Shpenzimet mujore të familjeve me dy të rritur me fëmijë, pësuan rritje vjetore me 14.7 për qind vitin e kaluar, niveli më i lartë në raport me tipologjitë e tjera të familjeve.

Një familjeje të tillë i duhen 106 mijë lekë në muaj, për të përballuar jetesën (rreth 14 mijë lekë më shumë se një vit më parë), nga 93 mijë lekë në muaj që është mesatarja.

Kjo tregon se familjet me fëmijë janë përballur me rritje të ndjeshme të kostove, për ushqim, arsim, energji apo transport.

Personat e vetëm kanë regjistruar një rritje shumë të lehtë të shpenzimeve mujore, me vetëm 1.7% më shumë se një vit më parë, duke arritur në 56,895 lekë.

Ndërkohë, personat e vetëm me fëmijë në varësi kanë pasur një shtesë më të ndjeshme, me 8.3%, ç`ka tregon se kjo kategori është goditur më shumë nga rritja e çmimeve dhe nevojat bazë për kujdesin e fëmijëve.

Familjet me dy të rritur pa fëmijë kanë parë një rritje prej 10%, nga 71,792 në 79,004 lekë.

Në anën tjetër, familjet më të mëdha, me tre ose më shumë të rritur pa fëmijë kanë shënuar rritje më të moderuar të shpenzimeve, 7.7% për ato pa fëmijë dhe 5.5% për ato me fëmijë.

Kjo sugjeron se ekonomitë e shkallës, pasi bëhet ndarja e kostove në më shumë anëtarë që mund të ndihmojë në zbutjen e ndikimit të inflacionit

Rritja e kostove të familjeve me fëmijë tregon presion më të lartë mbi familjet e mëdha dhe mund të reflektojë si efektet e inflacionit të brendshëm, ashtu edhe ndryshimet në çmimet e mallrave të konsumit bazë.

Familjet me fëmijë janë më të ndjeshme ndaj ndryshimeve të çmimeve të ushqimeve. Në vitin 2024, çmimet e produkteve bazë, sidomos bulmetit, mishit dhe frutave dhe perimeve kanë vijuar të jenë më të larta se mesatarja e viteve të kaluara.

Kjo ka bërë që shpenzimet mujore të rriten ndjeshëm për familjet që ushqejnë fëmijë në rritje.

Gjithashtu tarifat e shkollave, çerdheve, kurseve dhe aktiviteteve jashtëshkollore janë rritur ndjeshëm. Edhe pse arsimi publik është falas, shumë familje mbështeten te arsimi privat, kurset ndihmëse apo aktivitetet sportive dhe kulturore.

Këto kosto janë rritur në mënyrë të ndjeshme në vitin 2024, duke reflektuar inflacionin në sektorin e shërbimeve.

Ndërsa fëmijët rriten, rritet edhe numri i produkteve dhe shërbimeve që një familje duhet të blejë, veshje, libra, pajisje teknologjike, internet, etj.

Përveç këtyre nëse familja nuk zotëron banesën ku jeton, rritja e qirave ka qenë një tjetër faktor që ka rënduar buxhetin.

Sipas tendencave të fundit në tregun e banesave, qiratë në qytetet kryesore si Tirana, Durrësi dhe Vlora janë rritur ndjeshëm gjatë vitit 2024, ç`ka ndikon më fort familjet me më shumë anëtarë që kanë nevojë për më shumë hapësirë./ Monitor

The post Kosto të larta jetese, rritje rekord të shpenzimeve për familjet me fëmijë appeared first on Albeu.com.

Me një vlerësim total prej 104.1 pikësh në indeksin e cilësisë së jetës, Shqipëria zë vendin e 37-të ndër 37 shtete europiane të analizuara.

Ky renditje e bën Shqipërinë vendin me cilësinë më të ulët të jetës në kontinent për këtë vit, sidomos për fuqinë blerëse, çmimet e larta të apartamenteve në raport me të ardhurat dhe cilësinë e kujdesit shëndetësor, ku jemi të fundit në Europë.

Indeksi i Numbeo, përllogaritet mbi bazën e tetë komponentëve kryesorë që përfshijnë fuqinë blerëse, sigurinë, cilësinë e shëndetësisë, koston e jetesës, raportin çmim të pasurisë ndaj të ardhurave, ndotjen, kohën e udhëtimit dhe klimën.

Të dhënat mblidhen nga përdorues të platformës dhe nga burime të tjera zyrtare dhe përditësohen në kohë reale, për të reflektuar perceptimin dhe realitetin ekonomik e social të çdo vendi.

Në rastin e Shqipërisë, renditja në fund të listës është rezultat i disa faktorëve të kombinuar.

Sipas nën indeksit të fuqisë blerëse, Shqipëria renditet e fundit, me një vlerësim prej 46.3 pikësh, duke u pozicionuar edhe më keq se Ukraina.

Niveli i ulët i fuqisë blerëse do të thotë se të ardhurat reale nuk përballojnë kostot e jetesës. Më herët, të dhënat e Eurostat treguar se çmimet e ushqimeve në Shqipëri e tejkaluan lehtë mesataren europiane, ndonëse për të ardhurat për frymë vendi është ndër të fundit në Europë.

Një familje shqiptare shpenzon mesatarisht 40% të buxhetit për tu ushqyer, në krahasim me 13% që është mesatarja europiane, sipas Eurostat.

Edhe raporti mes çmimeve të pasurive të paluajtshme dhe të ardhurave është më i pafavorshmi në Europë. Ky raport mat përballueshmërinë e blerjes së një apartamenti.

Ai tregon sa vite të ardhurash neto familjare duhen për të blerë një apartament mesatar, ku një vlerë më e ulët nënkupton përballueshmëri më të mirë.

Një familjeje shqiptare i duhen 16.3 vite, koha më e gjatë në Europë, ndërsa në Danimarkë dhe Belgjikë, që renditen më të lirat sipas fuqisë blerëse, duhen përkatësisht 6.1 dhe 6.8 vjet.

Edhe treguesit e lidhur me ndotjen dhe qasjen në shërbime shëndetësore, mbeten problematikë dhe nën mesataren e Europës.

Për ndotjen Shqipëria renditet e parafundit në Europë, duke lënë pas vetëm Maqedoninë e Veriut. Për sistemin e kujdesit shëndetësor, renditja e vlerëson Shqipërinë me cilësinë më të ulët në Europë.

Ky indeks merr parasysh disa faktorë si cilësia e përgjithshme e sistemit shëndetësor; Përgatitja dhe profesionalizmi i personelit mjekësor; Shpejtësia e shërbimit në situata emergjente; Aksesueshmëria në sistemin shëndetësor publik dhe privat; Kostoja dhe përballueshmëria e shërbimeve mjekësore; Saktësia e diagnostikimit dhe teknologjia në dispozicion; Ndjesia e sigurisë dhe besimit ndaj sistemit.

Ky indeks është perceptues, pra mbështetet në raportime të përdoruesve të Numbeo, dhe nuk përfaqëson matje zyrtare nga institucione shëndetësore apo agjenci shtetërore.

Megjithatë, ai jep një panoramë krahasuese të eksperiencës së qytetarëve me kujdesin shëndetësor në vendin e tyre.

Edhe për kohën e shpenzuar në udhëtim, Shqipëria është e katërta nga fundi në Europë, ndërsa këtë tregues më të përkeqësuar e kanë Rusia dhe Ukraina.

Shqipëria ka renditje të moderuar sa i përket sigurisë publike dhe klimës.

Në krahun tjetër të renditjes, vendet me cilësinë më të lartë të jetës janë Luksemburgu, Holanda, Danimarka, Zvicra dhe Finlanda.

Këto shtete kryesojnë falë fuqisë së lartë blerëse, sistemeve shëndetësore të zhvilluara, sigurisë së lartë publike, nivelit të ulët të ndotjes dhe infrastrukturës efikase./ Monitor

The post Shqipëria me cilësinë më të keqe të jetesës në Europë, nga fuqia e ulët blerëse appeared first on Albeu.com.

Në raportin e publikuar sot nga Komiteti Evropian për të drejtat sociale dhe kriza e kostos së jetesës në shtetet anëtare të Këshillit të Evropës, seksioni për Maqedoninë thekson se në vitin 2020 shkalla e rrezikut nga varfëria ishte 21.8 për qind.

Raporti gjithashtu ofron informacion mbi disa masa të marra në vitin 2022 për të ndihmuar në adresimin e krizës së kostos së jetesës midis grupeve të cenueshme.

“Me ndryshimet në Ligjin për Mbrojtjen Sociale, mbi 177.000 qytetarë morën ndihmë minimale të garantuar. Ndryshimet në Ligjin për sigurimin pensional dhe invalidor prezantuan një metodologji të re për përshtatjen e pensioneve në bazë të rritjes së pagës mesatare dhe indeksit të kostos së jetesës. Prandaj, rregullimi i shtatorit 2022 rezultoi në një rritje prej 9.7 për qind, ndërsa rregullimi i marsit 2023 rezultoi në një rritje shtesë prej 8.4 për qind. Të gjithë pensionistëve iu është siguruar një kompensim i njëhershëm në para në vlerë prej 1.000 denarë (16 euro) për tre muaj, prill, maj dhe qershor 2022, me qëllim të ruajtjes së standardit jetësor dhe zbutjes së ndikimit të inflacionit”, thuhet në raport.

Paga minimale është rritur vazhdimisht që nga viti 2017, nga shuma neto prej 12.000 denarë në 20.175 denarë në mars 2023.

Në përputhje me metodologjinë dhe kriteret e përcaktuara, pas harmonizimit, në mars 2023, paga minimale neto ishte 20.175 denarë. Kjo paraqet një rritje prej 12.1% krahasuar me vitin 2022

The post Rritja e kostos së jetesës në RMV ka ndikuar negativisht në të drejtat e garantuara nga Karta Sociale Evropiane appeared first on Albeu.com.

Pas zbulimit të molekulave të ADN-së, shkencëtarët besuan për një kohë të gjatë se vetëm acidi nukleik mund të ndikojë në trashëgiminë e gjeneve. Sot dihet se etiketat kimike të bashkangjitura në pjesët kyçe të sekuencës gjenetike jo vetëm që ndikojnë në mënyrën se si lexohen gjenet, por edhe se ato mund të ndryshojnë nën ndikimin e mjedisit dhe t’i kalojnë brezit të ardhshëm.

Edhe pse është e qartë se çfarë ndryshimesh ndodhin gjatë këtij procesi, mekanizmat e tyre janë ende të panjohur. Biologia molekulare Suzanne Strom e Universitetit të Santa Cruz thotë se rezultatet e hulumtimit të fundit të ekipit të saj sugjerojnë se ekziston një marrëdhënie shkak-pasojë midis shënuesve të histonit të lindur nga sperma dhe shprehjes së gjeneve që zhvillohet tek pasardhësit. Edhe pse kohët e fundit mendohej se shumica e këtyre modifikimeve epigjenetike “fshihen” pas fekondimit, për të siguruar zhvillimin normal të fëmijës.

Cili është ndikimi në brezat e ardhshëm?
Hulumtimet e kafshëve sugjerojnë se disa nga ndryshimet epigjenetike mund t’i shpëtojnë riprogramimit dhe më pas t’i kalojnë informacionet tre gjeneratave të ardhshme, raporton Science Alert. Shkencëtarët arritën në këtë përfundim pasi nxorrën një histon nga një kromozom i spermës, dhe më pas e përdorën atë për të fekonduar një vezë që kishte kromozome të shënuara plotësisht. Më pas ata analizuan nivelet e shprehjes së gjeneve tek pasardhësit, duke gjetur se kromozomet e trashëguara nga babai nuk ishin të shtypura. Kjo është në kontrast me disa kërkime të mëparshme që sugjeronin se dieta e gjyshërve ndikon në shëndetin e pasardhësve të tyre, por gjithashtu se shëndeti i nënave mund të çojë në ndryshime kimike në ADN-në e fëmijëve që më vonë në jetë do të ndikojnë në shëndetin e tyre.

Megjithatë, hulumtimet njerëzore që analizojnë lidhjen e drejtpërdrejtë midis shëndetit të prindërve – ndryshimet epigjenetike – kanë treguar se gjendja shëndetësore e pasardhësve është praktikisht inekzistente. Shkencëtarët theksojnë se arsyeja për këtë është se është shumë e vështirë të ndash ndikimin e shënuesve epigjenetikë nga gjenetikë dhe ndikimin e kulturës dhe shoqërisë dhe se studimet mbi kafshët janë shumë të dobishme për sqarimin e këtyre efekteve.

The post Si ndikon mënyra e jetesës së gjyshërve në shëndetin e nipërve? appeared first on Albeu.com.

The post 10 shpikjet që do të ndryshojnë stilin tonë të jetesës në të ardhmen (FOTO LAJM) appeared first on Albeu.com.