Të dhënat e Eurostat treguan se vetëm në vitin 2024, kanë emigruar në vendet e Bashkimit Europian rreth 44 mijë shqiptarë.

Vetëm pas pandemisë, në 4 vite, për periudhën 2021-2024, nga vendi kanë ikur të paktën 180 mijë persona dhe këtu nuk përfshihen të dhënat e Greqisë dhe as Mbretërisë së Bashkuar, me këtë të fundit që pa një valë ikjesh që kulmoi në 2022-n. Ritmet e emigracioni u përshpejtuan pas pandemisë.

Eurostat ka publikuar dhe të dhënat e detajuara sipas grupmoshave, të personave që janë larguar nga Shqipëria në 2024-n.

Sipas përpunimeve të “Monitor”, është i dukshëm dominimi i të rinjve. Grupi kryesor që ikin janë midis 25-29 vjeç, me mbi 6 mijë persona, ose 14.3% të totalit. Pas tyre vijnë të rinjtë e moshës 30 deri në 34 vjeç, me 13% të totalit.

Dukuri e fortë është dhe largimi i familjeve të reja, me fëmijë të vegjël, teksa grupmosha nën 15-vjeç përbënte gati 18% të të larguarve.

Në total, 62% e personave që kanë ikur emigrantë në vitin 2024 ishin nën 35-vjeç. Një pjesë e rëndësishme vitale dhe me përvojë e tregut të punës gjithashtu po preferon të largohet, me grupmoshën 35-49 vjeç që përbënte 20% të të ikurve.

Të dhënat historike të INSTAT, tregojnë se ka një ulje të moshës së emigracionit. P.sh në 2019-n, grup mosha kryesore që emigroi ishte ajo midis 30-34 vjeç, me 15.6% të totalit.

Largimi i të rinjve është një nga arsyet kryesore që ka bërë që mosha mediane, (ajo që e ndan popullsisë përgjysmë), të rritet me ritme shumë më të shpejta se në Bashkimin Europian.

Të dhënat e tjera të Eurostat, bënë të ditur se Shqipëria kishte një moshë mediane 44.3 vite në 2025, shumë afër mesatares europiane prej 44.9 vitesh.

Në 2015-n, mosha mediane ishte 34.7 vjeç. Kjo do të thotë që në 2025-n, gjysma e popullsisë ishte nën 44.3 vjeç, ndërsa 10 vite më parë Shqipëria ishte shumë më e re, me gjysmën e popullsisë që ishte më e re se 34.7 vjeç.

Ikja e grupmoshës riprodhuese ashtu dhe nga ndryshimi i stilit të jetesës kanë bërë që dhe lindjet të bien ndjeshëm gjatë viteve të fundit.

Shqipëria po përjeton një nga krizat më të thella demografike në historinë e saj moderne. Shifrat e fundit të vitit 2025 tregojnë një rënie drastike të numrit të lindjeve me rreth 74% krahasuar me fillimin e viteve ’90, ku Shqipëria regjistronte një rekord prej 82,125 lindjesh, ndërsa 35 vite më vonë, ky numër ka zbritur në nivelin kritik prej 21,425 lindje.

Faktorët kryesorë që kanë ushqyer këtë trend janë plakja progresive e popullsisë, largimi i të rinjve, që po vazhdon me ritme të larta dhe ulja e shkallës së fertilitetit në vetëm 1.21 fëmijë për grua.

Ky ndryshim i modelit të familjes, i kombinuar me ikjen e forcës riprodhuese drejt BE-së, e ka vendosur vendin përpara një sfide ekzistenciale, që nuk po merret aspak seriozisht nga qeveria, përkundrazi kjo e fundit po përhap narrativen që emigracioni ka ndalur dhe tashmë dominojnë kthimet, kur po ndodh tërësisht e kundërta.

Të dhënat e INSTAT për emigracionin neto, që mat diferencën mes atyre që kthehen dhe atyre që ikin ështe negativ, me personat që ikin të cilët përbëjnë më shumë se dyfishin e atyre që kthehen.

Në vitin 2024 migracioni neto arriti rreth -43,761 persona, niveli më i lartë i regjistruar edhe për shkak të korrektimeve nga cens 2023. Në vitin 2025, ndonëse me rënie, treguesi mbeti shumë i lartë, rreth -28,836 persona./ Monitor

The post Shqipërisë po i ikin të rinjtë, 62% e emigrantëve nën 35-vjeç, largohen dhe familjet e reja appeared first on Albeu.com.

Në janar të vitit 2025 Shqipëria kishte 405,832 të rinj të grup-moshës 15-29 vjeç me tkurrje 18,300 brenda një viti, duke pësuar një rënie prej -4.32%.

Shpejtësia e zbrazjes së vendit tonë nga rinia është katër herë më e lartë se ajo e Serbisë, e cila pason me një rënie prej -1.03%.

Ndërsa vende si Sllovakia, Austria dhe Turqia regjistrojnë tkurrje minimale nën 1%, Shqipëria po përballet me një hemorragji demografike që tejkalon çdo mesatare rajonale.

Kjo diferencë bëhet akoma më i fortë kur krahasohemi me vendet që po shënojnë rritje të konsiderueshme të popullsisë së re.

Për shembull, ndërkohë që Shqipëria humbet kapitalin e saj njerëzor, vende si Spanja (+2.76%), Bullgaria (+1.98%) dhe Rumania (+1.97%) po shohin një zgjerim të grup-moshës 15-29 vjeç, çka tregon një riorientim të rinisë drejt tregjeve të punës apo sistemeve të tyre arsimore.

Teksa shtete si Zvicra, Islanda dhe vendet e Bashkimit Europian po stabilizojnë ose po rrisin numrin e të rinjve të tyre, Shqipëria po thellon më tej rënien, duke treguar se nevoja për politika inkurajuese për të mbajtur rininë në vend është më urgjente se kurrë.

Tkurrja e të rinjve është specifikë alarmante shqiptare, jo ballkanike, që po e lë vendin pa forcë punëtore aktive dhe pa energji inovative.

Rënia me rreth 18,333 të rinjsh brenda një viti, do të thotë se Shqipëria po humbet pothuajse një qytet të tërë të përbërë vetëm nga studentë dhe profesionistë të rinj çdo vit.

Ndërkohë që Gjermania dhe Italia, dy destinacionet kryesore të emigracionit shqiptar, po shënojnë rritje të popullsisë së tyre të re (përkatësisht me 0.50% dhe 0.72%), pasi kapitali njerëzor që humbet Shqipëria po shërben si “karburant” për ekonomitë e vendeve të Bashkimit Europian.

Ndërsa vendet e zhvilluara po arrijnë të thithin të rinj dhe të rrisin bazën e tyre demografike, Shqipëria po tkurret me ritme që vështirësojnë çdo plan afatgjatë për zhvillim të qëndrueshëm.

Nëse ky trend i vitit 2025 nuk frenohet, presioni mbi sistemin e pensioneve dhe mbi bizneset vendase, që tashmë vuajnë për staf, do të shkojë drejt pikës së kolapsit, duke e bërë Shqipërinë vendin me plakjen më të shpejtë në Europë.

The post Eurostat: Shqipëria pësoi rënien më të madhe të rinisë në Europë vitin e kaluar appeared first on Albeu.com.

Aspirata e Shqipërisë për t’iu bashkuar Evropës mori jetë që nga fillimi i viteve ’90, menjëherë pas shembjes së regjimit komunist.

Për shqiptarët, ideja e ndryshimit u njësua me bashkimin në familjen e madhe evropiane.

Por kur kanë kaluar 34 vite nga shprehja e kësaj aspirate, Zëvendës Presidentja e Partisë së Lirisë, Erisa Xhixho, thekson se kjo ditë na kujton edhe njëherë se Evropën duhet më së pari ta ndërtojmë këtu, duke e bërë Shqipërinë një vend që u ofron mundësi të gjithëve e jo vetëm e disave.

E në këtë kontekst, Xhixho thotë se largimi i të rinjve, mungesa e shpresës, varfëria, korrupsioni, pabarazia dhe abuzimi me pasuritë kombëtare, mbeten problemet madhore që duhet të adresojmë gjatë udhëtimit tonë drejt BE-së.

MESAZHI I ERISA XHIXHOS:

“Sot është 9 Maji dita e Evropës, dita e lindjes së projektit më të madh të paqes, unitetit dhe bashkëpunimit politik në kontinentin e vjetër.

Në shtatë dekada të rrugëtimit të tij, jo pa pengesa, ai mbetet padyshim projekti më i qëndrueshëm politik, ekonomik dhe social.

Dita e Evropës është momenti që na kujton sfidat me të cilat duhet të përballemi për t’u bërë pjesë e saj, por edhe bindjen se nuk ka rrugë tjetër përveç integrimit në BE për Shqipërinë.
Kjo ditë na kujton edhe njëherë se Evropën duhet më së pari ta ndërtojmë këtu, duke e bërë Shqipërinë një vend që u ofron mundësi të gjithëve e jo vetëm e disave.

Largimi i të rinjve, mungesa e shpresës, varfëria, korrupsioni, pabarazia dhe abuzimi me pasuritë kombëtare mbeten problemet madhore që duhet të adresojmë gjatë udhëtimit tonë drejt BE-së.

Pesë prioritetet e Partisë së Lirisë kanë për qëllim integrimin evropian. Ndaj përmes integrimit ekonomik, investimit te kapitali njerëzor përmes edukimit, zhvillimit të bujqësisë dhe shndërrimit i Shqipërisë në fuqi eksportuese, ne synojmë ta afrojmë Shqipërinë më shpejt te familja të cilës i përket.
Partia e Lirisë është e vetëdijshme se ky proces është mbi të gjitha proces meritokracie dhe përmbushjeje detyrimesh ndaj Bashkimit Evropian dhe jo propagande boshe.

Gëzuar ditën e Europës!”.

The post Erisa Xhixho: Largimi i të rinjve, mungesa e shpresës, varfëria, korrupsioni dhe abuzimi me pushtetin, cënojnë rrugën drejt BE-së appeared first on Albeu.com.

Edhe vendet e këtij blloku janë të goditura nga ndikimi që këto lëvizje demografike kanë në ekonomitë e tyre, si dhe në parashikimin e së ardhmes, sidomos në tregun e punës.

Prandaj, në BE thonë se janë duke punuar në disa projekte, që kanë synim ta zbusin efektin negativ që shkakton i ashtuquajturi fenomen i “ikjes së trurit“, e që nënkupton largimin e të rinjve dhe të fuqisë punëtore nga një vend drejt një vendi tjetër.

Vendet e rajonit të Ballkanit Perëndimor, si Kosova, Shqipëria, Bosnje e Hercegovina dhe Serbia, janë duke u përballur me largime të mëdha të fuqisë punëtore. Kjo ka bërë që në këto vende të zvogëlohet dukshëm fuqia punëtore dhe të vihet re edhe mungesa e disa kategorive të punëtorëve në tregun e punës.

Por, në të njëjtën kohë, edhe vendet anëtare të Bashkimit Evropian, sidomos ato nga Evropa lindore, janë duke u përballur me këtë fenomen. Kroacia, ndoshta, më së shumti.

Për herë të parë, ky vend, sipas regjistrimit të popullsisë, ka rënë nën 4 milionë banorë. Për dhjetë vjet, që është anëtare e BE-së, Kroacia ka humbur gjysmë milioni banorë.

Krahas problemit kronik që kanë të gjitha vendet evropiane – zvogëlimit të vazhdueshëm të numrit të lindjeve – Kroacia ka regjistruar edhe largim masiv të të rinjve në vendet e tjera të BE-së.

Duke përfituar nga liria e lëvizjes së punëtorëve brenda tregut të përbashkët, shumë të rinj nga Kroacia kanë shkuar të punojnë në vende si: Irlanda, Gjermania dhe Austria.

Ky fenomen është regjistruar më herët edhe në vendet që kanë hyrë në BE para Kroacisë, si: Bullgaria, Rumania dhe Polonia.

Largimi i të rinjve, në kërkim të një vendi më të mirë të punës, ka pasur disa efekte pozitive.

Kroacia, për shembull, kur ka hyrë në BE në vitin 2013, ka pasur nivelin e papunësisë 17 për qind. Tash e ka diku rreth 6 për qind.

Por, Kroacia ka deficit të fuqisë punëtore, sidomos në fushën e turizmit dhe ndërtimtarisë. Këtë, ky vend, sikurse edhe vendet tjera të Evropës lindore, po e plotëson me fuqi punëtore nga vendet e treta, jashtë BE-së.

Vitin e kaluar, Kroacia ka shënuar rekord të dhënies së lejeve të punës për shtetasit e huaj, sidomos nga Kosova, Serbia dhe Maqedonia e Veriut.

Nënkryetarja e Komisionit Evropian, Dubravka Shuica, që është e caktuar të kujdeset për demografi dhe demokraci, thotë se për Bashkimin Evropian, zgjidhja më e shpejtë është migrimi i kontrolluar, sepse, siç thotë, pa ardhjen e fuqisë punëtore nga jashtë, ekonomia e BE-së do të humbë përparësitë ndaj konkurrencës.

Shuica, kur ka prezantuar disa herë planet e Komisionit Evropian për t’u përballur me këto sfida demografike, ka konstatuar se problemi i lëvizjes së të rinjve dhe fuqisë punëtore, nuk është vetëm nga lindja drejt perëndimit, nga një vend i BE-së në tjetrin, por edhe brenda shumë vendeve – nga zonat rurale në qytete.

Kjo, sipas Komisionit Evropian, ka thelluar edhe më shumë dallimet mes rajoneve në aspektin demografik. Prandaj, ka tërhequr vërejtjen Shuica, zvogëlimi i papunësisë në vendet e BE-së nuk duhet parë vetëm si gjë pozitive.

“Niveli i ulët i papunësisë është arritur, mes tjerash, edhe për shkak të ndryshimeve demografike. Tepër pak të rinj hyjnë në tregun e punës, lidin gjithnjë e më pak fëmijë, ndërkohë që ka lëvizje drejt vendeve tjera dhe dalje në pension, si rezultat i plakjes së popullsisë“, ka thënë Shuica disa herë gjatë debateve me qytetarë dhe me agjenci evropiane që merren me sfidat demografike.

Komisioni Evropian dëshiron të investojë në atë që e quan “migrim i kontrolluar“ dhe të bashkëpunojë me vendet e treta, të cilat do t’i edukonin punëtorët përpara se të hynin në BE. Por, duhet të përballet edhe me sfidë tjetër, sepse duke i tërhequr të rinjtë dhe fuqinë e kualifikuar të punës drejt BE-së, do të shkaktojë “ikje të trurit” në ato vende.

Prandaj, KE-ja dëshiron që të punohet në “qarkullimin e trurit“, e jo vetëm në “ikjen e trurit”. Kjo do të thoshte se ata që hyjnë për të punuar në një vend të BE-së, kur të krijojnë shkathtësi dhe përvojë, do të ktheheshin për të kontribuar në vendet e tyre të origjinës.

Sa u përket vendeve anëtare të BE-së, ato kanë qasje në fonde të mëdha nga politika e kohezionit, zhvillimit rural, digjitalizimit dhe edukimit.

Në të gjitha këto fusha, ku BE-ja ndan dhjetëra miliarda euro në vit, fokusi kryesor është në rritjen e shkathtësive për tregun e punës në zonat që kanë probleme demografike.

Në BE janë identifikuar 83 rajone që kanë probleme si plakja e popullsisë dhe largimi i të rinjve.

Vitin 2022, Komisioni Evropian e ka shpallur “Vit të të rinjve“, ndërsa vitin 2023 e ka shpallur “Vit të shkathtësive“.

Problem për tregun e punës është edhe dallimi i madh gjinor. Komisioni Evropian thotë se, aktualisht, janë mbi 7 milionë gra që nuk janë fare në tregun e punës – pra as të punësuara e as duke kërkuar punë.

Arsyet kryesore lidhen me kujdesin për fëmijët apo për të moshuarit, pasi në shumë rajone nuk ka çerdhe të fëmijëve dhe shtëpi të pleqve. Kujdesi institucional, ndërkaq, është aq i shtrenjtë, saqë nuk mund të punojnë dhe t’i paguajnë ato shpenzime.

Në BE, në fushën e përkujdesit punojnë 17 milionë gra dhe vetëm 450 mijë burra.

Në BE pranojnë se migracioni nuk mund të ndalet, se ai është i nevojshëm dhe se i ka dobitë e veta. Por, gjithashtu, theksojnë se janë të vetëdijshëm se vendet e Ballkanit Perëndimor po përballen me këtë fenomen më shumë se vendet tjera.

Prandaj, pasi që janë në procesin e integrimit në BE, sugjerojnë që edhe vendet e Ballkanit Perëndimor të investojnë më shumë në krijimin e kushteve për qytetarët e tyre që të rrinë në ato vende.

Për këtë thonë se duhet më shumë investim, sidomos në shkollim dhe në kujdes social – dy shkaktarët kryesorë të largimit të njerëzve nga ato vende./rel

The post Analiza e REL: Largimi i të rinjve po sfidon tregun e punës dhe ekonominë appeared first on Albeu.com.

INSTAT raportoi se në 3-mujorin e katërt 2022, kishte rreth 52,500 më shumë persona të punësuar se në të njëjtin tremujor të vitit 2021, ose rreth 4% më shumë.

Por punësimi sipas grupmoshave tregoi se për të njëjtën periudhë, punësimi në grupmoshën 15-29 vjeç ishte me rënie. Në tetor-dhjetor 2022, kishte 807 persona më pak të punësuar në të rinjtë deri 30 vjeç.

Në tetor-dhjetor 2022 ishin të punësuar 274, 526 persona të rinj (15-29 vjeç) ose rreth 9 mijë persona më pak se në të njëjtën periudhë të vitit 2018.

Në anën tjetër, punësimi në grupmoshën mbi 30 vjeç u rrit me rreth 65 mijë persona.

INSTAT raporton se 54,500 pensionistë ishin të punësuar në tremujorin e fundit të 2022, pasi Anketa e Forcës së Punës pyet edhe personat në moshë pensioni nëse janë të angazhuar me punë.

Mosha e tretë do të përfshihet gjithnjë e më shumë në tregun e punës në Europë dhe Shqipëri, për shkak se, rritja e rritja e jetëgjatësisë i bën produktivë personat edhe mbi moshën 65 vjeç.

Gjithashtu zhvillimi i teknologjisë mund të stimulojë punën në distancë për personat e moshës së tretë, të cilët mund të ndajnë përvojat e tyre sidomos në mësimdhënie, financë dhe shumë profesione të tjera.

Pensionisët që punojnë, lehtësojnë skemat e sigurimeve shoqërore, të cilat paraqiten mjaft të rënduara nga procesi i plakjes së popullsisë.

Instituti i Sigurimeve Shoqërore parashikon se në tre vitet e ardhshme, numri i pensionistëve që shtohen në skemën e sigurimeve shoqërore arrijnë në 48 mijë, me një shtesë vjetore mesatarisht 16 mijë pensionistësh të rinj në vit.

Për shkak se këtë vit, popullsia e vendit do të futet në procesin e plakjes së shpejtë të popullsisë, numri i pensionistëve do të rritet në vijim me ritme më të shpejta.

Për të nxitur dëshirën për punë në moshat mbi 65 vjeç, qeveria miratoi një skemë shpërblimi në vitin 2018, e cila nuk po zbatohet ende.

Në vendimin e qeverisë u vendos që për çdo vit pune, pensionisti që punon të marrë një shtesë mbi pension e caktuar prej 2.4% në vit./monitor

The post Të rinjtë ikin, po “zëvendësohen” në tregun e punës nga pensionistët appeared first on Albeu.com.

Meta tha se sot të rinjtë po largihen nga vendi duke lënë bosh klasat.

“Është shumë kënaqësi të jem mes të rinjve të shkollave te kryeqytetit. Për ne Partinë e Lirisë, Shqipëria u përket të rinjve. Pa të rinj të mirë arsimuar dhe me vlera të larta qytetare, nuk ka Shqipëri të sigurt në të ardhmen. Nuk ka familje të qeta, të lumtura. Ju e prekët me të drejtë problemin e shpopullimit. Sot po ndeshemi me një variant modern të spastrimit etnik që është shpopullimi.

Shifrat janë dramatike dhe alarmante për të gjithë ne që merremi me politik dhe kemi për detyrë të merremi me këtë gjë. Jemi në kushtet kur këtë vit janë ulur në bankat e shkollës më pak se 220 mijë nxënës krahasuar me 15 vite më parë. Këtë vit kemi 58 mijë nxënës më pak në bankat e shkollës. Këto janë shifra tepër kokëforta që i dini jo vetëm ju por i dinë edhe bashkëmoshatarët tua, mësuesit aq më tepër edhe jashtë Tiranës. Janë larguar jo vetëm ata që në një moshë minorene lënë shkollën dhe ikin jashtë vendit. Kemi parë rastin e veriut të Shqipërisë ku të rinjtë lënë shkollat për të ikur drejt Anglisë. Kemi edhe një braktisje të këtyre zonave drejt Tiranës. Mbi 20 mijë nxënës sot janë të përfshirë në mësimin kolektiv. Një mësues mëson nxënës të klasave të ndryshme. Është një proces anti kushtetues. Duhet ofruar i njëjti standard i arsimit kudo. Edhe mësimet me turne janë një fenomen shqetësues edhe në kryeqytet. Janë edhe disa nga gjimnazet më me emër që vazhdojnë mësimin me turne”, u shpreh ai.

Ndër të tjera ai shtoi se Shqipëria ka çmimet më të shtrenjta në rajon dhe rrogat më të ulëta ndërsa bëri një krahasim të pagave të mësuesve me ato në rajon.

“Kryeministri ka përmbysur të gjitha premtimet e bëra në sistemin arsimor. Që nga kushtet të cilat janë mjaft kritike. Mungesa e laboratorëve është një fakt shumë kokëfortë. Edhe mungesa e aksesit në teknologji dhe informacion. Është një tjetër problem serioz që u pa gjatë pandemisë ku thuajse dështoi. Problemet në sistemin arsimor vijnë edhe për shkak të asaj situate monopol që shfaqet kudo në të gjitha sferat përfshirë edhe arsimin. Jemi vendi me çmimet më të shtrenjta në rajon dhe vendi me rrogat më të ulëta. Jemi një vend ku mësuesi paguhet sa 40% e një mësuesi në Mal të Zi”, tha Meta.

The post Meta takim me gjimnazistët e Tiranës: Pa rini të arsimuar, nuk ka Shqipëri të sigurtë për të ardhmen appeared first on Albeu.com.

Gazetari David Jones, ndan në reportazhin e tij biseda me banorët atje, ndërsa shkruan se shumica e të rinjve kanë braktisur vendin, ndër ta edhe mjekë, mësues, avokatë etj.

ARTIKULLI I PLOTË:

I ndërtuar gjatë kohës së komunizmit për të akomoduar punëtorët në një rafineri të re nafte, Cerriku është një qytet i vogël me shtëpi me ngjyra pastel, një orë me makinë në jug të kryeqytetit shqiptar, Tiranës. Fundjava e kaluar shënoi përvjetorin e saj të 70-të, megjithatë askush që takova në këtë komunitet rural të mjerë – dhe në tkurrje të shpejtë – prej 27,000 njerëzve nuk kishte shumë oreks për festimet e planifikuara qytetare. Ashtu si në shumë qytete shqiptare, jeta përqendrohet në një shesh qendror që mban emrin e heroinës kombëtare, Nënë Tereza, prindërit e së cilës kanë lindur në vend.

Dekada më parë, kur rafineria ofronte qindra vende pune dhe fushat aty pranë ishin të mbushura me agrume, ky vend grumbullimi ishte i mbushur me aktivitet. Ishte veçanërisht popullor me të rinjtë, të cilët mblidheshin këtu në orët e vona të pasdites pasi kishin përfunduar turnet e tyre të punës dhe mësimet e shkollës. Kur regjimi komunist ra në vitin 1991, rafineria do të pushonte së funksionuari. Me pak ose aspak investime të qeverisë, në Cërrik nuk ka më asnjë industri.

Kur arrita në shesh në muzg, ato pak fytyra që pashë ishin të vjetra dhe të dëshpëruara. E kërrusur në stallën e saj, Bukurie Hamiti, 63 vjeç, e cila jeton me bashkëshortin dhe pesë anëtarët e familjes në një apartament me dy dhoma, po përpiqej të shiste farat e lulediellit.

“Dikur ishte kaq e zënë në këtë kohë të ditës, por të gjithë janë larguar,” ngriti supet ajo. “Të rinjtë kanë shkuar të gjithë të jetojnë me ju, në Angli.”

Mjekë, mësues, bankierë, avokatë, sipërmarrës;  shtresat e mesme të arsimuara që mund ta kthenin Shqipërinë nga një kleptokraci e dështuar në një komb, qytetarët të cilit do të preferonin të qëndronin dhe të ndërtonin të ardhmen e tyre sesa të rrezikonin jetën e tyre në gomone, janë larguar. Duke kaluar në shëtitjen e saj në mbrëmje, Bejaze Dine, 70 vjeç, ndaloi për të më treguar se si çdo anëtar i fundit i familjes së saj – gjashtë fëmijë dhe 11 nipër e mbesa – ishin zhvendosur jashtë shtetit, megjithëse në rastin e saj në Gjermani, Greqi dhe Itali (rruga për në Angli ishte shumë të rrezikshme).

“Më mungojnë të gjithë, por nuk mund t’i fajësoj për largimin. Nuk ka asgjë për ta këtu. Në ditët e komunizmit, jeta ishte 100 herë më e mirë”, – u shpreh ajo. Në atë kohë, të gjithë punonin dhe jo gjithçka ishte për paratë.

E zhgënjyer mjaftueshëm për të vajtuar diktatorin tiranik të Shqipërisë, vdekja e të cilit në 1985 shënoi fillimin e fundit të epokës komuniste, ajo doli duke bërtitur: “Zoti ta ruaj Enver Hoxhën!” Ajo gjithashtu mund të kishte ulëritur “në hënë”, sepse nuk kishte njeri në shesh që ta dëgjonte. Edhe kafenetë dhe baret përreth ishin bosh të frikshëm. Dukej sikur brezi i ri i qytetit ishte zhdukur nga ndonjë murtajë që zgjidhte moshën. Dhe, në një farë mënyre, ka. Plaga që po shkatërron Cërrikun dhe shumë qytete të tjera shqiptare është migrimi.

Siç e zbulon dikush kur kalon kohë këtu, megjithatë, historia pas këtij eksodi të jashtëzakonshëm nuk është aq e drejtpërdrejtë sa duket nga Britania. Sepse nuk janë më vetëm elementët e dobët të arsimuar, të pakualifikuar (dhe, në disa raste, kriminelë) në Shqipëri që po e braktisin këtë komb të mashtruar për brigjet angleze të veshura me ar. Tani shumë nga të rinjtë më të zgjuar të Shqipërisë po ikin gjithashtu. I dëshpëruar nga korrupsioni dhe nepotizmi që bllokon ambiciet e tyre, sado pak sa pagat e ulëta, ajka rinore e Shqipërisë po largohet me tufa.

Në të vërtetë, sipas Endrit Shabanit, 37 vjeç, një akademik shqiptar i shkolluar në Oksford, i cili shkroi një tezë doktorature mbi ikjen e trurit të vendit të tij, evakuimi krahasohet me atë të mesit të viteve 1990, kur pati një prishje totale të rendit dhe ligjit. Duke udhëtuar nëpër vend këtë javë, e kam parë të vërtetën fantazmë të kësaj në çdo hap.

Cerriku i ngjan një qyteze të Klondikës pas arit. Dyqanet nuk kanë klientë, shtëpitë janë bosh, shkollat ​​kanë aq pak nxënës sa përdoren vetëm një pjesë e vogël e klasave. Drejtoresha e arsimit vendor Dr Mirela Muçaj më tha se numri i nxënësve ka rënë me 272 vitin e kaluar dhe së fundmi dy shkolla janë mbyllur fare.

“Kjo është kryesisht për shkak të emigrimit, kryesisht në Angli, por edhe në Gjermani,” tha ajo, duke pranuar se shpreson që vajza e saj të gjejë punë në Britani kur të diplomohet në inxhinieri kompjuterike.

Jashtë shkollës së mesme Tomorr Sinani, e cila mund të strehojë 430 nxënës, por ka vetëm 150, Krisld Tabaku, 16 vjeç, më tha se të jetuarit në Londër ishte ‘ëndrra e tij e madhe’. Në mënyrë tipike, ai dinte pak për realitetet e jetës atje, përtej një imazhi romantik të mbledhur nga filmat.Një shkollë ngjitur, e specializuar në studimet veterinare dhe bujqësi, duhet të ketë 650 studentë, por ka vetëm 126.

Atje, edhe portieri aspiron të jetojë në Yorkshire, si kunati i tij, i cili ka një biznes të lulëzuar pronash në Leeds. Ai nuk arrin të kuptojë pse – në moshën 51-vjeçare dhe pa aftësi – atij iu refuzua viza. Të paguar shumë pak dhe të zhgënjyer nga një sistem që bllokon rrugën e tyre për në krye të profesionit të tyre, shumë mësues të rinj po shkojnë gjithashtu për në Angli. Para se të nisesha për në Shqipëri, fola me Ervini Kumarakun, 29 vjeç, i cili verën e kaluar la detyrën e mësuesit të anglishtes në një shkollë të mesme në Ura Vajgurore, një qytet tjetër i vogël në jug të Tiranës, për të menaxhuar një restorant në Ëeston-super-Mare.

Tani duke ndarë qeranë me shqiptarë të tjerë, në një apartament në bodrum pranë detit, ai ‘urren’ të jetojë në Britani sepse ka mall për shtëpinë, i mungon gruaja dhe urren motin dhe ushqimin. Megjithatë ai qëndron sepse ka katërfishuar pagën e tij të mësimdhënies prej 500 $ në muaj. U kthyem në Tiranë, me zhvillimet e reja mbresëlënëse, blloqe apartamentesh, zyra dhe hotele, restorante elegante dhe dyqane me dizajne (shumë prej të cilave pranohet se janë financuar nga fitimet e pastruara të krimit jashtë shtetit) ikja e trurit është më pak e dukshme.

Studentët me pamje më serioze flasin për kampuset universitare. Megjithatë edhe këtu gjërat nuk janë ashtu siç duken. Fakulteti prestigjioz i fizikës i Universitetit të Tiranës dikur nxirrte shkencëtarë me famë botërore. Por këtë vit ndjenja e apatisë është e tillë që vetëm dhjetë studentë janë maturantë. Në shkallët e politeknikut aty pranë, ku sapo ka ndjekur një leksion inxhinieri mekanike, takoj një student 22-vjeçar të masterit të quajtur ‘Xheson’ (ai nuk pranon të japë emrin e tij të vërtetë). Teksa fillon të tregojë historinë e tij, ky i ri duket tipi i personazhit që i duhet Shqipërisë. Dikush që kundërshtoi prirjen migratore.

Megjithëse ai pranoi se kishte hyrë ilegalisht në Britani në moshën 17-vjeçare duke punuar gjithë orët për t’i paguar trafikantët 7,500 £ për ta transportuar atë përmes Kanalit – ai qëndroi vetëm disa muaj para se të kuptonte se kishte bërë një gabim të rëndë dhe të vendoste të kthehej në shtëpi. Por ndërsa jetonte me një të afërm, në Londrën Veriore, ai ra në magjepsje nga një ‘bos droge’ shqiptar, i cili “e bleu” atë në polici dhe më pas pretendoi ta ndihmonte – një dredhi që ndonjëherë përdoret për të fituar kontrollin e të varurve, thotë ai. Ndryshe nga disa bashkatdhetarë, Xhesoni kishte mundësi të arratisej përsëri në Tiranë, ku u regjistrua në universitet.

Megjithatë, ai thotë se nuk mund të përballonte stilin e jetës që ai aspiron me pagën e një inxhinieri: rreth 450 £ në muaj. Ai po e bën diplomën vetëm për të fituar ‘respekt’. Biznesi që ai drejton tani është shumë më fitimprurës. Pasi ka hapur një llogari në kriptomonedhë, ai është bërë bankier për kontaktet që ka takuar në botën e krimit të Londrës.

“Më dërgojnë paratë e tyre, unë i kujdesem mirë dhe marr një “taksë” për vete”, thotë ai duke buzëqeshur.

Kur politikanët dhe akademikët më thanë, këtë javë, se nevojiteshin stimuj për të ndihmuar Shqipërinë të ruante sipërmarrësit e saj të rinj, nuk ishte kjo ajo që ata kishin në mendje.

Kryesisht e kontrolluar nga miqtë e partisë socialiste në pushtet, me kryeministrin e saj populist Edi Rama (një ish basketbollist profesionist 6 ft 6 inç), i fotografuar, media shqiptare është jashtëzakonisht e shtrirë kur bëhet fjalë për korrupsionin zyrtar. Megjithatë, si mund të presin pushtetarët e Shqipërisë që të rinjtë të jetojnë një jetë shembullore kur shoqëria që ata kanë krijuar është e mbushur me korrupsion dhe kaq shumë prej tyre kanë hundët në lug?

E kontrolluar kryesisht nga miqtë e partisë socialiste në pushtet, me kryeministrin e saj populist Edi Rama (një ish-basketbollist profesionist 6 ft 6 inç), media shqiptare është jashtëzakonisht e ngutur kur bëhet fjalë për korrupsionin zyrtar. Megjithatë, Lindita Cela, një gazetare e guximshme investigative shqiptare, më thotë se 12 politikanë, përfshirë kryebashkiakë dhe deputetë, ose janë dënuar ose janë hetuar së fundmi për krime që variojnë nga trafiku i drogës deri te vrasjet.

“Kuvendi shqiptar nuk ka pasur kurrë kaq shumë kriminelë”, thotë ajo. “Në të kaluarën, ata qëndronin në prapavijë. Tani ata janë në qendër të skenës.”

Partitë politike rivale në mënyrë të pashmangshme fajësojnë njëra-tjetrën. Gjatë intervistës time 90-minutëshe me liderin e opozitës Sali Berisha, 78 vjeç, ai bëri një sërë akuzash kundër Ramës, i cili e rrëzoi atë nga posti i kryeministrit në 2013.

Kryetari i Partisë Demokratike foli për një projekt qeveritar prej 400 milionë dollarësh për asgjësimin e mbetjeve, ku nuk u ndërtuan asnjëherë inceneratorë; shkollat ​​dhe rrugët e reja që u kushtojnë taksapaguesve shqiptarë shumë më tepër se skema të ngjashme në vendet e BE-së, sepse miliona shkojnë në rrugë të gabuar.

“Edi Rama me korrupsion po vjedh kombin dhe është shkatërrues”, tha ai. “Kam parë mediat britanike që thonë [emigrimi masiv nga Shqipëria] ka të bëjë me varfërinë. Por . . . varfëria është tërësisht për shkak të vjedhjes së fondeve publike nga qeveria. Tirana është kthyer në djep korrupsioni.

Si rezultat, tha ai, migrimi po shkatërronte Shqipërinë. Ai theksoi raportet se zoti Rama ka fluturuar me avion privat me qira 137 herë vitin e kaluar, duke i kushtuar Shqipërisë 22 milionë dollarë. Ai thotë se kryeministri dyshohet se ka grumbulluar një pasuri prej 200 milionë £; dhe ndërtoi një vilë të madhe jashtë Tiranës, duke pretenduar se e kishte paguar duke shitur vepra arti dhe një libër që ai shkroi, ose duke përdorur fondet e siguruara nga gruaja e tij, Linda, një bankiere.

Fakulteti prestigjioz i fizikës i Universitetit të Tiranës dikur nxirrte shkencëtarë me famë botërore. Por këtë vit ndjenja e apatisë është e tillë që vetëm dhjetë studentë janë maturantë. Megjithatë, siç nxitojnë të vënë në dukje deputetët e qeverisë, zoti Berisha nuk është pa skeletet e tij. Ndërsa atij tashmë i ishte ndaluar hyrja në SHBA për lidhje të dyshuar me kriminelët e organizuar, ndalimi u zgjerua kohët e fundit për të përfshirë Britaninë.

Kreu i demokratëve pretendon se akuzat janë falsifikuar për arsye politike. Sido që të jetë e vërteta, deputeti Lavdrim Krashi është thellësisht i shqetësuar nga standardet e dyshimta të sjelljes që ai ka hasur që nga kthimi në shtëpi për të hyrë në parlament vitin e kaluar, pasi punoi për 20 vjet si menaxher i lartë strehimi për Brent Council në Londrën Veriore.

“Arsyeja kryesore që vendosa të kthehesha në shtëpi ishte për të sjellë pak ‘britani’ në sistemin politik shqiptar”, më tha ai. “Me këtë dua të them transparencën, çiltërsinë dhe integritetin. Në Shqipëri mungojnë të gjitha këto gjëra kur bëhet fjalë për nëpunësit publikë. Mënyra se si njerëzit e shikojnë atë (nëse je politikan) është se ke të drejtë të bësh gjithçka që dëshiron.

“Ekziston një perceptim se nëse jeni në pushtet – dhe kjo vlen edhe për opozitën – ju keni të drejtë të drejtoni një Range Rover me targa të vitit 2022 dhe të vishni rroba të shtrenjta. Unë kam veshur një kostum prej 199 £ nga M&S — ndoshta jam një nga anëtarët e parlamentit të veshur më lirë.’

Këto pritshmëri, thotë ai, shtrihen në pronësinë e pronave dhe bizneseve të shtrenjta. Pra, nga vijnë paratë? Epo, kjo nuk vjen nga pagat e tyre, të cilat janë rreth 1000 £ në muaj pas tatimit. Z. Krashi kalon në punë. Pozicionet më të mira, në sektorin publik dhe në kompanitë private, rrallëherë plotësohen me meritë.

Gjithçka varet nga kë njihni, lidhjet tuaja politike apo pagesat e korruptuara. Sistemi u shuan shpresën të rinjve. Vret shpirtin e tyre. Kjo është e dukshme nga numri i madh i të rinjve ambiciozë që emigrojnë drejt Britanisë, jo vetëm me varka, por me anë të vizave studentore dhe të punëtorëve migrantë të aftë.

Familjet në mënyrë rutinore heqin nga shkolla djemtë e rinj të zgjuar në moshën 14, 15 ose 16 vjeç dhe i dërgojnë vetëm në Britani, tha ai, duke e ditur se ligji i pengon të rinjtë të dëbohen. Ndërsa punonte për këshillin Brent, ai pa se si ata rrëshqitën përmes rrjetës në kriminalitet. Kur e pyeta z. Krashi nëse kryeministri të cilit i shërben kishte të drejtë që fajësoi politikat e dështuara të azilit britanik për krizën e migracionit shqiptar, siç bëri javën e kaluar, ai u përgjigj pa mëdyshje: ‘Jo. Dështimi kryesor është nga ne. Ne po dështojmë, të rinjtë tanë.’ Me vonesë, administrata Rama të paktën po bën një shfaqje për të ndaluar kalbësinë në thelbin e shoqërisë shqiptare. Edhe pse e pabesueshme, mësuesit këtu nuk kanë nevojë për kualifikime profesionale për të punuar në shkolla. Tani e tutje kjo me sa duket do të ndryshojë.

Ndërkohë, ka pasur një goditje të dukshme të korrupsionit endemik në sektorin e shëndetësisë publike. Që nga rënia e komunizmit (dhe ndoshta më parë) është pranuar në praktikë që mjekët të paguhen dhe të marrin ryshfet për trajtim të favorshëm. Radhët e operimit mund të kalohen dhe standardet më të mira të kujdesit mund të merren duke futur  disa mijëra lekë në xhepin e palltos së bardhë të një specialisti.

Dy muaj më parë, megjithatë, autoritetet ngritën një goditje për të treguar se kjo nuk do të tolerohej më. Teksa anestezisti Fitim Marku merrte ryshfet, ‘pacienti’ i tij u zbulua se ishte polic i fshehtë dhe e arrestoi. Të indinjuar që është dhënë një shembull i një prej kolegëve të tyre të shpërblyer dobët (Marku ndoshta fitonte rreth 500 £ në muaj), ndërsa politikanët i fshijnë milionat pa u ndëshkuar, mjekët në të gjithë vendin po e mbështesin atë.

Dhe në universitetin e mjekësisë së Tiranës, brezi i ardhshëm i mjekëve shqiptarë është edhe më i vendosur për të praktikuar jashtë vendit. Në të vërtetë, më shumë se 3,000 mjekë shqiptarë dhe profesionistë të tjerë shëndetësorë janë punësuar sipas një skeme rekrutimi të shpejtë në Gjermani, dhe e njëjta gjë mund të ndodhte edhe këtu, nëse NHS do të lehtësonte kërkesat e saj. Nëse kjo ndodh, humbja e Shqipërisë do të ishte fitim i Britanisë. E njëjta gjë mund të thuhet për shumë nga të rinjtë dhe të rejat e mprehta dhe miqësore që takova.

Ata janë shumë larg imazhit stereotipik të emigrantëve shqiptarë, një imazh i nxitur nga pakica e vogël e të padëshiruarve që ngecën në ato gomone. Megjithatë, sigurisht që rrjedhja e talenteve duhet të ndalohet. Nëse jo, nuk do të mbetet askush me vullnetin apo zgjuarsinë për të rindërtuar këtë vend të bukur dhe rënia e Shqipërisë do të jetë e pashmangshme.

The post “Qytet fantazmë, të rinjtë po ikin me gomone në Britani”, Daily Mail reportazh nga Cërriku appeared first on Albeu.com.

Sula thekson se shpopullimi i vendit është një nga problematikat më të mëdha, ndërsa akuzon kryeministrin se kjo ndodh për shkak të keqqeverisjes.

Statusi i plotë:

Më i egër Rama për shqiptarët se sa Putin për ukrainasit.

Nëse ka një problem të përmasave të stërmëdha dhe shqetësuese në Shqipëri është shpopullimi. Ikja e të rinjve dhe të rejave çdo ditë edhe më shumë. Të dhënat e fundit zyrtare tregojnë se eksodi i shqiptareve drejt vendeve të BE është rritur ndjeshëm gjatë 8-mujorit të këtij viti.

Sipas të dhënave të Eurostat për periudhën Janar- Gusht 2022 janë regjistruar gjithsej 6,860 aplikime për azil në BE nga shtetasit shqiptarë, me një rritje prej 68% në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Referuar po institutit të Statistikave të BE në Gusht aplikimet për azil nga shqiptarët ishin gati 1100, ndërsa të Ukrainës në korrik (e dhëna e fundit e disponueshme) ishin 950. Për më tepër që Ukraina ka një popullsi prej 43 milionë banorësh, ndërsa Shqipëria ka zyrtarisht rreth 2.8 milionë banorë.

Për më tepër duhet të theksojmë se Ukraina po përballet me sulme brutale me predha e bomba luftarake, ndërsa Shqipëria ka një kryeministër që kontrollon të gjitha pushtetet.

Shifrat janë edhe më alarmante nëse llogarisim ata të cilët ikin me pashaporta dhe të atyre të cilët kaloj në mënyrë ilegale kufirin dhe punojnë e jetojnë pa u regjistruar.

Kryeministri në fakt e ka treguar objektivin e tij. Ai do ta zbraz Shqipërinë nga të rejat dhe të rinjtë e shkolluar e në moshën më vitale për të punuar e kërkon ta mbush me qytetar të vendeve të treta që nuk kërkojnë llogari për keqëqeverisjen dhe me pensionistë nga BE.

Por një shtet pa rini është një shtet pa të ardhme ndaj ne duhet ta ndalim këtë plan dashakeqës. Hapi i parë fillon më 14 Maj 2023 duke ia kthyer qytetarëve pushtetin lokal përmes kandidatëve të opozitës.

The post “Një shtet pa rini është pa të ardhme”, Dash Sula akuzon Ramën: Synon të zbrazë Shqipërinë appeared first on Albeu.com.

Me anë të një postimi në Facebook, meta u shpreh se prioritet i PL është mbështetetja pa rezerva e të rinjve shqiptarë

Postimi:

Prioriteti ynë është mbështetetja pa rezerva e të rinjve shqiptarë, në fushën e edukimit, teknologjisë dhe startup-eve në mënyrë që të çojnë vendin përpara.

The post “Nuk duam t’i shohim të largohen”, Meta tregon prioritetin e Partisë së Lirisë appeared first on Albeu.com.

Meta u shpreh se është koha për të bërë gjithçka për të mbajtur të rinjtë e të rejat këtu e për të rikthyer ata që ikën nga mungesa e shpresës.

“Jemi në prag të konventës Kombëtare të PL që do të zhvillohet me 29 tetor e do të miratojë programin themelor të PL, Statutin e saj, do të përcaktojë qëndrimet strategjike, angazhimin për referendumin se rruga e vetme për ti kthyer fuqinë qytetarëve e për të garantuar llogaridhënien e rrëzuar përtokë në këtë vend e këtë shtet dhe mbi të gjitha për t’ia hequr Shqipërinë të fortëve e oligarkëve e për ti’a kthyer të rinjve.

Për tu kthyer prindërve gjyshërve buzëqeshjen, shtëpitë e vatrat e të cilëve kanë ardhur duke u zbrazur nga nipërie e mbesat.

Takova një pedagog të nderuar e po e pyesja për situatën në universitet. Tha se në departamentin e tij për 200 kuota master para pak vitesh aplikonin 600 studentë, ndërsa aktualisht nuk kanë aplikuar as 40. Kur flasim për Universitetin e Tiranës,  e kuptoni se si po thahet Shqipëria nga të rinjtë, nga elementi më vital. Është koha për të bërë gjithçka për të mbajtur të rinjtë e të rejat këtu e për të rikthyer ata që ikën nga mungesa e shpresës”, tha Meta.

The post Meta: Koha për të bërë gjithçka që të mbajmë të rinjtë dhe të rikthejmë ata që ikën appeared first on Albeu.com.