Edhe pse prej gati një dekade është në krye të skenës së YouTube-it – kryesisht falë sfidave spektakolare dhe eksperimenteve sociale – ai rrallëherë flet për jetën private.

Në një nga rrëfimet e rralla jashtë kamerave, MrBeast – emri i vërtetë i të cilit është Jimmy Donaldson – tha se praktikisht nuk e njeh konceptin e ekuilibrit mes punës dhe kohës së lirë. Ai e trajtoi këtë temë në një video në YouTube me titull “Si punon MrBeast 18 orë në ditë”.

“Jetoj për të punuar dhe fare nuk e vlerësoj ekuilibrin mes punës dhe jetës private”, shkroi ai në rrjetin social X. Ndërsa në dokumentar shtoi: “Është mrekulli nëse dita ime e punës zgjat më pak se 15 orë. Ditët i kam të planifikuara fjalë për fjalë minutë pas minute. Gjithçka duhet të jetë perfekte, sepse thjesht nuk kam shumë kohë”.

Pavarësisht punës së pandalshme dhe pasurisë së vlerësuar rreth 2.6 miliardë dollarë (sipas Celebrity Net Worth), MrBeast thotë se pothuajse nuk ka para të gatshme në dispozicion.

“Për momentin jam ‘në minus’, po marr borxh. Kam shumë pak cash”, ka thënë ai më herët këtë vit në një intervistë për Wall Street Journal.

Madje, ai shtoi se – teknikisht – shumë njerëz që e shikojnë mund të kenë më shumë para në llogarinë bankare se ai, nëse nuk llogaritet vlera e aksioneve që zotëron në bizneset e tij.

“Teknikisht, kushdo që po e sheh këtë ndoshta ka më shumë para në bankë se unë, nëse përjashtojmë vlerën e pjesës sime në kompani. Me ato, në mëngjes s’mund ta blej as mëngjesin në McDonald’s”, u shpreh ai.

Sipas tij, kjo vjen sepse pothuajse gjithçka që fiton e rikthen menjëherë në punë dhe në zgjerimin e projekteve.

“Zgjohem dhe menjëherë punoj. Jam aq i përfshirë në punë, sa as nuk mendoj për llogarinë time personale. Jam i fokusuar plotësisht te krijimi i videove sa më të mira dhe te rritja e biznesit”, tha MrBeast.
Projekti i tij i fundit i madh ishte një transmetim live në YouTube me edhe katër krijues të tjerë, gjatë të cilit u dhuroi shikuesve 1.5 milionë dollarë.

The post MrBeast: Ka raste kur punoj 18 orë në ditë dhe nuk kam fare para në llogarinë time bankare appeared first on Albeu.com.

Fokusi është që bashkitë të identifikojnë zonat me potencial zhvillimi, bazuar në kërkesat e qytetarëve që kanë aplikuar gjatë fazës së parë të procesit.

Qëllimi i kësaj pakete është të krijojë kushte të favorshme për investime në zonat e thella malore dhe të nxisë zhvillimin ekonomik përmes legalizimit të pronësisë, lehtësimit të barrës fiskale dhe orientimit të planeve të territorit drejt rigjallërimit rural.

Bashkitë do të paraqesin propozimet për territoret që duan të shpallin për zhvillim malor dhe qeveria do t’u japë atyre status të posaçëm, ç`ka do të mundësojë zbatimin e të gjithë instrumenteve që përmban ligji.

Sipas Ministrisë për Pushtetin Vendor, ky proces është një mekanizëm i ri bashkëpunimi, ku njësitë vendore kanë rol vendimtar në përcaktimin e zonave me interes më të lartë për zhvillim, duke u bazuar jo vetëm në analizat e tyre, por edhe në shprehjen konkrete të interesit nga qytetarët.

Ligji parashikon se poseduesit jopronarë të pasurive të paluajtshme shtetërore në këto zona do të mund të blejnë tokën që kanë në përdorim me çmim simbolik prej 1 euro.

Pas regjistrimit të kontratës së shitjes, ata ose investitorët që lidhin marrëveshje me ta mund të aplikojnë për leje ndërtimi për zhvillimin e sipërfaqes përkatëse.

Këto veprime do të kryhen në përputhje me rregullat e ligjit të ri dhe me legjislacionin në fuqi për territorin, për aq sa nuk ka kundërshtim midis tyre.

Përfituesit e parë të kësaj pakete do të jenë 500 aplikuesit që kanë shprehur interes dhe kanë përmbushur kriteret ligjore.

Ata do të përjashtohen për 10 vjet nga tatimi mbi të ardhurat, TVSH-ja, taksa për pasuritë e paluajtshme dhe ajo për ndikimin në infrastrukturë.

Një nga kriteret kryesore për përfitim, është që prona të jetë në përdorim faktik nga aplikuesi për një periudhë të vazhdueshme dhe të jetë pjesë e një zone, që do të shpallet me vendim të Këshillit të Ministrave si “zonë malore me përparësi zhvillimi”.

Aplikuesit duhet, gjithashtu, të paraqesin një plan zhvillimi konkret, që të jetë në përputhje me qëllimet e ligjit dhe të mos cenojë mjedisin apo strukturën tradicionale të territorit. Një rast i veçantë është zona e Thethit, e cila pavarësisht ndërtimeve të fundit pa leje, do të vijojë të mbetet park kombëtar.

Zhvillimi në këtë zonë do të jetë i kontrolluar dhe i orientuar drejt trashëgimisë kulturore dhe turizmit natyror, pa devijuar nga kufizimet e statusit të mbrojtur.

Synimi është që modeli i suksesshëm i Thethit të aplikohet edhe në zona të tjera të vendit me karakteristika të ngjashme malore.

Paketa synon të kthejë në resurse ekonomike zonat e braktisura, të ndalojë fragmentimin e tokës dhe të krijojë një valë të re investimesh në agroturizëm, bujqësi, zejtari dhe shërbime, duke ofruar siguri pronësore dhe përfitime konkrete për banorët dhe investitorët.

Procesi i aplikimeve mbetet i hapur, ndërsa muaji shtator pritet të jetë vendimtar për përcaktimin e hartës së parë të zhvillimit malor në Shqipëri.

KRITERET E LIDHURA ME PRONËN

a) Të jetë pasuri shtetërore. Objekt i procedurave sipas këtij ligji janë edhe tokat në pronësi shtetërore, që janë inventarizuar në përgjegjësi administrimi të institucioneve qendrore, si dhe ato që janë transferuar në pronësi ose në përdorim te njësitë e vetëqeverisjes vendore, me kusht që sipërfaqja e pretenduar nga subjekti të mos përfshijë gjurmën e objekteve shtetërore.

b) Të mos jetë pronë publike e patjetërsueshme. Në kuptim të këtij ligji dhe të ligjit nr.8743, datë 22.2.2001, të ndryshuar, llojet e pasurisë “pyll”, “kullotë” “livadh” nuk janë të patjetërsueshme dhe mund t’u nënshtrohen procedurave të kalimit të pronësisë sipas këtij ligji;

c) Nuk i shërben operacionalitetit të Forcave të Armatosura, sipas legjislacionit në fuqi për pushtetet dhe autoritetet e drejtimit e të komandimit të Forcave të Armatosura në Republikën e Shqipërisë;

ç) Të mos rëndojnë mbi të të drejta reale të të tretëve;

d) Të mos jetë objekt i procedurave të fitimit të pronësisë sipas ligjit nr.20/2020 dhe ligjeve të tjera të posaçme, që parashikojnë fitimin e pronësisë nëpërmjet procedurave administrative.

dh) Të mos jetë marrë për të vendimi i kthimit ose i kompensimit fizik ish-pronarëve, sipas legjislacionit përkatës.

Ligji ka për objekt përcaktimin e procedurave dhe të rregullave të posaçme për:

a) shpalljen e zonave malore me përparësi zhvillimi;

b) zhvillimin e pasurive shtetërore të poseduara pa titull pronësie nga subjektet private në këto zona, në harmoni me rregullat e legjislacionin për planifikimin dhe zhvillimin e territorit;

c) kalimin e pronësisë përmes shitjes me tarifën simbolike 1 (një) euro të këtyre pasurive të paluajtshme shtetërore, të cilat rezultojnë të jenë në posedim faktik të poseduesve jopronarë.

The post Paketa e Maleve/ Cilat do të jenë zonat prioritare për investim, aplikuesit duhet të paraqesin një plan zhvillimi konkret, në shtator përcaktohen territoret që përfitojnë appeared first on Albeu.com.

Në një raport të posaçëm për Ballkanin Perëndimor për efektin e ndryshimeve klimatike, Banka Botërore përllogariti se Shqipërisë i duhet një shumë prej 6 miliardë dollarësh në vitet në vijim, për të zbutur ndikimet e klimës.

Banka vë në dukje se kostot e përshtatjes janë të larta, por nga ana tjetër, përfitimet janë edhe më të larta.

Për t’iu kundërvënë rreziqeve në rritje lidhur me ndryshimet klimatike, 6 vendet e Ballkanit Perëndimor do të duhet të marrin në konsideratë investime të mëdha në përshtatje.

Kostot e veprimeve dhe investimeve të propozuara, për një paketë fillestare përshtatjeje janë 6.0 miliardë dollarë për Shqipërinë, 6.8 miliardë dollarë për Bosnjë dhe Hercegovinën, 2.8 miliardë dollarë për Kosovën, 5.7 miliardë dollarë për Malin e Zi, 6.4 miliardë dollarë për Maqedoninë e Veriut dhe 9.5 miliardë dollarë për Serbinë.

Përfitimet nga shmangia e humbjeve i referohet faktit që investimi në përshtatjen klimatike shpëton jetë, minimizon humbjet dhe dëmtimet e pronës, mbron investimet e kapitalit njerëzor dhe pakëson humbjet e produktivitetit. P.sh., nga një investim rreth 1 miliardë euro në Bosnjë shpëtohen 14 miliardë të tjera që mund të vijnë nga dëmet.

Investimet për adaptimin ndaj klimës gjithashtu, mund të çlirojnë potenciale të reja në ekonomi.

Investimet në mbrojtjen e klimës do të krijojnë vende të reja pune, do të nxisin aktivitetin e biznesit, lehtësojnë zhvillimin e kapitalit njerëzor dhe tërheqin investime kapitale qe rrisin më tej produktivitetin e fuqisë punëtore.

Masat e përshtatjes duhen marrë në sektorin e pyjeve dhe të turizmit, pasi përfitimet janë më të larta në këta dy sektorë.

Banka Botërore analizon se investimet në përshtatjen e klimës përforcojnë përfitimet sociale dhe mjedisore, që janë përtej atyre ekonomike ose financiare.

Këto përfitime të përbashkëta përfshijnë përmirësime në eficiencën e energjisë, estetikën, bujqësinë qëndrueshmërinë dhe diversitetin ekologjik.

Strategjitë e përshtatjes urbane mund të përmirësojnë gjithashtu mirëqenien e komuniteteve dhe të krijojnë qytete më të qëndrueshme dhe më rezistente ndaj klimës.

Qytetet i gjelbëruara dhe në përshtatje ndaj klimës duhet të kenë çatitë e gjelbra, parqet publike, të cilat kanë aftësi të ndikojnë në reduktimin e gazeve serrë, rrisin efikasitetin e energjisë dhe promovojnë biodiversitetin.

The post Ndryshimet klimatike/ Shqipëria duhet të investojë 6 miliardë dollarë për të zbutur dëmet appeared first on Albeu.com.

Tridhjetë vjet pasi një skuadër vdekjeje masakroi civilë në Bosnje, asnjë nga Tigrat famëkeq të Arkanit nuk ka dalë në gjyq për rolin e tyre të dyshuar në ato krime. Dhe për dekadat e fundit, njëri prej arritur të fitojë famë dhe para në festivale dhe klube evropiane. Bëhet fjalë pikërisht për DJ Max apo Srdjan Golubovic.

Hamijeta Pajaziti tenton të shpëtojë bashkëshortin e saj, Abdirami, pasi ai pësoi një plagë vdekjeprurëse me armë zjarri më 2 prill 1992 në Bijeljina. Pak çaste më vonë, edhe ajo u qëllua me armë

Remarkable investigation by @RollingStone.

Serbian war criminal who kicks the dead body of a woman in Bosnia in this ’92 pic is Srdjan Golubovic aka DJ Max.

He walks free & has performed in Serbia’s top music festival.

He was on the payroll of Serbia’s State Security Service. pic.twitter.com/UEuuRBpLq3

— Admirim (@admirim) December 30, 2022

Srdjan Golubović shëtit i lirë në Beograd. Ai vazhdon të performojë. Çfarëdo që ai bëri si një nga Tigrat e Arkanit, është lënë pas, madje disa nga miqtë e tij pyesin veten se si jeton me të kaluarën e tij, nëse sekretet i ndjekin ëndrrat e tij.

Të mbijetuarit janë pa diskutim të përhumbur nga ajo ditë – dhe nga mungesa e drejtësisë për të vdekurit.

Civilët shtrihen në tokë pasi u qëlluan në Bijeljina, më 2 prill 1992. Një anëtar i armatosur i Tigrave të Arkanit ecën pas tyre. Ron Haviv/VII/Redux

Nga fundi i vitit 1995, lufta në Bosnje kishte mbaruar dhe në Beograd po lulëzonte një skenë nëntokësore rave. Për rininë e qytetit, ishte një shpërqendrim i mirëpritur nga realiteti dërrmues i jetës së përditshme. Hiperinflacioni i fillimit të viteve 1990 bëri që shumë nuk mund të përballonin mallrat bazë. Sanksionet ndaluan importet dhe eksportet dhe udhëtimet ajrore ndërkombëtare për vite me radhë. Interneti nuk ishte ende i përhapur dhe propaganda ndoti peizazhin e informacionit.

Diku tjetër në botë, mesi i viteve nëntëdhjetë ishte epoka e Tupac, Oasis dhe Fugees. Por në Serbi, shumica e të rinjve nuk mund të përballonin ose të kishin akses në të dhënat. Shumë i kthyen radiot e tyre në B92, një stacion serb nëntokësor që sfidoi nacionalizmin e linjës së ashpër të asaj kohe, duke transmetuar lajme nga bota e jashtme së bashku me muzikën rock dhe elektronike.

“Skena elektronike ishte e lidhur me lëvizjen kundër luftës,” thotë Sasha, një ish-entuziast tekno dhe dëgjues i pasionuar i B92, tani në të dyzetat, i cili frekuentonte protestat e Beogradit në vitet nëntëdhjetë. “Ishte një arratisje nga jeta jonë e përditshme.” Ajo që Sasha dhe fansat e tjerë elektronikë në atë kohë nuk dinin ishte se një nga të rinjtë premtues të skenës, Srđan Golubović (shpesh i shkruar Srdjan Golubovic në anglisht, dhe për të mos u ngatërruar me regjisorin e filmit me të njëjtin emër ), kishte veshur uniformën e Tigrave të Arkanit. Ai kishte qenë një luftëtar në luftën që kishin protestuar kundër. Ai do të akuzohej, nga shtypi vendas dhe anëtarët e publikut, se ishte i riu me uniformë, të cilin Haviv e fotografoi në vitin 1992, me çizme të ngritura, duke qëlluar trupin e gjakosur të Tifa Shabanoviqit.

Një anëtar i Arkan’s Tigers gjuan edrejt trupit të një gruaje civile, Tifa Shabanoviq, në Bijeljina më 2 prill 1992. Ron Haviv/VII/Redux

Kur u vendos në Bosnje, sipas burimeve të shumta, anëtarët e Tigrave të Arkanit e quajtën atë Max. Në festat e Beogradit, njerëzit e quanin “Kapiten Maks”. Në raves dhe koncerte, ai ishte DJ Max, emri me të cilin ai ende performon, megjithëse performancat e tij janë më të rralla këto ditë.

“Ai është i neveritshëm,” thotë Sasha, i cili kërkoi të identifikohej vetëm me emrin e tij. Rolling Stone ka shqyrtuar shumë fotografi nga Haviv, të realizuara në Bijeljina më 2 prill, pesë prej të cilave duket se tregojnë Golubović. Në njërën, ai është në një spital duke folur me dy gra, fytyrat e tyre të shtrembëruara nga frika ose pikëllimi. Në një tjetër, ai është fotografuar në patrullë me Tigrat e Arkanit.

Dhe në një, e cila Rolling Stonepo publikon për herë të parë, një Golubović i ri me fytyrë foshnje ulet në një Suzuki blu. Fotografia është bërë në të njëjtën ditë me masakrën, thotë Haviv, dhe është fotografia më e qartë deri më tani që tregon praninë e Golubović-it në Bijeljina. Dy banorë të Bijeljinës thonë se njohin ndërtesat e vjetra në fotografi, disa minuta më këmbë nga vendi i masakrës.

Golubović refuzoi kërkesa të shumta intervistash për t’iu përgjigjur pretendimeve se kishte luajtur një rol në vrasjet masive në Bijeljina.

Lexoni shkrimin e plotë: (Kliko Këtu)

The post Revista e njohur zbulon skandalin, kush është krimineli serb i luftës që goditi trupa e pajetë të shqiptarëve në Bosnje appeared first on Albeu.com.

Kovaçi është shprehur se protesta do të vijojë me bojkotin total të mësimit dhe mbledhjet para Universitetit Politeknik të Tiranës çdo ditë në orën 10:00.

Për Kovaçin, rankimi i universiteteve pa u bërë investime në to, gjë që e ka paralajmëruar kryeministri Rama, është i kotë.

Ai shtoi se me këto paga që kanë pedagogët dhe me këto investime të qeverisë për universitetet, ato nuk sjellin shpresë, duke bërë që studentët të largohen.

“Sindikata e punonjësve të arsimit, duke falenderuar stafin akademik deklaron protestë në ditët në vijim, në formën e ndërprerjes së plotë të procesit mësimor gjatë gjithë ditës dhe grumbullimit në orën 10 para fakulteteve, te politekniku sic janë sot. Vetëm qëndresa jonë e përbashkët do rikthejë dinjitetin e profesionit tonë dhe një thirrje të vecantë kam për ata që nuk janë bashkuar në protestë, misioni ynë akademik vijon.

Ne jemi pedagogët më të keqpaguar në Europë, pa literaturë bashkohore, pa kërkim shkencor pa laboratore, ska të ardhme. Ai e ka takimin me drejtorët dhe natyrisht ti thërrasë mendjes të targetojë gjendjen e mjerueshme të universiteteve, të gjitha janë në gjendje kënetore , nuk ka rankim pa investim.

Performanca e universiteteve është shumë e mirë krahasuar me kushtet, falë pedagogëve. Rankim nuk ka sepse nuk bëhet me 0.7% të GDP-së, të kthejnë kokën nga universiteti dhe të financojnë dhe të kemi mundësi të konkurrojmë me universitetet e tjera,” tha Kovaçi.

The post Protesta e padagogëve, Kovaçi: S’kan rankim pa investim appeared first on Albeu.com.

Rama u ndal te ikja e të rinjve në Britani, ku u kërkoi të mos shpenzonin 30 mijë euro për t’u larguar, por ata para t’i përdornin për të investuar në agroturizëm pasi mund të fitojnë më shumë.

“Të gjithë ata që shpenzojnë nga 30 mijë paund, për të marrë ato rrugët e frikshme të emigracionit klandestin, duke jua lënë kursimet në dorë trafikantëve në kërkim të një ëndrre që nuk ekziston, me 30 mijë paund mund të bëjnë një ekonominë e tyre atje në Kukës, në tokën e gjyshërve. Këtë nuk e them nga ca kam parë në një ëndërr me sy mbyllur, por nga ajo që kam parë në realitetin e shumë agroturizmeve që janë ndërtuar, Të gjithë ata të rinj që duan të ndërtojnë një agroturizëm, jemi gati t’i mbështesim. Edhe ata që kanë transformuar tokat dhe shtëpitë e gjyshërve, fitojnë më shumë se nga ato që mund të fitojnë në të bardhë a në të zezë atje në Angli. Ky është fakt” tha Rama, ndërsa shtoi se është një e ardhur e sigurt.

Rama më herët thase sot turizmi përbën 17% të prodhimit të brendshëm bruto, nga 4% që ishte më parë.

“Kemi pasur një diversifikim shumë domethënës të fashave nga veriu në jug falë edhe investimeve të mirëmenduara që janë edhe pikat më tërheqëse të veriut sidomos një turizëm që ka sjellë disa vizitorë në disa qytete. Kjo shikohet edhe nga hotelet që kanë qenë plot e për plot dhe në rrugë digjitale.

Turizmi ishte rreth 4 % kur ne e morëm drejtimin e vendit. Kemi qenë një vend pa turizëm. Sot është 17% në prodhimin kombëtar. Kemi qenë një vend dhe kjo gjë ka vazhduar prej disa vitesh që bëhej lajm për pisllëkun që dilnim në mediat e huaja si një vend pis i ndotur. Kemi pasur një nga gangrenat më të mëdha të Shqipërisë. Fushën e plehrave të Durrësit e cila bënte lajm çdo verë. Në gjithë mediat që shkruajnë për turizmin Shqipëri e nxjerrë kokën”,  u shpreh Rama./albeu.com

The post Rama të rinjve që ikin në Londër: Investoni në tokat e gjyshërve, do të fitoni më shumë sesa në Angli appeared first on Albeu.com.

Shpenzimet e shqiptarëve për blerjen e pronave jashtë vendit po rriten me shpejtësi nga viti në vit.

Treguesi veç të tjerash është një pasqyrë e transferimeve të cash që është krijuar brenda vendit në mënyrë jo të ligjshme për blerjen e banesave jashtë vendit.

Në seksionin e llogarive kombëtare për Prodhimin Kombëtar Bruto (PKB), INSTAT raportoi se, në vitin 2020 shpenzimet e shqiptarëve rezidentë në Shqipëri për prona jashtë vendit arritën 65 miliardë lekë, ose 541 milionë euro me një rënie 6 për qind në krahasim me vitin 2019. Rënia duket se i dedikohet pandemisë Covid -19 ku e gjithë bota ishte nën kufizime të ashpra në lëvizje. Por megjithë këto kufizime shqiptarët arritën të nxjerrin një sasi të konsiderueshme fondesh jashtë vendit për blerjen e banesave, niveli më i lartë historik, duke përjashtuar vitin 2019.

Blerjet e pronave jashtë vendit shënuan një nivel rekord në vitin 2019, me një rritje vjetore mbi 44%. Shpenzimet për prona jashtë vendit erdhën në rritje të vazhdueshme sidomos pas vitit 2011. Ato ishin të ulëta deri në vitin 2007, por pas krizës së vitit 2008 u pa një rritje jo e zakontë e tyre.

Gjatë periudhës 2010-2020, shpenzimet e shqiptarëve për blerjen e pronave jashtë vendit arritën në 412 miliardë lekë ose rreth 3.4 miliardë euro me kursin aktual të këmbimit.

Nga 7 miliardë lekë shpenzime për prona jashtë vendit në vitin 2007, një vit më pas, më 2008 kjo vlerë u rrit më shumë se katërfish, në 32 miliardë lekë. Pas këtij viti shpenzimet për blerjen e pronave jashtë vendit u rriten me shpejtësi, sipas të dhënave zyrtare.

Gjatë periudhës 2008-2013, shpenzimet e shqiptarëve rezidentë në Shqipëri për prona jashtë vendit ishin 1,6 miliardë lekë euro. Në vitin 2013 pati një rënie të treguesit, ku shihet të jenë shpenzuar vetëm 11 miliardë lekë, ose tre herë më pak se më 2012.

Nga viti 1996 deri në vitin 2020, shpenzimet për prona jashtë vendit arritën në 497 miliardë lekë, ose rreth 4 miliardë euro.

Në Shqipëri dhe në Rajon, fenomeni i blerjes së pronave jashtë vendit nëpërmjet parave jo të ligjshme është mjaft i përhapur. Mungesa e alternativave për investim dhe prirja për të diversfikuar pasurinë ka bërë që shumë shtetas shqiptare të investojnë në prona jashtë.

Sipas Indeksit të Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2021, Shqipëria ka grumbulluar vetëm 35 pikë nga 100 pikë në total, duke u renditur në vendin e 110, si ndër vendet më të korruptuara nga 180 vende të marra në konsideratë. Shqipëria ka rënë 6 vende në një vit në renditjen globale

Ekspertë të pastrimit të parave pohojnë se, paratë e korrupsionit në Shqipëri që kanë pas zhytarë publik dhe shtetas të tjerë që zakonisht përdorin kanalet e investimeve në prona e depozita bankare jashtë vendit. Në të kundërt grupet e krimit të organizuar që ushtrojnë aktivitet jashtë vendit sjellin një pjesë të parave në vendin tonë./monitor

The post Shqiptarët shpenzuan gjatë vitit pandemik për blerjen e pronave jashtë 541 mln euro; 3,4 mld euro në 10 vite appeared first on Albeu.com.

Fillimisht, ky fenomen u shkaktua nga vështirësitë në zinxhirin e furnizimit dhe pamundësisë së ofertës për t’iu përgjigjur rimëkëmbjes së shpejtë të kërkesës, pas daljes nga pandemia.

Në shkurt të këtij viti, sulmi i Rusisë mbi Ukrainën i theksoi edhe më shumë trysnitë inflacioniste dhe pasiguritë për ekonominë botërore dhe sidomos për atë europiane, më të ekspozuar ndaj efekteve të luftës.

Kjo tablo ka sjellë rritje edhe më të shpejtë të normave të interesit. Shumica e bankave qendrore kanë rritur normat e referencës dhe kjo është reflektuar në normat e interesit të produkteve financiare, sidomos në yield-et e instrumenteve të borxhit.

As Shqipëria nuk bën përjashtim nga kjo tendencë. Banka e Shqipërisë rriti tre herë normën bazë të interesit në pesë muajt e fundit, duke e çuar nga 0.5%, në 1.75%.

Kjo lëvizje është pasqyruar shpejt në tregun primar të titujve të qeverisë shqiptare, me rritje të shpejtë të yield-eve për të gjitha instrumentet. Përcjellja në normat e interesit të depozitave dhe kredive bankare është ende në një fazë fillestare, por pritet të bëhet gradualisht e prekshme, nëse nuk do të ketë frenime të papritura në kahun shtrëngues të politikës monetare.

Rritja e normave të interesit sjell ndryshime të ndjeshme edhe në tiparet e alternativave të investimit që ofron tregu për investitorët e vegjël dhe kryesisht, për individët. Epoka e gjatë e normave minimale të interesit tentoi të nxisë konsumin dhe investimet nëpërmjet çmimit të lirë të parasë, duke dhënë nga ana tjetër, më pak stimuj për të kursyer.

Në ekonomitë më të zhvilluara, periudhat e uljes së normave të interesit nxisin investimet në tregjet e kapitalit dhe përgjithësisht ndikojnë në rritjen e vlerës së aksioneve dhe instrumenteve të tjera të këtyre tregjeve.

Duke qenë se Shqipëria nuk ka një bursë aktive dhe mundësitë e investimit në tregjet ndërkombëtare janë të kufizuara, për arsye të ndryshme, cikli i normave të ulëta të interesit i tillë ka ndikuar në zgjerimin e investimit në prona apo asete të tjera fikse, për shkak të kredisë së lirë, por edhe leverdisë më të pakët për t’i mbajtur kursimet të investuara në instrumente financiarë tradicionalë.

Tendenca ka qenë më se e prekshme në vitet e fundit, edhe me rritjen e ofertës për kredi bankare. Ky është një nga faktorët që ka nxitur cikël të ri të rritjes së tregut të pasurive të paluajtshme në vend.

Rritja e normave të interesit përcjell në ekonomi stimuj të ndryshëm: rritja e çmimit të parasë do ta bëjë më të shtrenjtë huamarrjen, duke frenuar stimulin monetar për investim dhe konsum. Nga ana tjetër, rritja e normave të interesit të produkteve dhe instrumenteve financiare e bën gradualisht më të leverdishëm kursimin dhe rrit kthimet nga investimet financiare.

Depozitat dominojnë edhe me interesa minimale

Depozitat bankare vazhdojnë të jenë produkti mbizotërues ku mbahen kursimet e individëve dhe as epoka e gjatë e normave minimale të interesit nuk e lëkundi shumë këtë prirje. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë dhe Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF), depozitat përbëjnë rreth 84% të vlerës totale të investimeve financiare të individëve shqiptarë, me vlerë totale prej 1.15 trilionë lekësh.

Produkti i dytë më i parapëlqyer janë Bonot dhe Obligacionet e qeverisë shqiptare, që përbëjnë rreth 9% të investimeve financiare të individëve, për një shumë totale prej më shumë se 122 miliardë lekësh.

Vijojnë kuotat në fondet e investimit, me 78 miliardë lekë, ose 6% të totalit dhe obligacionet me ofertë private, me një total prej 10 miliardë lekësh, ose afërsisht 1% të totalit të investimeve të individëve.

Këto të dhëna tregojnë se, në shumicën dërrmuese, investitorët e vegjël shqiptarë vazhdojnë t’iu besojnë produkteve financiare më klasike dhe më të sigurta.

Depozitat bankare janë të siguruara me ligj deri në shumën e 2.5 milionë lekëve. Teknikisht, deri në këtë shumë, vendosja e parave në bankë është një investim me rrezik 0. Vitin e kaluar, depozitat e individëve u rritën me 8%, pranë niveleve më të larta të dekadës së fundit. Depozitat kanë vazhduar të rriten, pavarësisht se normat e interesit ngelën në nivele shumë të ulëta.

Për depozitat me afat të individëve në Lekë, norma mesatare e interesit në fund të vitit 2021 ishte 0.67%, me rritje të lehtë nga niveli prej 0.59% i një viti më parë.

Në pjesën e parë të vitit 2022, megjithatë, duket se ka një tendencë më të prekshme në rritje. Në muajin maj, interesi mesatar i depozitave të reja me afat arriti në 1%, me një interval që fillon nga 0.75% për depozitat më të përdorura, ato 12-mujore, deri në 2.83% për depozitat me maturitet 5-vjeçar.

Për monedhën Euro, normat e interesit janë edhe më të ulëta, me një mesatare prej 0.53% për të gjitha depozitat me afat. Normat e interesit fillojnë nga 0.4% për afatin 12-mujor, deri në 2.33% për depozitat me maturim 5-vjeçar. Pavarësisht normave më të ulëta të interesit, Euro ngelet dominuese në strukturën e depozitave bankare, me rreth 52% të totalit.

Monedha europiane ndoshta perceptohet më e besueshme nga publiku i gjerë, po të kemi parasysh edhe faktin që ekonomia shqiptare ka një shkallë të lartë euroizimi dhe shumica e aseteve afatgjata, duke filluar nga pasuritë e paluajtshme, kuotohen në Euro.

Obligacionet e qeverisë rriten

Letrat e borxhit të qeverisë dhe sidomos obligacionet kanë tërhequr interes në rritje mes investitorëve të vegjël në vitet e fundit. Epoka e gjatë e normave të ulëta të interesit të depozitave, që mbeten produkti dominues për mbajtjen e kursimeve të shqiptarëve, ka bërë që shumë investitorë të vegjël të drejtohen tek obligacionet, që kanë ofruar norma kthimi të kënaqshme, në raport me shkallën e ulët të rrezikut.

Sipas Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare, vitin e kaluar, individët investuan 15.7 miliardë lekë në tregun primar të bonove dhe obligacioneve të qeverisë shqiptare.

Shuma e investuar në ankande nga individët këtë vit ka pësuar rënie të lehtë me 1.1% krahasuar me një vit më parë. Blerjet e bonove nga individët në tregun primar arritën vlerën e 9.2 miliardë lekëve, me rritje prej 2.3% krahasuar me një vit më parë. Ndërkohë, investimet në obligacione pësuan rënie në vlerën e 6.5 miliardë lekëve, 5.4% më pak krahasuar me vitin 2020.

Rënia mund të jetë ndikuar edhe nga një tendencë në tkurrje e kthimeve vitin e kaluar. Kuponi i obligacioneve 10-vjeçare vitin e kaluar preku nivelin më të ulët historik, me 5%. Edhe obligacionet 7-vjeçare dhe 5-vjeçare ishin pranë niveleve më të ulëta historike, me norma kuponi përkatësisht 4.01% dhe 3.9%.

Rendimenti i obligacioneve në afatin e gjatë ka pësuar rënie të natyrshme, në përputhje me ciklin e normave të interesit, por ekspertët mendojnë se obligacionet e qeverisë shqiptare përgjithësisht kanë ofruar raport shumë të kënaqshëm mes përfitimit dhe rrezikut.

Kthesa në kahun e politikës monetare mund t’i bëjë këto instrumente edhe më tërheqëse. Banka e Shqipërisë e ka rritur dy herë normën bazë të interesit këtë vit, duke e çuar në 1.25%, nga niveli më i ulët historik prej 1% ku qëndronte deri në muajin mars të këtij viti.

Tregu i letrave të borxhit të qeverisë është segmenti i tregut ku sinjalet e politikës monetare reflektohen më shpejt dhe efektet nuk kanë munguar të ndihen. Prej muajit mars, yield-et janë në rritje të dukshme, si për instrumentet afatshkurtër, ashtu edhe për ato afatgjatë.

Në nëntor të vitit të kaluar, qeveria shqiptare realizoi edhe emetimin e parë të obligacioneve me maturim 15-vjeçar, me qëllim testimin e tregut. Testimi rezultoi i suksesshëm dhe në pjesën e parë të këtij viti, kur Ministria e Financave realizoi edhe dy rihapje të ankandit.

Në rihapjen e dytë, në muajin maj, yield-i mesatar i ankandit rezultoi 6.9%, në rritje të ndjeshme nga yield-i prej 5.84% i rihapjes së parë që ishte zhvilluar në muajin shkurt dhe 5.88% që kishte yield-i i ankandit të parë të këtyre obligacioneve, i zhvilluar në nëntor të vitit të kaluar.

Pjesëmarrja në ankandet e tregut primar bëhet përmes ndërmjetësve të licencuar financiarë, që janë zakonisht bankat tregtare. Aktualisht në Shqipëri ka 11 shoqëri komisionere për investimin në tituj, por pjesa dërrmuese e volumit të transaksioneve nga individët bëhet nga bankat tregtare e licencuara për këtë shërbim.

Investimi në obligacione është bërë gjithmonë nëpërmjet ndërmjetësve financiarë të licencuar, ndërsa që nga fillimi i këtij viti, edhe investimi në bono bëhet vetëm nëpërmjet këtyre shoqërive, pasi Banka e Shqipërisë e ndërpreu ofrimin e këtij shërbimi për individët.

Fondet e investimit, ecuria pozitive e 2021 u përmbys nga rritja e yield-eve

Një dekadë më parë, Raiffeisen Bank hapi fondet e para të investimit nëpërmjet filialit të saj Raifefisen Invest. Në fakt, hapja e fondeve të investimit erdhi më shumë nga nevoja për të zgjidhur një problem të qeverisë shqiptare, sesa nga një trysni e mirëfilltë e tregut për të eksploruar instrumente të reja.

Grupi Raiffeisen urdhëroi bankën e saj shqiptare të ulte ekspozimin në instrumentet e borxhit të qeverisë shqiptare, për shkak se normat e reja të Autoriteteve Mbikëqyrëse Europiane i klasifikuan të gjitha aktivet jashtë Eurozonës me koeficientë më të lartë rreziku, duke ndikuar negativisht treguesit e mjaftueshmërisë së kapitalit të grupeve bankare.

Për qeverinë shqiptare, tërheqja e Raiffeisen ishte një problem serioz, duke qenë se kjo bankë ishte financuesi më i madh i borxhit të brendshëm. Tërheqja e Raiffeisen do ta bënte shumë të vështirë financimin dhe rifinancimin e bonove dhe obligacioneve, duke sjellë rreziqe të konsiderueshme për buxhetin e shtetit.

Për të zgjidhur këtë problem, Raiffeisen themeloi fondet e investimit, duke i orientuar aty një pjesë të madhe të depozituesve të vet. Më tej, tregu i fondeve të investimit u pasurua edhe me aktorë të tjerë dhe me fonde investimi në valutë të huaj.

Në fazën e parë, ato u rritën me ritme të shpejta, por në vitin 2015, arritën një pikë stanjacioni. Vetëm në vitin 2021, tregu dha disa sinjale rizgjimi dhe aktivet neto iu kthyen ritmeve dyshifrore të rritjes. Viti 2021 u karakterizua edhe nga përmirësimi i kthimeve nga fondet e investimit, si në Lek, ashtu edhe në valutë të huaj.

Fondet e investimit në Lek, me portofol të përqendruar në titujt e qeverisë shqiptare, në fund të vitit të kaluar ofruan kthime vjetore pranë nivelit 4.5%. Ndërkohë, fondi i investimit në aksione, WVP TOP Invest, arriti kthime deri në nivelin e 20.5%.

Megjithatë, në gjysmën e parë të këtij viti, rritja e normave të interesit në tregjet financiare ka dhënë ndikim të dukshëm negativ në kthimet e fondeve. Rritja e yield-eve ka zhvlerësuar instrumentet në portofolin e fondeve të investimit dhe në mesin e këtij viti, kthimet për fondet që investojnë në bono dhe obligacione kanë rënë pranë, ose poshtë nivelit zero.

Kjo situatë ka krijuar shqetësim mes klientëve të fondeve të investimit dhe shpjegimi i kësaj tendence është bërë një problem për shoqëritë administruese. Megjithatë, ekspertët e tregut mendojnë se fondet e investimit ngelen një alternativë e mirë në afatin e mesëm dhe të gjatë. Sipas tyre, investimi në instrumente me yield-e më të larta do të rrisë sërish kthimet e fondeve në një horizont disavjeçar.

Fondet e investimit në Euro kanë luhatshmëri edhe më të lartë, duke pasur parasysh edhe se tregjet e huaja, ku këto fonde investojnë, kanë dinamizëm më të lartë, që rezulton në luhatje më të mëdha të normave të interesit. Tendenca rritëse e yield-eve ka dhënë ndikim edhe më të fortë negativ te fondet në Euro. Për shembull, fondi më i madh, Raiffeisen Invest Euro, në fund të muajit qershor raportonte kthim vjetor negativ, në masën -11.39%.

Kuotat në fondet e investimit, në shumicën e rasteve, janë instrumente të investimit likuid, anëtari mund të shesë kuotat dhe të dalë nga investimi në çdo kohë pa penalitete, duke tërhequr përfitimet e akumuluara. Ky është një avantazh në raport, për shembull, me depozitat bankare me afat.

Por, nga ana tjetër, fondet e investimit kanë luhatshmëri më të lartë, siç tregojnë shifrat e mësipërme. Për investitorët e interesuar për instrumente më të qëndrueshme, depozitat bankare, apo obligacionet me kupon fiks, mund të jenë alternativë më e përshtatshme.

Fondet e pensionit, më të qëndrueshme ndaj luhatjes së interesave

Paralelisht me fondet e investimit, në dekadën e fundit po njohin zhvillim të shpejtë edhe fondet e pensionit. Më shumë se investime, këto fonde janë kursime për moshën e tretë, por si instrumente financiare, ato ofrojnë kthime të kënaqshme, për të siguruar burime shtesë në moshën e tretë, duke kompensuar efektin e rënies së të ardhurave nga shkëputja e marrëdhënies së punës.

Edhe fondet e pensioneve, vitin e kaluar, vuajtën rënie të lehtë në kthimet nga investimi, tendencë e ngjashme me fondet e investimeve.

Në fund të vitit 2021, investimet e fondeve të pensioneve konsistonin 100% në bono dhe obligacione. Këto instrumente kanë nivel të ulët rreziku, gjë që, në afatin e gjatë, përkthehet edhe në kthime relativisht të ulëta nga investimi.

Fondi me kthimin më të lartë në fund të vitit 2021 ishte Raiffeisen Pension, me 4.44%, nga 4.35% që kishte qenë ky tregues një vit më parë. Kthimin e dytë më të lartë e raportoi fondi Sigal Pension, me 3.67%, nga 3.53% një vit më parë. Fondi Credins Pension raportoi kthim 3.15%, sërish në përmirësim nga niveli 2.85% i një viti më parë. Fondi më i ri në treg, Albsig Pension, në fund të vitit 2021 raportoi kthim vjetor nga investimi në masën 2.22%.

Fondet e pensionit janë më pak të ndikuara nga luhatjet afatshkurtra të normave të interesit në tregje, sepse ato përdorin një mënyrë të ndryshme kontabilizimi të instrumenteve financiare. Ndryshe nga fondet e investimit, ato nuk i vlerësojnë obligacionet në portofolin e tyre me vlerë të drejtë, por i mbajnë me kosto të amortizuar.

Për këtë arsye, luhatjet e kthimeve nga investimi në dy vitet e fundit, që kanë qenë mjaft të trazuara për ekonominë dhe tregjet, kanë qenë më të kufizuara.

Diferenca mund të vërehet edhe në muajt e parë të këtij viti. Ndërkohë që kthimet e fondeve të investimit po bien ndjeshëm, në fondet e pensioneve, kthimet vjetore janë në nivele më të qëndrueshme: dy prej fondeve, Sigal Pension dhe Albsig Pension, në fund të prillit raportonin rritje të mëtejshme krahasuar me fillimin e vitit, ndërsa Raiffeisen Pension dhe Credins Pension, rënie të lehtë.

Në pjesën dërrmuese, portofoli i investimeve të fondeve të pensionit përbëhet nga obligacione të qeverisë shqiptare dhe kryesisht obligacione me afate të gjata maturimi.

Obligacionet private vazhdojnë rritjen

Obligacionet me ofertë private ndoshta janë risia më e madhe e tregut financiar në dekadën e fundit. Përdorimi i këtyre instrumenteve u adoptua sidomos nga bankat, që kishin nevojë për t’i përdorur si element të kapitalit të tyre rregullator, për të mbështetur rritjen e mëtejshme. Obligacionet u përdorën më pas edhe nga kompani të tjera të sektorit financiar, por jo vetëm, me qëllim sigurimin e financimeve të nevojshme për aktivitetin e tyre.

Mbështetur në të dhënat e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF), portofoli i këtyre instrumenteve, i llogaritur si vlera e emetuar dhe ende e pashlyer, në fund të vitit 2021 arriti në mbi 10 miliardë lekë, ose thuajse 83 milionë euro. Gjatë një viti, vlera e portofolit të obligacioneve është rritur me 25%.

Afërsisht, 53% e obligacioneve me ofertë private janë të emetuara në valutë të huaj, nga 50.5% që ishte pesha e tyre në fund të vitit 2020. Të detajuara sipas monedhave, 47.2% e obligacioneve private janë të emetuara në Lek, 46.5% e obligacioneve janë në Euro dhe 6.3% në Dollar Amerikan.

Në Shqipëri, ato kanë nisur të përdoren në fund të vitit 2011 dhe emetuesit kryesorë kanë qenë bankat dhe institucionet financiare. Bankat i kanë përdorur këto instrumente sidomos në funksion të nevojës për të rritur kapitalin rregullator.

Rregullorja “Për mjaftueshmërinë e kapitalit” i njeh instrumentet e borxhit të varur të bankave si kapital rregullator i nivelit të dytë, deri në një masë të caktuar. Ndërsa institucionet e tjera financiare e kanë zbatuar emetimin e obligacioneve si një formë për të siguruar financime, për të mbështetur aktivitetin kreditues.

Blerësit e këtyre instrumenteve kanë qenë zakonisht individët, por nuk kanë munguar edhe investitorë institucionalë, si për shembull kompani të sigurimeve. Deri tani, në tregun shqiptar të kapitaleve, emetimi i obligacioneve është bërë me ofertë private, edhe për shkak të mungesës së një tregu të titujve.

Oferta publike do t’i bënte këto instrumente të tregtueshme dhe likuide, duke krijuar mundësinë e shitjes në çdo kohë ose përdorimin e tyre si kolateral financiar për marrjen e huave. Bursa ALSE është operative prej katër vjetësh, por aktiviteti i saj, deri tani, ka qenë i kufizuar në tregtimin e letrave të borxhit të qeverisë shqiptare.

Në përgjithësi, obligacionet e kompanive private ofrojnë kthime ndjeshëm më të kënaqshme krahasuar me instrumentet e ngjashme financiare në monedhën përkatëse.

Për obligacionet me maturim 7-vjeçar në Lek, Alpet paguan një kupon prej 6.3%, ndërsa për të njëjtin afat maturimi, Credins Bank paguan kupon prej 5.5%.

Për obligacionet me ofertë private në Euro, kthimet janë më të ulëta, por sidoqoftë më të mira në raport me depozitat bankare. Për shembull, obligacionet me maturim 7-vjeçar të Credins Bank dhe Fibank mundësojnë kupon prej 3.5%, ndërsa emetimet e fundit të obligacioneve 7-vjeçare të Tirana Bank dhe Union Bank ofrojnë kupton fiks, në nivelin 3.3%.

Për një periudhë kur normat e interesit të depozitave kanë qenë shumë pranë zeros, kthimet mund të konsiderohen të kënaqshme. Në teori, instrumentet e borxhit të varur dhe të nënrenditur janë instrumente që bartin rrezik të konsiderueshëm për investitorin. Në rast të paaftësisë paguese të emetuesit, këto instrumente janë ndër të fundit në radhën e shlyerjes së detyrimeve.

Megjithatë, duke pasur parasysh se emetuesit e këtyre instrumenteve janë zakonisht bankat tregtare, institucione të mbikëqyrua dhe aktualisht me parametra të mirë kapitalizimi dhe likuiditeti, për momentin raporti mes rrezikut dhe kthimit nga investimi duket i mirë.

Nga përvoja e deritanishme, vlera totale e emetimeve fillon zakonisht nga rreth 2 milionë euro, si në rastin e Union Bank dhe Fibank, 3.5 milionë euro në emetimin e fundit të Credins Bank dhe 5 milionë euro, për obligacionet e lëshuara nga Tirana Bank.

Duhet pasur parasysh se, për momentin, obligacionet e shoqërive tregtare janë një alternativë investimi e kufizuar për publikun e gjerë. Kur emetimi i obligacioneve bëhet me ofertë private, ligji parashikon që numri i blerësve të obligacioneve nuk mund të jetë më i madh se 100 – nëse tejkalohet kjo shifër, emetimi duhet të bëhet me ofertë publike.

Oferta private nënkupton se emetuesi nuk mund të bëjë njoftime apo shpallje publike: të gjitha kontaktet me blerësit eventualë duhet të kryhen privatisht. Për një blerës të interesuar, e vetmja mënyrë për të investuar do të ishte të shprehte interes pranë një subjekti emetues, në rast se ka informacion për një emetim të pritshëm në të ardhmen. Duke qenë se disa kompani po aplikojnë emetime të obligacioneve me një lloj rregullsie, kjo krijon disa hapësira për investitorë të interesuar që të blejnë këto instrumente.

Për shkak të numrit të kufizuar të investitorëve, bankat zakonisht priren të vendosin një shumë minimale investimi, që mund të mos jetë e arritshme për investitorët më të vegjël.

E vetmja mënyrë që ato të shndërrohen në një alternativë të mirëfilltë për publikun e gjerë do të ishte emetimi me ofertë publike dhe tregtimi në bursë. Oferta publike do t’i bënte ato instrumente potenciale investimi edhe për investitorë institucionalë, si fondet e investimit, që kanë shfaqur vazhdimisht interes për të investuar në to.

Nuk ka shenja të bursës

Kur bëhet fjalë për investime financiare, sigurisht që platforma kryesore ku ato kanalizohen në ekonomitë e zhvilluara janë tregjet e kapitalit. Në Shqipëri, një treg i tillë mungon ende.

Pas dështimit të projektit të Bursës së Tiranës, që prej vitit 2018 në Shqipëri ka nisur aktivitetin një bursë private (ALSE), me aksionere dy prej bankave tregtare në vend. Deri tani, tregtimi në ALSE është i kufizuar vetëm te bonot dhe obligacionet e qeverisë shqiptare. Ende sot e kësaj dite, asnjë shoqëri private shqiptare nuk është regjistruar në bursë për të tregtuar titujt e saj të borxhit apo të kapitalit.

Institucioni financiar NOA është e vetmja shoqëri tregtare që e ka deklaruar publikisht synimin për të hyrë në Bursë, me qëllim emetimin e obligacioneve. Por, deri tani, qëllimi nuk është konkretizuar.

Me gjithë përpjekjet që po bëhen, ka pak shenja se Shqipëria mund të ketë treg funksional kapitali në të ardhmen e afërt. Në ekonominë tonë janë konsoliduar tashmë disa grupe të fuqishme biznesi. Rritja e tyre ka sjellë edhe një lloj zhvillimi në standardet e organizimit të brendshëm dhe të qeverisjes korporative, çka mund t’i afronte ato me kriteret e nevojshme për të tregtuar tituj të tyre në bursë.

Deri tani, megjithatë, bizneset e konsoliduara e kanë zgjidhur nevojën për financime, kryesisht nëpërmjet kredisë bankare dhe oferta për të mbështetur projektet nuk ka munguar.

Projektet e PPP-ve mund të kishin qenë një alternativë interesante për të eksploruar mundësitë e financimit nëpërmjet emetimit të titujve në bursë, por edhe në këtë rast, kontraktorët i kanë siguruar financimet e jashtme nëpërmjet kredive bankare. Tregtimi në bursë sjell edhe kërkesa shtesë që lidhen me procedurat, raportimet dhe transparencën, të cilat përkthehen në kosto për bizneset.

Bankat tregtare kanë qenë institucionet më të interesuara për emetimin e instrumenteve të borxhit, por për momentin duket se interesi i tyre do të mbetet kryesisht tek oferta private.

Në të shkuarën, qeveria shqiptare dha disa sinjale se do të nxiste zhvillimin e bursës, duke regjistruar në të disa kompani publike. Në vitin 2018, Kryeministri Rama paralajmëroi listimin në Bursë të një prej kompanive të grupit të Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes. Por, prej atëherë, asgjë nuk ka lëvizur në këtë drejtim.

Shumë ekspertë mendojnë se Shqipëria mund të jetë treg i vogël që të gjenerojë volume të mjaftueshme për të pasur një bursë eficiente dhe të qëndrueshme në kohë.

Në mungesë të një orientimi të mirëfilltë të bizneseve dhe mungesës së vullnetit të mirëfilltë nga qeveria, për ta nxitur tregun e kapitalit, një bursë funksionale nuk duket në horizontin e afërt./.Monitor

The post Ç’të bëj me paratë e mia appeared first on Albeu.com.

Investimet përfshijnë ulje tatimore për kompanitë që ndërtojnë fabrika të prodhimit të çipave kompjuterikë në SHBA.

Grupet e biznesit kanë kërkuar prej kohësh më shumë mbështetje nga qevria, duke përmenduar nevojën për të reduktuar varësinë nga Kina.

Një mungesë globale e mikroçipave rriti urgjencën e thirrjeve të tyre.

Shtetet e Bashkuara aktualisht prodhojnë afërsisht 10% të furnizimit global të gjysmëpërçuesve, të cilët janë çelësi për gjithçka, nga makinat tek telefonat celularë, nga gati 40% në 1990.

Vendi nuk është i vetëm në investimet e tij në industri.

Bashkimi Evropian këtë pranverë tha se do të angazhonte më shumë se 40 miliardë euro për të rritur prodhimin e çipave kompjuterikë, ndërsa Kina gjithashtu ka rritur investimet e saj në shkencë dhe teknologji.

Ambasada kineze në Uashington e kishte kundërshtuar projektligjin e gjysmëpërçuesve, duke e quajtur atë të kujton një “mentalitet të Luftës së Ftohtë”.

Përveç investimeve të çipit, projektligji i drejton rreth 200 miliardë dollarë agjencive të tilla si Fondacioni Kombëtar i Shkencës, duke synuar të rrisë investimet në fusha si robotika dhe komunikimet me valë./albeu.com

The post Frikë se po humb avantazhin ndaj Kinës, SHBA investon 280 miliardë dollarë në teknologjinë e lartë appeared first on Albeu.com.

Kompania ka një buxhet prej 300 milionë dollarë për të rritur nivelin e klubit, raporton “Gazzetta dello Sport”.

Në sulm pëlqehet Haller dhe Nkunku, ndërsa për mesfushën pëlqehet Zaniolo dhe Tchouameni, të cilët shihen si zëvendësuesit e Kessie./ h.ll/albeu.com

The post “Investcorp” i jep Milanit 300 milionë dollarë, piketohen tre emra të mëdhenj për merkato appeared first on Albeu.com.