Neni 944 e konsideron braktisjen e një kafshe, nga kushdo që ka përgjegjësi mbi të, si vepër penale, kur akti i braktisjes ndodh në rrethana që rrezikojnë jetën apo shëndetin e saj. Për këtë shkelje, drafti parashikon dënim me gjobë ose deri në 3 vite burg.

Dëmtimi i kafshëve, deri në 3 vite burg për rastet e rënda

Pika 1 e nenit 943 përcakton qartë se “shkaktimi te një kafshe shtëpiake, të zbutur, të stërvitur apo që jeton përkohësisht apo në mënyrë të vazhdueshme nën kontrollin njerëzor, jashtë veprimtarive të rregulluara ligjërisht dhe me çdo mjet ose procedurë, të një dëmtimi të përhershëm ose të përkohshëm, përfshi aktet me natyrë seksuale, për të cilat kërkohet trajtim veterinar për rikthimin e shëndetit të kafshës, dënohet me gjobë ose me burgim deri në tre vjet.”

Nëse nga keqtrajtimi vjen ngordhja e kafshës, dënimi rritet me deri në 50%. Ndërsa nëse kafsha është vertebrore por jo shtëpiake, vepra cilësohet si kundërvajtje penale dhe dënohet më lehtë, gjobë deri në 3 muaj burg dhe dënimi shtohet me 50% në rast se shkaktohet ngordhja e kafshës.

Ndërkaq, edhe keqtrajtimi i rëndë pa dëmtime të dukshme mund të dënohet me gjobë apo një dënim plotësues, që i lihet në dorë gjykatës të përcaktojë sipas rastit.

Neni 943

Dëmtimi i kafshëve shtëpiake

•       1. Shkaktimi te një kafshe shtëpiake, të zbutur, të stërvitur apo që jeton përkohësisht apo në mënyrë të vazhdueshme nën kontrollin njerëzor, jashtë veprimtarive të rregulluara ligjërisht dhe me çdo mjet ose procedurë, të një dëmtimi të përhershëm ose të përkohshëm, përfshi aktet me natyrë seksuale, për të cilat kërkohet trajtim veterinar për rikthimin e shëndetit të kafshës, dënohet me gjobë ose me burgim deri në tre vjet.

•       2. Po kjo vepër, e kryer ndaj një kafshe vertebrore që nuk përfshihet në kategoritë e lartpërmendura, përbën kundërvajtje penale dhe dënohet me gjobë ose me burgim deri në tre muaj.

•       3. Kur, nga kryerja e veprës së parashikuar në paragrafin e parë shkaktohet ngordhja e një kafshe shtëpiake, të zbutur, të stërvitur ose që jeton përkohësisht ose përgjithmonë nën kontrollin e njeriut, dënimi shtohet deri në një të dytën e tij.

•       4. Kur, nga kryerja e veprës së parashikuar në paragrafin e parë shkaktohet ngordhja e një kafshe vertebrore të ndryshme nga ato të përmendura në paragrafin e tretë të këtij neni, dënimi shtohet deri në një të dytën e tij.

•       5. Kur për dëmtimet e shkaktuara nga kryerja e kësaj vepre nuk kërkohet trajtim veterinar ose kafsha është keqtrajtuar rëndë pa i shkaktuar dëmtime, dënohet me gjobë ose me një dënim plotësues të përshtatshëm për natyrën e veprës penale të kryer.

Dënim për ata që nuk kontrollojnë kafshët në publik

Neni 945 vendos përgjegjësi penale për ata që nuk kontrollojnë kafshët në hapësira publike, si dhe për ata që nuk u vendosin atyre maskat mbrojtëse. Nëse qeni shkakton dëmtim të lehtë ndaj një personi për shkak të mungesës së kontrollit apo mungesës së maskës mbrojtëse, pronari mund të dënohet me gjobë ose deri në 6 muaj burg. Por, në rastet më të rënda, kur nga mungesa e kontrollit vjen një dëmtim i rëndë apo humbja e jetës së një personi, dënimi ashpërsohet.

Ndeshjet ndërmjet kafshëve

Neni 946 dënon me gjobë ose burgim deri në tre muaj çdokënd që promovon, organizon apo drejton ndeshje ndërmjet kafshëve që u shkaktojnë atyre vuajtje apo torturë. Po kështu, dhënia e kafshëve për qëllime ndeshjeje, rritja ose trajnimi i tyre për të luftuar ndëshkohen me deri në gjashtë muaj burg, ndërsa vendosja e basteve në këto ndeshje parashikon dënim deri në dy muaj burg. Në këtë nen parashikohen të njëjtat dënime, sipas Kodit aktual.

Dënimi shtohet me 50% kur veprat kryhen me mizori

Neni 947 përcakton se kur veprat ndaj kafshëve kryhen me egërsi, mizori apo për qëllime fitimi, dënimi shtohet deri në një të dytën. Po ashtu, ndëshkimi rëndohet po me 50% kur përdoren arma, instrumente apo mjete të rrezikshme për jetën e kafshës, kur veprat kryhen në prani të fëmijëve apo personave vulnerabël, apo kur autori është vetë pronari i kafshës që abuzon me të. Dënimi shtohet me 50% edhe kur vepra kryhet gjatë një ngjarjeje publike ose shpërndarja e pamjeve të saj nëpërmjet teknologjive të informacionit ose komunikimit.

The post “Çuditë” në draft-Kodin Penal s’kanë fund/ Braktisja e kafshëve dhe keqtrajtimi dënohen me burg! Ndëshkim edhe për organizatorët e ndeshjeve appeared first on Albeu.com.

“Pesë lopë u goditën, të gjitha ngordhën në livadh”, është shprehur një banorë i zonës për mediat.

Ekipet kompetente në Zhabljak, kanë dalë në terren menjëherë pas ndërprerjes së shiut dhe po punojnë për riparimin e dëmeve.

The post FOTO/ Stuhia e fortë shkakton dëme të mëdha në Malin e Zi, rrufeja vret kafshët appeared first on Albeu.com.

Ndërkohë dënimet për krimin e vrasjes dhe torturimit të kafshëve rriten nga dy vjet në tre vjet burg nëse krimet kryhen me qëllim përfitimi.  Abuzuesit dhe vrasësit e kafshëve tani mund të ndalohen të blejnë ose mbajnë kafshë për një periudhë prej një deri në pesë vjet.

Ndryshimet vijnë pasi aktivistët kroatë të mirëqenies së kafshëve lobuan në Ministrinë e Drejtësisë për të ndryshuar kodin penal,shkruajnë mediat e huaja. Ivana Crnoja, një nga themelueset e shoqatës Pobjede (Fitoret), e cila drejton Azilin e Osijekut, një strehë për qentë e braktisur pranë Osijekut në Kroacinë lindore, tha se shpreson se ligji i ri do të ndryshojë ndërgjegjësimin shoqëror.

Qytetarët nuk do të duhet të presin më për të parë nëse inspektimi veterinar do t’i përgjigjet një denoncimi për braktisje, por mund të denoncojnë menjëherë në polici këdo që braktis një kafshë.

The post Kroacia miraton ligjin, kush braktis kafshët shkon në burg appeared first on Albeu.com.

Por, siç tregon një studim i ri, ky shkëmbim nuk ka qenë rrugë njëkahëshe. Një analizë e të gjitha sekuencave të gjenomit viral të disponueshëm publikisht dha një rezultat befasues ku njerëzit japin më shumë viruse rreth dy herë më shumë kafshëve sesa na japin neve.

Studiuesit shikuan rreth 12 milionë gjenoma virusesh dhe zbuluan pothuajse 3000 raste të viruseve që kalonin nga një specie në tjetrën. Prej tyre, 79% përfshinin një virus që kalonte nga një specie shtazore në një specie tjetër shtazore. Pjesa e mbetur prej 21% përfshin njerëz. Prej tyre, 64% ishin transmetime nga njeriu te kafshët, të njohura si antroponoza, dhe 36% ishin transmetime nga kafsha te njeriu, të quajtur zoonozë.

Kafshët e prekura nga antroponoza përfshinin kafshë shtëpiake si macet dhe qentë, kafshët shtëpiake si derrat, kuajt dhe bagëtinë, zogj të tillë si pulat dhe rosat, primatët si shimpanzetë, gorillat dhe majmunët ulëritës, dhe kafshë të tjera të egra si rakunët, të zinjtë marmoset me tufa dhe miu afrikan me gëzof të butë. Kafshët e egra në veçanti kishin shumë më tepër gjasa të përjetonin transmetimin nga njeriu te kafshët sesa anasjelltas.

“Kjo vërtet thekson ndikimin tonë të madh në mjedis dhe kafshët përreth nesh,” tha Cedric Tan, një student doktorature në biologjinë llogaritëse në Institutin e Gjenetikës në University College London.

Njerëzit dhe kafshët janë mikpritës të mikrobeve të panumërta që mund të kalojnë te një specie tjetër përmes kontaktit të ngushtë. Studimi shqyrtoi transmetimet virale që përfshinin të gjitha grupet e vertebrorëve gjitarët, zogjtë, zvarranikët, amfibët dhe peshqit.

“Viruset mund të kërcejnë midis specieve të ndryshme nëpërmjet të njëjtave mënyra transmetimi që zbatohen për njerëzit, duke përfshirë kontaktin e drejtpërdrejtë me lëngjet e infektuara, ose pickimin nga specie të tjera, ndër të tjera,” tha Tan.

The post Studiuesit: Njerëzit u japin kafshëve më shumë viruse sesa na japin neve appeared first on Albeu.com.

Duke dalë nga koteci i pulave, ata kanë shkuar edhe tek delet dhe derrkucat, ndërsa kanë pasur edhe një bashkëbisedim mjaft komik mes njëri-tjetrit.

Dijonisi, teksa tenton të provojë aftësinë e Xhesikës në punë fshati, e pyet atë nëse ka mjelë ndonjë herë lopë. Mes humorit që e karakterizon, Biba thotë se ai kur ka qenë më i vogël ka mjelë gjithë lopët e fshatit, pasi gratë kishin frikë dhe i sillnin tek ai.

Pjesë nga diskutimi:

Dijonisi: Hajde të shikojmë se çfarë kemi tjetër, lopët…

Xhesika: Jo, jo, lopët janë aty

Dijonisi: Delet…oj dele

Xhesika: Ku mi goca. Frikacaket e dreqit. Kjo është Panda. Shi si tundet, bën tëerk.

Dijonisi: Po këtu mbrapa çfarë ka? Uuuu janë derkucat më duket. O derkuc. Kuci kuci. Sa qenka

Xhesika: Sa të bukur që janë

Dijonisi: Kështu do zihemi edhe ne për çmimin e madh

Xhesika: Mos shkel ndonjë bajgë aman. Edhe lopët që kemi janë shumë të mëdha.

Dijonisi: Ke mjelë lopë ndonjëherë? Unë kam mjelë gjithë lopët e fshatit, të gjitha gratë i sillnin tek mua se kishin frikë

Dijonisi: Gomari është shumë i zgjuar, të  betohem.

The post Nga koteci i pulave, tek delet dhe derrkucat, Dionisi dhe Xhesika “takojnë” kafshët: Po bëjnë twerk, gomari është shumë i zgjuar appeared first on Albeu.com.

Por ka një paradoks: Shumica dërrmuese e kërkimeve përqendrohen në mizat e frutave, krimbat nematodë dhe  minjtë laboratorikë , sepse janë të lehtë për t’u punuar me to dhe shumë mjete gjenetike janë në dispozicion. E megjithatë, një arsye kryesore që gjenetistët zgjodhën këto specie në radhë të parë është sepse ato kanë jetëgjatësi të shkurtër.

Sot, një numër i vogël studiuesish po marrin një qasje të ndryshme dhe po studiojnë krijesa jashtëzakonisht jetëgjata ato që, për çfarëdo arsye evolucionare, kanë mbijetuar shumë më gjatë se disa krijera të tjera.

Shpresa është që duke eksploruar dhe kuptuar gjenet dhe rrugët biokimike që japin jetë të gjatë, studiuesit mund të zbulojnë përfundimisht ‘truket’ që mund të zgjasin edhe jetëgjatësinë tonë.

Të gjithë kanë një ide të përafërt se çfarë është plakja. Lëkura jonë ulet, flokët tona thinjen nyjet ngurtësohen.

Si rezultat, ne jemi më të prirur ndaj sëmundjeve kronike si kanceri, Alzheimer dhe diabeti dhe sa më shumë të rritemi, aq më shumë ka gjasa të vdesim çdo vit.

Sipas studimeve kafshët më të mëdha kanë tendencë të jetojnë më gjatë se ato më të voglat.

Një mi i shtëpisë jeton vetëm dy ose tre vjet, ndërsa një brejtës me përmasa të ngjashme, jeton më shumë se 35 vite.

Ndërkohë balenat mund të jetojnë deri në 200-vjeç.

Lakuriqët e natës mbi mesataren

Një lakuriq nate është kapur pas 41 vitesh që ka lindur.

“Kjo është veçanërisht e mahnitshme për një kafshë që jeton në natyrë”, thotë Emma Teeling, një biologe evolucionare e lakuriqëve të natës në Kolegjin Universitar të Dublinit.

“Është e barabartë me rreth 240 deri në 280 vite njerëzore, me pak ose aspak shenja plakjeje,” thotë ajo.

“Pra, lakuriqët e natës janë të jashtëzakonshëm. Pyetja është, pse?”- tha ajo.

Në fakt ka dy mënyra për të menduar për pyetjen e Teeling. Së pari: Cilat janë arsyet evolucionare që disa specie janë bërë jetëgjatë, ndërsa të tjera jo? Dhe, së dyti: Cilat janë truket gjenetike dhe metabolike që i lejojnë ata ta bëjnë këtë?

Që një brejtës i vogël që vrapon si miu, ka pak për të fituar duke investuar shumë në mirëmbajtjen e vetes pasi ndoshta do të përfundojë si drekë grabitqari brenda pak muajsh.

Ndërkohë specie të tilla si balenat dhe elefantët janë më pak të prekshëm nga grabitqarët ose goditjet e tjera të rastësishme të fatit dhe ka të ngjarë të mbijetojnë mjaftueshëm.

Gjithashtu, nuk është për t’u habitur që grupe të tilla si zogjtë dhe lakuriqët e natës,  të cilët mund t’u shpëtojnë armiqve duke fluturuar, priren të jetojnë më gjatë se sa prisni duke pasur parasysh madhësinë e tyre, thotë Kirkëood.

E njëjta gjë do të zbatohej për minjtë, të cilët jetojnë jetën e tyre në strofkat nëntokësore ku janë kryesisht të sigurt nga grabitqarët.

Por pyetja që studiuesit duan t’i përgjigjen më urgjentisht është e dyta:  Si  arrijnë speciet jetëgjata të vonojnë plakjen? Edhe këtu, skica e një përgjigjeje po fillon të shfaqet ndërsa studiuesit krahasojnë speciet që ndryshojnë në jetëgjatësi.

Speciet jetëgjatë, akumulojnë dëmtime molekulare më ngadalë se sa ato me jetë të shkurtër.

Për shembull, minjtë e zhveshur nishan kanë një ribozom jashtëzakonisht të saktë, strukturën qelizore përgjegjëse për grumbullimin e proteinave.

Dhe nuk janë vetëm minjtë nishan: Në një studim vijues që krahasoi 17 lloje brejtësish me jetëgjatësi të ndryshme, ekipi i Gorbunova zbuloi se speciet më jetëgjata, në përgjithësi, prireshin të kishin ribozome më të sakta.

Proteinat e minjve të nishanit të zhveshur janë gjithashtu më të qëndrueshme se ato të gjitarëve të tjerë, sipas hulumtimit të udhëhequr nga Rochelle Buffenstein, një gerontologe krahasuese në Calico, një spinoff i Google i fokusuar në kërkimin e plakjes.

Qelizat e kësaj specie kanë një numër më të madh të një klase molekulash të quajtura chaperone që ndihmojnë proteinat të palosen siç duhet.

Ato gjithashtu kanë  proteazome më të fuqishme , struktura që largojnë proteinat me defekt. Këto proteazoma bëhen edhe më aktive kur përballen me stres oksidativ, kimikate reaktive që mund të dëmtojnë proteinat dhe biomolekulat e tjera.

ADN-ja, gjithashtu, duket se ruhet më mirë te gjitarët me jetë më të gjatë.

Kur ekipi i Gorbunova krahasoi efikasitetin me të cilin 18 specie brejtësish riparuan një lloj të veçantë dëmtimi (të quajtur thyerje me dy fije) në molekulat e tyre të ADN-së, ata zbuluan se speciet më jetëgjatësi më të gjatë, janë minjtë dhe kastorët e zhveshur. Dallimi i specieve më jetëgjatë me ato më jetëshkurtër ishte kryesisht për shkak të një  versioni më të fuqishëm të një gjeni të njohur si  Sirt6 , i cili tashmë dihej se ndikonte në jetëgjatësinë tek minjtë.

Shikimi i “orës epigjenetike”

Por nuk janë vetëm gjenet që vuajnë ndërsa kafshët plaken, po ashtu edhe modeli i tyre i aktivizimit.

Një mënyrë e rëndësishme që qelizat i ndezin dhe fikin gjenet në kohën dhe vendin e duhur është duke i bashkangjitur etiketat kimike të quajtura grupe metil në vendet që kontrollojnë aktivitetin e gjeneve.

Por këto etiketa të njohura gjithashtu si shenja epigjenetike priren të bëhen më të rastësishme me kalimin e kohës, duke bërë që aktiviteti i gjeneve të bëhet më pak i saktë.

Në fakt, gjenetisti Steve Horvath nga UCLA dhe kolegët e tij kanë zbuluar se duke vlerësuar statusin e një grupi prej gati 800 vendeve të metilimit të shpërndara rreth gjenomit, ata mund të vlerësojnë me besueshmëri  moshën e një individi në lidhje me jetëgjatësinë maksimale të specieve të tij .

Kjo “orë epigjenetike” vlen për të gjitha 192 llojet e gjitarëve që ekipi i Horvath ka parë deri tani.

Rrugë të tjera drejt pleqërisë

Kohët e fundit, ekipi i Teeling studioi lakuriqët e natës Myotis myotis nga pesë streha në Francë për tetë vjet, duke kapur çdo lakuriq çdo vit dhe duke marrë mostra të vogla gjaku për renditjen e transkriptimit.

Kjo i lejoi ata të gjurmonin se si transkriptomet e lakuriqëve të natës ndryshuan ndërsa plaken dhe ta krahasonin procesin me atë të minjve, ujqërve dhe njerëzve – të vetmet specie të tjera për të cilat ishin të disponueshme të dhëna të ngjashme transkriptome afatgjata.

Ndërsa gjitarët e tjerë prodhonin gjithnjë e më pak molekula mRNA të lidhura me funksionet e mirëmbajtjes si riparimi i ADN-së dhe stabiliteti i proteinave sa më shumë që rriteshin, lakuriqët e natës jo.

Në vend të kësaj,  sistemet e tyre të mirëmbajtjes dukej se bëheshin më të forta ndërsa plaken , duke prodhuar më shumë mRNA të lidhura me riparimin.

Skeptikët vërejnë se ende mungojnë provat përfundimtare, sepse prania e më shumë molekulave të mRNA nuk do të thotë domosdoshmërisht mirëmbajtje më efektive.

“Është një hap i parë i rëndësishëm, por është vetëm kaq,” thotë Steven Austad, një biogerontolog në Universitetin e Alabama, Birmingham.

Megjithatë, fakti që analiza identifikoi procese që tashmë ishin të lidhura me jetëgjatësinë, të tilla si riparimi i ADN-së dhe mirëmbajtja e proteinave, sugjeron që gjene të tjera të shënjuara nga kjo metodë mund të jenë të dhëna të forta.

Në veçanti, ekipi gjeti 23 gjene që bëhen shumë më aktive me kalimin e moshës tek lakuriqët e natës, por më pak aktive tek gjitarët e tjerë.

Ata tani po i shikojnë këto gjene me shumë interes, me shpresën për të zbuluar ‘’truke” të reja për të ndryshuar rrjedhën e plakjes.

Një nga parimet që ka filluar të dalë nga studimet krahasuese të plakjes është se specie të ndryshme mund të ndjekin rrugë të ndryshme drejt jetëgjatësisë.

Elefantët e bëjnë këtë duke pasur kopje të shumta të gjeneve kyçe që shtypin tumorin, në mënyrë që çdo qelizë të ketë kopje rezervë nëse një gjen prishet gjatë konsumimit të jetës. Minjtë lakuriq, nga ana tjetër, fitojnë rezistencë ndaj kancerit nga një molekulë e pazakontë e përfshirë në ngjitjen e qelizave së bashku, ndërsa balenat kanë përmirësuar rrugët e tyre të riparimit të ADN-së.

The post Truket gjenetike të kafshëve më jetëgjatë appeared first on Albeu.com.

Në eksperimentin kryesor të studimit, 5 gjirafave të ndryshme iu treguan dy enë me një përzierje të copave të karotave dhe kungujve:njëra përmbante më shumë kunguj të njomë, ndërsa tjetra më shumë karrota.

Eksperimentuesi mori dy copa, njëra nga secila enë, dhe ia ofroi gjirafës të fshehura në duart e tij të mbyllura, në mënyrë që kafsha të mos kishte mundësi të shihte se cilën nga dy llojet e perimeve përmbanin. Të gjitha gjirafat në eksperiment, zgjodhën vazhdimisht dorën që kishte kapur një copë nga ena me më shumë karota, që u pëlqente më shumë se sa kungull i njomë.

Ato treguan se e kuptonin se sa më shumë karota të kishte ena, aq më shumë kishte gjasa që prej saj do të merrej një copë karrote në vend të një cope kungulli. Një numër eksperimentesh dhe studimesh shkencore në rritje të botuara vitet e fundit, i kanë thelluar njohuritë tona mbi aftësitë perceptuese dhe njohëse të kafshëve, duke krijuar analogji të shumta dhe befasuese midis këtyre aftësive dhe mënyrës së arsyetimit tek njerëzit.

Eksperimente të tilla, po çojnë në një rishqyrtim të përgjithshëm të shumë prej supozimeve të përdorura tradicionalisht – si për shembull madhësia e trurit – për të përcaktuar se çfarë janë të afta të bëjnë kafshët dhe çfarë jo.

Në fakt, zbulimet nuk kanë të bëjnë vetëm me specie si shimpanzetë, por edhe specie të tjeratë pajisur me një tru shumë më të vogël se ai i primatëve. Historia evolucionare e aftësive intelektuale të cefalopodëve (oktapodët, kallamarët dhe sepjet), rrënjësisht e ndryshme nga ajo e aftësive të primatëve, është subjekt i librit më të shitur të vitit 2016 “Mendjet e tjera” të filozofi australian të shkencës Piter Godfrej-Smith.

Sipas tij mendja e këtyre jo–vertebrorëve është aq komplekse dhe e ndryshme nga e jona, sa që përpjekja jonë për ta eksploruar atë, është gjëja më e afërt me një takim me një alien inteligjent. Në fakt, ndërsa njerëzit dhe shimpanzetë ndajnë një paraardhës të përbashkët që daton rreth 6 milionë vjet më parë.

Ndërkohë, paraardhësi më i fundit i përbashkët midis njerëzve dhe oktapodëve, është një krijesë e ngjashme me krimbin që besohet se ka jetuar rreth 600 milionë vjet më parë.

Në ndërveprimin e tyre me botën, shkruan Godfrej-Smith, oktapodët tregojnë shumë “fleksibilitet, një stil oportunist dhe eksplorues, kuriozitet ndaj gjërave të reja dhe një prirje të vazhdueshme për t’u përshtatur, qëndrime këto që lidhen gjithashtu me mendjen e njeriut”.

Edhe pse mendjet e tyre evoluan në një mënyrë krejtësisht të ndryshme nga e jona, ne përpiqemi të imagjinojmë se si e përjetojnë botën oktapodët. Shumica e 500 milionë neuroneve të tyre – afërsisht e njëjta sasi që gjendet tek qentë – nuk gjenden në tru, por tektentakulat, të cilat janë në gjendje të prekin jo vetëm objektet, por edhe të nuhasin, shijojnë dhe kryejnë veprime të tjera komplekse.

Duket sikur çdo tentakulë është një mendje më vete. Përveç shumë eksperimenteve shkencore, mënyra se si kafshët jo-njerëzore e perceptojnë botën, ka qenë objekt i shumë reflektimeve filozofike. Një nga më të njohurit dhe më të rëndësishmit e gjysmës së dytë të shekullit XX, ishte eksperimenti i mendimit i filozofit amerikan Tomas Nagel në artikullin e vitit 1974 “Si është të jesh një lakuriq nate?”.

Duke zgjedhur një kafshë që dihet se ka një aparat ndijor shumë të ndryshëm nga i yni, Nagel argumentoi se mundësia e të jetuarit të përvojës subjektive të një lakuriqi nate, është në thelb e përjashtuar për njerëzit. Por pamundësia për të depërtuar në përvojën subjektive të një kafshe, nuk është vetëm çështje shqisash.

Sepse edhe kur përvoja e botës së disa gjitarëve, duket teorikisht më e lehtë për njerëzit për t’u imagjinuar sesa ajo e një oktapodi apo e një lakuriqi nate, eksperimentet tregojnë ende dallime të mëdha mbi mënyrën se si ajo botë perceptohet përmes shqisave me të cilat janë të pajisur njerëzit.

Ndjesia e nuhatjes, është jashtëzakonisht e zhvilluar në speciet që e bazojnë pjesën më të madhe të përvojës tek aromat që njerëzit i marrin nga shikimi ose dëgjimi. Në vitin 2007, një nga studimet më të famshme të studiueses angleze Lusi A.Bejts mbi gjitarët e mëdhenj, tregoi se elefantët afrikanë kanë një perceptim të vazhdueshëm të pozicionit të anëtarëve të grupit, që rrjedh jo nga shikimi, por nga nuhatja.

Ndërkohë zogj të ndryshëm kanë treguar në eksperimente të ndryshme cilësi specifike si durimi dhe vetëkontrolli:në veçanti aftësinë për të hequr dorë nga kënaqësitë e menjëhershme në funksion të përfitimeve më të mëdha në të ardhmen.

Në një eksperiment të vitit 2015, psikologia dhe etologia amerikane Irene Peperberg, e njohur për studimet e saj mbi njohjen e kafshëve, tregoi së bashku me dy studiues të tjerë, se papagajtë gri janë në gjendje të heqin dorë nga një pjesë e ushqimit ndërsa presin një vakt mëtë bollshëm dhe me cilësor.

Në tërësi, zbulimet më të fundit rreth aftësive të kafshëve, po e ndryshojnë mënyrën se si njerëzit i kanë parë kafshët përgjatë shekujve:si specie thellësisht të ndryshme nga ata vetë.Që nga vitet 1980, tipari dallues i qenieve njerëzore, është identifikuar nga shumë psikologë dhe studiues të shkencave njohëse tek aftësia për t’i atribuar besimet, synimet, dëshirat dhe emocionet vetes dhe njerëzve të tjerë,pra ajo që në fushën akademike përkufizohet zakonisht si “teoria e mendjes”.

Arsyeja e suksesit të kësaj teorie në mesin e shumë shkencëtarëve, është se ajo ka shërbyer prej kohësh për të nxjerrë në pah kufirin midis njeriut dhe jo-njeriut, pasi asnjë kafshë nuk e ka demonstruar qartë dhe pa mëdyshje se zotëron aftësi të mëdha arsyetuese.

Por edhe nëse do të zbulohej se speciet e tjera se zotërojnë një “teori të mendjes”, kjo ndoshta nuk do të vinte në dyshim epërsinë e dukshme të inteligjencës njerëzore mbi ndonjë tjetër. Për sa kohë që krijimet unike njerëzore, nga piramidat tek kompjuterët, konsiderohen si një masën e inteligjencës, është e arsyeshme të thuhet njerëzit do të mbeten gjithmonë në krye tëlistës së qenieve më inteligjente në këtë planet.

The post A do ta kuptojmë ndonjëherë se si mendojnë kafshët? appeared first on Albeu.com.

Aksidenti ka ndodhur rreth orës 18:30 në autostradën “Egnatia Odo”.

Qarkullimi në autostradë është ndërprerë dhe në vendngjarje ndodhen policët dhe punonjësit e Egnatia SA.

Rruga do të hapet menjëherë pasi të pastrohet nga mbetjet e kamionit dhe kafshët. Për fat të mirë, shoferi i kamionit ka marrë lëndime të lehta.

The post Përmbyset kamioni me kafshë, lopët “bllokojnë” autostradën më të madhe në Greqi appeared first on Albeu.com.

Shumë kafshë, në fakt, që vuajnë nga sëmundje të pashërueshme ose që kanë arritur në fazat terminale të disa patologjive për të cilat terapitë janë joefektive, duhet t’i nënshtrohen eutanazisë, e cila edhe pse është gjëja më e vështirë për njerëzit që e marrin këtë vendim, është në fakt i duhuri për mikun 4-putrosh që po vuan.

Të bëhesh egoist dhe të mos dëshirosh të heqësh dorë nga qeni ose macja, nuk është diçka e mirë.

Akoma më egoiste është të mos qëndrosh në të njëjtën dhomë me të në momentet e fundit. E dini se çfarë bën një kafshë në momentet e fundit? Kërkon me sy për të zotin.

Ta mendosh që 90% e atyre që zgjedhin eutanazinë për kafshën e tyre, nuk qëndrojnë në një dhomë me ta, sepse nuk durojnë dot.

“Teksa bëhet ai injeksion, në momentet e fundit kafshët shikojnë përreth të dëshpëruara, duke kërkuar të zotët e tyre. Kjo ma thyen zemrën”, thotë një veteriner.

Pra, akti i vërtetë i dashurisë, sado i vështirë të jetë, është të qëndrosh me ta deri në fund. Në fund të fundit është një sakrificë që ata e meritojnë, për gjithë dashurinë e sinqertë, besnikërinë, shoqërinë dhe butësinë që na kanë dhënë në vitet tona së bashku.

Një tjetër veteriner, i cili publikoi një postim në Facebook për t’i bërë pronarët të kuptojnë se dëshira e vërtetë e kafshëve të tyre, para se të vdesin, është të shohin se kush i ka shoqëruar gjatë gjithë jetës së tyre, e përforcon këtë mendim.

“Ju keni qenë qendra e jetës së tyre për një kohë të gjatë. Ju jeni familja e tyre. Është e vështirë, është shkatërruese për ju, por ju lutem mos i lini vetëm. Mos i lini të ikin nga kjo botë, në një dhomë plot me të huaj, në një vend që nuk u pëlqen. Ajo që shumica e njerëzve nuk e dinë është se ata të kërkojnë me sy kur ti largohesh! Ata kërkojnë në çdo fytyrë të njerëzve në dhomë për fytyrën e njerëzve që duan. Ata nuk e kuptojnë pse e lanë tani që është sëmurë. Mos u trego frikacak vetëm sepse mendoni se kjo të dhemb shumë. Mendo pak si ndihet miku yt i braktisur”, shkruan veterineri.

The post “Ma thyen zemrën”, veterineri tregon se çfarë bën çdo kafshë në minutat e fundit të jetës, kritika për pronarët appeared first on Albeu.com.

Në postimin e tyre në Facebook organizata për mbrojtjen e kafshëve në Shqipëri, Animal Rescue Albania (arsalbania), shkruan se gjatë vizitës së bërë në Kopshtin Zoologjik të Tiranës, ka vënë re kushte skandaloze në të cilën mbahen kafshët, të cilat duhet të rrinë gjatë gjithë ditën në diell për të përballuar të nxehtin.

Ndërkohë që një tjetër problematikë që ngrihet është ushqimi i pakët dhe uji që janë në dispozicion të kafshëve.

Gjithashtu një tjetër problem që ngre arsalbania është edhe pasiguria e vizitorëve, pasi rrethimi i kafshëve të egra si ujku apo dhe pra, janë me tel metalik shumë të hollë, aq sa rrezikon që kafsha të dalë nga kafazi dhe të sulmojë vizitorët.

Por jo vetëm kjo, por edhe hapësira mes telave metalikë është shumë e madhe, çka mund të lejojë fëmijët e vegjël të fusin duart dhe mund të kafshohen nga kafshët.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Animal Rescue Albania (@arsalbania)

Reagimi i plotë i arsalbania:

Sot edhe ne vizituam kopeshtin e ri zoologjik te Tiranes.

Shkuam pa paragjykim dhe me shpresen qe investimi i madh do kishte krijuar te pakten disa kushte minimale per kafshet qe ndodhen aty.

Sigurisht, ne jemi kunder mbajtjes se kafsheve te egra ne roberi, e aq me shume ne kushtet qe kopeshti i vjeter kishte por edhe ne cdo lloj kushtesh qe do te mund te ishin krijuar ne kopeshtin e ri.

Vizita jone ishte rreth ore 11 te paradites, dhe temperatura ishte 31 grade ne hije.

Konstatuam fatkeqesisht se pjesa me e madhe e kafsheve dhe shpendeve te kopshtit zoologjik ndodheshin ne gjendje te rende per shkak te te nxhetit.

Nisem me dhelpren e cila ndodhej ne nje rrethim pa asnje peme, shkurre apo hije ku te futej.

Dhelpra kishte vetem nje tub betoni 1.5 metra i gjate i mbuluar me pak dhe, i cili sherbente se strehe per kete krijese.

Kuptohet qe gjendja e saj ishte e rende dhe i nxehti i pa perballueshem.

Ushqimi, pak miser dhe uji ne nje kove boje plastike te piset.

Rrethimi i dhelpres prej rrjete te holle metalike,i pa sigurte, i fiksuar kryesisht me disa vida.

Nuk kishte nje hapesire sigurie mes dhelpres dhe vizitoreve.

Femijet mund te fusin duart lehtesisht brenda rrethimit dhe te jene objekt kafshimi apo lendimi.

Vijuam me shpendet.

4 skiftere, nje prej te cileve i nje lloji te ndryshem nga 3 te tjeret jetonin ne te njejtin rrethim sa gjysma e rrethimit te 2 papagajve te vegjel.

Nuk kishte hije dhe gjendja e tyre depresive. Pervec tokes, dy shkembinjve dhe barit gati shkurre, kishin ne dispozicion vetem 3 shkopinj per te fluturuar mbi to.

Gjithashtu rrethimi nuk kishte nje hapesire sigurie qe e ndante nga vizitoret.

Ujku ishte pak me me shume fat.

Kishte nje lulebore dhe nje gjysem peme per tu strehuar nen hije. Rrethimi mjaft i dobet me rrjete te holle lehtesisht te demtueshme nga fuqia e nje ujku. Depozita e ujit thuajse ne fund, dhe me uje tejet te piset e te ndenjur.

Asnje kufizim nga rrethimi i ujkut me vizitoret.

Femijet fusnin duart lehtesisht ne hapesiren e madhe te rrjetes.

Strucat e gjore ne mes te diellit. Asnje shkurre, asnje peme, asnje vaske uji.

The post “Kafshët pa ushqim”, “ArsAlbania” denoncon kushtet në Kopshtin Zoologjik: Rrethim i pasigurtë për jetën e qytetarëve appeared first on Albeu.com.