Në vitin 2023 Indeksi i Kostos së Jetesës për familjet e varfra u rrit me 9.4 për qind në Shqipëri.

Të dhënat e Bankës tregojnë se këtë vit varfëria relative me 6,7 USD në ditë përfshin më shumë se 23 për qind e popullsisë. Për gati një të katërtën e vendit që jeton në varfri kosto e jetesës pas nisjes së luftës në Ukrainë është rritur ndjeshëm.

Për rastin e Shqipërisë rritja ka qenë më e lartë për të varfrit në raport me shtresën e mesme dhe atë të pasur. Kostot mesatare të jetesës në Shqipëri u rritën me 8.8 % në fillim të vitit 2023. Për shtresën e mesme kostot u shtuan me 8.9 për qind dhe për të pasurit vetëm me 7,8%, por për të varfrit rritja ishte me 1.6 pikë për qind më e lartë se për të pasurit.

Kostot e jetesës u vështirësuan kryesisht pas nisjes së luftës në Ukrainë. Më të varfrit dhe kryesisht ato që jetojnë në zona rurale u ndikuan më shumë. Ky trend ishte i dukshëm në shumicën e vendeve të Europës dhe Azisë, me përjashtim te Bjellorusisë, ku familjet më të pasura përjetuan inflacion më të lartë se familjet e varfra.

Diferenca mesatare në normat e inflacionit ndërmjet familjeve më të varfra dhe më të pasura janë më të padukshme në vendet e zhvilluara të BE-së se sa në vendet në zhvillim. Kjo tregon se fenomeni i pabarazisë në vendet në zhvillim po bëhet gjithnjë e më i mprehtë.

Ballkani Perëndimor parashikohet të përjetojë ngadalësim të ekonomisë për shkak të përhapjes së efekteve nga pushtimi rus i Ukrainës, të tilla si konsumi më i ulët privat, kushtet më të shtrënguara financiare globale dhe një rënie e kërkesës nga Bashkimi Europian.

PBB-ja e rajonit parashikohet të rritet mesatarisht në 3.4 për qind mesatarisht gjatë 2024–2025.

Rreziqet e rënies dominojnë perspektivën dhe lidhen kryesisht me inflacionin e qëndrueshëm që gërryen të ardhurat dhe besimin e konsumatorëve.

Shtrëngimi i mëtejshëm i kushteve financiare globale mund të pengojë aksesin në financimet nga tregu i jashtëm. Rritja më e dobët në zonën e euros mund të ulë remitancat në Ballkanin Perëndimor, duke shkaktuar më pas një rënie të konsumit privat, sidomos në Shqipëri, Bosnjë dhe Hercegovinë dhe Kosovë.

Rritja e tensioneve gjeopolitike në Rajon përbën gjithashtu një rrezik për shkak të tensioneve (Kosovë-Serbi dhe Bosnja-Serbi).

Më tej Banka Botërore analizon se brishtësia politike në Ballkan përkeqëson pasigurinë, ngadalëson proceset jetike të reformave dhe shmang fokusin nga sfidat strukturore ekonomike.

Përshtatjet e tarifave të energjisë dhe subvencionet për ndërmarrjet shtetërore të energjisë do të ndihmojnë në rivendosjen e ekuilibrave fiskalë sidomos në Shqipëri, Maqedoni dhe Serbi, thekson Banka./monitor

The post 2023, kosto vjetore e jetesës është rritur me 9.4% për familjet e varfra shqiptare appeared first on Albeu.com.

Rritje të shpenzimeve të jetesës në korrik krahasuar me muajin qershor është shënuar te buka dhe drithërat për 4,8 për qind, djathi dhe gjiza për 4,5 për qind, qumështi për 3,6 për qind, frutat e freskëta dhe të ftohta për 2,9 për qind, vera për 2,5 për qind, mish për 1.8 për qind. Tek sheqeri, reçeli, mjalti, çokollatat dhe produktet e ëmbëlsirave, pijeve alkoolike, rritja është për 1,1 për qind, produktet ushqimore që nuk përmenden diku tjetër për 1 për qind, uji mineral, pijet e gazuara, lëngjet e frutave dhe perimeve për 0,4 për qind, ndërsa tek kafeja, çaji dhe kakao për 0.2 për qind.

Në korrik rritje të shpenzimeve të jetesës është vërejtur edhe në transportin ajror të udhëtarëve për 36,5 për qind, aranzhimet turistike për 11,3 për qind, energjinë elektrike 9,9 për qind, riparimin e elektroshtëpiakëve për 8,8 për qind, shërbimet e akomodimit për 5,9 për qind, riparimi i pajisjeve audio- vizuale, fotografike dhe informative me 5 për qind, materiale të tjera të shtypura për 3,3 për qind, restorante, kafene dhe të ngjashme për 3,1 për qind.

Ulje e indekseve të shpenzimeve të jetesës në korrik të vitit 2022, krahasuar me muajin paraprak, është shënuar te perimet e freskëta dhe të ftohta, përveç patateve dhe frutave të tjera me rrënjë për 6,4 për qind, peshku dhe prodhimet e detit për 1,8 për qind dhe vaji e yndyrërat për 1,6 për qind.

Në muajin korrik rënie të indeksit të shjpenzimeve të jetesës vërehet edhe te qiratë aktuale të paguara nga qiramarrësit për 2,7 për qind, produktet e tjera mjekësore për 1,7 për qind, edukimi tjetër për 1,1 për qind, automjetet për 0,9 për qind, qilima dhe dysheme të tjera, mbulesa, lëndë djegëse dhe lubrifikantë për automjetet personale, pajisje për marrjen, regjistrimin dhe riprodhimin e zërit dhe imazhit për 0,8 për qind, farmaceutikët, kopshtet, bimët dhe lulet për 0,4 për qind.

Shpenzimet e jetesës në korrik në krahasim me qershorin e këtij viti në vend janë rritur për 1,9 për qind, ndërsa çmimet e shitjes me pakicë për 2,5 për qind. Krahasuar me korrikun e vitit të kaluar, shpenzimet e jetesës për muajin e kaluar kanë qenë më të larta për 16 për qind, ndërsa çmimet e shitjes me pakicë për 14 për qind, njoftoi sot Enti Shtetëror i Statistikave.

Rritje të shpenzimeve të jetesës në korrik krahasuar me muajin qershor është shënuar te buka dhe drithërat për 4,8 për qind, djathi dhe gjiza për 4,5 për qind, qumështi për 3,6 për qind, frutat e freskëta dhe të ftohta për 2,9 për qind, vera për 2,5 për qind, mish për 1.8 për qind. Tek sheqeri, reçeli, mjalti, çokollatat dhe produktet e ëmbëlsirave, pijeve alkoolike, rritja është për 1,1 për qind, produktet ushqimore që nuk përmenden diku tjetër për 1 për qind, uji mineral, pijet e gazuara, lëngjet e frutave dhe perimeve për 0,4 për qind, ndërsa tek kafeja, çaji dhe kakao për 0.2 për qind.

Në korrik rritje të shpenzimeve të jetesës është vërejtur edhe në transportin ajror të udhëtarëve për 36,5 për qind, aranzhimet turistike për 11,3 për qind, energjinë elektrike 9,9 për qind, riparimin e elektroshtëpiakëve për 8,8 për qind, shërbimet e akomodimit për 5,9 për qind, riparimi i pajisjeve audio- vizuale, fotografike dhe informative me 5 për qind, materiale të tjera të shtypura për 3,3 për qind, restorante, kafene dhe të ngjashme për 3,1 për qind.

Ulje e indekseve të shpenzimeve të jetesës në korrik të vitit 2022, krahasuar me muajin paraprak, është shënuar te perimet e freskëta dhe të ftohta, përveç patateve dhe frutave të tjera me rrënjë për 6,4 për qind, peshku dhe prodhimet e detit për 1,8 për qind dhe vaji e yndyrërat për 1,6 për qind.

Në muajin korrik rënie të indeksit të shjpenzimeve të jetesës vërehet edhe te qiratë aktuale të paguara nga qiramarrësit për 2,7 për qind, produktet e tjera mjekësore për 1,7 për qind, edukimi tjetër për 1,1 për qind, automjetet për 0,9 për qind, qilima dhe dysheme të tjera, mbulesa, lëndë djegëse dhe lubrifikantë për automjetet personale, pajisje për marrjen, regjistrimin dhe riprodhimin e zërit dhe imazhit për 0,8 për qind, farmaceutikët, kopshtet, bimët dhe lulet për 0,4 për qind./ina

The post Shpenzimet për jetesë në Maqedoni në nivel vjetor janë rritur për 16% appeared first on Albeu.com.

Sipas INSTAT, inflacioni, që mat ndryshimin e çmimeve të një shporte mallrash të caktuar, ishte 7.4% në qershor, niveli më i lartë në 20 vjet.

Një vit më parë, në të njëjtën periudhë, rritja e çmimeve ishte minimale prej 1.6%.

Përveç argëtimit dhe kulturës, çdo produkte dhe shërbim ishte më i shtrenjtë këtë qershor. Buxheti më i rënduar është për t’u ushqyer për dy arsye.

-Së pari, për shkak të peshës së lartë të shpenzimeve për ushqime. Rreth 42% e shpenzimeve totale të një familjeje shqiptare shkojnë për ushqime dhe pije jo-alkoolike, një përqindje që është më e larta në rajon dhe në Europë, sipas të dhënave të Eurostat, që i referohen vitit 2019 dhe INSTAT për Shqipërinë.

Pas Shqipërisë më e lartë përqindja e shpenzimeve për ushqime e pije joalkoolike është në Maqedoninë e Veriut, me 30.6%, e ndjekur nga Bosnja dhe Hercegovina (29.5%), Mali i Zi (24%.5), Serbia (23.6%)- të dhënat për Kosovën mungojnë. Për Bashkimin Europian-27, kjo peshë është 13%.

Si rrjedhojë, familjet shqiptare duhet të heqin më shumë para për tu ushqyer se të tjerat në rajon e Europë, duke u mbetur më pak për nevoja të tjera, jo të domosdoshme. Si rrjedhojë, një rritje e çmimeve të ushqimeve rëndon më shumë buxhetet e familjeve shqiptare.

-Së dyti, ushqimet dhe pije joalkoolike kanë shënuar rritjen e dytë më të lartë, me 12.6% pas transportit (26.9%).

Por, për shkak të peshës më të lartë që zënë në buxhet, në raport me transportin (6.2%), shtrenjtimi i ushqimeve rëndon më shumë. Rritjen më të lartë sipas INSTAT e kanë shënuar “Vajra dhe yndyrna”, me 30.3%; “Bukë dhe drithëra”, me 19.1%; “Qumësht, djathë dhe vezë”, me 18.5%; “Zarzavate përfshirë patatet”, me 9% (shiko grafikun: Ndryshimet vjetore të indeksit të çmimeve të konsumit, qershor 2022 dhe qershor 2021)

30 milionë euro më shumë vetëm për ushqime

Një familje mesatare me 3.6 persona shpenzonte në muaj rreth 84 mijë lekë, sipas Anketës së Buxhetit të Familjes, të INSTAT, të dhënat më të fundit të së cilës i referohen vitit 2020.

Rreth 42% e kësaj shume, apo rreth 35 mijë lekë, një familjeje i duhet për të plotësuar nevojat bazike për ushqim. Me shtrenjtimin prej 12.6%, për të njëjtën sasi ushqimesh, një familje duhet të shpenzojë gati 50 mijë lekë, apo gati 5 mijë lekë më shumë.

Për 769 mijë familje që ka në vend, shpenzimi shtesë për ushqime është rreth 37-38 miliardë lekë, vetëm për muajin qershor, apo rreth 30 milionë euro, që kanë dalë nga buxhetet familjare për të plotësuar këtë nevojë të domosdoshme.

Të ardhurat ndërkohë nuk janë rritur me të njëjtat ritme si çmimet. Sipas INSTAT, paga mesatare mujore bruto për një të punësuar me pagë, gjatë tremujorit të parë 2022 (e dhëna e fundit e disponueshme), është 59.242 lekë. Në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë paga është rritur me 5,8 %.

Banka Botërore ka paralajmëruar se çmimet e larta do të përmbysin arritjet në uljen e varfërisë.

Banka ka sinjalizuar se inflacioni në rritje mund të reduktojë ndjeshëm rritjen e të ardhurave reale në mesin e familjeve të varfra dhe të cenueshme dhe do të frenojë zbutjen e varfërisë. Përvoja të kaluara tregojnë se rritja ekonomike në Ballkan dhe sidomos në Shqipëri nuk është përkthyer në ulje të varfërisë./monitor

The post Sa më shtrenjtë po na kushton jetesa?! Familjet shqiptare shpenzuan 30 milionë euro më shumë në qershor, vetëm për ushqime appeared first on Albeu.com.