“Monitorimi i përmendur nga PDK-ja nuk ka efekt mbi këtë gjykatë. Ligji mund të ndryshojë vetëm në mënyrë kozmetike dhe jo në atë masë që të sjellë ndryshime thelbësore. Vetëm zhbërja e saj do t’i shpëtonte luftëtarët në Hagë, ndërsa pjesa tjetër është kryesisht politike.

Tani nevojitet një mbrojtje efektive nga avokatët dhe mbledhja e sa më shumë fakteve që mund të kenë munguar në shkallën e parë. Procesi duhet të kthehet në favor të palëve që janë dënuar nga shkalla e parë”, ka përfunduar Burjani për “Bota sot”.

The post PDK propozon ndryshime për Dhomat e Specializuara, ekspertët: Mandati nuk preket, fokusi duhet te Apeli appeared first on Albeu.com.

Avokati Kadri Osaj ka vlerësuar se nisma e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara duhet të analizohet në disa drejtime. Sipas tij, shqyrtimi duhet të marrë parasysh rrethanat aktuale dhe mënyrën se si po trajtohen rastet në këtë gjykatë.

Osaj ka thënë se mungesat në ligje mund të korrigjohen, por ka shprehur shqetësime për përputhjen e draft-projektit me aspektet ligjore dhe kushtetuese.

Ai ka deklaruar se draft-projekti prek amendamentin kushtetues, duke theksuar se çështja paraqet një problem juridik e kushtetues, si dhe mund të krijojë vështirësi me partnerët ndërkombëtarë. Sipas tij, ekziston mundësia për ndërhyrje dhe ndryshim të ligjit.

Avokati ka pretenduar se në praktikën gjyqësore janë evidentuar raste kur janë shkelur standardet e përcaktuara me ligj. Për këtë arsye, ai ka kërkuar kontroll sistematik të personave të angazhuar në proceset e Dhomave të Specializuara.

Sipas Osajt, ligji kërkon që standardet e përfshira në sistemin e drejtësisë të mos cenohen, por këto standarde, siç ka thënë ai, janë shkelur gjatë praktikës gjyqësore. Ai e ka cilësuar të nevojshëm një kontroll të rregullt ndaj personave të përfshirë në këtë gjykatë.

Një tjetër çështje e ngritur prej tij lidhet me moshën e gjyqtarëve të Dhomave të Specializuara. Osaj ka pretenduar se disa prej tyre kanë mbushur moshën e pensionimit dhe, për rrjedhojë, nuk i përmbushin kushtet ligjore për të vazhduar detyrën.

Ai ka theksuar se ekziston një zbrazëti juridike lidhur me dispozitat që përcaktojnë kushtet për ushtrimin e funksionit të gjyqtarit, ndaj, sipas tij, duhet të bëhen përpjekje për ndryshimin e ligjit.

Osaj ka kërkuar gjithashtu rishikimin e mekanizmave të kontrollit ndërkombëtar dhe vendor. Ai ka vlerësuar se sistemi ndërkombëtar duhet të funksionojë me praninë e përfaqësuesve vendorë, pasi standardet, sipas pretendimit të tij, janë cenuar.

Avokati ka ngritur pretendime edhe për shkelje të të drejtave të personave të akuzuar gjatë marrjes në pyetje. Sipas tij, nuk janë respektuar kërkesat ligjore për praninë e avokatit mbrojtës.

Ai ka thënë se për veprat penale që parashohin dënim mbi 10 vjet, prania e avokatit është kusht i detyrueshëm dhe se kjo e drejtë është shkelur.

Në përmbyllje, Osaj ka nënvizuar se llogaridhënia duhet të përfshihet në një mekanizëm funksional mbikëqyrjeje për Dhomat e Specializuara. Sipas tij, çështjet e ngritura duhet të shqyrtohen gjatë procesit të ndryshimeve të mundshme ligjore.

The post Kadri Osaj: Ligji për Dhomat e Specializuara duhet rishikuar për problemet kushtetuese dhe kontrollin ndërkombëtar appeared first on Albeu.com.

Grupi parlamentar i Partisë Demokratike të Kosovës ka depozituar të hënën në Kuvend një projektligj që synon ndryshimin dhe plotësimin e ligjit për Dhomat e Specializuara në Hagë. Kreu i PDK-së, Bedri Hamza, njoftoi se kjo lëvizje vjen si pasojë e shqetësimeve të ngritura gjatë demonstratave të fundit kundër dënimit të ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës e ka përkrahur iniciativën, ndërsa Lëvizja Vetëvendosje dhe Lidhja Demokratike e Kosovës nuk kanë dalë ende me një qëndrim formal.

Sipas dokumentit të propozuar që konsultoi Radio Evropa e Lirë, një nga pikat kryesore është vendosja e një kufiri maksimal dënimi prej 15 vitesh burgimi, si dhe hapja e rrugës që personat e dënuar të përfitojnë nga falja e presidentes së vendit.

Në arsyetimin e amendamenteve, theksohet se ndërhyrja në ligj u bë e domosdoshme pas vendimit të 16 shtatorit, i cili e cilësoi UÇK-në si “ndërmarrje të përbashkët kriminale”. Sipas hartuesve, ky klasifikim sjell pasoja të rënda për shtetin, historinë dhe sovranitetin e Kosovës. Ata argumentojnë se Gjykata u ngrit me premisën e gjykimit të përgjegjësisë individuale penale, por vendimi në fjalë bie ndesh me garancitë e mëparshme se procesi nuk do të vinte në dyshim legjitimitetin e UÇK-së dhe synimin për çlirim.

Propozimi parashikon ngushtimin e mandatit të gjykatës ekskluzivisht për veprat e përmendura në raportin e Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës të vitit 2011. Qëllimi, siç shpjegohet, është shndërrimi i saj në një mekanizëm të jashtëzakonshëm dhe krijimi i bazës ligjore për transferimin e detyruar të dosjeve dhe të ndaluarve drejt sistemit të rregullt gjyqësor kosovar.

Po ashtu, amendamenti synon që dënimet e shqiptuara të ekzekutohen në burgjet e Kosovës. Dokumenti kërkon që presidenti të ketë kompetencën e faljes për personat e dënuar nga Specialja. Ndonëse Ligji aktual për Faljen përjashton veprat kundër së drejtës ndërkombëtare, ku përfshihen edhe krimet e luftës, nisma synon ta kapërcejë këtë pengesë.

Një tjetër pikë kyçe është fokusimi i juridiksionit vetëm në akuzat për trafikim organesh të detajuara në raportin e Dick Martyt. Propozimi kufizon ndjekjen penale për vepra të tjera, si krimet e përgjithshme të luftës, vetëm nëse ato lidhen drejtpërdrejt me operacionet e marrjes së paligjshme të organeve. Për pasojë, kërkohet heqja e kompetencës së gjykatës për të ndjekur krime lufte apo dhunë politike që nuk kanë këtë lidhje të drejtpërdrejtë.

Ndryshimet prekin edhe harkun kohor nën hetim, duke propozuar periudhën nga 1 korriku 1999 deri më 31 dhjetor 2000, ndryshe nga afati aktual që fillon në janar 1998. Territori i veprave po ashtu do të kufizohej vetëm brenda kufijve të Kosovës, duke përjashtuar hetimet për ngjarje jashtë saj, sikurse ato në veri të Shqipërisë që ka trajtuar Prokuroria e Specializuar deri tani.

Në planin procedural, kërkohen mekanizma të shpejtë për verifikimin e kompetencës dhe u jepet e drejta palëve të ankohen në Gjykatën Supreme në Prishtinë. Në rast se një çështje bie jashtë juridiksionit të ri, ajo së bashku me provat dhe të akuzuarit, do t’i kalonte sistemit vendor të drejtësisë, respektivisht Departamentit Special të Gjykatës Themelore dhe Prokurorisë Speciale të Kosovës.

Një dispozitë e rëndësishme parasheh që çdo person i arrestuar të sillet para një gjykatësi në Kosovë brenda 48 orësh për vlerësimin e masës së sigurisë sipas legjislacionit vendas. Gjithashtu, trupat gjykues do të detyroheshin të rishqyrtonin juridiksionin e çdo lënde brenda një muaji nga hyrja në fuqi e këtij ligji. Dokumenti saktëson se për rastet me akuza të përziera, pjesa që nuk përputhet me mandatin e ri do të anulohet dhe do të veçohet për transferim.

Gjatë paraqitjes para mediave, Hamza u shpreh se qëllimi nuk është as shuarja e Gjykatës, as pengimi i hetimeve për pretendimet serioze si trafikimi i organeve, por qartësimi i kompetencave të saj. Ai shtoi se për rastet që ndodhen tashmë në apel, procesi do të vijojë në strukturën aktuale, por në rast të një rigjykimi të mundshëm, do të zbatohej juridiksioni i kufizuar dhe lënda mund të transferohej në Kosovë.

Ndërkaq, ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, bëri thirrje për unitet dhe koordinim institucional, duke kërkuar lënien mënjanë të akuza reciproke si tradhti dhe spiunazh për të vendosur një qasje të përbashkët pas këtij vendimi gjyqësor. Ndërkohë, deputeti i LDK-së, Avdullah Hoti, kërkoi një seancë të jashtëzakonshme parlamentare për miratimin e një rezolute të re dhe angazhimin e plotë diplomatik për procesin e apelit.

Nisma përkon me natën e gjashtë të protestave në kryeqytet kundër dënimit të Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit më 16 shtator. Ata morën dënime përkatësisht me 25, 18, 25 dhe 13 vjet burgim për krime lufte, ndërsa u liruan nga akuzat për krime kundër njerëzimit. Organizatorët e tubimeve kërkojnë ndër të tjera shkarkimin e ministres Donika Gërvalla dhe sigurimin e fondeve për mbrojtjen e të akuzuarve.

Nga ana ligjore, eksperti Ehat Miftaraj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi paralajmëroi se nëse dispozitat e reja penale janë më të buta, ato mund të kërkohet të zbatohen në proceset aktive në Hagë, në bazë të parimit të zbatimit të ligjit më të favorshëm. Ai saktësoi se një kërkesë e tillë do të shqyrtohej nga Dhoma e Specializuar e Gjykatës Kushtetuese në Hagë, e cila mban juridiksion ekskluziv, dhe jo nga ajo në Prishtinë, duke iu referuar një aktgjykimi të vitit 2020. Po ashtu, Miftaraj përmendi mundësinë që Avokati i Popullit në Hagë të ngrejë çështjen e ligjshmërisë.

PDK-ja, duke mos i pasur votat e mjaftueshme vetëm me 22 deputetë, kërkon nënshkrimet e kolegëve të tjerë për të arritur kuorumin e nevojshëm për një seancë të jashtëzakonshme. Hamza konfirmoi se ka pasur diskutime paraprake me subjektet e tjera politike dhe ftoi mbështetjen e tyre, duke përfshirë edhe propozimin që vëzhgues ndërkombëtarë të pavarur të monitorojnë respektimin e standardeve të procesit të rregullt ligjor dhe të drejtave të të akuzuarve në Gjykatën Speciale.

The post Detajet e projektligjit të PDK-së për Gjykatën Speciale: çfarë synohet të ndryshojë? appeared first on Albeu.com.

Sipas tij, gjatë këtyre dy dekadave, angazhimi ka qenë i përqendruar në garantimin e ligjshmërisë, si edhe në trajtimin e mijëra ankesave të paraqitura nga qytetarët.

“Sot shënojmë dy dekada me synim të qartë: sundimin e ligjit. Jemi angazhuar për mijëra ankesa nga qytetarët. IPK-ja sot gëzon besimin e qytetarëve. Kemi dëshmuar se askush nuk qëndron mbi ligjin,” tha Hoda.

Ai theksoi më tej se bashkëpunimi ndërinstitucional ka pasur rol vendimtar në sukseset e Inspektoratit Policor të Kosovës, duke shprehur falënderim për Prokurorinë, Policinë e Kosovës, AKI-në, Ministrinë e Punëve të Brendshme, Qeverinë, si dhe Ambasadën e SHBA-së për mbështetjen e dhënë.

Po ashtu, Hoda deklaroi se anëtarësimi i institucionit në mekanizma ndërkombëtarë përbën provë të besimit ndaj IPK-së, ndërsa e cilësoi këtë si një tregues të konsolidimit të institucionit dhe të rritjes së kredibilitetit të tij ndër vite.

The post IPK feston 20-vjetorin, Hoda: Sundimi i ligjit mbetet synimi ynë, askush s’është mbi të appeared first on Albeu.com.

Projektligji, i propozuar nga deputeti Bujar Rexha dhe i dorëzuar kryetarit të Kuvendit Niko Peleshi, synon riorganizimin e strukturave të Policisë së Shtetit dhe përcaktimin e ri të kompetencave administrative dhe operacionale.

Një nga ndryshimet kryesore është heqja e garës për shumicën e posteve drejtuese në polici, përveç gradës “drejtues madhor”, gradë kjo që mbahet vetëm nga Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit.

Sipas deputetit socialist, procedurat aktuale të konkurrimit janë të gjata, burokratike dhe pengojnë punën normale të strukturave policore.

Projektligji parashikon gjithashtu që një ish-drejtor i Përgjithshëm i Policisë, pas largimit nga detyra, të mos dalë automatikisht nga sistemi, por të vazhdojë karrierën pranë uniformave blu me gradën “drejtues i parë”, duke shërbyer në role të tjera si këshillues apo pedagog në Akademinë e Sigurisë.

Ndryshime propozohen edhe për sistemin e gradave. Afati për kalimin nga grada “komisar” në “kryekomisar” dhe nga “kryekomisar” në “drejtues” propozohet të ulet nga 5 në 4 vite, me argumentin se punonjësit që japin rezultate nuk duhet të presin gjatë vetëm për shkak të procedurave formale.

Po ashtu, drejtori i Përgjithshëm i Policisë do të ketë të drejtën të japë ngritje në gradë edhe para afatit, në raste të veçanta, për efektivë që dallohen për akte heroike apo rezultate të larta në luftën kundër krimit.

Ndërsa mandati i drejtuesit të një departamenti kërkohet të ulet nga 4 në 3 vjet dhe pas përfundimit të mandatit ka të drejtë rikandidimi për një mandat të dytë.

Propozimi për emërimin e Drejtorit të departamentit bëhet nga Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit dhe emërohet nga ministri i Brendshëm.

Ndërsa, për shefin e komisariatit në projektligj përcaktohet qartë se kushdo që zgjidhet në këtë post duhet të mbajë gradën “komisar” ose “kryekomisar”.

Ndryshimet pritet të diskutohen fillimisht në komisionet parlamentare dhe më pas të kalojnë për votim në Kuvend.

The post Drafti/ PS propozon ndryshime në ligjin për Policinë e Shtetit: Të hiqen konkurrimet për postet drejtuese! Drejtori i Përgjithshëm të kthehet sërish në detyrë pas përfundimit të mandatit appeared first on Albeu.com.

Ai theksoi se ky ligj është i nevojshëm të ndërtohet me transparencë, si edhe që të krijoj një balancë mes partive.

Sipas tij, nuk duhet të lejojnë që të bëhet barrë për partitë e vogla, por gjithashtu shtoi se duhet të parandalojnë edhe financimet e paligjshme nga krimi apo nga ndikimet e huaja.

“Ndërtimi i një ligji me parametrat që kërkon koha është objektiv i rëndësishëm i joni. Çështje e rëndësishme por kemi masa pak më të mëdha politike se përmirëson një gjë që i shërben të gjitha partive politike. Ligji nuk do të udhehiqet nga parimi që njëra forcë të dominojë tjetrën, do të jetë proporcional, me standardet më të mira por edhe duke marrë parasysh edhe jetën shoqërore dhe traditën e shoqërisë.

Duke mos u kthyer një barrë e rëndë për partitë e vogla politike që mbase mund ta kenë më të vështirë nga kërkesat që mund të bëhen nga ky ligj. Duhet të gjejmë jë balanca që tregon transparencë, kontroll, autditim të pavarur dhe të parandalojmë fenomene që janë ndikime të paligjshme si financimet nga burime të papranueshme, qoftë nga bota kriminael e interesa biznesi të lidhura me pushteti apo fuqi të huaja”, tha ai.

The post Tryeza për Reformën Zgjedhore, Gjiknuri: Të mos bëhet barrë për partitë e vogla, të parandalojmë financimet nga krimi apo ndikimet e huaja appeared first on Albeu.com.

Me një telefon në dorë dhe një audiencë të ndërtuar mbi një algoritëm, ata janë kthyer në motorë ekonomikë që prodhojnë të ardhura të konsiderueshme, tashmë edhe në objekt vëzhgimi të Administratës Tatimore…

Në rrjetet sociale shqiptare, çdo mëngjes fillon me një ”story”. Një kafe në dritë të mëngjesit, një “unboxing”, një urim me zë të ëmbël për ndjekësit, një bashkëpunim i koduar si dashuri e sinqertë për një produkt të ri.

Në sipërfaqe, ky është një ritual modern, një formë komunikimi e përditshme, intime dhe e padëmshme. Por pas këtij rrëfimi minimalist fshihet një realitet financiar shumë më i madh sesa duket: një ekonomi në hije, që funksionon nëpërmjet shikimeve, pëlqimeve dhe një audience që konvertohet në të ardhura të ndjeshme.

Në Shqipëri, ku shumica e të rinjve janë përdorues aktivë të rrjeteve sociale dhe ku tregu reklamues dixhital është rritur me mbi 25 për qind çdo vit pas pandemisë, fenomeni i influencuesve nuk është më një trend i pakicës, por një pjesë qendrore e mënyrës sesi konsumohet, reklamohet dhe shitet gjithçka, nga kremi për fytyrën te mendimi për veten.

Dhe po, shitet edhe “mendja”! Dhe megjithatë, për vite me radhë, këto të ardhura nuk janë përfshirë në logjikën fiskale të shtetit, duke krijuar një vakum të rrezikshëm: nga njëra anë kemi qytetarë që fitojnë dhjetëra mijë euro në vit; nga ana tjetër, një shtet që deri dje nuk dinte as ku t’i kërkonte.

Në njoftimin e disa muajve më parë nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, i bazuar në verifikime me bankat, thuhej se mbi 33 milionë euro janë gjeneruar nga individët nëpërmjet platformave dixhitale si Meta, Facebook, YouTube, Google, etj.

Shifra është zyrtare, por në të vërtetë nuk përfaqëson të gjithë tregun, ajo është vetëm maja e një ajsbergu të të ardhurave të pamatshme, të cilat, për shkak të natyrës së decentralizuar dhe të paformalizuar të sektorit, nuk janë as të dokumentuara, as të kontrolluara.

Ky realitet po ndryshon. Për herë të parë, individët që gjenerojnë të ardhura nga platformat sociale janë ftuar të deklarojnë fitimet e tyre në formularin vjetor DIVA 2024.

E nëse për shumicën e profesionistëve të lirë, kjo datë ishte e pritur dhe e pranuar, për shumë influencues ajo përfaqësonte një dilemë ekzistenciale: të pranojnë se janë biznese dhe të hyjnë në sistem, apo të vijojnë të qëndrojnë në hijen e famës, pa llogari e pa përgjegjësi.

Anaid Kaloti, themelues i platformës “SHET Industry”, që ndjek nga afër zhvillimet e tregjeve kreative, shprehet se aktualisht, menaxhimi bëhet nga agjenci të mirëfillta, por edhe formalizimi total i tregut është çështje kohe.

“Ne jemi dëshmitarë të një realiteti të ri ekonomik që po e sfidon modelin tradicional të sipërmarrjes. Kur të ardhurat e një vajze që publikon një video ‘morning routine’ kalojnë të ardhurat e një biznesi të vogël që paguan qiranë, sigurimet dhe taksat, shteti nuk mund të mbyllë më sytë. E njëjta logjikë duhet të vlejë për të gjithë: nëse fiton, kontribuo”, – thotë ai.

Influencuesit janë bërë motorët më të fuqishëm të komunikimit tregtar dhe shpesh edhe kulturor. Ata ndikojnë në vendimet për blerje, në vlerat që promovohen, në mënyrën si të rinjtë e shohin veten, suksesin, trupin, modën dhe identitetin.

Dhe këtë ndikim e ushtrojnë pa ndonjë mbikëqyrje institucionale, pa trajnime për përgjegjësi sociale, pa etikë të detyrueshme. Ata janë një media alternative me ndikim masiv, por pa strukturë llogaridhënieje.

Tomi Kallanxhi, themelues i “Big Media Expert”, e artikulon më drejtpërdrejt këtë boshllëk: “Në çdo treg serioz, influencuesit nuk janë thjesht persona me shumë ndjekës, ata janë subjekte tregtare.

Ata kanë marrëveshje, kontrata, detyrime ligjore. Në Shqipëri, ndodh e kundërta. Fama perceptohet si e mjaftueshme për të justifikuar të ardhura të pamatshme. Kjo ka deformuar mënyrën sesi shihet puna, suksesi dhe përgjegjësia. Ka deformuar edhe tregun e agjencive të marketingut dixhital, jo të gjitha janë të formalizuara”, – pohon ai.

Problemi është se shumë influencues nuk janë thjesht të pandërgjegjshëm; ata funksionojnë në një ekosistem ku informaliteti është normë.

Pagesat për bashkëpunime shpesh bëhen “cash” ose përmes platformave të pallogaritura në sistemin tatimor shqiptar.

Një pjesë e tyre edhe me shkëmbime klering. Asnjë kontratë, asnjë faturë, asnjë deklarim. Po a është influenceri shqiptar shpesh viktimë e një sistemi të ndërtuar për të nxitur fshehjen dhe jo transparencën?

Në vendet perëndimore, ky është një debat i kaluar. Franca, Italia, Gjermania e kanë përfshirë prej kohësh industrinë dixhitale në sistemin e vet të tatimeve dhe së drejtës së punës.

Sipas ligjit të ri të 2024 të Bashkimit Europian, influencuesit janë të detyruar të etiketojnë qartë përmbajtjen e sponsorizuar, të deklarojnë partneritetet tregtare dhe të paguajnë kontribute sociale si çdo profesionist tjetër i pavarur. Në Shqipëri, kjo etikë është ende larg, duke qenë një sektor shumë i ri dhe i pastrukturuar.

Formalizimi i kësaj industrie nuk duhet të fillojë me frikë, por me edukim, thotë për “Monitor”, Selami Xhepa, ekspert i ekonomisë. Sipas tij, shteti nuk mund të vijë me gjoba pa ofruar më parë mjete për orientim dhe strukturim.

“Këta individë duhet të kuptojnë si të hapin një NIPT, si të lëshojnë një faturë, si të bëjnë vetëdeklarim online, si të përfshihen në skemat e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore.

Në të kundërt, çdo përpjekje për të përfshirë këtë sektor në sistemin tatimor do të dështojë dhe do të kthehet në një betejë kulturore, ku fama përplaset me burokracinë, dhe ku viktimizimi mediatik mbizotëron mbi logjikën fiskale”, – thotë z. Xhepa.

Anaid Kaloti, thekson se pagesa që merr një influencues nuk përcaktohet vetëm nga numri i ndjekësve, por nga një kombinim faktorësh që lidhen me korrektësinë ndaj publikut dhe mënyrën e komunikimit me të.

Ai nënvizon se ka rëndësi nëse një person është thjesht figurë publike apo ndërvepron realisht me audiencën, duke ndarë momente nga jeta e përditshme, si veshje, gatime, pushime apo evente të ndryshme.

Këto elemente e bëjnë marrëdhënien me ndjekësit më të afërt dhe më autentike, duke rritur vlerën e influencuesit në sytë e bizneseve.

Sipas tij, një tjetër tregues i rëndësishëm është analiza e numrave, që përfshin jo vetëm ndjekësit, por edhe nivelin e angazhimit, shikueshmërinë dhe ndikimin real që ka influencuesi në audiencë.

Këto matje ndihmojnë markat të kuptojnë nëse investimi në një bashkëpunim është i justifikuar dhe cilat janë përfitimet që mund të marrin në këmbim.

Z. Kaloti shton se figurat publike, veçanërisht ata që janë të mirënjohur në ekranet mediatike, zakonisht paguhen më shumë.

Arsyeja, sipas tij, lidhet me imazhin që kanë ndërtuar dhe reputacionin e tyre të konsoliduar, i cili e bën më të lehtë për markat të lidhin produktin ose shërbimin e tyre me një figurë të besueshme dhe të njohur nga një audiencë e gjerë.

Sipas Tomi Kallanxhit, drejtues i “Big Media Expert”, tregu i influencuesve në Shqipëri ka evoluar dukshëm me kalimin e kohës. Agjencitë aktualisht luajnë rol kyç si urë ndërmjet influencuesve dhe kompanive, duke strukturuar bashkëpunimet dhe duke ndihmuar në profesionalizimin e lidhjeve mes palëve.

Ai thekson se marketingu dixhital tashmë ka marrë pjesën më të madhe të “tortës” nga ai tradicional, kompanitë janë gjithnjë e më shumë të orientuara drejt këtij modeli.

Për këtë arsye, format e bashkëpunimit janë zhvilluar në paketa që përfshijnë story, postime dhe reels në Instagram, dhe pagesat variojnë nga 50 euro për një foto deri në mbi 5 000 euro për paketë.

Sipas z. Kallanxhi, pagesat nuk varen nga numri i ndjekësve, por nga reagimet që influencuesi gjeneron, specifikisht nga sa herë postimet u shfaqen ndjekësve në ekran gjatë një muaji.

Gjithashtu, është thelbësore që produkti të pasqyrojë audiencën e influencuesit; p.sh., një modele nuk është e përshtatshme për reklamimin e produktit për bebe, pasi audiencat duhet të përputhen për të maksimizuar efektivitetin, përfundon ai.

Pagesat për influencerët në Shqipëri

Foto e vetme në Instagram
Shpesh përdoret për promovime të shpejta dhe të drejtpërdrejta të produkteve ose shërbimeve. Çmimi fillon nga 50 euro dhe rritet në varësi të audiencës dhe nivelit të angazhimit.

Story të sponsorizuar
Një nga format më popullore, pasi lejon komunikim të shpejtë dhe interaktiv me ndjekësit. Pagesat variojnë zakonisht nga 50 deri në 150 euro për një story, me mundësi shtesë nëse përfshihet edhe link drejt produktit ose një seri storiesh.

Reels / Video të shkurtra
Shërbejnë për të treguar produktin në veprim, duke gjeneruar më shumë shikueshmëri organike. Çmimi zakonisht është 100 deri në 500 euro, në varësi të idesë kreative, kohëzgjatjes së videos dhe cilësisë së prodhimit.

Paketa të plota (postime + reels + story)
Për fushata të strukturuara marketingu, kompanitë zgjedhin paketa të kombinuara që ofrojnë ekspozim të vazhdueshëm. Këto paketa mund të arrijnë mbi 5 000 euro, sidomos kur përfshihet një figurë publike e njohur ose kur bashkëpunimi zgjat për disa javë.

Faktorët që ndikojnë në pagesë
Çmimet nuk varen vetëm nga numri i ndjekësve, por më shumë nga angazhimi real që gjeneron influencuesi (pëlqime, komente, shpërndarje) dhe përputhja e produktit me audiencën e tij. Një audiencë e përfshirë dhe e besueshme është çelësi për një bashkëpunim të suksesshëm./ Monitor

The post Nga “like” te ligji, audienca 33 milionë euro e VIP-ave shqiptarë të rrjeteve sociale, sa kushtojnë postimet dhe faktorët që ndikojnë në pagesë appeared first on Albeu.com.

I tillë është rasti apo skandali i zbuluar së fundmi i një vajze të show-bizit shqiptar, e cila u fut në qelinë e burgut të Drenovës, për të zhvilluar një takim special me një nga personazhet më të njohur të botës së krimit, për të cilin ende nuk është marrë një vendim i formës së prerë.

Për avokatin, Ermal Hamataj, një fenomen i tillë, tashmë është një ‘sekret publik’ që gjithkush e di.

Hamataj thotë se ato kanë ekzistuar prej vitesh, pavarësisht masave që do të merren nga institucionet përgjegjëse për zinxhirin komandues të IEVP-ve në vend, fenomeni do të vijojë të ekzistojë sa kohë që fuqia ekonomike është ‘mbi ligjin’.

Ligji, thekson avokati Hamataj, nuk e lejon takimin special për një të paraburgosur, pa një autorizim të prokurorit të çështjes.

Referuar ngjarjeve të fundit, Hamataj thotë se duhet të vërtetohet se hyrja e këtyre personave është dhënë kundrejt pagesës, ç`ka do të përbënte cenim të rendit e sigurisë dhe korrupsion i drejtuesve të IEVP-ve.

“Nuk është diçka e re. Që në momentin e shpikjes së burgjet, personat që gëzojnë status më të mirë do ta përdorin në të gjitha rrethanat që janë, qoftë edhe në mungesën e lirisë. Ky tashmë është një sekret publik, që e dinë të gjithë. Fenomen që ka ekzistuar prej vitesh, pavarësisht masave që do merren për t’u shkarkuar një drejtor këtu apo atje, sërish do vazhdojë sa kohë që në Shqipëri fuqia ekonomike të jep akses në fenomenet e lejuara apo të palejuara që është një risk konstant që do të përsëritet dhe në të ardhmen. Ka një ligj të 2020 për të drejtat e të paraburgosurve dhe të burgosurve për takimet speciale, me bashkëshortet, të fejuarat dhe bashkëjetueset. Këtu nis abuzimi. Për të paraburgosurit pa një vendim të formës së prerë, hyrja e personave në IEVP, bëhet vetëm me autorizim të prokurorit të çështjes. Drejtori i burgut jep autorizim vetëm te personat me dënim me formë të prerë”, tha Hamataj për SYRI TV.

The post “Eskorta” në burgje/ Flet avokati: Të paraburgosurve u ndalohet takimi special, ja çfarë thotë ligji appeared first on Albeu.com.

Kriteret për të përfituar nga statusi i klientit në nevojë, janë zgjeruar për të përfshirë tre elementë të rinj: numrin e familjeve në varfëri energjetike; moshën e klientit; dhe çdo kriter tjetër të miratuar nga Këshilli i Ministrave.

Në projektligj parashikohet ndër të tjera që klientët në nevojë të përfitojnë furnizim me energji me çmime të rregulluara, bazuar në parime si transparenca, proporcionaliteti dhe verifikueshmëria.

Kjo bën të mundur mbrojtjen e tyre sociale dhe ekonomike nga luhatjet e tregut.

Fokus do të jetë edhe shtimi i burimeve të energjisë së rinovueshme. Ministria e Energjisë dhe infrastrukturës, parashikon që pjesa e energjisë nga burimet e rinovueshme në konsumin final bruto të energjisë elektrike parashikohet që të jetë të paktën 50 %.

Projektligji i ri për sektorin e energjisë elektrike synon të fuqizojë konsumatorët, duke i përfshirë ata si klientë në prodhimin dhe depozitimin e energjisë.

Konsumatorët fundorë që kualifikohen si të tillë, do të kenë të drejtë të vetëprodhojnë deri në 500 kË pa barriera administrative apo tarifore.

Në draft një tjetër risi është edhe promovimi i pjesëmarrësve të rinj në treg, si komunitetet e energjisë dhe operatorët e depozitimit, si dhe zbatimi i sistemeve të matjes inteligjente.

The post Ndryshon ligji për energjinë elektrike appeared first on Albeu.com.

Shteteve federale u kërkohet të bashkëpunojnë me autoritetet federale për të shkëmbyer listat e votuesve dhe për të ndjekur penalisht krimet zgjedhore

Presidenti i SHBA-së nuk mund t’i detyrojë drejtpërdrejt shtetet federale të ndryshojnë ligjet zgjedhore. Për të zbatuar planet e tij, Trump planifikon të ushtrojë presion financiar: fonde të caktuara federale do të dërgohen vetëm në shtetet që pajtohen me dekretin dhe e zbatojnë atë.

Pas nënshkrimit të projektligjit Trumpi njoftoi se javët e ardhshme do të ndërmarrë hapa të mëtejshëm sa i përket ligjit elektoral në SHBA. Dekreti i Trumpit pritet të kundërshtohet në gjykatë nga organizatat që merren me ligjin elektoral. Ata argumentojnë se rreth nëntë për qind e qytetarëve amerikanë të moshës për të votuar, pra rreth 21.3 milionë vetë, nuk kanë dëshmi për shtetësinë e tyre.

Po ashtu edhe gratë e martuara që kanë ndryshuar mbiemrat e tyre, mund të kenë probleme me regjistrimin, sepse në certifikatat e tyre të lindjes kanë mbiemrin e vajzërisë. Kjo u bë e dukshme së fundmi në zgjedhjet në New Hampshire.

Trumpi ka kritikuar vazhdimisht se zgjedhjet manipulohen, veçanërisht pas humbjes së tij ndaj Joe Biden në vitin 2020. Trump ka qenë veçanërisht kritik ndaj votimit me postë, duke pretenduar pa prova se ai është i pasigurt dhe hap rrugën për mashtrime.

The post Trump planifikon ashpërsim të ligjit elektoral në SHBA! Do të kërkohet shtetësia amerikane appeared first on Albeu.com.