Lufta në Ukrainë po shkakton vuajtje të jashtëzakonshme njerëzore. Ne në Organizatën Botërore të Tregtisë, një institucion i bazuar në sundimin e ligjit dhe i krijuar për të ndihmuar në krijimin e paqes, e shohim dhunën si diçka të urryer për parimet tona themelore.

Ndaj i bëjmë jehonë thirrjes së Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara António Guterres për ndalimin sa më parë të gjakderdhjes, dhe dëshirojmë një zgjidhje të shpejtë dhe paqësore të konfliktit.

Por, edhe pse mbetemi të tronditur nga imazhet tronditëse dhe tragjike të qyteteve të Ukrainës që ndodhen nën sulm, dhe ndonëse angazhohemi të bëjmë gjithçka që mundemi individualisht dhe kolektivisht për të ndihmuar popullin e Ukrainës, po bëhet gjithashtu e qartë se pasojat ekonomike dhe humanitare të luftës do të ndihen shumë përtej Evropës. Dhe ne kemi përgjegjësinë për t’i zbutur këto pasoja në mënyrë pro-aktive.

Edhe para luftës, rritja e çmimeve të ushqimit dhe energjisë i kishte varfëruar shumë buxhetet e familjeve dhe të qeverive në shumë vende më të vogla dhe më të varfra, ekonomitë e të cilave kishin qenë gjithashtu ndër më të ngadaltat në rimëkëmbjen nga pasojat e shkaktuar nga pandemia e Covid-19.

Rritjet e reja të çmimeve të shkaktuara nga konflikti në Evropën Lindore, kërcënojnë tani të shkaktojnë një rritje të re të varfërisë dhe pasigurisë ushqimore. Në këto rrethana, roli i OBT-së dhe i tregtisë në përgjithësi, sidomos për vendet që janë importuese neto të ushqimeve, është i një rëndësie të madhe në parandalimin e urisë.

Ndërsa Ukraina dhe Rusia përbëjnë së bashku vetëm 2.2 për qind të tregtisë globale të mallrave, sipas vlerësimeve të OBT-së, kjo shifër nënvlerëson rëndësinë e tyre në tregjet e drithërave dhe energjisë, por edhe si furnizues të plehrave kimikë, mineraleve dhe lëndës së parë kritike për një gamë të madhe produktesh për të cilat kanë nevojë shumë sektorë prodhues.

Për shembull në vitin 2020, të dyja vendet furnizuan 24 për qind të grurit të tregtuar në nivel global dhe 73 për qind të vajit të lulediellit. Importet e këtyre mallrave janë thelbësore për sigurinë ushqimore bazë në shumë vende ku u mungojnë kushtet e ujit, tokës dhe motit për të kultivuar të gjithë ushqimin që u nevojitet.

Gjatë 30 viteve të fundit, Ukraina dhe Rusia janë bërë burime kryesore të drithit për shumë vende, përfshirë Mongolinë, Sri Lankën, Libanin, Egjiptin, Malavinë, Namibinë dhe Tanzaninë. Programi Botëror i Ushqimit, agjencia e OKB-së që ofron ndihma ushqimore për njerëzit e prekur nga konfliktet dhe fatkeqësitë në më shumë se 80 vende, e blen zakonisht më shumë se gjysmën e grurit të saj nga Ukraina.

Bllokimi i porteve të Ukrainës nga lufta dhe sanksionet ndërkombëtare të vendosura ndaj Rusisë, e kanë ulur ndjeshëm vëllimin global të grurit në dispozicion. Frika se fermerët ukrainas do të pengohen të kultivojnë këtë vit të korrat pranverore, kanë shtuar shqetësimet për furnizimin, duke bërë që çmimi i grurit të rritet deri në 40 për qind, dhe të arrijë nivele rekord që në javën e parë të këtij muaji.

Rritja e çmimeve të energjisë dhe ushqimeve, ka nisur që të nxisë përgjigje të njohura nëpërmjet politikave. Disa qeveri po i kufizojnë eksportet e drithërave dhe produkteve të tjera kryesore ushqimore, në një përpjekje për të ruajtur furnizimet e brendshme dhe për të kufizuar rritjen e çmimeve.

Numri në rritje i ankesave në OBT nga eksportuesit në disa vende dhe organizma, nënvizon qartë përmasat e këtij problemi. Kontrolle të tilla mbi eksportet, mund të shkaktojnë një spirale të rritjes së çmimeve dhe kufizime të reja.

Banka Botërore vlerëson se 40 për qind e rritjes së çmimeve globale të grurit gjatë krizës së fundit të çmimeve të ushqimit në vitet 2010-2011, u shkaktua nga përpjekjet e qeverive për të izoluar tregjet e brendshme. Por bota ka mundësi që t’i zbusë këto rreziqe.

Përvoja na tregon se bashkëpunimi ndërkombëtar, mund të ndihmojë në menaxhimin e efekteve të dëmshme të rritjes së çmimeve të ushqimeve. Gjatë dekadës së fundit, ndarja e informacionit rreth furnizimeve dhe rezervave ushqimore përmes Sistemit të Informacionit të Tregut Bujqësor u ka dhënë mundësi eksportuesve dhe importuesve kryesorë që të parandalojnë panikun dhe garantimin e funksionimit pa probleme të tregjeve.

Me sistemin global të tregtisë që tashmë e ka të vështirë të përballet me kostot e larta të transportit dhe portet e mbipopulluara, një koordinimi më i ngushtë midis vendeve, mund të ndihmojë në stabilizimin e tregjeve ndërkombëtare për ushqim, energji dhe mallra, dhe në minimizimin e ndërprerjeve shtesë në zinxhirët e furnizimit.

Më e rëndësishmja:funksioni i monitorimit dhe transparencës i OBT-së mund të ndihmojë në sigurimin që zinxhirët e furnizimit me ushqim dhe bujqësi të mos preken drejtpërdrejt nga sanksionet, duke mbetur të hapura dhe duke funksionuar me efikasitet.

Një vizibiliteti më i mirë në lidhje me ndërprerjen e tregut, do t’i jepte mundësi komunitetit ndërkombëtar që të identifikojë dhe mobilizojë ndihma financiare dhe të formave të tjera për vendet e varfra të prekura shumë rëndë nga rritja e çmimeve të ushqimeve.

Dhe kjo është veçanërisht emergjente, pasi edhe përpara luftës në Ukrainë, rimëkëmbja ekonomike pas pandemisë kishte lënë prapa të tjerëve një pjesë të madhe të botës. Rritja ekonomike në vendet më të varfra, ishte shumë larg prirjeve të para vitit 2020, duke reflektuar kapacitetin e tyre të dobët fiskal dhe qasjen e pabarabartë ndaj vaksinave kundër Covid-19.

Ndërsa bota po sheh tragjedinë që po ndodh në Ukrainë, ne të gjithë duhet të përqendrohemi urgjentisht mbi mënyrat se si mund ta mbështesim popullin ukrainas. Dhe është e natyrshme dhe e përshtatshme që qeveritë të përqendrohen edhe në adresimin e problemeve në ekonomitë e tyre.

Por ne gjithashtu duhet të veprojmë që tani për t’u siguruar që disa nga njerëzit më të varfër dhe më të cënueshëm në botë – larg konfliktit dhe që nuk shfaqen në titujt kryesorë të lajmeve -të mos bëhen dëmi anësor i kësaj lufte. /abcnews.al

The post Si mund të shmanget një krizë tjetër ushqimore globale appeared first on Albeu.com.

Fatmirësisht nuk jemi pranë kësaj pike; megjithatë, ndërprerjet e furnizimeve me ushqime,nuk do të mbeten të izoluara. Ajo që po ndodh tani në Ukrainë, do të ketë pasoja të gjera në shumë vende, dhe po e kërcënon që tani disponueshmërinë e ushqimit në vendet më pak të zhvilluara, të cilat kanë filluar që të varen nga eksportet e drithërave dhe produkteve të tjera ushqimore, si nga Ukraina ashtu edhe Rusia.

Rajoni i Detit të Zi, është sot një qendër shumë e rëndësishme e prodhimit dhe tregtisë globale të produkteve bujqësore, dhe Ukraina është një nga “hambarët” që ka sot bota. Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, Ukraina dhe Rusia ishin importuese të rëndësishme të grurit.

Sot këto 2 vende përbëjnë 29 për qind të eksporteve globale të grurit. Po ashtu ato kontribuojnë me 19 për qind të prodhimit global të misrit, dhe 80 për qind të eksporteve globale të vajit të lulediellit. Pas vetëm disa ditë luftimesh, janë tronditur tregjet globale të produkteve ushqimore.

Javën e shkuar u ndalua transporti në Detin Azov. Çmimet në kontratat e reja të blerjes së grurit u rritën me 12 për qind në Bordin e Tregtisë në Çikago. Kjo rritje i tejkaloi çmimet tashmë të fryra. Drithërat kryesore, përbëjnë pjesën më të madhe të dietës ushqimore për banorët më të varfër të botës.

Dhe çmimet më të larta kërcënojnë të krijojnë jo pak vështirësi për vendet e varfra si Bangladeshi, Sudani dhe Pakistani, të cilat në vitin 2020 importuan afro gjysmën ose më shumë të grurit të tyre nga Rusia ose Ukraina, por edhe nga Egjipti dhe Turqia.

Vendet e Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut, përjetuan një rritje të ndjeshme të çmimeve të ushqimeve në vitin 2010, kur Ukraina kufizoi eksportet e saj të grurit, duke pakësuar furnizimet e vazhdueshme me ushqime për këto vende, dhe duke kontribuar në destabilitetinpolitik që shpërtheu në të gjithë rajonin.

Ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit për shkak të pandeminë, i kanë rritur tashmë çmimet e ushqimeve dhe produkteve të tjera bazë. Shumë vende importuese të ushqimeve, që kanë të ardhura të ulëta, kanë përjetuar një rritje të niveleve të kequshqyerjes.

Si për t’i bërë përkeqësuar më tej gjërat, Rusia dhe Bjellorusia, një trampolinë shtesë për pushtimin e Ukrainës dhe një aleat e ngushtë i Rusisë, janë gjithashtu eksportuesit kryesorë të plehrave kimikë, me Rusinë në krye të listës. Çmimet, që ishin në nivele historikisht të larta para luftës, janë rritur akoma më shumë.

Mungesa e plehrave kimikë, e rrezikon prodhimin global të të korrave, në një kohë kur mund të humbasë 13 për qind prodhimit të misrit dhe 12 për qind e eksporteve globale nga Ukraina.

Programi Botëror i Ushqimit i Kombeve të Bashkuara, paralajmëroi që në nëntorin e vitit 2021, se bota po përballej me “urinë katastrofike” të qindra miliona njerëzve, ndërsa organizata humanitare ndodhet në pamundësi financiare për të ofruar ndihmë për vendet që po hasin më shumë probleme.

Kjo është veçanërisht e vërtetë në Afganistan, ku uria ka prekur miliona njerëz. “Kostot e karburantit janë rritur, çmimet e ushqimeve po rriten, plehrat kimikë janë më të shtrenjtë, dhe e gjitha kjo ushqen kriza të reja”– deklaroi në atë kohë drejtori ekzekutiv i programit, DavidBeasley.

Tani pushtimi rus i Ukrainës i ka thelluar ndjeshëm këto probleme, duke kërcënuar sigurinë e vendeve që tashmë mezi po arrijnë të ushqejnë popullsinë e tyre. Komuniteti ndërkombëtar,duhet të marrë sa më parë hapa për të parandaluar krizën e përshpejtuar ushqimore, që mund të shkaktohet nga lufta në Ukrainë.

Vendet – përfshirë Shtetet e Bashkuara, Kanadanë, Francën dhe Australinë – duhet të shmangin kufizimin e eksporteve të grurit, dhe të punojnë për të garantuar që tregtia të kontribuojë në disponueshmërinë globale të ushqimit. Vendet që mbështeten tek Ukraina dhe Rusia për drithërat e tyre, duhet të bashkëpunojnë me prodhuesit e tjerë të grurit për të diversifikuar zinxhirët e tyre të furnizimit me produkte bujqësore.

Sanksionet kundër Rusisë duhet të vlerësohen me kujdes, për të siguruar që ato të mos e përkeqësojnë mungesën e ushqimit në vendet më të brishta. Përpjekjet ndërkombëtare për të ulur çmimet e plehrave kimikë, duke mbajtur të ulëta çmimet e energjisë dhe hapur tregtinë në këtë sektor, do të ndihmonin fermerët në mbarë botën që të shtonin të korrat.

Çmimet e ushqimeve kanë qenë të larta jo vetëm për shkak të pandemisë aktuale, por edhe sepse vajrat e palmës dhe të sojës, po përdoren më shumë si karburant në Bashkimin Evropian, dhe misri për prodhimin e etanolit në Shtetet e Bashkuara.

Devijimi i kësaj sasie drithi drejt furnizimi ushqimor, mund të ndihmojë në uljen e çmimeve,duke zëvendësuar humbjet e pashmangshme nga Ukraina dhe Rusia. Ndërkaq, është e qartë se duke pasur parasysh sfidat financiare të Programit Botëror të Ushqimit, nevojiten strategji të reja për financimin e ndihmës humanitare.

Siguria ushqimore është thelbësore për sigurinë e një kombi. Përgjatë gjithë historisë, ne kemi parë që konfliktet i ndërpresin furnizimet ushqimore dhe ç’është më shqetësuese, eshndërrojë ushqimin në një armë lufte. Prioriteti i sigurisë ushqimore për vendet që varen nga Ukraina dhe Rusia është jetik.

NATO dhe aleatët e saj, duhet që veprojnë me shpejtësi për të stabilizuar furnizimetushqimore, dhe të sigurojnë pajisjen me sasitë e duhura të ushqimeve për misionet humanitare që veprojnë në Ukrainë. Integrimi dhe zhvillimi global që nga Lufta e Dytë Botërore, e ka reduktuar në mënyrë dramatike urinë në mbarë botën.

Por konflikti mbetet një nga nxitësit kryesorë të urisë, dhe i ndërprerjeve të furnizimit, që mund ta përkeqësojnë sigurinë e kombeve. Komuniteti ndërkombëtar duhet të veprojë tani,që të mbajë në nivele të ulëta çmimet e ushqimeve, dhe të garantojë shkuarjen e furnizimeveme drithëra në vendet më të cenueshme. Ne duhet të ndërmarrim veprime që të parandalojmëpërdorimin e urisë si një armë luftë në shekullin XXI, në Ukrainë dhe gjetkë./bota.al/

The post A do të ketë një krizë globale të furnizimit me ushqime? appeared first on Albeu.com.