Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, inflacioni mujor ishte 0.3 për qind në muajin janar 2024.

“Indeksi i tërësishëm i harmonizuar i çmimeve të konsumit është më i lartë në një mesatare prej 1,8 për qind në muajin janar 2024, krahasuar me muajin janar 2023. Kjo kryesisht është shpjeguar me ngritjen e çmimeve të konsumit në këtë periudhë te grupet dhe nëngrupet e COICOP-it: pemë (13,6%); peshk (9,7%); perime (9,3%); energji elektrike, gaz dhe lëndë djegëse të tjera (7,5%); mallra dhe shërbime për mirëmbajtjen e zakonshme të ekonomisë shtëpiake (7,2%); sheqer, reçel, mjaltë, çokollatë dhe ëmbëlsira (7,0%); prodhime ushqimore (6,5%); ujë mineral, pije joalkoolike, lëngje nga pemët dhe perimet (6,1%); gazeta, libra dhe materiale për zyrë (5,3%); qelqurina, takëme dhe mjete të kuzhinës (5,3%); veshje (3,8%); shërbime hoteliere (2,9%); kafe, çaj dhe kakao (2,9%); duhan (2,7%); bukë dhe drithëra (2,0%); dhe mish (1,4%), me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve prej 2,8% në IHÇK”, thuhet në raportin e ASK-së.

Ndërsa rënie e çmimeve vërehet te grupet dhe nëngrupet e COICOP-it: karburante dhe lubrifikantë për pajisjet e transportit personal (-8,5%); vajra dhe yndyra (-7,8%); qumësht, djathë dhe vezë (-3,9%); dhe blerje e automjeteve (-2,1%), me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve prej (-1,0% në IHÇK.

Sipas ASK-së, indeksi i tërësishëm i harmonizuar i çmimeve të konsumit është më i lartë në një mesatare prej 0,3% në muajin janar 2024, krahasuar me muajin dhjetor 2023. Kjo kryesisht është shpjeguar me ngritjen e çmimeve të konsumit të nëngrupet e COICOPI-it: perime (3,7%); qumësht, djathë dhe vezë (1,3%); si dhe bukë dhe drithëra (0,9%), me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve prej 0,4% në IHÇK. Ndërsa, rënie e çmimeve vërehet te nëngrupi: blerje e automjeteve (-1,3%), me një ndikim prej (-0,1%) në IHÇK.

The post Rriten çmimet e konsumit në Kosovë appeared first on Albeu.com.

Ushqimet mund të na ndihmojnë të luftojmë të ftohtin, mjafton të zgjedhim ato të duhurat, të afta për të luftuar goditjen termike midis temperaturës brenda trupit tonë dhe asaj të botës së jashtme, duke dhënë nxehtësi pa rënduar tretjen.

Miqtë më të mirë të atyre që janë të ndjeshëm ndaj të ftohtit janë të gjithë ata që përmbajnë vitamina A, B, C dhe E dhe për këtë arsye frutat, bishtajoret, kosi dhe agrumet.

Megjithatë, mos u mashtroni nga miqtë e rremë si alkooli, i cili jep një ndjenjë të përkohshme mirëqenieje e ndjekur nga një lloj efekti bumerang.

Patatet

Të pasura me karotenoide, të cilat ofrojnë vitaminë A, virtytet më të rëndësishme të së cilës janë zhvillimi i mbrojtjes imune dhe vetitë antioksiduese, ato përmbajnë gjithashtu shumë kripëra minerale, të dobishme për të luftuar stresin fizik të cilit i nënshtrohet trupi kur duhet të luftojë temperaturat e ulëta.

Hudhra dhe qepë

Nëse dëshironi të qëndroni ngrohtë, hiqni dorë nga fryma e freskët. Të paktën nëse doni të shijoni vetitë e tyre antibiotike, për shkak të alicinës, një substancë e aftë për të luftuar infeksionet bakteriale duke mbështetur veprimin e sistemit imunitar.

Xhenxhefil

Një aleat i fuqishëm si pastrues dhe detoksifikues natyral, xhenxhefili rrit qarkullimin e gjakut, duke nxitur kështu ngrohjen e trupit dhe duke dhënë një ndjesi të përgjithshme ngrohtësie.

Nga hudhrat te bishtajoret, 10 ushqimet që luftojnë të ftohtin

Kos

Falë fermenteve laktike që përmban, të cilat ndihmojnë bakteret e pranishme në mënyrë natyrale në zorrë për të mbajtur zgjuar dhe aktiv sistemin imunitar, ai vepron si një mbrojtje kundër patogjenëve me të cilët biem në kontakt çdo ditë, duke luftuar kundër viruseve të mundshme të gripit dhe goditjeve nga i ftohti.

Bishtajoret

Ndoshta pak njerëz e dinë se një nga simptomat e mungesës së hekurit është ndjesia e të ftohtit. Për këtë arsye, ngrënia e qiqrave, thjerrëzave, fasuleve ose një supë e mirë është ideale për t’u ngrohur dhe për të hequr qafe mbeturinat, falë sasisë së madhe të fibrave që përmbajnë.

Speci djegës

I pasur me vitaminë C, i cili mbron nga infeksionet, të gjitha ftohjet dhe çrregullimet kardiovaskulare, speci djegës është një ilaç falë edhe vetive të tij vazodiluese, anti-inflamatore dhe antihistaminike.

Nga hudhrat te bishtajoret, 10 ushqimet që luftojnë të ftohtin

Agrumet

Portokallet, mandarinat dhe limonët janë të pasur me vitamina, veçanërisht me vitaminë C, e cila përveçse është një antioksidant, forcon sistemin imunitar. Përfitimet e lëngut të limonit dhe ujit të ngrohtë në mëngjes këndohen nga të gjithë yjet dhe nutricionistët. Më mirë t’i nxisni me një lëng të këndshëm në mes të ditës.

Fruta të thata

Një grusht bajame dhe arra është një ilaç kundër dimrit. Të parat përmbajnë vitaminë E, thelbësore për mbrojtjen e imunitetit dhe një antioksidant i fuqishëm i aftë për të luftuar efektin e radikalëve të lirë. Këto të fundit, përveçse përmbajnë acide yndyrore esenciale, janë të pasura me zink për parandalimin e infeksioneve dhe të rëndësishme për qelizat e sistemit imunitar.

Perimet e stinës

Spinaqi, brokoli, çikorja, kungulli dhe karotat ofrojnë kripëra minerale dhe vitamina. Spinaqi në veçanti është një burim i shkëlqyer i hekurit, acidit folik, vitaminës C dhe karotenoideve. Prandaj, idealja do të ishte një supë e këndshme, duke përfshirë perime, bishtajore dhe qepë.

Proteinat

Mishi, peshku dhe vezët nxisin procesin e termogjenezës, prodhimin e nxehtësisë nga organizmat e gjallë dhe stimulojnë metabolizmin. Ato përmbajnë gjithashtu shumë hekur, i cili është thelbësor për ruajtjen e temperaturës së trupit.

The post Këtu janë ushqimet që duhet të konsumoni gjatë të ftohtit appeared first on Albeu.com.

Këtu janë nëntë prej tyre.

1.Forcimi i sistemit imunitar

Agrumet njihen për përmbajtjen e tyre të lartë të vitaminës C, megjithëse shumica prej nesh ndoshta i lidhin portokallet me vitaminën C më shpejt sesa limonët. Por mos i nënvlerësoni limonët! Limoni gjithashtu përmban vitaminë C, e cila mund të ndihmojë në rritjen e sistemit imunitar dhe t’ju mbrojë nga viruset.

2.Kaliumi

Kaliumi është absolutisht thelbësor për një shëndet të mirë dhe kontribuon në funksionimin e duhur të muskujve, duke përfshirë zemrën. Kaliumi është gjithashtu i dobishëm për funksionimin normal të sistemit nervor dhe trurit.

3.Zëvendësues i kafesë

Nëse dëshironi të reduktoni marrjen e kafeinës, uji i ngrohtë me limon mund të zëvendësojë kafenë tuaj të parë të ditës. Mund të jetë e vështirë të besohet, por shumë njerëz raportojnë se uji me limon u jep energji në mëngjes dhe i ndihmon më vonë gjatë ditës, sikur pinë kafe.

4.Ndihmon në rënien në peshë

Fibra e pektinës që gjendet në limon ndihmon në luftimin e urisë dhe dëshirave, duke e bërë më të lehtë të kapërceni snakun e pasdites ose të mbrëmjes.

5.Balancon ph

Pirja e ujit me limon – i cili është acid – në fakt ndihmon në neutralizimin e acidit në trup dhe e kthen acidin në alkalik, i cili është më i shëndetshëm dhe mund ta bëjë më të lehtë humbjen e peshës.

6.Ndihmon tretjen

Miliona njerëz vuajnë nga çrregullime të tretjes si GERD dhe sindroma e zorrës së irrituar, dhe kompanitë farmaceutike fitojnë miliona duke shitur barna me recetë të dizajnuara për të trajtuar këto kushte. Uji me limon është një ndihmës për tretjen, i cili mund të zvogëlojë varësinë nga barnat me recetë ose ndoshta edhe të eliminojë fare nevojën për to.

7.Jep frymë të freskët

Pirja e ujit me limon mund të ndihmojë gjithashtu në kontrollin e gingivitit dhe të ndihmojë në promovimin e shëndetit të mirë oral dhe frymëmarrjes së freskët.

8.Detoksifikimi

Limoni mund të ndihmojë në stimulimin e mëlçisë, e cila është përgjegjëse për largimin e toksinave të ndryshme nga trupi. Rritja e funksionit të mëlçisë mund të ndihmojë në eliminimin e toksinave të dëmshme nga trupi, duke e bërë ujin me limon një zgjedhje të mirë për njerëzit që kërkojnë një detoksifikimi të butë pa e bërë procesin shumë të komplikuar.

9.Redukton inflamacionin

Disa mjekë besojnë se inflamacioni është shkaku kryesor i shumë sëmundjeve dhe uji me limon mund të ndihmojë në reduktimin e tij. Mund të ndihmojë gjithashtu në reduktimin e acidit urik nga nyjet që shkakton inflamacion të dhimbshëm.

The post Pse duhet të konsumoni sa më shumë ujë me limon appeared first on Albeu.com.

Vjeshta ofron mundësinë e një fillimi të ri. Shkolla ka filluar, puna ka rinisur, vera ka mbaruar dhe shanset për qëllime të mira për shëndetin janë të mëdha. Studimet të cilave u referohet AgroËeb.org,  e identifikojnë fillimin e vjeshtës si një pikënisje të re ekzaltuese, një fillim i mbarë dhe një tranzicion të plotë.

Në fillim të çdo viti, shkencëtarët kanë vënë re se njerëzit nisin të angazhohen drejt arritjes së një peshe trupore të mirë, por me kalimin e ditëve entuziazmi bie. Kjo arrin majat sidomos në muajt e verës kur njerëzit lëshohen më shumë drejt tundimeve në të ngrënë e në të pirë.

Në vjeshtë rikthehet ankthi i mbipeshës dhe dëshira për të shpëtuar prej saj. Hapi i parë drejt humbjes së peshës së akumuluar gjatë vitit është vendosja e objektivave.

Ushqimet e shëndetshme

Duke nisur që tani, njeriu duhet të përqendrohet më shumë në ushqyerjen e shëndetshme. Këtu përfshihen karbohidratet e shëndetshme, yndyrnat e shëndetshme dhe proteina. Kujdes me gabimet në të ushqyer. Duhet të tregoheni të kujdesshëm sepse ushqyerja e shëndetshme ndryshon nga dietat kufizuese.

Aktiviteti fizik

Aktiviteti fizik ditor është një mënyrë shumë e mirë për të përmbushur misionin e rënies në peshë. Ecni mbi 10,000 hapa në ditë, nisni aerobinë apo palestrën dhe lëvizni sa më shumë.

Motivohuni

Motivimi për rënien në peshë duhet të vijë së brendshmi, në të kundërt nuk do të arrini kurrë të humbisni kilogramët e tepërt.

Vendosni Objektiva Realiste

Objektivat që duhet të vendosni duhet të jenë të arritshme dhe realiste. Sa më realiste të jenë, aq më të realizueshme bëhen. Mos kërkoni të humbisni peshë menjëherë. Mos harroni që vjeshta është një fillim i ri dhe siç thonë, “fillimi i ri, gjysma e punës”.

The post Çfarë duhet të konsumoni për tu dobësuar gjatë vjeshtës appeared first on Albeu.com.

Me rënin e fluksit të turistëve të huaj dhe largimin e emigrantëve, në dyqanet e tregtimit të bukës, produkteve të tjera të brumit dhe pastiçerive ka nisur të ndihet rënia e kërkesës.

Prodhuesit e furrave të bukës dhe ëmbëlsirave pohojnë se në 2 javët e para të muajit shtator kërkesa ka rënë deri 20% krahasuar me muajin gusht, ku u shënua rritje e lartë konsumi e ndikuar nga ardhja e turistëve.

Nga përfaqësues të kompanisë “Xhorxh Bush Bakery” në Fushë-Krujë dhe Krujë u pohua për Monitor se aktualisht kërkesa si për produktet e brumit dhe pastiçerive është 10 deri 20% më pak krahasuar me muajt e sezonit turistik. Ndërsa në raport me muajin shtator 2022 kërkesa shfaqet e njëjtë. Sipas tyre në muajt e verës pati shtim të lartë të kërkesës për shkak të fluksit të madh të turistëve.

Situata paraqitet e njëjtë edhe në Tiranë. Nga “Caka Kompani” u tha se krahasuar me muajt e verës kërkesa për produktet e brumit shfaqet me rënie për shkak të largimit të turistëve. Edhe sipas këtij prodhuesi kërkesa nuk ka shënuar tkurrje krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të mëparshëm.

Sipas tij rritje më të lartë të kërkesës për produktet e brumit përgjatë stinës së verës pati në zonat bregdetare si Durrës dhe Lezhë. Deri në fund të muajit shtator parashikimet e operatorëve mbeten optimiste për shkak të kërkesës së lartë nga strukturat e hotelerisë. Për muajt në vazhdim prodhuesit nuk presin rritje të kërkesës, për shkak të largimit të popullatës.

Edhe nga përfaqësuesit e kompanisë “Nela” u pohua se në raport me muajt e verës kërkesa për produktet e brumit është ulur.

Më tepër shtim në shitje përgjatë sezonit turistik sipas shoqatës Bukës, Pastiçerive dhe Brumërave e patën dyqanet e produkteve fast food. Prodhuesit e bukës nënvizojnë se shitja e këtyre produkteve edhe gjatë muajit shtator vijon të jetë e lartë, pavarësisht largimit të turistëve.

Të dhënat e INSTAT bënë të ditur se për periudhën janar-korrik 2023,m në vend kanë hyrë gjithsej 5.167.656 shtetas të huaj. Ky numër është rritur me 30,6 %, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2022.

Nga të dhënat e Ministrisë së Turizmit rezulton se nga Kosova kanë hyrë në Shqipëri për 6 muajt e parë të vitit mbi 1.38 milionë vizitorë apo 43 për qind më shumë sesa e njëjta periudhë e një viti më parë. Në vend të dytë janë italianët, me 310 mijë vizitorë nga shteti fqinj duke shënuar rekord që në 6 mujorin e parë. Turistët nga Kosova zinin 40% të totalit të turistëve dhe nga Italia zinin 9%. /Monitor

The post Konsumi për bukën dhe ëmbëlsirat ulet deri 20% nga reduktimi i turistëve appeared first on Albeu.com.

Shalqini është një frut i mrekullueshëm hidratues pasi përmban 92% ujë dhe është i pasuruar me minerale dhe vitamina. Farat e saj janë super të pasura me lëndë ushqyese të ndryshme. Këto fara kanë një numër të ulët kalori dhe janë të pasura me mikroelemente si zink, magnez, kalium, etj. Farat e shalqirit rrisin imunitetin dhe shëndetin e zemrës dhe ndihmojnë në kontrollin e niveleve të sheqerit në gjak, duke zënë kështu një vend të spikatur në tabelën ushqimore të diabetit.

Farat e shalqinit janë të ulëta në kalori. Një grusht farash me peshë rreth 4 gram përmban vetëm 23 kalori. Magnezi është një lëndë ushqyese thelbësore për aktivitetin metabolik. Kështu duke qenë të pasura me magnez, farat e shalqinit nxisin metabolizmin e shëndetshëm të trupit. Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit (NIH), trupi ynë ka nevojë çdo ditë për 420 gramë magnez. Farat e shalqinit janë një burim i mirë i zinkut. Ndihmon në rritjen e imunitetit tonë, ndihmon në tretje, rritjen e qelizave dhe e mban sistemin tuaj nervor të shëndetshëm.

Farat e shalqinit janë një burim i shkëlqyer hekuri. Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetësisë (NIH), nevoja ditore për hekur është 18 mg në ditë. Yndyrnat e mira përmbajnë acide yndyrore mono të pangopura dhe të pangopura të cilat konsiderohen si yndyrna të mira. Është e dobishme për të parandaluar sulmin në zemër, goditjen në tru, si dhe ul kolesterolin. Katër gram fara shalqini japin 0,3 gram acide yndyrore të pangopura dhe 1,1 gram acide yndyrore të pangopura.

The post Kjo është arsyeja pse duhet të konsumoni sa më shumë shalqin gjatë verës appeared first on Albeu.com.

Gjithçka që ju hani në mëngjes ka mundësinë ose t’ju bëjë më të shëndetshëm ose të nxisë sëmundjet dhe t’ju bëjë të shtoni në peshë.

Cilat Janë Ushqimet Që Nuk Duhet Të Konsumoni Në Mëngjes?

Ëmbëlsirat

Sipas të dhënave, përveç se ofrojnë shumë kalori, ëmbëlsirat e mbushin trupin me sheqer.

Salçicet me bukë përmbajnë sasi të mëdha të kripës gjë që rrit frikshëm tensionin e gjakut.

Nëse vuani nga hipertensioni, ky ushqim mund të rrisë ndjeshëm rrezikun e ishemisë.

Përveç kësaj, salçicet konsiderohen një ushqim i përpunuar që rrit rrezikun e disa llojeve të tumoreve.

Ushqimet e Brumit

Byrekët e produkte të tjera të brumit nuk duhen ngrënë në mëngjes.

Kaloritë, yndyrnat e ngopura dhe karbohidratet e përpunuara rrisin rrezikun e diabetit të tipit 2 dhe sëmundjeve kardiovaskulare.

Nëse nuk hiqni dorë prej tyre, përpiquni t’i konsumoni më rrallë.

Drithërat Shumëngjyrëshe

Fëmijët i adhurojnë drithërat, veçanërisht ato shumëngjyrëshe.

Megjithatë, prindërit duhet të dinë që drithërat nuk janë një zgjedhje e zgjuar për shëndetin e fëmijës.

Së pari, ato janë të mbushura me sheqer dhe kalori boshe.

Së dyti, ushqimet me ngjyrues i bëjnë fëmijët hiperaktivë.

The post Këto ushqime nuk duhet t’i hani asnjëherë në mëngjes appeared first on Albeu.com.

Megjithatë, përveç shëndetit, është shumë i mirë edhe për lëkurën tonë.

Konkretisht:

1.Mund të parandalojë plakjen e parakohshme

Ngrënia e disa arra në ditë mund të ndihmojë në mbrojtjen e lëkurës sonë nga fotoplakja dhe ta ndihmojë atë të duket më e re për më gjatë. Arrat janë gjithashtu të pasura me vitaminë B, e cila mund të zvogëlojë pigmentimin e lëkurës dhe të ndihmojë trupin tonë të prodhojë qeliza të reja të shëndetshme të lëkurës.

2.Mban lëkurën tonë të hidratuar

Marrja e mjaftueshme e omega-3 është jetike për shëndetin e lëkurës sonë, pasi ndihmon në balancimin e prodhimit të vajit, eliminimin e toksinave dhe mbrojtjen e lagështisë që i nevojitet lëkurës sonë për të qëndruar e lëmuar dhe pa rrudha. Shtimi i arrave në dietën tonë është një mënyrë e lehtë dhe e shijshme për të ndihmuar lëkurën tonë të duket dhe të ndihet më e butë dhe më plotësisht e hidratuar.

3.Mund të parandalojë irritimet

Yndyrnat e shëndetshme në arrat qetësojnë irritimet dhe madje mund të kurojnë disa sëmundje të lëkurës si dermatiti. Disa nga elementët gjurmë që ato përmbajnë ndihmojnë në luftimin e inflamacionit nga brenda jashtë, duke ndihmuar lëkurën tonë të qëndrojë me shkëlqim dhe pa puçrra.

4.Mund të reduktojë rrathët e zinj dhe qeskat në sy

Kur zgjohemi me rrathë të zinj apo sy të fryrë, sigurisht që është diçka e pakëndshme dhe kërkojmë zgjidhje të menjëhershme, si kuba akulli, për të mos u dukur të lodhur. Por siç rezulton, ngrënia e një grushti arra mund të ketë një efekt të ngjashëm me akullin. Në veçanti, arrat përmbajnë vitaminë E, e cila është treguar se redukton ndjeshëm rrathët e zinj.

5.Ato ndriçojnë lëkurën tonë

Ajo që hamë ndikon në lëkurën tonë dhe asnjë pudër ose bazë për fytyrën nuk do ta bëjë atë të duket bukur nëse zorra jonë nuk është e shëndetshme. Ngrënia e arrave ushqen zorrët dhe promovon baktere të shëndetshme, të cilat janë tepër të rëndësishme për tretjen dhe shëndetin e përgjithshëm. Kjo, nga ana tjetër, do të përmirësojë lëkurën nga brenda jashtë, duke e bërë atë të shkëlqejë natyrshëm.

The post Çfarë i ndodh trupit tonë nëse konsumojmë arra çdo ditë? appeared first on Albeu.com.

Që prej pranverës së kaluar, çmimet po rriten me ritmet më të larta të 25 viteve të fundit, teksa konsumatorët po përshtaten, duke zgjedhur alternativat më të lira, po shfrytëzojnë ofertat, po blejnë sasi më të pakta dhe po orientohen drejt disa produkteve vendase që kushtojnë më lirë se importet.

Orientimi i konsumit drejt produkteve më të lira ka gjasa të cenojë sigurinë ushqimore, sidomos në qarqet e vendit, ku fuqia blerëse është më e
ulët dhe agjencitë e kontrollit kanë ndikim më të ulët.

Që nga prilli i vitit të kaluar, çmimet e ushqimeve u rritën me ritme dyshifrore mbi 10% pas një stabiliteti prej gati dy dekadash. Vitin e kaluar, inflacioni mesatar vjetor shënoi rritje me 6.7%, por çmimet e ushqimeve u rritën me ritme dy herë më të larta, 12.5%.

Rritja e çmimeve në produktet kryesore të shportës ndikon së tepërmi në sjelljen e konsumatorëve në vend, pasi shqiptarët shpenzojnë për blerjen e ushqimeve 41.3% të shpenzimeve mujore. Pesha e madhe që ushqimet kanë në shpenzimet e konsumatorëve po reflektohet në tregtinë me pakicë.

Robert Hoxha, përfaqësues i rrjetit të supermarketeve “Big Market”, tha se për shkak të çmimeve të larta, shihet prirja drejt konsumit të produkteve që kushtojnë më lirë. Tendenca u konfirmua nga shumica linjave të tregtisë me pakicë në kryeqytet.

Shtresa e mesme orientohet drejt alternativave më të lira

Me zgjatjen e luftës në Ukrainë dhe ndikimin negativ të ndryshimeve klimatike, zinxhirët e furnizimit janë dëmtuar më tej gjatë 2022, teksa inflacioni ka hyrë në një normalitet të ri dhe do të qëndrojë gjatë.

Në vendin tonë, shtresa e mesme, e cila zotëron fuqinë blerëse në njësitë e specializuara (supermarkete) po braktis blerjen e produkteve cilësore, duke realizuar blerje në alternativat më të lira.

Për shembull, në produktet e vajit, makaronave, orizit dhe bulmetit, shiten seritë më të lira.

Zëvendësimi po ndodh më shumë te produktet e bulmetit dhe vajit. Çmimet e vajit dhe bulmetit, pas luftës në Ukrainë, janë rritur më shumë se dyfishi. Samiu, i cili ka një njësi shitje në zonën e Medresesë në kryeqytet, pohon se klientët që më parë blinin produkte të bulmetit të përpunuara nga fabrikat, tani kanë rritur kërkesën për qumësht nga fshatarët.

Ndërsa rritja e çmimit të vajit industrial zhvendosi konsumin te vaji i ullirit, çmimi i të cilit, për shkak të superprodhimit, gati u barazua me atë të vajit të lulediellit.

Kryetari i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë, Nikolin Jaka, thotë se mungesa e fuqisë blerëse, e cila është dëmtuar edhe më tej nga inflacioni, po orienton konsumin drejt prodhimeve më të lira. Sipas z. Jaka, kjo tendencë mbart rrezik, pasi edhe prodhimi nxitet të orientohet nga kërkesa.

Duke prodhuar mallra më të lira ka gjasa që ekonomia të shkojë në një spirale më të ulët të zinxhirit të vlerës, tha z. Jaka. Ai propozon që pagat duhet të rriten si në sektorin e biznesit, ashtu edhe në atë të administratës, në mënyrë që konsumi të mbahet në ekuilibër.

Kur çmimet ishin stabël, konsumatorët kishin prirje të blinin disa produkte importi, p.sh., mollë, portokaj ose zarzavate, duke besuar në cilësinë e tyre. Por rritja e çmimeve i ka zhvendosur preferencat në prodhimet e vendit.

“Tani konsumatorët e shtresës së mesme po orientohen nga çmimi dhe jo cilësia”, – pohoi një nga pikat më të mëdha të shitjes me pakicë të zarzavateve në Komunën e Parisit, një nga zonat me nivel ekonomik mbi mesataren në kryeqytet. Tregtarët e pakicës pohojnë se orientimi drejt produkteve më të lira është i dukshëm në të gjithë artikujt e shportës.

Epoka e çmimeve të larta është një fenomen global. Konsumatorët po shfaqin sjellje të ngjashme kudo në botë. Një anketë e “Euromonitor” vërejti se kriza e kostos së jetesës ka shkaktuar zhvendosje në prioritetet e konsumatorëve.

Gjithnjë e më shumë njerëz po i japin përparësi vlerës dhe nuk po i qëndrojnë besnik markës. Anketa tregoi se 24% e konsumatorëve globalë kërkuan në mënyrë sistematike mallra me kosto të ulët në vitin 2022, nga 18% në 2021 dhe kjo tendencë është në rritje më 2023.

Ulen sasitë e blerjeve

Konsumatorët kanë ulur sasinë e blerjeve prej rritjes së çmimeve. P.sh., nëse më parë, furnizimet për artikujt e shportës bëheshin me disa kilogramë, tani furnizimet në sasi kanë pësuar rënie, pohojnë tregtarët e pakicës. Janë shmangur furnizimet që bliheshin për një kohë të gjatë.

Më së shumti, ndryshimi i zakoneve të blerjeve po ndodh te shtresa e mesme, pasi mbi këtë nivel, konsumatorët kanë mbajtur qasjen të pandryshuar.

Sasitë më të pakta të blerjeve janë konfirmuar edhe nga të dhënat e tregtisë me jashtë. Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se, në janar të këtij viti, importi i ushqimeve në sasi pësoi rënie me 13%. U importuan 45 tonë ushqime, nga 52 tonë që ishin importuar në janar 2022. Shqipëria është ende një importues neto i ushqimeve.

Importet në vlerë janë tre herë më të larta se eksportet. Pjesa më e madhe e nevojave plotësohet me ushqime importi. Rënia e ushqimeve të importuara në sasi nisi vitin e kaluar, duke reflektuar mungesën e fuqisë blerëse.

Vitin e kaluar, importet e ushqimeve në sasi pësuan rënie vjetore me 7%, ndërkohë që në vlerë, shënuan rritje me 14%. Kjo do të thotë se konsumatorët shqiptarë vitin e kaluar harxhuan për ushqimet e importuara 14% më shumë, por konsumuan 7% më pak.

Rriten shitjet me oferta

Tani këndet e supermarketeve me oferta janë më të frekuentuarat. Menaxherët tregojnë se më parë, ofertat parapëlqeheshin nga një e katërta e blerëseve, por tani kjo përqindje është rritur. Konsumatorët janë bërë më të vëmendshëm për mundësitë që ofrojnë çmimet, duke ndryshuar shpesh edhe vendin e furnizimit.

Në Tiranë, tregjet e njohura për çmime të lira në Kombinat dhe në ish-Uzinën Dinamo tani kanë më shumë blerës. Tregtarët e ushqimeve në ish-Uzinën Dinamo, të cilët shesin me pakicë të paktën 30% më lirë se në tregjet e tjera, pohuan se këtë vit, po shohin një kategori të re klientësh. “Ka juristë, ekonomistë, etj., që po furnizohen në pikat e mia, që nuk vinin më parë.

Këtu zakonisht vinin pensionistët dhe më të varfit për shkak të çmimeve më të lira”, – tha Adriani, i cili zotëron një njësi që shet produkte ushqimore me shumicë dhe pakicë. Ai pohon se është zgjeruar edhe gjeografia e blerësve, pasi janë shtuar klientët nga zona të largëta, që nga Komuna e Parisit, Fresku etj., që vijnë të blejnë për shkak të çmimeve më të lira.

Me të ardhura në vendnumëro dhe çmimet në rritje, konsumatorët kudo në botë po u drejtohen gjithnjë e më shumë ofertave dhe tregjeve të lira. Anketa e “Euromonitor” zbuloi se 31% e konsumatorëve globalë kanë planifikuar të rrisin blerjet në dyqanet që ofrojnë zbritje.

Supermarketet që shesin mallra të lira po rrisin me shpejtësi klientët kudo në Europë. Në nivel global, ofertat pritet të zotërojnë 10.6% të shitjeve totale të ushqimeve.

Bie konsumi në bare, restorante dhe hotele

Rritja e çmimeve të artikujve të shportës ka sjellë ulje zinxhir të konsumit në të gjitha mallrat dhe shërbimet. Kostot e larta të jetesës po reduktojnë konsumin në bare, restorante dhe hotele.

Bizneset e sektorit pohojnë se tani, njerëzit priren të konsumojnë vakte në shtëpi dhe të reduktojnë numrin e kafeve në barë, një zakon që dominon rutinën e shqiptarëve.

Enri Jahaj, i cili drejton Shoqatën e Bareve dhe Restoranteve në vendin tonë pohoi se, shtrenjtimi i kostos së jetesës ka sjellë rënie të konsumit në bare dhe restorante me 30%. Tani një shumicë e madhe njerëzish po konsumojnë kafe në shtëpi, një zakon që u diktua nga pandemia Covid-19 dhe po vijon edhe tani. Me të njëjtën situatë po përballen edhe restorantet dhe hotelet.

Një nga restorantet e peshkut në Golem pohoi rënie drastike të konsumit gjatë fundjavës këtë vit, që sipas administratorit po vjen nga reduktimi i popullsisë dhe rritja e kostos së jetesës. “Personat që deri para pandemisë konsumonin çdo javë në restorantin tonë, tani na frekuentojnë një herë në muaj, ose në dy muaj”.

Njësia më e madhe hoteliere në vend, “FAFA Resort”, pohoi rënie të net-qëndrimeve në fundjavë. Para se kostot e jetesës të rriteshin, fundjavat ishin dy ose treditore, por tani janë reduktuar në një natë.

Inflacioni godet më fort të varfrit

Familjet në 20 përqindëshin e popullsisë me të ardhura të ulëta janë më të goditurat nga inflacioni. Më shumë se 33% e popullsisë në Shqipëri, afërisht 1 milion banorë, janë të ekspozuar ndaj pasigurisë ushqimore sipas përllogaritjes që bëri Njësia për Ushqimin dhe Bujqësinë në Organizatën e Kombeve të Bashkuara (FAO) në studimin “Siguria Ushqimore në Botë 2021”, i publikuar së fundmi.

Shqipëria u rendit e para në Europë për numrin e madh të popullatës në pasiguri për ushqim, e krahasueshme vetëm me disa shtete të Afrikës.

Për shkak të kësaj brishtësie, popullsia e vendit tonë është e ekspozuar ndaj krizave globale dhe çmimeve të larta të importit. Profili i lartë i varfërisë e ekspozon edhe më tej popullatën.

Banka Botërore, në një analizë të posaçme rajonale, gjeti vitin e kaluar se ecuria e inflacionit në Shqipëri pasqyron më shumë ndryshimin e çmimeve në shtresën e mesme, pasi shtresat e varfra përballen me kosto më të larta.

Pesha e shpenzimeve për ushqime në familjet e varfra në varësi të vendndodhjes arrin edhe në 60% të të ardhurave mujore, ndaj çmimet e larta rrisin së tepërmi koston e jetesës te të varfrit.

Në Shqipëri, kostot e larta të produkteve të shportës diktohen nga pamjaftueshmëria ushqimore, gjë që do të thotë se prodhimi vendas në zinxhirët e ushqimit nuk është i mjaftueshëm për të përballuar nevojat.

Të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, përveç Serbisë, janë importues neto të ushqimit. Shumica e vendeve në Ballkanin Perëndimor nuk e vlerësojnë shkallën e vetëmjaftueshmërisë ushqimore çdo vit, raportoi Rrjeti i Bashkëpunimit Rajonal në Sektorin e Bujqësisë (SWG) në një studim krahasues për kapacitetet e sektorit bujqësor të 6 vendeve të Ballkanit Perëndimor (Serbi, Bosnjë, Maqedoni e Veriut, Shqipëri, Mal i Zi dhe Kosovë).

SWG vlerëson se vetëm Serbia i ka detajuara dhe të përditësuara të dhënat për vetëmjaftueshmërinë ushqimore. Të dhënat tregojnë se në Ballkanin Perëndimor vetëm Serbia ka vetëmjaftueshmeri në shumicën e produkteve bujqësore.

Shqipëria ka mjaftueshmëri në prodhimin e vezëve dhe domateve, dhe Maqedonia e Veriut në speca dhe domate. Bosnjë-Hercegovina ka vetëmjaftueshmëri me kumbulla, mjedra, trofta, mollë, dardha, ndërkohë që plotëson një pjesë të madhe të nevojave në qumësht, pula dhe dele.

Kosova ka vetëmjaftueshmëri vetëm me kumbulla, dhe është rreth 80% e vetëmjaftueshme në produkte qumështi dhe disa lloje perimesh. Mali i Zi, si një destinacion turistik, nuk ka mjaftueshëm produkte ushqimore, përveç verës.

Rritja e çmimeve, në të gjitha kohërat, ka treguar për efekte gati të njëjta me luftërat dhe pandemitë. Çmimet e larta shndërrohen në grabitqarë që gërryejnë me shpejtësi të ardhurat sidomos për shtresat e varfra.

Fondi Monetar Ndërkombëtar në rishikimin e fundit që i bëri ekonomisë tonë, rekomandoi që fondet publike të orientohen si mbështetje për shtresat në nevojë në vend të kontratave koncesionare pa fizibilitet dhe projekteve të mëdha të infrastrukturës.

Spiralja e çmimeve mund të cenojë, veç të tjerash, edhe sigurinë ushqimore, pasi shumë kompani për të mbajtur kostot nën kontroll, kanë nisur të spekulojnë me cilësinë dhe sasinë./monitor

The post Si po ndryshon konsumi nga rritja e kostove të jetesës, rendje drejt produkteve më të lira appeared first on Albeu.com.

Gjatë diskutimit në “Top Story” për trafikantët shqiptarë të kokainës në botë, Beci thotë se problemi nis nga kultivimi i madh i kanabisit në Shqipëri.

Numri i shqiptarëve në Ekuador, thotë ai, është rritur ndjeshëm.

“Në Ekuador ka një lëvizje të shqiptarëve nga 3 mijë në 7 mijë aktualisht. Çfarë bëjnë ata aty? Në fillimin gjejnë tregun. Janë ofrues të ndihmës së organizatave të rëndësishme kriminale. Kanë qenë garantues të transportit të drogës.

Në Shqipëri, kemi kultivim masiv të kanabisit. Kemi një problem të legjislacionin. Kemi 32 vite që kemi emigracion. Që atëherë një pers që ka lindur në Angli, Greqi, Belgjikë etj, sot është 32 vjeç. Organet ligjore shqiptare kanë zero informacion për të. Ky është problem”.

Sipas tij, DEA duhet të hetojë trafikantët e drogës.

“DEA është posaçërisht për trafikimin e kokainës. Duhet studiuar Shqipëria. Këtu, konsumi i kokainës në raport me numrin e popullsisë, është më i lartë në Bulqizë. Bulqiza zë vendin e parë në vend”.

The post Ish-prokurori i Krimeve të Rënda tregon qytetin shqiptar ku konsumohet më shumë e “bardha” appeared first on Albeu.com.