Sipas kursit zyrtar të këmbimit të Bankës së Shqipërisë, euro u këmbye të martën me 110.19 lekë, në rënie me 0.43 pikë të tjera që nga fundi i javës së kaluar. Rënia vjetore e kursit të këmbimit të euros ka arritur tashmë në pothuajse 9%.

Rënia e euros duket e pandalshme, qysh pa nisur mirë sezoni turistik. Sipas agjentëve të tregut, oferta e monedhës europiane është e lartë. Flukset e larta e hyrëse të monedhës europiane në vitet e fundit e kanë rritur ndjeshëm masën monetare në euro.

Këto flukse mund të shpjegohen me rritjen e fortë të të ardhurave nga turizmi në periudhën pas pandemisë, ecurinë e mirë të eksportit të shërbimeve në përgjithësi dhe një cikël ri të rritjes së remitancave dhe vlerave të larta të investimeve të huaja direkte, ndërsa një element me ndikim në treg ngelen edhe prurjet valutore nga burimet informale.

Depozitat në euro po vazhdojnë rritjen e pandërprerë edhe në muajt e parë të këtij viti. Në fund të prillit, ato arritën në pothuajse 6.5 miliardë euro, në rritje me pothuajse 17% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Për të njëjtën periudhë, rritja vjetore e depozitave në lekë është shumë më e ulët, me vetëm 3.5%.

Në tërësi, treguesi që shpreh ofertën monetare në lekë, agregati monetar M2, po shënon ritme shumë të ulëta të rritjes vjetore, me vetëm 2.4% në fund të muajit prill.

Ngadalësimi i ofertës monetare në lekë ka filluar të shfaqë efektet e shtrëngimit të politikës monetare nga Banka e Shqipërisë dhe rritjes më të ngadaltë të kreditimit, por pjesërisht edhe efektin e politikës konsoliduese fiskale. Deri në fund të muajit prill, buxheti i shtetit ishte në suficit të ndjeshëm, madje në nivele edhe më të larta krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, me 78% më shumë.

Të gjithë këta faktorë duket se i kanë ndikuar ndjeshëm ekuilibrat e ofertës mes valutave kryesore që përdoren në ekonominë shqiptare. Tashmë që sezoni veror është zyrtarisht në prag, pritshmëritë për rritjen e ofertës së euros dhe forcimit të mëtejshëm të lekut po bëhen edhe më të larta.

Mbiçmimi i paprecedent i monedhës vendase i bën më të lira importet, megjithëse deri tani një efekt i tillë nuk po përkthehet në ulje të çmimeve të mallrave të konsumit që importohen. Megjithatë, në analizat e veta Banka e Shqipërisë vlerëson se në mungesë të mbiçmimit të lekut rritja e çmimeve të konsumit do të kishte qenë më e lartë.

Leku i fortë po ndihmon edhe huamarrësit në valutë të huaj, përfshirë qeverinë shqiptare, bizneset dhe familjet. Efekti i kursit të këmbimit po ul ndjeshëm borxhin publik dhe vlerën mujore të këstit të kredisë në euro për të gjitha subjektet me të ardhura në lekë.

Nga ana tjetër, rënia e euros po godet bizneset eksportuese të mallrave dhe shërbimeve, që për efekt të kursit, kanë pësuar një rënie vjetore të të ardhurave me afërsisht 9%.

Forcimi i lekut po dëmton gjithashtu edhe segmentin e brishtë të familjeve të varura nga remitancat dhe mund të bëhet një faktor që do të nxisë rritjen e flukseve të tyre nga emigrantët, për të ruajtur fuqinë blerëse të familjeve të tyre, ndërkohë që leku forcohet./monitor

The post Rënia e euros thyen rekorde të reja, monedha europiane afër pragut të 110 lekëve appeared first on Albeu.com.

Disa pasoja konkrete të kësaj rënieje të vlerës së euros janë:

– në inflacion dhe në fuqinë blerëse

Sipas Agjencisë evropiane të Statistikave, Eurostat, gati gjysma e të gjitha mallrave të importuara në Eurozonë janë të faturuara në dollarë, ndërsa më pak se 40 për qind në euro.

Nafta dhe gazi, për shembull, tradicionalisht paguhen me dollarë dhe çmimi i këtyre dy produkteve është rritur në muajt e fundit, si rezultat i luftës së Rusisë në Ukrainë.

Kjo do të thotë se do të nevojiten më shumë euro për të paguar një sasi ekuivalente të produkteve në dollarë.

“Mallrat e importuara bëhen më pak konkurruese, konkurrojnë kundër njëra-tjetrës dhe për këtë arsye bëhen më të shtrenjta” – gjë që rrit inflacionin dhe gërryen fuqinë blerëse të familjeve, thotë Isabelle Mejean, profesoreshë në Universitetin Sciences Po.

Një efekt specifik i rënies së euros kundër dollarit është se ai “do të zvogëlojë turizmin evropian në SHBA, sidomos”, thotë William De Vijlder, ekonomist në agjencinë bankare, BNP Paribas.

Kjo, për faktin se vizitorët evropianë do të duhet të shpenzojnë më shumë euro për të blerë shumën ekuivalente në dollarë. Një gjë e tillë rrit koston e përgjithshme të udhëtimit të tyre në SHBA, por edhe në vende të tjera, monedhat e të cilave janë të lidhura me dollarin, si për shembull: Katari apo Jordania.

Për dallim nga ta, vizitorët në Evropë nga Shtetet e Bashkuara, Katari dhe Jordania do të përfitojnë nga kursi i këmbimit, pasi me dollarët e tyre mund të blejnë më shumë se më parë në Eurozonë.

-në biznese

Efekti i rënies së vlerës së euros dallon, varësisht asaj se sa i varur është një biznes nga tregtia e jashtme dhe energjia.

“Kompanitë që eksportojnë jashtë zonës së euros, përfitojnë nga rënia e euros, sepse çmimet e tyre bëhen më konkurruese” kur konvertohen në dollarë, thotë Philippe Mutricy, drejtor kërkimesh në bankën Bpifrance.

“Për dallim prej tyre, bizneset e orientuara nga importi janë në disavantazh”, thotë ai.

Në rastin e zejtarëve lokalë, të cilët varen nga lëndët e para dhe energjia, por eksportojnë pak, euroja e dobët mund të çojë në një shpërthim të madh shpenzimesh.

Fituesit më të mëdhenj nga rënia e kursit të këmbimit të euros janë sektorët e prodhimit të orientuar nga eksporti, si për shembull: industria e hapësirës ajrore, automobilave, mallrave luksoze dhe kimikateve.

Dhe, lojtarët kryesorë janë “më mirë të përgatitur ndaj goditjeve”, pasi mund të mbrohen nga luhatjet e këmbimit, thotë Mutricy.

“Ata blejnë valutë të huaj paraprakisht, me norma të favorshme, për t’u mbrojtur nga luhatjet e mprehta të kursit të këmbimit”, shpjegon ai.

– në rritjen ekonomike dhe borxhe
Rënia e vlerës së euros i bën çmimet jashtë Eurozonës më konkurruese – teorikisht i jep shtytje eksportit të mallrave dhe shërbimeve evropiane jashtë vendit.

Por, efekti pozitiv mund të zvogëlohet nga rritja e çmimeve të mallrave – si rezultat i luftës në Ukrainë – sidomos në ekonomitë e orientuara nga eksporti, të tilla si Gjermania.

Efekti në shlyerjen e borxheve, ndërkaq, është më pak i qartë.

Sa më i shpejtë të jetë ritmi i rritjes ekonomike, aq më shpejt një vend mund të shlyejë borxhin e tij, thotë Mejean nga Universiteti Sciences Po, në Paris. Por, vetëm me kushtin që tregjet financiare e konsiderojnë borxhin evropian mjaftueshëm të sigurt dhe normat e interesit mbeten të ulëta.

Për vendet që lëshojnë borxhe në dollarë, rënia e vlerës së euros kundër dollarit rrit koston e shlyerjes së borxheve.

– në Bankën Qendrore Evropiane
Duke rritur inflacionin, rënia e euros mund ta shtyjë Bankën Qendrore Evropiane (BQE) që t’i rrisë më shpejt normat e interesit. Ajo po përgatitet t’i shtrëngojë kostot e huamarrjes në korrik, për herë të parë në 11 vjet.

“Mund të thuash se BQE-ja nuk do të reagonte ndaj rritjes së çmimeve të mallrave, por sfida e rifitimit të kontrollit mbi inflacionin rritet, pasi kursi i këmbimit rrit çmimin e importeve”, thotë De Vijlder.
Banka e Francës ka thënë në fund të majit se dobësimi i euros mund t’i komplikojë përpjekjet e BQE-së për të zbutur inflacionin./rel

The post Pasojat e barazimit të euros me dollarin appeared first on Albeu.com.