Autoritetet në Kosovë po përgatiten të hapin një garë të re për të plotësuar pozitat e lira në sistemin e drejtësisë në veri, gati katër vjet pasi dhjetëra gjyqtarë, prokurorë dhe staf administrativ nga komuniteti serb braktisën detyrat e tyre.

Këshilli Prokurorial i Kosovës (KPK) ka bërë të ditur se është duke përgatitur shpalljen për rekrutimin e prokurorëve nga radhët e pakicës serbe. Ky veprim vjen pasi ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, firmosi dekretin që zyrtarizon shkarkimin e shtatë prokurorëve serbë, dorëheqjet e të cilëve datojnë që nga viti 2022.

Të drejtë aplikimi do të kenë të gjithë personat që i përmbushin kriteret e kërkuara nga ligji, duke përfshirë edhe ish-prokurorët, kërkesa e të cilëve për t’u rikthyer në punë u hodh poshtë më parë.

Ky veprim shënon një zhvillim të ri në një dosje që mbeti e pazgjidhur për vite me radhë, por njëkohësisht ka tërhequr kritika nga Bashkimi Evropian dhe ka ngritur pikëpyetje mes ekspertëve ligjorë nëse momenti ishte i përshtatshëm dhe nëse kjo do të lehtësojë apo komplikojë riintegrimin e juristëve serbë në aparatin gjyqësor vendor.

Sfondi i dekretit dhe hapja e rrugës për konkurs

Më 21 korrik, u.d. e presidentes Albulena Haxhiu vuri firmën mbi dekretet për lirimin nga detyra të shtatë prokurorëve serbë që ishin tërhequr kolektivisht në fund të 2022-ës, bashkë me shumë zyrtarë të tjerë serbë nga institucionet kosovare.

Vendimi i saj erdhi vetëm një ditë pasi vetë KPK-ja refuzoi kërkesën e pesë prokurorëve dhe 15 punonjësve administrativë të Prokurorisë Themelore në Mitrovicë për të tërhequr dorëheqjet e tyre.

Vala e dorëheqjeve në nëntor të vitit 2022 përfshiu gjyqtarë e prokurorë dhe ishte pjesë e një bojkoti masiv të institucioneve në katër komunat veriore me shumicë serbe: Mitrovicë e Veriut, Leposaviq, Zveçan dhe Zubin Potok.

Ky veprim, i nxitur nga Lista Serbe, partia kryesore e mbështetur nga Beogradi, ishte një reagim ndaj planit të Qeverisë së Kosovës për të ndaluar targat e lëshuara nga Serbia dhe për t’i shndërruar ato në targa RKS.

Bashkimi Evropian reagoi duke vlerësuar se vendimi i znj. Haxhiu “nuk duket të përputhet me ligjin”, përderisa prokurorët kishin shprehur më herët vullnetin për t’u kthyer. Brukseli u kërkoi autoriteteve kosovare të evitojnë çdo hap që mund të dëmtojë ripërfshirjen e stafit gjyqësor serb. Ndërkaq, ambasada amerikane nuk dha një përgjigje zyrtare, por përmes mediave lokale nënvizoi se Kushtetuta garanton përfaqësimin e komunitetit serb dhe pret që qeveria të ofrojë shanse të barabarta.

Qëndrimi i KPK-së ndaj ish-prokurorëve

Zëdhënësi i KPK-së, Bedri Gashi, deklaroi se procesi i punësimit do të udhëhiqet nga legjislacioni në fuqi dhe se gara do të jetë e hapur për çdo kandidat që plotëson standardet ligjore, duke mos përjashtuar ata që dhanë dorëheqje dhe kërkesa e të cilëve u refuzua. “Rekrutimi do të zhvillohet sipas procedurave ligjore dhe kritereve përkatëse,” shtoi ai, pa specifikuar një datë të saktë për hapjen e konkursit, duke treguar se afatet do të përcaktohen gjatë vetë procesit.

Situata e gjyqtarëve mbetet në pritje

Ndryshe nga prokurorët, fati i gjyqtarëve serbë është ende i paqartë. Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) nuk ka marrë ende një vendim mbi kërkesat e gjyqtarëve që kërkojnë anulimin e dorëheqjeve. Ky institucion bëri të ditur se do t’i shqyrtojë kërkesat me kujdes dhe se opinioni publik do të vihet në dijeni pas një vendimi përfundimtar, pa zbuluar numrin e saktë të atyre që kanë kërkuar riintegrimin, për shkak se janë ende në fazën e grumbullimit të informacionit.

Analistët: Vendim i ligjshëm, por me kohë të dyshimtë dhe pasoja politike

Juristi Vullnet Bugaqku nga Instituti Demokratik i Kosovës argumenton se u.d. presidentja Haxhiu nuk ka cenuar ligjin me dekretin e saj, pasi ajo thjesht ka dhënë formën përfundimtare një vendimi proceduralisht të drejtë të KPK-së. Megjithatë, ai vë në pikëpyetje legjitimitetin e këtij akti për shkak të vonesës së madhe. “Pyetja nuk është aq për ligjshmërinë, sesa për kohën e zbatimit. Që të veprohet pas katër vjetësh, kjo lë shumë vend për debat,” u shpreh ai. Sipas tij, kjo zvarritje reflekton ngërçet politike dhe problemet e brendshme të KPK-së, e cila për një farë kohe pati vështirësi për shkak të mungesës së kuorumit. Bugaqku shtoi se përbërja e kaluar e Këshillit ndoshta nuk kishte as vullnetin dhe as kurajon ta trajtonte një temë kaq të ndjeshme, duke e parë si një çështje që kërkonte koordinim të gjerë politik.

Ndërkaq, Miodrag Milliqeviq nga OJQ-ja “Aktiv” në Mitrovicë të Veriut e sheh refuzimin dhe dekretimin pasues si një veprim të vonuar dhe të ndërmarrë në një kontekst delikat politik. Sipas tij, ky vendim bie ndesh me sinjalet e fundit të ndërkombëtarëve për të inkurajuar rikthimin. “Ky është një vendim thellësisht politik, që pa dyshim do të rrisë jo vetëm paqëndrueshmërinë por edhe mosbesimin e thellë të serbëve ndaj autoriteteve qendrore,” paralajmëroi ai. Milliqeviq pranon se përgjegjësia nuk i takon vetëm Prishtinës, duke e cilësuar largimin kolektiv të vitit 2022 si një gabim politik të diktuar nga Lista Serbe. “Tashmë komuniteti serb nuk e ka më vetë në dorë fatin e rikthimit,” nënvizoi ai. Ai beson se zgjidhja e këtij ngërçi do të ndikojë thellësisht jo vetëm në drejtësi, por edhe mbi marrëdhëniet ndëretnike dhe mbi qëndrimin e bashkësisë ndërkombëtare ndaj një dialogu Kosovë-Serbi që ai e konsideron tashmë të bllokuar.

Rrënjët e procesit në marrëveshjet e Brukselit

Rikthimi i gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë nuk është thjesht një domosdoshmëri funksionale. Ai buron nga vetë Kushtetuta e Kosovës, e cila detyron që përbërja e gjykatave dhe prokurorive të reflektojë strukturën etnike të zonës përkatëse, si dhe nga marrëveshjet e arritura në dialog. Marrëveshja e Brukselit e vitit 2013 vendosi parimin e një sistemi të vetëm drejtësie në veri, ndërsa ajo e vitit 2015 përcaktoi mënyrat konkrete të integrimit. Zbatimi konkret filloi në tetor 2017, kur dhjetëra juristë dhe staf administrativ u bënë pjesë e sistemit kosovar, në atë që u konsiderua një sukses i dialogut. Ky proces u shkatërrua nga dorëheqjet kolektive të fundvitit 2022.

Sfida mes zgjidhjes ligjore dhe realitetit

Për Bugaqkun, konkursi i ri përfaqëson rrugën e duhur ligjore, por ai duhet të sigurojë që përfaqësimi i komunitetit serb të ruhet në përputhje me Kushtetutën dhe marrëveshjet. “Nuk ka asnjë pengesë që ish-prokurorët të ri-aplikojnë dhe t’i nënshtrohen verifikimit, testimeve dhe intervistave,” shpjegoi ai. Megjithatë, Milliqeviq e sheh pengesën kryesore jo në procedurë, por në mungesën e vullnetit për të marrë pjesë. Ai dyshon se prokurorët e shkarkuar do të pranojnë të kalojnë përsëri nëpër të njëjtin proces. Nëse ata refuzojnë, shteti do të duhet të gjejë kandidatë të tjerë, duke u ndeshur me sfidën e dyfishtë të ruajtjes së karakterit multietnik të sistemit dhe rindërtimit të besimit të humbur të komunitetit serb tek institucionet e vendit.

The post Kosova nis procedurat për rekrutimin e prokurorëve serbë, katër vjet pas dorëheqjeve masive appeared first on Albeu.com.

Secili gjyqtar përdori ekspertizën e tij për të vlerësuar garueset në tre kategori kryesore: realizëm, teknologji dhe ndikim social. Dhe mbretëresha dixhitale është… Kenza Layli nga Maroku, e cila mundi 1,500 vajza të tjera të krijuara nga kompjuteri për të fituar titullin.

Layli, një “aktiviste dhe influencuese” e veshur me shami, ka më shumë se 193,000 ndjekës në Instagram. Biografia e saj thotë se “përmbajtja e saj tërheqëse është e lidhur ngushtë me shoqërinë marokene” dhe se qëllimi i saj është të kontribuojë në fuqizimin e grave në Marok dhe Lindjen e Mesme.

Krijuesit e saj përdorën një mori teknologjish për të gjeneruar imazhe, video dhe audio 100% nga AI, dhe grumbulluan 5,000 dollarë para në dorë.

Layli tha në fjalimin e saj: “Jam jashtëzakonisht mirënjohëse për këtë mundësi për të përfaqësuar krijuesit e AI dhe për të mbrojtur me pasion ndikimin pozitiv të Inteligjencës Artificiale. Çmimi si Miss AI më motivon edhe më shumë të vazhdoj punën time në avancimin e teknologjisë AI”.

Nënkampionet e kompeticionit ishin Lalina nga Franca dhe Olivia C nga Portugalia. Lalina është krijuar në Paris dhe ka mbi 95,000 ndjekës në Instagram.

The post Miss AI/ Shpallet fituesja e konkursit të bukurisë së inteligjencës artificiale appeared first on Albeu.com.

Sipas Ramës, kjo shtatore do të jetë e karakterit modern që pasqyron të kaluarën e tij dhe të popullit të Kosovës.

Këto komente i pari i Prishtinës i ka bërë pas homazheve te shtatorja e heroit Zahir Pajaziti në shënim të Epopesë së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK).

“Ne kemi ndarë buxhetin për këtë edhe vitin e kaluar. Ishim të gatshëm ta shtyjmë përpara monumentin e heroit legjendar Adem Jashari dhe familjes së tij, por ishim në diskutim edhe me familjen e heroit legjendar, për vendosjen e monumentit, dhe tash kemi vendosur që ta shpallim një konkurs ndërkombëtar, që me siguri do të bëhet sot, ku do të kërkojmë nga arkitektë, artistë e historianë të punojnë bashkë për të prezantuar ide të ndryshme, se si do të duket monument i ndërlidhur me peizazh, por edhe për propozimet për lokacionet e ndryshme që mendojnë arkitektët, artistët e historianët se do të ishte e përshtatshme për këtë monument”, ka thënë Rama.

Ai ka deklaruar se kryeqyteti kërkon që monumenti të jetë i qasshëm drejtpërdrejtë te qytetarët.

“Sheshi Adem Jashari e ka emrin mirëpo nuk do më thënë domosdoshmërisht që me qenë monumenti aty, për arsyeje se heroizmi, liria të cilën e ka sjellë heroizmi i aspektit monumental i Adem Jasharit me gjithë familjen që kanë dhënë jetën për këtë vend, do të thotë se ata janë në secilin cep të vendit tonë”, tha  Rama.

Sheshe të Adem Jashari, sipas tij, ka edhe në qytete tjera dhe nuk do të thotë që “nëse ne ia vëmë emrin një sheshi Adem Jashari që domosdoshmërisht me qenë monumenti aty”, shkruan RTK.

”Ideja është që me qenë diku që është e pashme pra që ka qasje të drejtpërdrejtë të qytetarëve  që munden me i shpreh nderime, por edhe me përdor për shembull teknologjinë e re, inteligjencën artificiale, për të treguar historinë se çka ka ndodh. S’duhet të jetë monument klasik, por të jetë diçka shumë e avancuar që ndërlidh të kaluarën, të tashmen dhe e projekton të ardhmen e vendit tonë”, ka thënë ai.

The post Shtatorja e Adem Jasharit në Prishtinë, shpallet konkurs ndërkombëtar appeared first on Albeu.com.

Ai ka shprehur sot dëshirën se, nëse nuk del fitues nga ‘Big Brother VIP Albania’, do të provojë ‘Grante Fratellon’.

Luizi bëri të ditur se me italishten është shumë mirë, madje shtoi se me batutat është edhe më mirë se në gjuhën shqipe.

Po ashtu, ai tha se, nëse do bëhej pjesë e atij reality shoë, do kishte mbështetjen e shqiptarëve që jetojnë në Itali, pasi janë shumë.

‘E gjeta synimin e radhës. Do shkoj të fitoj Grante Fratello se s’bën. Nëse nuk e fitoj këtu, do e fitoj atje. Kurdo që të fillojë do e filloj atje. Është gjë e mirë se edhe batutat më vijnë italisht, për zotin eci në Itali. Shqiptarë ka sa të duash’.

The post Luizi tregon konkursin e radhës ku do të marrë pjesë nëse nuk fiton Big Brotherin appeared first on Albeu.com.