Kjo shifër përfshin investimet totale që janë bërë në vite nga shtete të ndryshme të BE-së.

E dhëna është bërë e ditur në bazën e të dhënave të Eurostat. Vetëm në vitin 2023, investimet e huaja nga vendet e BE-së në Shqipëri ishin 457 milionë euro.

“Monitor” ka krahasuar stokun e investimeve të huaja nga BE në vendet e rajonit, në raport me madhësinë e ekonomisë përkatëse (prodhimin e brendshëm bruto-PBB) për të parë se cili shtet ka arritur të tërheqë më shumë investime në periudhën e tranzicionit.

Nivelin më të lartë të investimeve të huaja e ka pasur Maqedonia e Veriut, stoku i të cilës është sa 29.3% e PBB-së në fund të vitit 2023.

Maqedonia e Veriut, ka fituar shpesh garën e investimeve të huaja me Shqipërinë vitet e fundit, duke ofruar një sistem më të thjeshtë fiskal, zona të lira ekonomike, lehtësi tatimore, madje duke reklamuar dhe dalje në det nga Porti i Durrësit.

Shumë kompani që tentuan të hynin në Shqipëri vitet e fundit, si kompania amerikane Johnson Control në prodhimin e pjesëve automotive, kanë hapur disa fabrika në Maqedoni.

Jo vetëm investimet e huaja, por edhe shumë sipërmarrës shqiptarë u joshën nga politikat e Maqedonisë për tërheqjen e investimeve të huaj.

Serbia është shteti i dytë që ka arritur të tërheqë më shumë investime të huaja nga vendet e BE-së, duke “marrë” dhe ajo investitorë që kishin shfaqur interes për Shqipërinë, si “Geox”, apo “Ferrero Rocher”.

E treta në rajon renditet Mali i Zi, me 26.2% të PBB-së. Ndërsa Shqipëria, me 26% të PBB-së lë pas vetëm Bosnjë Hercegovinën, e cila dhe për shkak të probleme të saj mes dy entiteteve ka arritur të tërheqë vetëm 1706% të PBB-së investime të huaja deri në fund të vitit 2023.

Investimet e BE-së në botë

Sipas Eurostat, stoku neto i investimeve të huaja direkte (IHD) të mbajtura në vendet jo-BE nga investitorë rezidentë në BE arriti në 9 160 miliardë euro në vitin 2023, duke reflektuar një rënie prej 4.1% nga viti 2022 (9 551 miliardë euro).

Një tendencë e ngjashme ishte e dukshme dhe në stokun e investimeve të mbajtura nga rezidentë jo-BE në BE, të cilat u ulën në 7 446 miliardë euro në 2023, me një rënie prej 5.4% krahasuar me vitin 2022 (7 874 miliardë euro).

Në vitin 2023, pozicioni neto i investimeve të BE-së kundrejt pjesës tjetër të botës mbeti relativisht i qëndrueshëm, me një rritje prej 2.2% krahasuar me vitin 2022.

Në fund të vitit 2023, Shtetet e Bashkuara thithën 26.6% (2 437 miliardë euro) të totalit të stokut të IHD-ve të mbajtura nga BE-ja në pjesën tjetër të botës, e ndjekur nga Mbretëria e Bashkuar (1 765 miliardë euro, 19.3%).

Më pas renditej Zvicra (755 miliardë euro, 8.2%), Brazili (312 miliardë euro, 3.4%) dhe Singapori (263 miliardë euro, 2.9%). Më shumë se 2% e stokut të investimeve të BE-së shkoi në Kanada (2.7%), Kinë përveç Hong Kongut (2.5%), Rusi (2.4%), Bermuda (2.3%), Meksikë (2.3%) dhe Emiratet e Bashkuara Arabe (2.0 %). /Monitor

The post Maqedonia e Veriut kryeson për investimet e huaja nga BE, Shqipëria nga fundi appeared first on Albeu.com.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, për tremujorin e dytë, vlera e Investimeve të Huaja Direkte arriti në 379 milionë euro, në rritje me 12.5% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Për të gjithë 6-mujorin e parë, vlera e përgjithshme e Investimeve të Huaja Direkte arriti në 686 milionë euro, gjithashtu niveli më i lartë historik i regjistruar ndonjëherë për këtë periudhë të vitit. Vlera e investimeve të huaja direkte paraqitet në rritje me 7.9% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Në 6-mujorin e parë të këtij viti, Investimet e Huaja Direkte e kanë tejkaluar me afërsisht dy herë vlerën e deficitit të llogarisë korrente. Ky faktor mund të ketë pasur një ndikim të rëndësishëm në mbiçmimin e monedhës vendase në kursin e këmbimit ndaj Euros. Kursi Eur-Lek këtë vit ka prekur nivelet më të ulëta historike.

Rritja e Investimeve të Huaja Direkte edhe për tremujorin e dytë të vitit është mbështetur njëkohësisht nga shtimi i flukseve të reja dhe nga rritja e fitimeve të riinvestuara të investitorëve ekzistues. 51% e investimeve të huaja direkte ishin fitime të riinvestuara, ndërsa 49% e totalit ishin injektime të reja të kapitalit.

Fitimet e riinvestuara në vitet e fundit kanë marrë peshën kryesore në strukturën e Investimeve të Huaja Direkte.

Për gjysmën e parë të këtij viti, vlera e fitimeve të riinvestuara nga ndërmarrjet e huaja arriti në 376 milionë euro, pothuajse 12% më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Fitimet e riinvestuara përbënin 55% të vlerës totale të investimeve të huaja direkte për 6-mujorin 2023.

Sipas Bankës së Shqipërisë, gjatë tremujorit të dytë 2023, flukset valutore hyrëse në formën e Investimeve të Huaja Direkte ishin të përqendruara kryesisht në pasuri të paluajtshme, në masën 20%, në sektorin e hidrokarbureve, në masën 17%, në sektorin financiar, në masën 15% dhe në energjetikë, në masën 9% të totalit.

Të njëjtët sektorë kishin qenë dominues edhe në tremujorin e parë të vitit, por me kryesimin e hidrokarbureve, në masën 21%, të ndjekur nga ndërmjetësimi financiar, në masën 14%, sektori i pasurive të paluajtshme, në masën 14%, si dhe energjetika, në masën 12%.

Investimet e huaja direkte po rezistojnë në nivele të larta edhe pas përfundimit të disa investimeve madhore në sektorin energjetik, kryesisht gazsjellësit TAP dhe disa projekteve të rëndësishme koncesionare në energjinë hidrike.

Në dy vitet e fundit, ka një tendencë të qartë në rritje të investimeve të huaja në sektorin e pasurive të paluajtshme.

Cikli i rritjes së shpejtë të çmimeve të pasurive të paluajtshme në Shqipëri, veçanërisht në periudhën pas pandemisë, duke se është mbështetur në masë të konsiderueshme nga kërkesa që vjen prej investitorëve të jashtëm.

Investimet e huaja në prona janë tipike sidomos për zonat bregdetare, ku, megjithë rritjen e çmimeve, ato ngelen mjaft konkurruese krahasuar edhe me vendet e tjera të Rajonit, si Mali i Zi apo Kroacia.

Rritja e fortë e çmimeve të pronave në vitet e fundit i ka bërë pasuritë e paluajtshme edhe një alternativë më tërheqëse për të investuar. Kjo e ka rritur numrin e blerësve që kanë blerë prona jo më për nevoja banimi apo shfrytëzimi familjar, por për qëllime investimi.

Një rol të rëndësishëm po luajnë investimet e vazhdueshme të ndërmarrjeve ekzistuese.

Përveç rolit të Bankers Petroleum, që ngelet investitori më i madh në shfrytëzimin e burimeve të naftës, një ndikim në rritjen e investimeve të huaja në këtë sektor mund të ketë dhënë shpejtimi i kërkimeve të kompanisë Shell në zonën e Shpiragut.

Sektori financiar dhe veçanërisht ai bankar ngelen gjithashtu një kontribuues në vijimësi, edhe për shkak të rritjes graduale të kërkesave për kapital ndaj bankave tregtare./monitor

The post Investimet e huaja prekin rekord të ri historik, kryesojnë përsëri pasuritë e paluajtshme appeared first on Albeu.com.

Ekonomia shqiptare ka bërë përparim gjatë dy viteve të fundit, duke u rritur në vitin 2022 me 4.8%. Inflacioni, pas shifrës rekord të vitit të kaluar prej 8.3% është ulur aktualisht në 5.7 %.

Por përtej këtyre zhvillimeve, vendi po përballet me një fenomen që për ekspertët përbën shqetësim, vlerësimi i ndjeshëm i monedhës vendase përballë euros. Leku është forcuar me 3.4% krahasuar me muajin Janar dhe me 7.1 krahasuar me muajin prill të vitit të kaluar.

Zyrtarë të Bankës Qendrore, në një intervistë për Zërin e Amerikës, e shohin prirjen dy vjeçare të forcimit të monedhës vendase kundrejt euros, si shenjë të besimit në ekonomi.

“Shpejtësia e rritjes së eksporteve ka qenë, këtë mund ta themi me bindje dhe mbuluar me statistika, mjaft më e lartë se shpejtësia e rritjes së importeve, që ka prodhuar dhe ofertë shtesë të valutës në tregun lokal. Për sa i takon investimeve të huaja direkte, gjatë vitit 2022, këto kanë patur një normë rritje në terma dy-shifrorë, pra kemi patjetër burime të mjaftueshme, hyrje valutore për të mbuluar nevojat e vendit për importe dhe për të gjeneruar dhe këtë fluks plus valute në tregun shqiptar”- u shpreh për Zërin e Amerikës Erald

Themeli, Drejtor i departamentit të politikës monetare në Bankën e Shqipërisë.

Eksportet në vitin 2022 u rritën me 41%, ose me rreth 2 miliardë euro, duke ngushtuar raportin me importet, investimet e huaja direkte u rritën me 33%, ose me rreth 340 milionë euro. Rritje patën edhe remitancat me 9.6%, ose me rreth 72 milionë euro, ndërsa borxhi publik u ul nga 74.5 në 64.6%.

Por e gjithë kjo situatë pozitive në ekonomi vjen me disa rreziqe sipas ekspertëve, pasi forcimi i monedhës vendase përballë euros sjell dëmtime në disa sektorë me ndikim në ekonomi, veçanërisht në atë të eksporteve.

“Eksporti është vetëm skalioni i parë, që merr goditjen. Eksportet e marrin menjëherë, sepse i marrin të ardhurat në euro dhe brenda muajit ato duhet të paguajnë në lek. Duhet të paguajnë rrogat në lek, duhet të paguajnë taksat në lek, duhet të paguajnë energjinë elektrike në lek edhe çdo produkt tjetër, që ato blejnë brenda vendit. Gjatë vitit të shkuar në të gjitha faturat unë kam marrë më pak se në momentin që unë kam faturuar, sepse gjatë gjithë vitit kemi një rënie të euros”, u shpreh për Zërin e Amerikës Alban Zusi, President i Qendrës së Eksporteve.

Njohës të fushës së ekonomisë thonë se pasojat e forcimit të monedhës vendase në sektorin e eksporteve mund të reflektohen në mungesë likuiditeti dhe pamundësi për investime, ndërsa dhe bizneset e tjera përreth tyre rrezikojnë gjithashtu të preken.

Por një pjesë e mirë e ekspertëve të ekonomisë shohin tek forcimi i monedhës vendase një ndikim të drejtpërdrejtë të informalitetit dhe të parasë së zezë në ekonomi.

“Mendoj që faktorët janë sa, le të themi makroekonomikë, apo le të themi ato forcat fondamentale që përcaktojnë kanalet e prurjeve valutore, rritjet e eksporteve, turizmi, shërbimet në përgjithësi, investimet e huaja dhe të ardhurat nga remitancat që kanë qenë në nivele rekord edhe gjatë këtij viti. Pra kemi prurje goxha të shtuara dhe në kanalet formale, por pa asnjë dyshim në Shqipëri një pjesë të rëndësishme zënë kanalet informale, të cilat ruajnë një gjendje të tillë të tregut, që në gjykimin tim e bëjnë të pajustifikueshëm në fakt këtë monedhë tonë të brendshme kaq të fortë”- argumentoi për Zërin e Amerikës Selami Xhepa, President i Universitetit Europian të Tiranës.

Nga ana e tij Arben Malaj, ish-Ministër i Financave sheh si problematikë sektorin e pasurive të paluajtshme.

“Në sektorin e pasurive të patundshme, ose në disa biznese të tjera ne shikojmë që gjithnjë e më tepër ka një rritje të kërkesës, e cila nuk është e natyrshme nga burimet që kanë vetë shqiptarët, qoftë klasa e mesme që është më agresive për kushte më të mira jetese, qoftë edhe bizneset, dhe problem nuk është se kjo para deformon tregun e ndërtimeve dhe të qerasë. Problem është se Shqipëria do të bëhet më e shtrenjtë dhe shqiptarët rrezikojnë të mbeten më të varfër”- u shpreh për Zërin e Amerikës Arben Malaj, ish- Ministër i Financave.

Sipas të dhënave të INSTAT, sektori i ndërtimit, me një luahtje nga rritje negative deri në 6% në vitet 2010-2020, u rrit në dy vitet e fundit me 18 dhe 10.7%. Gjithashtu dhe sektori i pasurive të patundshme, gjatë këtyre viteve u rrit me 5.8 dhe 11.2%. Në vitin 2022 ishte rritja më e lartë në dekadën e fundit.

Sipërfaqet e miratuara për ndërtesa në 5 vitet e fundit janë rritur me 3 herë, dhe në vitin 2022 ishin 2 milionë e 667 mijë metra katrorë. Peshën kryesore të sipërfaqeve për banesa me 76% e mban prefektura e Tiranës. Por zhvillimi i vrullshëm i sektorit të ndërtimit dhe i pasurive të patundshme, sipas ekspertëve shfaq disa deformime që shkojnë në të kundërt me rregullat e tregut.

“Popullsia është duke rënë sepse njerëzit po emigrojnë, madje po emigron shtresa e mesme e cila blen shtëpi të reja. Nga ana tjetër janë duke u rritur ndërtimet dhe bashkë më to po rritet cmimi i banesave. Është çmenduri ekonomike. Duhet të kishte rënë në mënyrë të ndjeshme cmimi i banesave. Ne flasim për pastrimin e parave në ndërtim, por pjesa më e rëndësishme e pastrimit të parave në ndërtim është pastrimi përmes blerjes, jo thjesht ndërtimi”- tha për Zërin e Amerikës Neritan Sejamini, ekspert i ekonomisë.

Por zyrtarët këmbëngulin, se forcimi i monedhës vendase lidhet me ecurinë pozitive të disa sektorëve në ekonomi dhe jo me depërtimin e parasë informale.

Megjithatë, ekspertët nga ana tjetër kanë shprehur shqetësim të vazhdueshëm mbi nivelin e lartë të qarkullimit të parasë jashtë sistemit bankar, rreth 3.4 miliardë euro, ose 20% e PBB, niveli më i lartë në rajon.

Zyrtarë të Bankës Qendrore thanë për Zërin e Amerikës, se arsyet e këtij niveli të lartë të parasë jashtë bankave lidhen me funksionimin e ekonomisë, e cila është bazuar në qarkullimin kesh të parasë gjatë tranzicionit, si dhe kulturën financiare dhe shtrirjen e ulët të sistemit bankar në gjithë territorin e vendit.

Përfaqëues të disa shoqatave të eksportuesve kanë kërkuar një ndërhyrje të autoriteteve përballë situatës së krijuar nga zhvlerësimi i euros. E pyetur nga Zëri i Amerikës nëse është kryer një analizë dhe nëse ka një parashikim mbi goditjet qe marrin disa sektorë veçanërisht eksportuesit, Ministrja e Financave Delina Ibrahimaj njoftoi një takim me përfaqësues të këtij sektori së shpejti mbi këtë çështje, dhe theksoi se tregu i këmbimit valutor është i lirë dhe funksionon mbi bazën e ofertës dhe kërkesës. Por ekspertët, paralajmërojnë se pasojat e zhvlerësimit të vazhdueshëm të monedhës euro përballë lekut, do të kenë ndikim negativ në disa sektorë në ekonomi, duke veçuar atë të eksporteve. Sipas tyre ka gjasa që ky sektor, që kishte rritje të konsiderueshme gjatë vitit të shkuar, me ndikim në rritjen ekonomike në vend, të pësojë në të ardhmen dëmtime të forta./VOA

The post VOA: Shqipëri, shqetësime mbi zhvlerësimin e euros dhe pasojat në ekonomi appeared first on Albeu.com.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, për 6-mujorin investimet italiane kishin vlerën e 75 milionë eurove, në rritje me 12.5% krahasuar me 6-mujorin e parë të vitit të kaluar. Rritja e investimeve italiane u përqendruara kryesisht në tremujorin e dytë të vitit, ku flukset arritën vlerën e 45 milionë eurove, në rritje me 19% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Holanda ngelet ndër investitorët kryesorë në Shqipëri edhe këtë vit, megjithëse në rënie krahasuar me vitin e kaluar.

Sipas Bankës së Shqipërisë, investimet holandeze për 6-mujorin kishin vlerën e 70 milionë eurove, 34% më pak krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Vlerat e mëdha të investimeve holandeze në vitet e fundit lidhet shumë me faktin se Holanda është një nga vendet e preferuara në Europë për të regjistruar kompani offshore, me qëllim kontrollin e investimeve ndërkombëtare të grupeve të ndryshme të biznesit.

Holanda ka një rrjet të gjerë të marrëveshjeve me vende të tjera të Botës për shmangien e tatimit të dyfishtë dhe kjo i ndihmon kompanitë për të shmangur ndërlikimet tatimore në momentin e shpërndarjes dhe transferimit të dividendëve të fituara nga investimet e kryera në vende të tjera. Arsyeja tjetër pse Holanda është një vend i preferuar për regjistrimin e kompanive është sepse legjislacioni i atjeshëm garanton një shkallë të lartë konfidencialiteti lidhur me pronësinë e aksioneve mbi një kompani.

Në këtë pikë, Holanda ka karakteristika të ngjashme me vende të tjera që njihen si juridiksione offshore. Pikërisht kjo është arsyeja kryesore pse disa prej kompanive me aksionerë shqiptarë që kanë fituar kontrata koncesionare në Shqipëri rezultojnë të regjistruara në Holandë.

Ndërkohë, për të dytin vit radhazi, statistikat tregojnë një rritje të ndjeshme të investimeve gjermane. Sipas Bankës së Shqipërisë, për 6-mujrin investimet gjermane kishin vlerën e 59 milionë eurove, në rritje me 210% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Renditja e investitorëve të huaj për 6-mujorin vijon me Austrinë, me 33 milionë euro investimeve të reja, Kosovën, me 29 milionë euro dhe SHBA, me 27 milionë euro.

Për t’u shënuar këtë vit është rënie e ndjeshme e investimeve turke. Për 6-mujorin, fluksi i investimeve turke rezultoi negative në vlerën e 59 milionë eurove. Rënia ka ardhur e gjitha në tremujorin e dytë, kur u shënua një fluks negative prej 91 milionë eurosh dhe besohet se është e lidhur me shitjen e kompanisë Albtelecom nga konsorciumi turk CETEL tek grupi hungarez 4iG.

Në fakt, dy blerjet e mëdha të 4iG, nuk janë të reflektuara në fluksin e investimeve hungareze, me sa duket, për arsye konfidencialiteti, duke u përfshirë në kategorinë “Të tjera për arsye konfidencialiteti”.

Megjithatë, nëse analizojmë të dhënat e investimeve të huaja sipas shteteve të paraqitura në formën e stokut, në fund të tremujorin të dytë investimet hungareze kanë arritur vlerën e 203 milionë eurove, rreth 83 milionë euro më shumë krahasuar me tremujorin e parë. Në pjesën dërrmuese, besohet se kjo ka ardhur pikërisht nga blerjet e 4iG në sektorin e telekomunikacioneve. Megjithëse statistikat e flukseve nuk japin një konfirmim të saktë, me shumë të ngjarë investitori më i madh i huaj për këtë vit duhet të jetë Hungaria.

PO t’i referohemi stokut të investimeve të huaja direkte në fund të 6-mujorit, Zvicra vazhdon të kryesojë, me 1.8 miliardë euro, e ndjekur nga Kandaja, me 1.34 miliardë euro dhe Holanda, me 1.65 miliardë euro.

Investimet zvicerane i takojnë kryesisht një projekti shumëkombësh, gazsjellësit TAP, ato kanadeze kompanisë Bankers Petroelum, që në mënyrë të tërthortë zotërohet nga kapitali kinez, ndërsa investimet holandeze lidhen me disa kompani holding me origjinë nga vende të ndryshme, të regjistruara në Holandë kryesisht për shkak të lehtësive tatimore dhe mbrojtjes së konfidencialitetit.

Marrë nga: Monitor

The post Investimet e huaja për 6 mujorin e parë të vitit 2022 në Shqipëri, cili është shteti që kryeson listën appeared first on Albeu.com.