Sipas dokumenteve zyrtare të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit dhe Planit Kombëtar për Menaxhimin e Integruar të Mbetjeve 2020-2035, disa “pika të nxehta” përbëjnë rrezik serioz si për mjedisin, ashtu edhe për shëndetin e banorëve.

Elbasani dhe kompleksi metalurgjik përmendet si një ndër zonat më problematike, ku janë depozituar mbi 1.5 deri në 2 milionë ton mbetje nga metale të rënda si ferronikel dhe ferrokrom, të cilat kanë ndotur ndjeshëm lumin Shkumbin.

Edhe zona e Balëzit, po në Elbasan, ka rezultuar e ndotur me mbetje kimike si dikloremetan, kripëra arseniku dhe nitrate amoni, ku një pjesë u eksportua për asgjësim, por ende mbeten depozita të pasigurta.

Industria e bakrit ka lënë gjurmë të thella në Rrëshen, Kurbnesh, Rubik, Reps, Fushë Arrëz, Kalimash e Gjegjan, ku raportohen përqendrime të larta të arsenikut dhe metaleve të rënda që ndotin lumenjtë Mat, Fan, Osum dhe Drin, duke prekur drejtpërdrejt tokat bujqësore dhe ujin e pijshëm.

Zona e Gjegjanit cilësohet si një ndër më të ndoturat në vend.

Pogradeci dhe rrethinat e liqenit të Ohrit mbeten nën kërcënimin e mbetjeve të ferronikelit nga minierat e Përrenjasit dhe Gurit të Kuq, ndërsa në Rehovë, në kufi me Greqinë, ndotja nga miniera e bakrit ka dëmtuar rëndë bimësinë.

Industria e naftës në Ballsh, Kuçovë dhe veçanërisht Patos-Marinzë ka ndotur ujërat sipërfaqësorë dhe nëntokësorë, duke shkaktuar përhapje të hidrokarbureve dhe gazeve toksike në ajër, ndërsa ndotja ka arritur deri në lumin Gjanica.

Në Fier, ish-Uzina e Azotikut ka lënë pas 850 m³ solucione të ndotura, të cilat kanë prekur tokën dhe ujërat nëntokësore, me përmbajtje arseniku. Po ashtu, magazinat e vjetra ruajnë mbi 93 mijë kilogramë kimikate të ndryshme.

Porto Romano në Durrës renditet mes zonave më të ndotura që nga vitet ’90, me prani të kimikateve shumë të rrezikshme si hekzaklorociklohekzan dhe krom (VI).

Pavarësisht disa fushatave pastrimi me mbështetje ndërkombëtare, zona vijon të mbetet një burim ndotjeje.

Një tjetër pikë kritike është stacioni hekurudhor i Bajzës në Shkodër, ku në fillim të viteve ’90 u depozituan mbi 80 ton mbetje kimike të importuara nga Gjermania, një pjesë e të cilave mbetën ende të pamenaxhuara.

Laçi, Lushnja dhe Vlora gjithashtu raportohen me ndotje të lartë, për shkak të mbetjeve të superfosfatit, PVC-së dhe metaleve të rënda, duke ndikuar në tokë dhe ujërat përreth.

Sipas ekspertëve të mjedisit, këto zona përfaqësojnë një rrezik të vazhdueshëm, pasi kimikatet e depozituara për vite me radhë nuk janë neutralizuar apo asgjësuar plotësisht.

Monitorimi dhe pastrimi i tyre kërkon fonde të mëdha dhe një strategji afatgjatë për të parandaluar përhapjen e ndotjes në ekosisteme dhe në shëndetin e popullatës./ Monitor

The post Zonat më të ndotura me kimikate në Shqipëri/ “Pika të nxehta” që përbëjnë rrezik serioz për mjedisin dhe shëndetin e banorëve appeared first on Albeu.com.

Studimi analizoi 30 produkte pastrimi, duke përfshirë pastrues për të gjitha qëllimet, pastruesit e dritareve dhe freskuesit e ajrit, dhe zbuloi se ato çlirojnë qindra komponime organike të paqëndrueshme të rrezikshme, të njohura si VOC. VOC në produktet e pastrimit ndikojnë në cilësinë e ajrit të brendshëm dhe të jashtëm. Megjithatë, ato ndotin ajrin e brendshëm dy deri në pesë herë më shumë se ajrin e jashtëm, me disa vlerësime deri në dhjetë herë më shumë. Disa produkte lëshojnë VOC për ditë, javë apo edhe muaj.

Studiuesit, sipas APE-MPE, ekzaminuan si produktet konvencionale ashtu edhe produktet e pastrimit “të gjelbërta” dhe identifikuan gjithsej 530 VOC unike në këto produkte. Prej tyre, 193 ishin të rrezikshëm.

Gjithashtu, produktet e etiketuara “të gjelbërta” u zbuluan se lëshojnë më pak VOC, rreth gjysma mesatarisht, krahasuar me produktet konvencionale. Produktet jeshile që u kategorizuan gjithashtu si “pa aromë” kishin gati tetë herë më pak VOC se produktet konvencionale dhe katër herë më pak se produktet jeshile që kishin aromë në etiketën e tyre.

Ky model ishte gjithashtu i vërtetë për numrin e VOC-ve të rrezikshme. Produktet e gjelbra lëshojnë mesatarisht katër kimikate të klasifikuara si të rrezikshme, krahasuar me rreth 15 në produktet jeshile aromatike dhe 22 në produktet konvencionale.

“Ky studim është një thirrje zgjimi për konsumatorët, studiuesit dhe rregullatorët që të jenë më të vetëdijshëm për rreziqet e mundshme që lidhen me kimikatet e shumta që hyjnë në ajrin e brendshëm”, thotë Alexis Temkin, toksikologe e lartë në “Environmental Working Group”.

Siç shton ajo, “gjetjet tona nxjerrin në pah një mënyrë për të reduktuar ekspozimin ndaj VOC-ve të rrezikshme duke zgjedhur produkte që janë “të gjelbërta”, veçanërisht ato që janë “të gjelbërta” dhe “pa aromë”.

The post Këto janë produktet e pastrimit që përmbajnë më shumë kimikate të rrezikshme appeared first on Albeu.com.

Por që ai të duket sa më i mirë prodhuesit shpesh kanë tendencën që të përdorin kimikate që janë të dëmshme në organizmin.

Por ja si mund ta dallojmë nëse ai përmban plehra kimikë dhe nëse jo:

Azoti është një element i rëndësishëm për rritjen dhe zhvillimin e bimëve. Megjithatë, kultivuesit e shalqirit priren të tejkalojnë normat e pranueshme, sepse ky truk i ndihmon ata që të bëjnë që bima të peshojë deri në 25 kilogramë brenda vetëm 3 javësh.

Kontrolloni nëse shalqiri ka vrima

Disa njerëz besojnë se vrimat në shalqinj janë gjurmë nga insektet dhe jo për shkak të kimikateve, por megjithatë përpiquni të qëndroni larg frutave me vrima.

Mos hani një shalqi me qendër të madhe dhe të zbrazët.

Një vrimë e madhe në qendër të frutit tregojnë se është tepër i pjekur ose përmban hormone të rritjes. Një shalqi shumë i pjekur mund të jetë pak i hidhur, ndërsa një shalqi me hormone të rritjes mund të shkaktojë helmim. Prandaj është më mirë të mos e hani nëse e shihni frutin në këtë gjendje.

Vendosni një copë tul në ujë përpara se të hani një shalqi

Ju mund të kontrolloni përqendrimin e nitrateve në një shalqi dhe të shmangni helmimin duke vendosur një pjesë të vogël të tulit të tij në ujë të pastër në temperaturën e dhomës. Nëse fruti është i rrezikshëm, uji do të marrë një ngjyrë rozë të ndezur dhe është më mirë ta hidhni në kosh.

Një shalqi nuk duhet të jetë i lehtë kur e ngrini

Ndonjëherë edhe një lëkurë e bukur dhe e lëmuar, një nuancë e verdhë dhe një bisht i thatë nuk mund të garantojnë që ky shalqi është i shijshëm. Mos harroni ta peshoni gjithmonë përpara se ta blini – duhet të jetë i dendur dhe i rëndë.

Kur zgjidhni një shalqi, kërkoni për gjurmë të vogla ngjyrë bezhë në lëkurë.

Këto ‘vraga’ ngjyrë bezhë në lëkurën e lëmuar të shalqirit janë vendet ku bletët ‘provuan’ tulin e tij. Studiuesit shprehen se këto shalqinj janë zakonisht shumë të ëmbël.

The post Si të dalloni nëse shalqini ka kimikate ose jo appeared first on Albeu.com.

Shishet plastike kanë kimikate. Duke u ekspozuar në diell, ata i çlirojnë. Më pas, kimikatet e çliruara do futen në ujin që ju do pini. Mikroorganizmat do sjellin probleme në shëndetin tuaj.

Për këtë arsye sugjerohet që uji të mos mbahet asnjëherë në makinë dhe të mos ekspozohet në diell.

The post Pse kurrë nuk duhet të mbani shishe plastike me ujë në makinë appeared first on Albeu.com.

Duhanpirja

Ekspertët thonë se pirja e duhanit mund të dëmtojë receptorët e gjuhës duke na e bërë më të vështirë shijimin. Për më tepër, duhanpirja mund të lërë të gjitha llojet e shijeve të pakëndshme në gojën tuaj, duke filluar nga e hidhura deri tek ajo metalike.

Thithja e kimikateve

Tymi i duhanit nuk është i vetmi që mund të lërë shije të hidhur në gojë, por edhe kimikatet si benzeni, benzinës dhe pluhurit të gomës gjithashtu mund të shkaktojë këtë problem. Pra të ekspozuarit ndaj këtyre lëndëve është përgjegjëse për shijen e hidhur.

Higjiena orale

Nëse prej disa ditësh nuk i lani dhëmbët, gjuha juaj do të mbulohet nga mbetje, qeliza të vdekura dhe baktere. Kjo mund të jetë një tjetër arsye përse fryma juaj nuk është e freskët dhe në gojë keni shije të hidhur.

Refluksi acid

Nëse vuani nga zbaticat e acidit me shumë mundësi këto të fundit do t’ju lënë në gojë një shije aspak të këndshme. Ju mund të ndjeni djegie stomaku dhe shqetësime të aparatit tretës. Kjo shije e hidhur është për shkak të ngjitjes së acideve të stomakut dhe përmbajtjeve të tjera të stomakut deri në ezofag, fyt dhe gojën tuaj.

Dehidratim

Për të shmangur problemin, sigurohuni që të pini shumë lëngje gjatë ditë. Ekspertët rekomandojnë që të pini rreth 8 gota ose ujë çdo ditë për të shmangur dehidratimin.

Shtatzënia

E fundit por jo më pak e rëndësishme, nëse jeni shtat .zënë me shumë gjasa mund të ndjeni një shije të hidhur në gojë. Kjo është krejtësisht normale për shkak të mosbalancimit hormonal.

The post Keni vazhdimisht shije të hidhur në gojë? Ja çfarë e shkakton appeared first on Albeu.com.

Dhe a e dini se si të kontrolloni nëse mollët, domatet apo kastravecat janë plot “kimi” apo jo?

Për të ruajtur frutat, veçanërisht mollët, gjatë gjithë dimrit, ato shpesh trajtohen me kimikate të ndryshme që mund të jenë të rrezikshme për shëndetin.

Dhe a është e sigurt të hani ushqime të tilla së bashku me lëkurën?

Pranvera ka filluar zyrtarisht dhe oferta në markete dhe dyqane ushqimore përfshin fruta dhe perime që janë ruajtur gjatë gjithë dimrit.

Për mënyrën se si të mbroheni nga helmimi nga mollët dhe frutat e tjera që “spërkaten”; thanë shumë ekspertë, dhe hapi i parë është larja në ujë të ngrohtë, ku mund të shtoni edhe sodë buke.

Cilat lloje janë më të sigurtat?

Nëse blini produkte “shtëpiake” në treg nga shitës të dëshmuar dhe për të cilat e dini se nuk përdorin kimikate, thjesht mund të lani koren nga papastërtitë dhe pluhuri i grumbulluar. Nëse i blini në një dyqan, kur nuk e dini vërtet nëse janë trajtuar, rekomandohet që gjithsesi të qëroni lëvoren.

Pasojat e konsumimit të ushqimeve që “përtypen” nga kimia mund të jenë shumë të rrezikshme dhe të çojnë në helmime të rënda. Megjithatë, ky problem ka një anë tjetër. Nëse e qërojmë një mollë, atëherë ajo është në fakt një burim kryesor i vitaminave A dhe C, kalciumit, fosforit, hekurit dhe antioksidantëve të dobishëm. Ka disa truke për të përcaktuar se sa toksike janë perimet ose frutat. Për shembull, kur prisni një mollë, nëse e shihni të errësohet shpejt, mund ta hani me siguri me lëvozhgën. Karcitina në kombinim me vitaminën C parandalon radikalet e lira që të dëmtojnë trupin.

Lëvorja e dobishme dhe frutat dhe perimet e tjera

Vitaminat C dhe P, një sasi e madhe pektine ruhen në lëkurën e limonit. Por këto ushqime mund të trajtohen edhe me kimikate për të zgjatur jetëgjatësinë e tyre, ndaj duhet të lahen shumë mirë përpara se të hiqni lëkurën. Uji i ngrohtë, soda e bukës dhe detergjenti do të ndihmojnë.

Si e dini nëse një kastravec dhe një domate janë spërkatur?

Për të përcaktuar nëse perimet kanë pesticide, mund të prisni një kastravec ose domate dhe të shikoni brenda. Zakonisht kastravecat dhe domatet me toksina kanë vija të verdha, në qendër ka një pjesë të verdhë. /albeu.com/

The post Si të kontrolloni në 9 sekonda nëse një domate apo një kastravec është me kimikate? appeared first on Albeu.com.

“Për ne është imazhi i neglizhencës nga ana e autoriteteve provincial. Ata që duhet të kontrollojnë  janë ata që lejojnë helmimin e popullatave”, ka denoncuar një ambientalist, informon albeu.com.

Nga ana tjetër, përgjegjësi për kontrollin mjedisor në rajon kishte thënë se “Ngjyra rozë nuk shkakton dëm dhe për disa ditë do të zhduket”.

Ngjyra befasuese shpjegohet me praninë e sulfitit të natriumit, një konservues antibakterial që përdoret për ruajtjen e karkalecave para eksportit, i cili ndoti ujërat nëntokësore të lumit Chubut. Vendasit janë ankuar gjithashtu për erën e keqe dhe përhapjen e insekteve./albeu.com

The post Shqetësohen banorët, laguna kthehet papritmas ngjyrë rozë (VIDEO) appeared first on Albeu.com.