ismail kadare Archives - Albeu.com

Vajza e Ismail Kadaresë publikon foton e rrallë me të atin, mesazhi prekës krah saj

D Marku — Wed, 29 Jan 2025 10:11:25 +0000

Vajza e kolosit të letrave shqipe, Ismail Kadaresë, Besiana, ka ndarë një foto të rrallë me të atin e ndjerë.

Në ditën që Kadare do të mbushte 89 vjeç, Besiana shkruan që është hera e parë që babai i saj ka ditëlindjen dhe nuk është më i kësaj bote.
“89 vjeç. Sot është herë e parë që babi ka ditëlindjen por nuk është më i kësaj bote…”, shkruan ajo krahas fotos që e ka shoqëruar me simbolikën e zemrës dhe të lutjes.

Ndryshe nga përvjetorët e tjerë 28 janari i këtij viti ishte i pari pa Kadarenë , i cili u nda nga jeta korrikun e vitit të shkuar. Mungoi prania fizike, por vepra e tij ndihet më gjallë se kurrë. Kadare frymon mes rreshtave që nxori nga pena e tij dhe jeton në mendjet e lexuesve ndër breza.

The post Vajza e Ismail Kadaresë publikon foton e rrallë me të atin, mesazhi prekës krah saj appeared first on Albeu.com.

89 vjetori i lindjes! Rinia e hershme, jeta dhe vepra që Ismail Kadare la pas

D Marku — Tue, 28 Jan 2025 11:57:42 +0000

Poeti dhe shkrimtari i shquar, Ismail Kadare ditën e sotme do të festonte 89-vjetorin e lindjes. Legjenda e letërsisë shqiptare i njohur edhe botërisht mbylli sytë përgjithmonë mëngjesin e 1 korrikut të 2024 në moshën 88-vjeçare.

Ismail Kadare (lindur më 28 janar 1936, Gjirokastër , Shqipëri—vdiq më 1 korrik 2024, Tiranë , Shqipëri) ishte një romancier dhe poet shqiptar, vepra e të cilit eksploroi historinë dhe kulturën e vendit të tij dhe fitoi një lexues ndërkombëtar.

Kadareja, babai i të cilit ishte punonjës poste, studionte në Universitetin e Tiranës. Më vonë ai shkoi në Moskë për të studiuar në Institutin Gorki të Letërsisë Botërore. Me kthimin në Shqipëri në vitin 1960, ai punoi si gazetar dhe më pas filloi një karrierë letrare. Ai duroi periudha polemikash në vendin e tij të lindjes gjatë sundimit të gjatë tëEnver Hoxha , qeverinë diktatoriale të të cilit Kadare e lavdëronte dhe kritikonte me radhë. Në vitin 1990, duke u ndjerë i kërcënuar nga qeveria dhe nga frika e arrestimit, Kadare dezertoi në Francë.

Kadare së pari tërhoqi vëmendjen në Shqipëri si poet, por ishin veprat e tij në prozë që i sollën famë botërore. Gjenerali i ushtrisë së vdekur (1963;Gjenerali i ushtrisë së vdekur [film 1983]), romani i tij më i njohur, ishte i pari që arriti një audiencë ndërkombëtare. Tregon historinë e një gjenerali italian në një mision të zymtë për të gjetur dhe kthyer në Itali eshtrat e ushtarëve të vendit të tij që vdiqën në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore . Ndër romanet e tjera të Kadaresë që trajtojnë historinë shqiptare janë Kështjella (1970;Kalaja ose Rrethimi ), një rrëfim i rezistencës së armatosur të popullit shqiptar kundër turqve osmanë në shekullin e 15-të, dheDimri i madh (1977; “Dimri i madh”), i cili përshkruan ngjarjet që sollën ndarjen midis Shqipërisë dhe Bashkimit Sovjetik në vitin 1961. Kronikë në gur (1971;Kronikë në gur ) është një roman autobiografik që flet për fëmijërinë e Kadaresë në Shqipërinë e kohës së luftës, aq edhe për vetë qytetin e Gjirokastrës.

Emily Dickinson (1830-1886) konfirmoi vetëm fotografinë e Emily Dickinson. 1978 skanimi i një Daguerreotipi. rreth. 1847; në Arkivin e Kolegjit Amherst. poet amerikan. Shih shënimet:
Kuiz Britannica
Poezia: Rreshtat e parë
Romani Ura me tri harqe (1978;Ura me tre harqe ), e vendosur në Shqipërinë mesjetare , mori një vlerësim të gjerë nga kritika. Muzgu i perëndive të stepës (1978;Twilight of the Eastern Gods ) është një çelës romak për kohën e Kadaresë në Institutin Gorki. Veprat e tij të mëvonshme të trillimit përfshijnë Nëpunësi i pallatit të ëndrrave (1981; Pallati i ëndrrave ), Dosja H. (1990; Dosja mbi H. ) dhe Piramida (1995; Piramida ). Tri këngë zie për Kosovën (1999; Tri elegji për Kosovën , ose Elegji për Kosovën ) përfshin tre histori rreth një beteje të shekullit të 14-të midis udhëheqësve ballkanikë dhe Perandorisë Osmane . Lulet e ftohta të marsit (2000; Lulet e pranverës, Bryma e pranverës ) tregon historinë e një piktori në Shqipërinë postkomuniste dhe Pasardhësi (2003; Pasardhësi ) shqyrton fatin e një prej pasardhësve të supozuar të Hoxhës. Darka e gabuar (2008;Rënia e qytetit të gurtë ) gjurmon jetën e dy mjekëve pas një sërë ngjarjesh të çuditshme të lidhura me hyrjen e trupave naziste në Gjirokastër—ende të rrëmbyera nga pushtimi i fundit italian—në 1943. Në Aksidenti (2010; Aksidenti ) një studiues përpiqet të hedhë dritë mbi sfondet misterioze të një çifti të vrarë në një aksident automobilistik. Kukulla autobiografike (2015;Kukulla ) bazohej në marrëdhënien e Kadaresë me nënën e tij.

Ndër vëllimet jofiction të Kadaresë janëEskili, ky humbës i madh (1988; “Eskili, ky humbës i madh”), i cili shqyrton lidhjen midis kulturave shqiptare dhe greke nga lashtësia deri në kohët moderne, dhe Nga një dhjetor në të tjerët (1991; “Nga një dhjetor në tjetrin”; Ing.Pranvera Shqiptare: Anatomia e Tiranisë ), e cila shpreh pikëpamjet e tij mbi politikën dhe qeverisjen shqiptare midis viteve 1944 dhe 1990.

Temat e veprave të Kadaresë, të cilat shpesh bazohen shumë në jetën e tij, përfshijnë historinë, politikën dhe folklorin shqiptar, traditën e gjakmarrjes dhe përkatësinë etnike . Fiksi i tij ka elemente të romantizmit, realizmit dhe surrealizmit. Ai është krahasuar me poetin rus Yevgeny Yevtushenko për kundërshtimin e udhëzimeve të imponuara nga shteti për letërsinë dhe me romancierin kolumbian Gabriel García Márquez , pjesërisht për shkak të interesit të tyre të përbashkët për groteskun dhe surrealitetin . Kadareja u anëtarësua në Akademinë Franceze në vitin 1996 dhe më pas u bë oficer i Legjionit Francez të Nderit . Në vitin 2005 ai u bë fituesi i parë i Çmimit Ndërkombëtar Man Booker. Nderimet e tjera të Kadaresë përfshinin Çmimin Ndërkombëtar Neustadt për Letërsinë (2020)./Britanicca

The post 89 vjetori i lindjes! Rinia e hershme, jeta dhe vepra që Ismail Kadare la pas appeared first on Albeu.com.

Rama publikon foto albumin nga ark-morti i Kadaresë: Prehu në paqe Ismail, i the të gjitha!

M C — Wed, 03 Jul 2024 21:38:52 +0000

Kryeministri Edi Rama ka publikuar foto albumin nga ndarja me kolosin e letrave shqipe, Ismail Kadarenë.

Rama ka publikuar edhe fjalën e tij të mbajtur në ceremoninë e lamtumirës me shkrimtarin më të madh shqiptar. Në fjalën e tij, Rama shprehet se Ismail Kadare mbetet lëvruesi i madh i gjuhës shqipe dhe se shkrimtari i njohur ndërkombëtarisht i tha të gjitha çfarë kishte për të thënë.

“FotoALBUMI i ndarjes me kolosin e gjuhës shqipe, Ismail Kadare dhe fjala pranë arkmortit të tij🫶

💔Këtë hije të Nënës Terezë mbi trupin e Ismailit nuk e solli kush e përgatiti këtë ceremoni shtetërore.

Ishte këtu.

Kishte ardhur më parë.

Njoftimi që salla ishte e zënë dhe Nënë Tereza nuk lëvizej dot prej aty, më erdhi bashkë me foton e kësaj skene, e cila po montohej për një shfaqje sonte.

Lëreni aty u thashë, nuk ka më mirë.

Askujt nuk do t’i shkonte mendja çka rastësia e solli këtu, enkas për Ismailin dhe më mirë se sa nën hijen e saj, shqiptares që i takon botës, assesi tjetër nuk mund të bëhej ceremonia e përcjelljes nga jeta të shqiptarit që i takon botës.

Dhe duke e pasë njohur, e dita në çast që nën hijen e shenjtores së tij të dashur, Ismaili symbyllur do të ndjehej i marrë nën mbrojtje nga të tërë ata shumë që s’e donin, po edhe nga ata jo pak që e donin po s’do t’i donte assesi rrotull, përgjatë kalimit të tij nga kjo botë në tjetrën.

Ndërkohë, qyshse lajmi i vdekjes së Ismail Kadaresë mori dhenë, në kutinë e mesazheve të shpeshta të ditëve të mia të zakonshme, më vinin hera-herës opinione të ngutura nga një ankth i çuditshëm për vendvarrimin e tij.

I lexoja dhe më kujtohej Ismaili.

Përpiqesha të merrja me mend se si do t’i merrte ai, ato propozime të pakërkuara për ta varrosur tek Vëllezërit Frashëri, tek parku përballë Rognerit, tek fusha e gjelbërt mbrapa kryeministrisë, tek Varrezat e Dëshmorëvetë Luftës Nacional – Çlirimtare, e deri tek Varrezat e Dëshmorëve në Kosovë.

Nuk e di dot çfarë do të thoshte.

Po e di njësoj si ai arkmort ku është shtrirë trupi i tij, se po t’ia kisha treguar dot vigjiljen time të këtij ceremoniali dje në darkë, atje në Durrës tek shtëpia buzë detit, ku u mbyll për të ndjekur perëndimin e diellit të vet si një spektator i zbritur nga jeta e gjatë në zenith, do të argëtohej shumë – e siç thoshte Gabriel Garcia Markezi, do t’i vinte plasja që nuk do të merrte dot pjesë në funeralin e vet.

Kur edhe Helena më çoi fjalë se donte veç fjalën time në këtë funeral, duke i qëndruar besnike si në të gjitha herët Isit të saj, i cili kishte një alergji të rëndë nga tubimet, nderimet, e sidomos fjalimet, zgjodhi besoj të keqen më të vogël.

Një fjalim të pashmangshëm të rastit, po të paktën nga dikush që nuk flet thjesht se ia kërkon detyra, por edhe si dikush me të cilin Ismailin e lidhte kënaqësia e bisedave jo të shpeshta.

Kështu ky nder kaq i posaçëm, përveçse një barrë e rëndë përgjegjësie, mu pranë arkmortit të njeriut që e ngjiti gjuhën shqipe majën më të paarritur nga asnjë lëvrues i saj, ndërsa letërsinë shqipe në panteonin e mbarë botës së letrave, m’u bë edhe një siklet i ububushëm, po aq i rrallë sa dalja në një provim përballë fytyrës tallëse të Ismailit me tubimet, nderimet dhe fjalimet.

Në fakt, sa e mora vesh që vdiq dhe mendova pashmangshmërinë e përgatitjes së ceremonialit, bashkë me pamundësinë për ta shmangur unë vetë përfshirjen në tubim, nderim e fjalim, m’u bë si pullë poste që s´më ndahet nga sytë pamja e tij e sekëlldisur gjatë ceremonisë së gradimit me shkallën më të lartë të Urdhërit të Legjionit të Nderit, nga vetë Presidenti i Francës, në Pallatin e Brigadave.

E qyshse filluan të merrnin jetë, komisioni i posaçëm shtetëror i ceremonialit funebër dhe paralelisht përplasjet e opinioneve në skenë e në prapaskenë për të dhe vendvarrimin e tij, u ndjeva personazh i kurthit të fundit letrar të Ismail Kadaresë, një vorbull e hatashme ëndrrash në zgjëndërr, me mua vetë si nëpunësin e pallatit të zhgjëndërrt të atyre ëndrrave.

Kërkohej një varr. Kush mundej thoshte të vetën, si në një garë të vetëshpallur ethesh letrare, ku ai apo ajo që do të gjente vendin ideal për gropën e trupit pajetë të autorit të“Gjeneralit të Ushtrisë së Vdekur” dhe“Komisionit të Festës”, do të siguronte edhe vendin më pranë tij në botën tjetër.

Bashkë me fytyrën e sekëlldisur në sy, më rri në vesh vargu i tij paralajmërues për vdekjen, “Do bëj një shenjë dhe do ik”, e më ngjan se e gjitha kjo novelë e pashkruar me kërkimin e vendvarrimit, ku nuk ka sesi mungon edhe sivëllau i tij i madh Naimi, të cilit ia ndërruan varrin plot pesë herë, e në këto orë të ethshme mes realitetit, historisë dhe letërsisë, donin t’ia ndanin më dysh për t’i futur pranë Ismailin, si dikur ata të dalët nga burgu që i futën në shtëpitë e të vdekurve për së gjalli të regjimit të vjetër, po as mund të mungojnë edhe plot të tjerë të varrosur, zhvarrosur e rivarrosur në këtë vend.

“Kështu është kur nuk e kemi si tërë bota një panteon për kokat e vdekura të kombit”, thanë disa. Ndonjë tjetër bëri thirrje për “mauzoleum”, duke na siguruar të tërëve se ndryshe nga mauzoleumi i atij gjirokastritit tjetër, që përfundoi në një gërmadhë të përmjerrë nga urrejtja e dikur adhuruesve të tij, ky i dikur djaloshit të “Kronikës në gur”, do t’i rezistonte të tëra kohërave si një tempull budist, ku nga brezat e nënshtruar në adhurim për autorin e “Breznisë së Hankonatëve”, mijëra Ismailë të vegjël do të ngriheshin nga humbja e madhe e vetëm njërit që patëm hëpërhë në 500 e kusur vjet.

Ndërsa unë, pjesë e pavullnetshme e këtij zgjatimi grotesk në jetën reale të botës kadarejane, në rolin e nëpunësit të autorizuar nga qeveria për mbarëvajtjen e organizimit të funeralit, mendova që po të bënim një kullë mbrapa Skënderbeut, me shumë apartamente për të tërë të vdekurit me emër të madh apo të zmadhuar të këtij vendi, do ta mbyllnim mbase përgjithnjë problemin historik të gjetjes së vendvarrimit të duhur në kësi rastesh. Mirëpo pastaj u ndala i tmerruar, jo vetëm nga mundësia reale e prurjes së papërballueshme të lumit të kërkesave për apartament nga aq shumë “ndere kombi” të bëra në këto vite për një mori të vdekurish, po edhe më shumë akoma nga ideja e krijimit të një radhe të gjatë të gjallësh, të cilët sipas çdo gjase mund të paraqisnin bashkë me CV-në përkatëse, kërkesën për të vdekur që të siguronin një apartament në atë kullë.

I dashur Ismail,

nuk ta tregoj dot sa do të doja të ta tregoja ç’më panë sytë e ç’më tha mendja duke u marrë me funeralin tënd, por së paku më duhet të të falenderoj që me këtë novelë të pashkruar, e cila është padiskutim ajo shenja që shkruajte se do të bëje para se të ikje, më dhe edhe përgjigjen që s’ta mora dot në gjallë, kur thoshe nuk shkruaj dhe nëse të pyesja po pse jo, ma ktheje, i kam thënë të tëra.

Nuk bindesha dot, e më dukej mëkat që pena e tij ishte shtrirë e pajetë diku në shtëpinë buzë detit. Por sot jam plotësisht i bindur se Ismail Kadareja i tha vërtetë të tëra ç’kishte për të thënë dhe s’kam asnjë dyshim që ky vend nuk do ta zhgënjejë kurrë në atë bindje kokëfortë të tij, sepse kurrë nuk do të rreshtë së përsërituri me vete, mbase me mënyra të reja, por pa thënë asgjë të re, gjithçka ai tha për të e për kë në të jetoi apo do të jetojë.

Prandaj edhe ndër të tërët them unë, jo më në rolin e pakërkuar të personazhit të novelës së sapojetuar, po thjesht në funksionin e zëdhënësit këtu edhe të qeverisë shqiptare e jo thjesht të dikujt që mendon kështu, Ismail Kadareja e meriton të prehet në një banesë të fundme që të jetë krejt e tija.

Jo bashkë me dëshmorët, sepse as ishte dëshmor dhe as nuk kishte gjëkundi, në asnjë qelizë të tijën dëshirën apo gatishmërinë për të rënë dëshmor.

Jo bashkë me vëllezërit Frashëri, të cilët ishin ndër fare të paktët që ai donte dhe respektonte sinqerisht, sepse as nuk ia kanë borxh t’i bëjnë vend në varret e tyre, e as nuk na e kishte ai borxh që t’ia ndalojmë vetminë e tij aq shumë të dashur, vetëm e vetëm sepse nuk na ndalon dot, duke na parë me atë shpotinë e vet për të na thënë atë jonukduan e tij proverbiale.

Jo tek parku përballë Rognerit dhe as tek fusha e gjelbërt mbrapa kryeministrisë, sepse jo vetëm që një vend i qytetëruar nuk i mban bashkë, në të njëjtat mjedise të hapura urbane, të gjallët me të vdekurit, pa i ndarë së paku me mure të larta apo distanca të mjaftueshme për të mos parë përditë njëri-tjetrin, po edhe sepse kur mendon, që Ismaili i ikte sa mundte të vendeve ku qarkullonin e mblidheshin njerëz, kjo do të ishte si t’i imponohej përjetësisht bashkë me vdekjen edhe një dënim fatal i barabartë me jetën në ferr.

Ismail Kadareja jetoi si dëshmitar i një fjale për të cilën mori të tëra lëvdatat e nderimet e mundshme të botës dhe të tërë cmirën dhe sharjet e mundshme të vendit që e lindi. Nuk e mori çmimin Nobel, po mbeti në arkivat e proçes-verbaleve të Komitetit të Nobelit, i vetmi kandidat për të cilin ka një dosje letrash anonime nga bashkëatdhetarët e tij.

Ai erdhi, shkroi dhe iku.

Ne i kemi vetëm një detyrim. T’ia respektojmë ikjen, duke i dhënë në kohën dhe vendin e duhur një banesë të fundit, ku të mos ndjehet i kërcënuar as nga dashuria e pakërkuar që e kishte tmerr, as nga fqinjësia asnjëherë e dëshiruar që e kishte lemeri, dhe as jo e jo nga tubimet, nderimet e fjalimet sidomos, që i kishte llahtari.

Sa për sot, është kërkesë legjitime e hijes së tij të pandashme, Helenës, që vendosja e përkohshme e trupit të tij në Tufinë të bëhet vetëm në praninë e familjarëve.

S’ka asnjë dyshim se ky do të ishte edhe vullneti i Ismailit nëse do të pyetej, prandaj në emër të saj, u kërkoj të gjithëve respektimin e këtij vullneti dhe mbylljen e homazheve në çastin e nisjes së korteut të vogël familjar nga sheshi këtu përpara për në varrezat e qytetit.

Duke e ndalur këtu fjalën time, e cila do të duhet të mbyllet bashkë me tranzicionin e qëndrimit të trupit të shkrimtarit tonë kombëtar në banesën e tij të fundit, ku do të kryhet edhe në praninë e miqve të tij nga Franca e gjetkë, pjesa përmbyllëse e ceremonisë shtetërore të nderimit të Ismail Kadaresë, e kam të nevojshme ta falenderoj edhe publikisht Ismailin për një dhuratë shumë speciale, të cilën ai ma ka bërë mua dhe të gjithë brezave të dashnorëve të paepur të gjuhës shqipe, me përkthimin magjepsës të Resë në Pantallona të Majakovskit.

Ai e di, ia kam thënë më shumë se sa njëherë, po edhe unë sot e di, që do t’i vinte shumë mirë nëse po të kishte mundësi të merrte pjesë këtu me sy e veshë në funeralin e tij, do t’i dëgjonte këta rreshta:

“Mendimin tuaj,

që ëndërron në trurin e butë,

si lakeu i dhjamur në kanapenë me zdral,

do ta tall me zhelen e përgjakur të zemrës;

gjersa të ngopem, idhnak e brutal.”

Prehu në paqe Ismail. I the të gjitha”, shkruan Rama.

The post Rama publikon foto albumin nga ark-morti i Kadaresë: Prehu në paqe Ismail, i the të gjitha! appeared first on Albeu.com.

VOA: Nderohet shkrimtari Ismail Kadare nga Tirana, Prishtina dhe Shkupi

M C — Wed, 03 Jul 2024 20:02:28 +0000

Mijëra qytetarë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, si dhe personalitete të larta shtetërore e politike nga këto vende përcollën sot me nderime shkrimtarin e shquar shqiptar Ismail Kadare, i cili ndërroi jetë dy ditë më parë në moshën 88 vjeçare, pasi botoi krijimtarinë e tij për 70 vjet.

Kolegët e tij shkrimtarë e vlerësuan Kadarenë për thellësinë dhe stilin artistik në romane, novela, tregime, poezi dhe ese.

Ndërsa në ceremoninë zyrtare, u theksua pasurimi i jashtëzakonshëm që Ismail Kadareja i bëri gjuhës shqipe në lëvrimin letrar të saj, ashtu edhe në fjalëformimin e rrallë, që ai krijoi.

Qytetarë e artdashës, adhurues të shkrimtarit Ismail Kadare erdhën sot në Sheshin Skënderbej me kurora e tufa lulesh për t’i dhënë lamtumirën e fundit autorit të tyre të dashur.

Shumë prej tyre mbërritën në Teatrin e Operas dhe Baletit pas udhëtimesh të gjata nga krahina të ndryshme të Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut, për të marrë pjesë në nderimet ceremoniale për shkrimtarin e shquar, krahas kolegëve dhe miqve të tij të shumtë.

“Është padyshim një humbje e madhe për kulturën shqiptare, për letërsinë shqiptare, për qytetarinë shqiptare. Mungesa e tij fiike do të ndjehet, por ne kemi fatin e madh që veprën e tij e trashëgojmë të plotë në sajë të përkujdesjes së Botimeve Onufri dhe të atij vet. Tani Kadare hyri në mesin e shkrimtarëve, për të cilët studiohen vetëm veprat”, thotë për Zërin e Amerikës shkrimtari Besnik Mustafaj.

Shkrimtarët shqiptarë, që morën pjesë në ceremoni, e vlerësuan Ismail Kadarenë si autorin më të rëndësishëm të letërsisë shqiptare dhe si krijuesi që ka ndikuar e do të ndikojë më shumë kulturalisht tek qytetarët shqiptarë në shumë breza.

“Secili prej nesh ka marrë diçka prej Ismailit në mënyrë të vetëdijshme apo të pavetdijshme. Do ta cilësoja atë në raport me dy epoka të mëdha historike: Kemi “Mesharin” e Gjon Buzukut, si vepra e parë e shkruar në gjuhën shqipe dhe kemi Kadarenë, “Mesharin” e letërsisë moderne të gjuhës shqipe”, thotë për Zërin e Amerikës dramaturgu Ruzhdi Pulaha.

Studiuesit besojnë se Kadareja tejkaloi kufijtë e diktaturës, përmes veprave me vlera universale, që përfaqësonin vlerat e qytetërimit të kombit shqiptar në histori, megjithëse krijoi në vitet më të errëta të izolimit të thellë të vendit nga Perëndimi gjatë gjysmës së dytë të shekullit të kaluar.

“Sa i takon brezit tim, ai e çoi shoqërinë shqiptare në nivelin më të lartë. Ai e kapërceu nivelin e një shkrimtari të thjeshtë dhe u shndërrua në një emancipues shpirtëror të shoqërisë shqiptare. Na emancipoi”, thotë për Zërin e Amerikës shkrimtari Ylljet Aliçkaj.

Nderimeve për shkrimtarin Kadare iu bashkuan personalitetet më të larta shtetërore të Tiranës, presidenti Bajram Begaj, kryeministri Edi Rama, presidentja e Kosovës Vjosa Osmani, kryeministri Albin Kurti, si dhe politikanë të njohur nga Maqedonia e Veriut, e krahas tyre edhe shumë akademikë e studiues, si akademike Justina Shiroka Pula, që erdhi nga Kosova për ceremoninë e sotme në Tiranë.

“Ismail Kadareja është emblema e letërsisë shqipe, europiane dhe më gjerë. Jemi shumë krenarë që e kemi patur dhe besoj se gjeneratat e reja të vazhdojnë të lexojnë veprat e tij, të mësojnë nga veprat e tij dhe të vazhdojnë atë kulturën, edukatën dhe atë cakun, të cilin ai e ka patur për kombin, për shqiptarët dhe për njerëzimin”, thotë për Zërin e Amerikës akademike Justina Shiroka Pula, anëtare e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës.

Ceremonialit iu bashkuan edhe diplomatë perëndimorë, shumë prej të cilëve i kanë lexuar romanet e Ismail Kadaresë, të cilat janë përkthyer në disa dhjetëra gjuhë të ndryshme.

“Leximi i librave të Kadaresë më ka dhënë të kuptoj kompleksitetin e shoqërisë shqiptare dhe të historisë së Shqipërisë përmes një prekjeje shumë njerëzore. Kam qenë në Gjirokastër, një qytet që e dua shumë. Pas kësaj vizite, kam lexuar romanin “Kronikë në gur” dhe më erdhi si një vepër shumë e gjallë dhe njerëzore me ngjarjet e shumta. Ai ishte njeri fantastik, dhe veprat e tij kanë një sens humori si dhe thellësi të brendshme në psikologji njerëzore, jo vetëm shqiptare. Kjo është e humbje e madhe, por vepra e tij është ende aty dhe ajo është mënyra më madhështore për ta paraqitur Shqipërinë në botë”, thotë për Zërin e Amerikës ambasador Silvio Gonzato, drejtues i Delegacionit të BE-së në Shqipëri.

Ndërsa jashtë në sheshin Skënderbej qytetarë të shumtë prisnin radhë për homazhe, brenda në sallën e Operas, arkëmorti i shkrimtarit të shquar prehej nën shaminë bardheblu të Misionit të Shenjtores Nënë Tereza, ndërsa dy duar të bardha luteshin sipër tij,me rruzaret e njohura të nënë terezës, duke u kujtuar të gjithëve një tjetër shqiptare të madhe me famë botërore, Nobeliste e Paqes.

“Shkrimtari kombëtar Ismail Kadare e ngjiti gjuhën shqipe në majën më të paarritur nga asnjë lëvrues i saj, dhe letërsinë shqipe e ngjiti në panteonin botëror letrar. Nën hijen e shqiptares që i takon botës bëhet përcjellja më e mirë nga jeta e shqiptarit që i takon botës, i cili e kishte Nënë Terezën shenjtoren e tij të dashur”, tha në ceremoni kryeministri Edi Rama.

Shkrimtari Ismail Kadare u largua nga kjo jetë më 1 korrik në moshën 88 vjeçare pas 7 dekada krijimtari nga rinia e deri para një viti, kur botoi dhe ribotoi me kujdesin më të madh gjithë veprat e tij, ndërsa ishte anëtar i katër akademive të shkencave dhe arteve në rajon dhe Europë.

Akademikët besojnë se studimet mbi veprën e tij tani do të vazhdojnë e të thellohen më tej brenda dhe jashtë vendit për shumë kohë./Voa/

The post VOA: Nderohet shkrimtari Ismail Kadare nga Tirana, Prishtina dhe Shkupi appeared first on Albeu.com.

“Gjyshi im, përcillte shumë dashuri”, mbesa e Ismail Kadare: Quhem Doruntina nga vepra e tij

M C — Wed, 03 Jul 2024 18:35:29 +0000

Mbesa e gjeniut të letrave shqipe Ismail Kadare, Doruntina, tha sot për mediat së është e impresionuar me gjithë këtë dashuri me të cilën u përcoll gjyshi i saj, referuar nderimeve që iu bënë në homazhe. Ajo tha se gjyshi i saj ka qenë gjithmonë njeri enigmatik.

“Gjyshi im ka qenë gjithmonë një njeri shumë enigmatik, unë jam rritur në Paris dhe ka qenë vetëm gjyshi im, nuk e kisha parë këtë pjesën që sa shumë e quan edhe populli njeri enigmatik dhe serioz. Por edhe me seriozitetin që kishte na përcillte shumë dashuri në një mënyrë të veçantë siç e kishte ai dhe ashtu e kujtoj. Kur shkonim në shtëpi ishim si mbretër aty te gjyshi, na linte të lirë asnjë rregull”, tha ajo.

Doruntina se emerin e mori ng vepra e tij, “Kush e solli Doruntinën”, ndaj i ka mbetur kjo lidhje me gjyshin e saj.

“Çdo fundjavë donte që të mblidheshim të gjithë për drekë dhe ne shkonim gjithnjë e hanim drekë të gjithë bashkë. Që e vogël më dhanë “Kush e solli Doruntinën” edhe unë quhem Doruntina dhe ky më ka ngelur si lidhje që ka me emrin tim”, tha ajo.

The post “Gjyshi im, përcillte shumë dashuri”, mbesa e Ismail Kadare: Quhem Doruntina nga vepra e tij appeared first on Albeu.com.

Presidentja e Kosovës, Osmani për Kadarenë: Lamtumirë, titani i letërsisë

M C — Wed, 03 Jul 2024 14:04:14 +0000

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka qenë sot e pranishme në ceremoninë shtetërore të përcjelljes në banesën e fundit të Ismail Kadaresë.

Përmes një statusi Osmani ka ndarë fotografi nga pjesëmarrja teksa shkruan se veprat e Kadaresë ndriçuan cepat më të errët të historisë dhe shpirtit njerëzor.

Më tej Osmani shprehet se aftësia e tij për të ndërthurur mitet dhe realitetin e bëri një nga më të veçantët dhe të fuqishmit në letërsinë bashkëhore.

Postimi i plotë i Osmanit:

“Me zemër të rënduar i thamë lamtumirë penës së shquar dhe kolosit të papërsëritshëm, fjalët e të cilit kapërcyen kufijtë, kulturat dhe kohën. Për dekada të tëra, veprat e Ismail Kadaresë ndriçuan cepat më të errët të historisë dhe shpirtit njerëzor. Aftësia e tij për të gërshetuar historinë, mitet dhe realitetin, e bëri zërin e tij një nga më të veçantët dhe më të fuqishmit në letërsinë bashkëkohore. Prandaj, jemi përgjithmonë mirënjohës për veprat që na la. Liria e Kosovës për të ishte triumfi i kombit shqiptar. Ndërkaq, për kombin shqiptar, vetë ekzistenca dhe vepra e Ismail Kadaresë është triumf i kulturës mbi injorancën dhe i lirisë mbi diktaturën. Lamtumirë, titani i letërsisë, Ismail Kadare!’’, shkruan Osmani.

The post Presidentja e Kosovës, Osmani për Kadarenë: Lamtumirë, titani i letërsisë appeared first on Albeu.com.

Sot Kadare kreu aktin e fundit sublim, shpalli pavarësinë e kulturës nga politika

V K — Wed, 03 Jul 2024 11:18:18 +0000

Nga; Artan Fuga

Në këtë ditë të fundit që trupi i tij është edhe pak orë mes nesh, ndodhi ajo që pritej, u shfaq dora e fundit që ai na jep për t’u emancipuar!

Komunistë e lavdërojnë sepse e thjeshtojnë atë që ai krijoi te idealet e tyre. Antikokomunistë që e lavdërojnë me po aq zjarr, sepse ai i dha goditje mitit të një stalinizmi që nuk kishte të bënte me shqiptarët.

Por, po ndodh edhe më tej: Komunistë hedhin gurin mbi të sepse ai nuk i qëndroi besnik idealeve të tyre. Antikomunistë që vjellin vrer sepse e quajnë në shërbim të komunizmit!

E gjitha kjo jehonë, zhurmë, kjo qarje-qeshje, ky trishtim – gëzim, ky vlerësim – baltosje vërtetoi në ditën e fundit kur Ai është edhe pak trup-midis-nesh se letërsia e Tij nuk mund të gjykohet politikisht, se kultura që Ai derdhi mbi mendjen e këtij kombi nuk mund të jetë e gjykueshme politikisht, apo sikurse thuhet se letërsia dhe arti i tij nuk mund të reduktohet te politika.

Politikisht kultura nuk mund të kuptohet!

Edhe ditën e fundit, pa folur, sikurse dukej se nuk mund të fliste prej kohësh, Ai prodhoi aktin sublim të shprehjes madhore:

Pavarësinë e kulturës nga politika! Ai nuk mund të gjykohet politikisht.

Shteti ynë para së gjithash duhet t’i kërkojë falje. Ky është nderimi më i madh që mund t’i bëjë. Në dekada të tëra ai kishte pasur të drejtë ndaj shtetit. Por, shteti kishte forcën fizike mbi të. Por, vetëm kaq ama!

Forca publike për dekada me radhë të jetës së tij e dhunoi psikologjikisht, makina propagandistike deshte ta bënte robin e vet, por nuk ja doli dot, lloj-lloj veprimesh tinzare kanë dashur t’i dërmojnë gjeninë krijuese, qarkullime, përgjime,kanosje, emërime, letra anonime, kërcërnime.

Ai sapo iu dha mundësia nuk deshi më të përzjehej me politikën!

Sot pa folur, i ftohtë, me atë që po ndodh, Ai kreu aktin e fundit sublim !

Shpalli pavarësinë e kulturës ndaj politikës, papajtueshmërinë e gjykimit politik me krijimin letrar dhe kulturor, artistik, lirinë e intelektualit për të qenë përtej burokracisë!

Ai përsëri u ngrit lart, i pakuptueshëm!

The post Sot Kadare kreu aktin e fundit sublim, shpalli pavarësinë e kulturës nga politika appeared first on Albeu.com.

Kryeministri Rama: Ismail Kadare, shqiptari që i takon botës, Helena më çoi fjalë se donte vetëm fjalën time në këtë funeral

V K — Wed, 03 Jul 2024 10:34:13 +0000

Ditën e sotme, 3 Korrik 2024, do të përcillet për në banesën e fundit gjeniu i letrave shqipe, Ismail Kadare. Lamtumirën e fundit Ismail Kadaresë, ia ka dhënë edhe kreu i qeverisë Edi Rama, i cili ka marrë pjesë në homazhe bashkë me të shoqen, Linda Rama.

Në një fjalim pranë arkmortit të Ismail Kadaresë, kryeministri Edi Rama, ka treguar se përse u vendos që ai të prehej në varrezat e Tufinës dhe jo diku tjetër.

Gjithashtu, kreu i shtetit u shpreh se Kadare nuk i kishte qejf tubimet, fjalimet dhe se do argëtohej shumë me propozimet për ta varrosur te Dëshmorët e Kombit, pranë vëllezërve Frashëri, apo dhe te varrezat e dëshmorëve në Kosovë.

Rama: “Nënë Tereza po montohej për një shfaqje sot në darkë. Lëreni aty u thashë, nuk ka më mirë. Askujt nuk i shkonte mendja çka rastësoi këtu enkas për Ismailin dhe më mirë sesa nën hijen e saj, shqiptares që i takon botës, ceremonia e përcjelljes së shqiptarit që i takon botës. Ismaili symbyllur do ndihej i marrë në mbrojtje nga ata që se donin dhe nga ata jo pak që e donin. Ndërkohë qëkur lajmi i vdekjes së Kadaresë mori dhënë, në kuptimin e mesazheve të shpeshta të ditëve të mia të zakonshme, më vinin hera herës opinione të ngutura nga një ankthi çuditshëm për vendvarrimin.

I lexoja dhe më kujtohej Ismaili dhe përpiqesha të mendoja si do i merrte ai ato propozime për ta varrosur te vëllezërit Frashëri, përballë Rognerit apo deri te varrezat e dëshmoreve në Kosovë. Nuk e di dot çfarë do thoshte, por e di njësoj se ai arkmort ku është shtrirë trupi i tij, se po ti kisha treguar dot vigjiljen time të këtij ceremoniale dje në darkë, do të argëtohej shumë. Siç thoshte Márquez ‘do t’i vinte plasja që nuk do merrte dot pjesë në funeralin e vet.

Kur edhe Helena më çoi fjalë se donte vetëm fjalën time në këtë funeral, zgjodhi të keqen më të vogël. Një fjalim të pashmangshëm të rastit, por të paktën nga dikush që nuk flet thjeshtë se ia kërkon detyra, por dhe si dikush që Ismailin e lidhte kënaqësia e bisedave jo të shpeshta. Kështu ky nder kaq i posaçëm dhe një barrë përgjegjësie mu pranë arkmortit të njeriut që e ngiti gjuhën shqipe në majë, mu bë dhe një siklet i ububushëm, po aq rrallë sa dalja në një provim para fytyrës tallëse të Ismailit me tubimet, fjalimet”.

The post Kryeministri Rama: Ismail Kadare, shqiptari që i takon botës, Helena më çoi fjalë se donte vetëm fjalën time në këtë funeral appeared first on Albeu.com.

Mbërrin në Teatrin e Operas dhe Baletit arkëmorti i shkrimtarit Ismail Kadare, e bija në lot

V K — Wed, 03 Jul 2024 07:18:40 +0000

Këtë të mërkurë, do të përcillet për në banesën e fundit trupi i gjeniut të ndjerë të Letërsisë Shqipe, Ismail Kadare. Mësohet se Kadare, do të nderohet me ceremoni shtetërore. Për organizimin e homazheve dhe të ceremonisë shtetërore, është ngritur një Komision i Posaçëm Shtetëror, nën mbikëqyrjen e Kryeministrit. Homazhet publike për të, do të [...]

Përcillet sot për në banesën e fundit kolosi i Letërsisë Shqipe, homazhe publike dhe ceremoni shtetërore në nder të Ismail Kadaresë

V K — Wed, 03 Jul 2024 05:57:33 +0000

Ditën e sotme, do të përcillet për në banesën e fundit trupi i gjeniut të ndjerë të Letërsisë Shqipe, Ismail Kadare. Kolosi i letrave shqipe, u nda nga jeta më 1 korrik 2024, në moshën 88-vjeçare.

Në nder të Kadaresë, qeveria shpalli dy ditë zie kombëtare, 2 dhe 3 korrikun, ndërsa në kujtim të shkrimtarit sot do të mbahet një ceremoni zyrtare mortore dhe më pas do të përcillet për në banesën e fundit.

Siç u bë e ditur edhe ditën e djeshme, përmes një postimi nga ana e kryeministrit Edi Rama, homazhet publike për Kadarenë do të mbahen në Teatrin Kombëtar të Operas dhe Baletit, të cilat nisin në orën 09:00 më tej në orën 11:30 nis ceremonia shtetërore dhe në orën 12:30 nis kortezhi për përcjelljen në varreza.

VENDIMI
“Këshilli i Ministrave vendosi 1. Shpalljen dite zie kombëtare te martën dhe të mërkurën, përkatësisht, në datat 2 dhe 3 korrik 2024, në nderim të të ndjerit, Ismail Kadare, personalitet i shquar i letrave shqipe.

2. Në të gjitha institucionet shtetërore dhe publike të ulet flamuri kombëtar ne gjysmështize.

3. Homazhet publike dhe ceremonia shtetërore te organizohen në mjediset e Teatrit Kombëtar të Operas, Baletit dhe Ansamblit Popullor, Tirane, ditën e mërkure, date 3.7.2024, përkatësisht, nga ora 9:00 deri ne orën 11:00, dhe nga ora 11:30 deri ne orën 12:30.

4. Ne orën 13:00, date 3.7.2024, ne nderim te tij të ndërpritet do veprimtari dhe të mbahet një minute heshtje.

5. Radiotelevizioni Shqiptar, gjatë orëve të kryerjes se homazheve dhe ceremonialit shtetëror, te transmetoje muzike funebre.

6. Për organizimin e homazheve dhe të ceremonisë shtetërore ngrihet Komisioni i Posaçëm Shtetëror nën mbikëqyrjen e Kryeministrit, i cili ne përbërje te ketë:

Ministrin e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit; Ministrin e Mbrojtjes; Ministrin e Brendshëm; Kryetarin e Bashkisë Tirane; Drejtorin e Protokollit te Shtetit; Drejtorin e Përgjithshëm te Policisë së Shtetit; Romandantin e Gardës së Republikës se Shqipërisë; Drejtorin e Drejtorisë se Shërbimeve Qeveritare; Përfaqësues nga Kabineti i
Kryeministrit; Përfaqësues nga zyra e Shtypit te Kryeministrit.

7. Ngarkohet Protokolli i Shtetit që te krijoje dhe te drejtoje grupin e punës, përgjegjës për ndjekjen dhe zbatimin e masave organizative te homazheve dhe te ceremonialit shtetëror.

8. Shpenzimet e varrimit, te homazheve dhe te ceremonialit tè përballohen nga Ministria e Ekonomise, Kultures d e Inovacionit.
Ky vendim hyn ne fugi menjehere dhe botohet ne “Fletoren zyrtare”.

The post Përcillet sot për në banesën e fundit kolosi i Letërsisë Shqipe, homazhe publike dhe ceremoni shtetërore në nder të Ismail Kadaresë appeared first on Albeu.com.