Dy avionë luftarakë rusë iu afruan një droni amerikan që fluturonte mbi ujërat ndërkombëtare në Detin e Zi të martën në mëngjes.

Një nga avionët rusë Su-27 lëshoi ​​një rrjedhë karburanti në dronin MQ-9 Reaper, duke shkaktuar mbylljen e kamerave të tij.

Pastaj Su-27 goditi helikën e Reaper, duke bërë që ai të bjerë në det, tha Pentagoni.

Ishte përplasja më domethënëse e drejtpërdrejtë midis superfuqive që nga fillimi i luftës në Ukrainë shkurtin e kaluar.

Incidenti i së martës ndodhi në brigjet e Krimesë, xhevahiri në kurorën e presidentit rus Vladimir Putin që ishte aneksuar nga Ukraina në vitin 2014, shkruan Albeu.com.

Moska ka theksuar vazhdimisht se është e shqetësuar për sigurinë e Krimesë, disa vëzhgues perëndimorë do të thoshin se Rusia është mjaft paranojake, dhe nevoja për një “urë tokësore” midis Rusisë dhe gadishullit të Detit të Zi ishte një nga arsyet kryesore që Kremlini filloi luftën.

Moska tha se kishte paralajmëruar Shtetet e Bashkuara të mos hynin në zonën e asaj që Kremlini e quan një “operacion special ushtarak” në Ukrainë.

The US released a video filmed by the drone that was forced to crash in the Black Sea after it was intercepted by two Russian fighter jets in international airspace ⤵️

?: https://t.co/H2hj0LkiIi pic.twitter.com/E4Su5r2eDn

— Al Jazeera English (@AJEnglish) March 16, 2023

Ministria ruse e Mbrojtjes deklaroi se avionët Su-27 e përplasën dronin teksa po fluturonte drejt kufirit rus dhe e kishin të fikur transponderin.

Ai paralajmëroi se incidenti mund të çojë në një “përshkallëzim” në pellgun e Detit të Zi.

“Fluturimet e mjeteve strategjike amerikane pa pilot pranë brigjeve të Krimesë janë të një karakteri provokues duke krijuar një pretekst për përshkallëzimin në zonën e Detit të Zi”, thuhet në një deklaratë.

‘”Forca e ekuilibruar”

Pra, a është shndërruar rrëzimi i Reaper në një rast të mirë dhe a ekziston rreziku i një konfrontimi të drejtpërdrejtë ushtarak midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë?

Ekspertët thonë se nuk ka gjasa, shkruan Albeu.com.

Rusët janë “të fiksuar në mënyrë morbide pas përgjigjeve”, sipas analistit të lartë ushtarak të Ukrainës.

Rrëzimi i dronit ishte hakmarrje për dëmin e shkaktuar në një avion kyç rus në fund të shkurtit, thotë gjenerali Ihor Romanenko, ish-zëvendës shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Ukrainës.

Një sulm me dron në një fushë ajrore në Bjellorusinë pro-ruse në veri të kufirit ukrainas shënjestroi një nga nëntë avionët B-50 që mund të identifikojnë vendndodhjet e njësive të mbrojtjes ajrore të Ukrainës.

“Luftëtarët guerilë” bjellorusë morën përgjegjësinë për sulmin dhe avioni i dëmtuar u kthye në Rusi.

Uashingtoni duhet t’i përgjigjet rrëzimit të dronit me forcë “të balancuar”, tha Romanenko.

“Duhet të ketë ndëshkim, financiar dhe demonstrues”, tha ai për Al Jazeera.

SHBA duhet të përdorë “forcë të ekuilibruar që nuk do të nxisë një luftë botërore dhe përdorimin e armëve bërthamore. Këtë do ta kuptojnë rusët”, tha ai.

Ai tha se një konflikt më i madh është jashtë tavolinës sepse qëllimi kryesor i NATO-s për të ndihmuar Ukrainën është “të mos përshkallëzojë” luftën e vazhdueshme.

Perëndimi ka shpenzuar dhjetëra miliarda për ndihmën ushtarake për Ukrainën, por ka qenë jashtëzakonisht i kujdesshëm për të mos ndezur flakët e konfliktit të armatosur më të përgjakshëm të Evropës që nga Lufta e Dytë Botërore, shkruan Albeu.com.

Një ekspert tjetër pajtohet se rrëzimi ishte hakmarrja e Rusisë, por për një tjetër incident demonstrues.

Të shtunën, një avion luftarak amerikan B-52 fluturoi mbi Balltik dhe iu afrua një ishulli rus pranë Gjirit të Finlandës.

“Ky është një lloj paralajmërimi,” i tha Al Jazeera Nikolay Mitrokhin, një historian në Universitetin e Bremenit të Gjermanisë.

“Por efekti do të jetë i kundërt, më së voni brenda tre muajve, avionët luftarakë perëndimorë do të jenë në Ukrainë dhe “vullnetarët perëndimorë në pension” do t’i pilotojnë ata”, tha ai.

Konsolidimi

Incidenti me dron është kundërproduktiv për Kremlinin sepse do të rrisë mbështetjen e lëkundur publike për Ukrainën në Shtetet e Bashkuara, tha një tjetër vëzhgues.

“Rrëzimi i dronit ka çuar në një konsolidim edhe më të madh të elitave politike të SHBA-së në Rusi”, tha për Al Jazeera Pavel Luzin, një analist i mbrojtjes me Jamestown Foundation, një institut në Uashington, DC.

“Ky është rezultati kryesor deri më tani,” tha ai.

Edhe pse presidenti i SHBA Joe Biden tha se Uashingtoni do ta mbështeste Ukrainën “për aq kohë sa duhet” për të triumfuar mbi Rusinë, sondazhet tregojnë se amerikanët janë më pak mbështetës për të ndihmuar Kievin me armë.

Dyzet e tetë për qind e amerikanëve thanë se favorizojnë ndihmën ushtarake për Ukrainën dhe 29 për qind janë kundër saj, sipas një sondazhi nga Qendra për Kërkime për Çështjet Publike të Associated Press-NORC të publikuar në mes të shkurtit.

Në maj 2022, 60 për qind e amerikanëve mbështetën ndihmën, tha ai, shkruan Albeu.com.

Ndërkohë, kandidatët kryesorë republikanë për president, ish-presidenti Donald Trump dhe guvernatori i Floridës, Ron DeSantis, kanë thënë se mbështetja e Ukrainës bie ndesh me interesat strategjike të SHBA-së.

Duke fajësuar SHBA-në

Për Moskën, përplasja dukej si një pretekst për të barazuar Rusinë dhe SHBA-në si “fuqi të mëdha”.

“Çdo incident që provokon një konfrontim të dy fuqive të mëdha, dy prej fuqive bërthamore më të mëdha në botë, mbart gjithmonë rreziqe shumë serioze. Shtetet e Bashkuara nuk mund ta kuptojnë atë”, tha ministri i Jashtëm rus Sergey Lavrov në një deklaratë televizive.

Një analist ushtarak ukrainas tha se incidenti me dron ishte një përpjekje e dëshpëruar e Moskës për të filluar bisedimet e drejtpërdrejta me SHBA-në, ndërsa Kremlini përpiqet të gjejë një rrugëdalje nga këneta.

Synimet fillestare të Moskës për të kapur kryeqytetin ukrainas, Kiev, dhe për të zëvendësuar qeverinë e Presidentit Volodymyr Zelensky me kukulla pro-Kremlinit dështuan

“Nga pala ruse, duket si një “sulm informacioni”, një përpjekje për të filluar negociatat me amerikanët,” tha koloneli në pension ukrainas Roman Svitan për faqen e internetit Nastoyashchee Vremya, shkruan Albeu.com.

Edhe pse Pentagoni tha se fshiu kujtesën e dronit, Rusia gjithashtu mund të përpiqet të peshkojë mbeturinat e dronit dhe ta studiojë atë.

“Ne patjetër do ta shqyrtojmë atë,” tha Nikolai Patrushev, një aleat i vjetër i Putinit dhe sekretari i Këshillit të Sigurimit të Rusisë, në komentet televizive./Albeu.com.

The post “Një lloj paralajmërimi”, pas përplasjes me dron, a është i mundur konfrontimi Rusi-SHBA? appeared first on Albeu.com.

Kjo pyetje lind pasi presidenti dhe kryeministrja e këtij vendi kandidat për anëtarësim në BE i bënë kritika të ashpra ambasadorit gjerman në Kosovë, për qëndrimet e tij ndaj barrikadave në veri të Kosovës dhe ndaj kërkesës së Serbisë për të kthyer një numër ushtarësh në Kosovë.

Në veriun e Kosovës, të populluar kryesisht me serbë, grupe qytetarësh kanë bllokuar rrugët tash e dy javë, për shkak të arrestimit të një ish-pjesëtari të Policisë së Kosovës me nacionalitet serb. Dejan Pantiq dyshohet për pjesëmarrje në një sulm kundër zyrtarëve të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve dhe atyre policorë në veri të Kosovës.

Naim Leo Beshiri, nga Instituti joqeveritar për Çështje Evropiane, thotë se “Serbia është tani në një pozicion unik për të punuar, së bashku me Bjellorusinë, direkt kundër Bashkimit Evropian”.

“Dhe, shtrohet pyetja se kur do të mund të vijë te një kthesë drakoniane kur bëhet fjalë për euro-integrimet”, thotë Beshiri për Radion Evropa e Lirë.

Çfarë ka thënë ambasadori i Gjermanisë?

Në një intervistë për televizionin e Kosovës, KTV, ambasadori gjerman në Kosovë, Jorn Rohde, ka thënë se kërkesa e Serbisë në misionin e NATO-s në Kosovë, KFOR, për të dërguar 1.000 ushtarë në veri të Kosovës, është “absurde dhe e papranueshme” për Gjermaninë.

“Për ne, si Gjermani, dhe për të gjitha ato shtete që e kanë njohur Kosovën e pavarur, është e paimagjinueshme që në një shtet të pavarur të bëjmë diçka kundër dëshirës së shtetit të pavarur. Prandaj, atë kërkesë e konsiderojmë si të papranueshme”, ka thënë Rohde më 19 dhjetor.

Më 15 dhjetor, Qeveria e Serbisë i ka dërguar një kërkesë elektronike KFOR-it për kthimin e “deri 1.000” pjesëtarëve të policisë dhe ushtrisë së saj në Kosovë.

Në intervistë, Rohde po ashtu ka thënë se qytetarët në veri të Kosovës po vuajnë nga barrikadat, për shkak të mbylljes së pikave kufitare me Serbinë dhe të shkollave. Ai ka thënë se bllokadat duhet të hiqen para Krishtlindjeve.

“Ne kemi nevojë për dialog, jo konfrontime. Ata që janë përgjegjës për barrikadat, duhet të mendojnë se po dëmtojnë popullatën e tyre”, ka thënë Rohde.

Reagimet në Serbi

Kjo intervistë ka shkaktuar reagime të furishme në Serbi.

Presidenti Aleksandar Vuçiq ka postuar një video në llogarinë e tij zyrtare në Instagram, më 21 dhjetor, ku, mes tjerash, ka thënë se Serbia po përballet me “paturpësi të madhe që vjen nga jashtë, nga disa fuqi perëndimore”, dhe ka kritikuar ambasadorin gjerman në Prishtinë që ka kundërshtuar kërkesën e Beogradit për dërgimin e 1.000 ushtarëve në veri të Kosovës.

“Nuk është absurde që në tokën e shenjtë serbe të ketë trupa shqiptare, kroate, gjermane, por është absurde të ketë trupa serbe. Dhe ne duhet të themi: Keni të drejtë, na falni, vetëm mos na rrëzoni nga pushteti. Epo, rrëzojeni kë të doni nga pushteti, bëni ç’të doni”, ka thënë Vuçic.

Një ditë më herët, Vuçiq nga Azerbajxhani, ku ka qëndruar për vizitë zyrtare, ka thënë se deklarata e ambasadorit gjerman është “e rrezikshme” dhe se ajo paraqet “kërcënim për popullin serb”. Ai ka thënë se Rohde “është i njohur për qëndrime anti-serbe”.

“Gjermania do dominim të plotë në Ballkan”, ka thënë Vuçiq për televizionin privat serb, Pink.

As kryeministrja e Serbisë, Ana Bërnabiq, nuk i ka kursyer fjalët. Në një postim në Twitter, ajo ka thënë se deklaratat e Rohdes, nëse “nuk është keqinterpretuar ose nëse nuk ka pasur goditje të vogël para intervistës”, janë “thellësisht shqetësuese”, sepse ai kërcënon shprehimisht serbët.

“Deklarata vërtet skandaloze nga ambasadori gjerman në aq shumë nivele. Së pari, ju keni deklaruar se barrikadat duhen hequr dhe, madje, guxoni të jepni/urdhëroni afate (deri në Krishtlindje). Meqë ra fjala, ambasador, sqaroni: Krishtlindjet tuaja apo tonat? Sa ta dimë”, ka shkruar ndër të tjera Bërnabiq.

Largimi i Serbisë nga BE-ja

Naim Leo Beshiri, nga Instituti për Çështje Evropiane me seli në Beograd, thotë se retorika e ashpër e zyrtarëve më të lartë të Serbisë ndaj vendeve perëndimore, mund të jetë një tregues se vendet më të fuqishme po ia kthejnë ngadalë shpinën Vuçiqit, të cilin e kanë mbështetur kur ka ardhur në pushtet në vitin 2012.

Beshiri kujton se Partia Përparimtare Serbe (SNS) e Vuçiqit ka fituar pushtetin një dekadë më parë, me premtimet se do t’i zbatojë reformat sociale, të nevojshme për hyrjen e Serbisë në BE, si dhe do të jetë bashkëpunuese në gjetjen e një zgjidhjeje të përhershme mes Serbisë dhe Kosovës.

Normalizimi i marrëdhënieve është kusht edhe për Serbinë, edhe për Kosovën që të avancojnë drejt integrimit evropian.

“Kjo mund t’i sjellë partnerët perëndimorë në një pozicion që ta rishikojnë realisht situatën dhe të shohin se ai Vuçiq i reformuar, i cili ka pretenduar se është një njeri evropian, është larg kësaj, dhe në fakt, është i njëjti radikal i vogël që e mbajmë në mend nga vitet ‘90”, thotë Beshiri.

Presidenti aktual i Serbisë, gjatë viteve ’90 deri më 2008, ka qenë sekretar i përgjithshëm i Partisë ultra-nacionaliste Radikale të Serbisë, të cilën e ka udhëhequr Vojisllav Sheshel. Ky i fund ka qenë i dënuar nga Tribunali Ndërkombëtar në Hagë me dhjetë vjet burgim për përndjekje, dëbime dhe akte të tjera çnjerëzore kundër kroatëve në Vojvodinë.

Beshiri beson se shumica qeverisëse në Serbi po e kthen retorikën nga koha e ish-udhëheqësit serb, Sllobodan Millosheviq.

“Pasojat e një politike të tillë kemi mundur t’i shohim në vitet ‘90”, thotë Beshiri.

Sipas tij, mungesa e reformave serioze në gjyqësor, të cilat do të siguronin funksionimin e pavarur të prokurorisë dhe gjykatave, tregon se Serbia është duke ngecur në rrugën drejt BE-së.

“Në pesë vjetët e fundit nuk kemi pasur pothuajse asnjë reformë në fushën e sundimit të ligjit, në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar”, vlerëson Beshiri.

Sipas tij, një aspekt jo më pak i rëndësishëm është edhe mospërputhja e Serbisë me politikën e jashtme të Bashkimit Evropian, sa u përket sanksioneve kundër Rusisë.

Serbia, së bashku me Turqinë, është i vetmi vend kandidat për anëtarësim në BE që nuk u është bashkuar sanksioneve kundër Rusisë, pasi ky vend ka filluar pushtimin e Ukrainës më 24 shkurt.

Për këtë arsye, Serbia është në shënjestër të kritikave nga Brukseli zyrtar tash e sa muaj.

Se ky qëndrim mund ta dëmtojë atë, tregon edhe propozimi që ka dalë në Dhomën e Përfaqësuesve të Holandës – vend anëtar i BE-së – për vendosjen e përkohshme të vizave për Serbinë.

Votimi për këtë propozim, tash për tash, është shtyrë me kërkesë të ministrit të Jashtëm holandez.

Beshiri beson se Serbia do ta ketë shumë të vështirë të hapë kapitullin për politikën e jashtme dhe të sigurisë, në kuadër të negociatave për anëtarësim në BE, duke qenë se po vepron kundër interesave të BE-së.

“Mund të ketë një pezullim të negociatave me Serbinë, që mund të nënkuptojë edhe vendosjen e vizave dhe uljen e investimeve direkte në Serbi”, thotë Beshiri.

Deri më tani, Serbia ka hapur 22 nga 35 kapitujt e negociatave për anëtarësim në BE.

Nga viti 2020, procesi i negociatave zhvillohet në kuadër të një metodologjie të re, brenda së cilës hapen grupe temash që mbulojnë disa kapituj. Metodologjia e re ka gjashtë grupe të tilla.

Sipas të dhënave të Bankës Popullore të Serbisë, kompanitë nga BE-ja janë investitorët më të mëdhenj në Serbi.

Në dekadën e mëparshme, investimet nga BE-ja kanë përbërë 63 për qind të të gjitha investimeve të huaja direkte.

Bashkimi Evropian është partneri më i madh edhe i tregtisë së jashtme të Serbisë.

Vlera totale e tregtisë ndërmjet Serbisë dhe BE-së në vitin 2021, sipas të dhënave të delegacionit evropian në Serbi, ka qenë më shumë se 30 miliardë euro dhe ka kaluar për shumë herë tregtinë e Serbisë me Rusinë dhe Kinën./REL

The post Serbia në konfrontim me Perëndimin, për shkak të Kosovës appeared first on Albeu.com.