Të dhënat e publikuara në raportin “Tregu i Punës 2025” të INSTAT tregojnë se 17,800 persona me arsim të lartë rezultonin të papunë, ndërsa pesha më e madhe e tyre i përket grup-moshave të reja, duke treguar vështirësitë që hasin të diplomuarit në gjetjen e një vendi pune pas përfundimit të studimeve.

Sipas statistikave, nga 17,800 të papunët me arsim të lartë në kërkim të punës, 5,370 janë të moshës 15-24 vjeç, ndërsa 4,323 i përkasin grup-moshës 25-29 vjeç.

Në total, 9.693 persona, ose rreth 55% e të gjithë të papunëve me diplomë universitare, janë nën moshën 30-vjeç. Kjo tregon se sfida më e madhe është hyrjen e të rinjve të diplomuar në tregun e punës.

Grupi më i madh pas të rinjve është ai i moshës 25-54 vjeç, me 11.284 persona, ndërsa numri i të papunëve me arsim universitar mbi 55-vjeç mbetet shumë më i ulët.

Në total, INSTAT vlerëson se gjatë vitit 2025 në Shqipëri kishte 107.548 persona të papunë, nga të cilët 45,764 kishin arsim të mesëm, 43,984 arsim 8/9-vjeçar dhe 17.800 arsim të lartë.

Kjo do të thotë se personat me diplomë universitare përbëjnë rreth 16.5% të të gjithë të papunëve në vend që duan të punojnë por nuk gjejnë punë.

Fakti që mbi gjysma e tyre janë të rinj nën 30 vjeç tregon se kalimi nga arsimi i lartë drejt punësimit vazhdon të jetë një nga hallkat më problematike të tregut të punës në Shqipëri, pavarësisht përmirësimit të përgjithshëm të treguesve të punësimit.

Arsyet kryesore lidhen me mospërputhjen mes diplomave dhe kërkesës reale të tregut. Ekonomia shqiptare vijon të gjenerojë më shumë vende pune në sektorë si shërbimet, turizmi, ndërtimi dhe tregtia, ndërsa shumë të diplomuar dalin nga universitetet me profile që nuk përkojnë gjithmonë me nevojat e bizneseve.

Një tjetër faktor është mungesa e përvojës, pasi të rinjtë me arsim të lartë shpesh hyjnë në treg me diplomë, por pa aftësitë teknike, digjitale, gjuhësore apo profesionale që kërkohen nga punëdhënësit.

Po ashtu, një pjesë e të diplomuarve përballen me pritshmëri më të larta për pagën dhe pozicionin, duke mos pranuar punë që nuk lidhen me profesionin apo që ofrojnë paga të ulëta dhe kjo e zgjat periudhën e papunësisë pas diplomimit.

Kryesore mbetet mungesa e lidhjes se arsimit me nevojat e tregut. Praktikat profesionale, orientimi i karrierës dhe bashkëpunimi me kompanitë nuk janë ende të mjaftueshme për ta bërë kalimin nga shkolla në punë më të shpejtë./Monitor.al

The post Mbi 17 mijë persona me arsim të lartë nuk gjejnë punë, shumica të rinj appeared first on Albeu.com.

Road accidents continue to leave a bloody toll on Albania’s roads every day, causing hundreds of injuries and loss of life.

In its latest report, INSTAT said that 679 road accidents were recorded during the first six months of this year. A total of 952 people were injured in these accidents, some of whom lost their lives.

According to statistical experts, the number of accidents increased by 6.8% compared with the same period last year.

June had the highest number of accidents, with 132 cases recorded and 186 people killed or injured. In June 2025, 107 accidents were recorded, involving 140 casualties.

INSTAT data show that driver behavior caused 93.9% of the accidents that occurred in June. Drivers aged 35-44 accounted for the largest share of recorded cases, making up 28% of the total.

During the first half of the year, Tirana ranked first nationwide, with 277 accidents and 345 people killed or injured. It was followed by Lezha, where 74 accidents occurred, and Vlora with 67 cases.

One-quarter of the accidents were recorded between 19:00 and 24:00. Tuesday had the highest number of cases, accounting for 18.9% of the total, while the lowest incidence was recorded on Thursday, at 7.6%.

The post INSTAT: Road Accidents Increase, 952 People Injured in the First Half of 2026 appeared first on Albeu.com.

Në raportin më të fundit, INSTAT bën të ditur se gjatë 6 muajve të parë të këtij viti u shënuan 679 aksidente rrugore. Në to u plagosën 952 persona, mes të cilëve disa humbën jetën.

Sipas ekspertëve të statistikave, numri i aksidenteve është rritur me 6.8% në raport me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Muaji me më shumë aksidente ishte qershori, kur u regjistruan 132 raste dhe 186 persona mbetën të vrarë ose të plagosur. Në qershorin e vitit 2025 ishin shënuar 107 aksidente me 140 të aksidentuar.

Të dhënat e INSTAT tregojnë se sjellja e drejtuesve të mjeteve ishte shkaku i 93.9% të aksidenteve të ndodhura në qershor. Drejtuesit e grupmoshës 35-44 vjeç kishin peshën më të madhe në rastet e regjistruara, duke përbërë 28% të totalit.

Gjatë gjashtëmujorit, Tirana kryesoi në rang vendi me 277 aksidente dhe 345 persona të vrarë ose të plagosur. Më pas u renditën Lezha, ku ndodhën 74 aksidente, dhe Vlora me 67 raste.

Një e katërta e aksidenteve u shënua gjatë intervalit 19:00-24:00. E marta rezultoi dita me numrin më të madh të rasteve, me 18.9% të totalit, ndërsa incidenca më e ulët u regjistrua të enjten, me 7.6%.

The post INSTAT: Rriten aksidentet rrugore, 952 persona u lënduan në gjashtëmujorin e parë të 2026 appeared first on Albeu.com.

Among the 495 beneficiaries, 306 regained Albanian citizenship, while 189 acquired it for the first time. More than half of them, or 56.1%, come from Kosovo. They are followed by Turkish nationals with 20.1%, while North Macedonia and Italy come next.

Meanwhile, 173 people renounced Albanian citizenship. Statistics show that the 30–39 age group accounts for the largest share both among those who obtained citizenship and among those who decided to give it up.

The situation is different when it comes to asylum, where an upward trend has been observed. In 2025, 144 applications for international protection were registered, 40 more than a year earlier. The largest share of applications was submitted by Egyptian nationals, with 39.6% of the total, followed by Afghanistan with 11.8% and Palestine with 9.7%.

These figures show that although Albania remains a destination where some foreigners seek international protection, interest in obtaining Albanian citizenship is declining. This reflects changes in migration trends and in the motives that drive foreigners to choose or not choose Albania to live and build their lives.

The post Interest in the Albanian passport declines, while asylum applications increase appeared first on Albeu.com.

Mes 495 përfituesve, 306 e rimorën shtetësinë shqiptare, ndërsa 189 e fituan për herë të parë. Më shumë se gjysma e tyre, ose 56.1%, vijnë nga Kosova. Pas tyre renditen shtetasit e Turqisë me 20.1%, ndërsa më tej pasojnë Maqedonia e Veriut dhe Italia.

Po ashtu, 173 persona kanë hequr dorë nga shtetësia shqiptare. Statistikat tregojnë se grupmosha 30–39 vjeç është ajo që zë peshën më të madhe si mes atyre që e morën shtetësinë, ashtu edhe mes atyre që vendosën ta linin atë.

Ndryshe paraqitet situata me azilin, ku vihet re një prirje rritëse. Në vitin 2025 u regjistruan 144 kërkesa për mbrojtje ndërkombëtare, 40 më shumë se një vit më parë. Pjesën më të madhe të aplikimeve e kanë paraqitur shtetasit e Egjiptit, me 39.6% të totalit, të ndjekur nga Afganistani me 11.8% dhe Palestina me 9.7%.

Këto të dhëna tregojnë se, ndonëse Shqipëria mbetet një destinacion ku një pjesë e të huajve kërkojnë mbrojtje ndërkombëtare, interesi për të marrë shtetësinë shqiptare është në rënie. Kjo reflekton ndryshime në prirjet migratore dhe në motivet që i nxisin të huajt të zgjedhin ose të mos zgjedhin Shqipërinë për të jetuar e për të ndërtuar jetën e tyre.

The post Interesi për pasaportën shqiptare bie, ndërsa kërkesat për azil shtohen appeared first on Albeu.com.

The latest official data from INSTAT show that within this age group in Albania, 38.5% of young people are actively unemployed, as they are looking for work and are ready to enter the labor market.

The remaining 1.6% stay outside the labor market as they are classified as discouraged, while 19.5% are engaged in family duties, raising children or caring for someone in the family.

A considerable share, 40.4%, falls into the “other” category, indicating a high level of informality or uncertainty in declaring their economic status.

Compared with the previous year, a slight improvement is observed in the category of discouraged people, with a decline of 0.4 percentage points.

However, this change remains limited and does not yet reflect a transformation in the integration of young people into the labor market.

The data show that men are more active in the labor market than women. Around 46.5% of male NEETs are actively looking for work and ready for employment, while among women this percentage falls to 31.9%.

Albania has a share of young people neither in work nor in school that is almost double the EU average and remains at high regional levels.

Kosovo has the highest NEET levels in the region, reaching around 30%, followed by Albania with around 20%. North Macedonia and Montenegro are in the 17% range, while Bosnia and Herzegovina and Serbia record lower levels, though still clearly above European standards.

It appears that, in terms of employment, only pensioners are benefiting from economic growth, as unemployment continues to remain high among young people.

Last year, the official unemployment rate was 8.4%, while this indicator for the 15-24 age group was 21.5%, almost three times higher than in the general population.

In contrast to young people, the number of employed people over the age of 65 has increased. INSTAT data show that from 119,862 in 2024, their number reached 130,274 in 2025.

Although these people are of retirement age, they are mainly self-employed in agriculture without contributions, and according to the local methodology they are considered employed even when they work on their small farm and produce only for self-consumption./ Monitor

The post INSTAT releases data: One-fifth of young people neither in work nor in school in 2025 appeared first on Albeu.com.

Të dhënat e fundit zyrtare nga INSTAT tregojnë se brenda kësaj grup-moshe në Shqipëri, 38,5% e të rinjve rezultojnë të papunë aktivë, pasi janë duke kërkuar punë dhe janë të gatshëm të hyjnë në tregun e punës.

Pjesa tjetër 1,6 % mbetet jashtë tregut të punës pasi klasifikohen si të dekurajuar, ndërsa 19,5% janë të angazhuar në detyra familjare, duke rritur fëmijë apo duke u kujdesur për dikë në familje.

Një pjesë e konsiderueshme për 40,4%, renditet në kategorinë “të tjera”, ç`ka tregon një nivel të lartë informaliteti ose pasigurie në deklarimin e statusit të tyre ekonomik.

Në raport me vitin paraardhës, vërehet një përmirësim i lehtë në kategorinë e të dekurajuarve, me një ulje prej 0,4 pikë përqindje.

Megjithatë, ky ndryshim mbetet i kufizuar dhe nuk reflekton ende një transformim në integrimin e të rinjve në tregun e punës.

Të dhënat tregojnë se meshkujt janë më aktivë në tregun e punës sesa femrat. Rreth 46,5% e meshkujve NEET, janë në kërkim aktiv të punës dhe të gatshëm për punësim, ndërsa tek femrat kjo përqindje zbret në 31,9%.

Shqipëria ka përqindjen e të rinjve as në punës dhe as në shkollë gati dyfish mbi mesataren e BE-së dhe në nivele të larta rajonale.

Kosova rezulton me nivelet më të larta të NEET në rajon, që arrin rreth 30% ose, e ndjekur nga Shqipëria me rreth 20%. Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi lëvizin në intervalin 17%, ndërsa Bosnja dhe Hercegovina dhe Serbia regjistrojnë nivele më të ulëta, por ende dukshëm mbi standardet europiane.

Nga rritja ekonomike në aspektin e punësimit duket se po përfitojnë vetëm pensionistët, pasi papunësia vijon të jetë e lartë ndër të rinjtë.

Vitin e kaluar shkalla zyrtare e papunësisë është 8,4%, teksa ky tregues për grup-moshën 15–24 vjeç është 21,5%, gati trefish më shumë se në popullsinë e përgjithshme.

Në paradoks me të rinjtë, numri i të punësuarve në moshën mbi 65 vjeç ka pësuar rritje. Të dhënat e INSTAT tregojnë se nga 119,862 në 2024 numri i tyre arriti në 130,274 në 2025.

Këta persona edhe pse në moshë pensioni, janë kryesisht të vetëpunësuar në bujqësi pa kontribute, të cilët sipas metodologjisë vendase konsiderohen të punësuar edhe kur angazhohen në fermën e tyre të vogël dhe prodhojnë vetëm për vetë-konsum./ Monitor

The post INSTAT publikon të dhënat: Një e pesta e të rinjve as në punë dhe as në shkollë në vitin 2025 appeared first on Albeu.com.

Pjesa dërrmuese e këtyre udhëtimeve, 97.6%, u realizua për motive personale, ndërsa vetëm 2.4% lidhej me biznesin. Në total, u regjistruan rreth 4.4 milionë udhëtime personale dhe afro 100 mijë udhëtime biznesi.

Sipas raportit, arsyeja kryesore për udhëtimet brenda Shqipërisë ishte pushimi dhe koha e lirë, që zinte 52.8% të totalit. Ndërkohë, për lëvizjet jashtë vendit, motivi dominues ishte takimi me të afërm dhe miq, me 52% të rasteve.

INSTAT vëren se krahasuar me vitin 2024, udhëtimet jashtë vendit janë rritur me 14.3%. Po ashtu, është shtuar me 5.9% edhe përdorimi i apartamenteve me qira afatshkurtër, si Airbnb, ndërsa akomodimi në hotele ka shënuar një rritje prej 5.6%.

Rritjen më të fortë e ka pasur transporti ajror, i cili është zgjeruar me rreth 14%, duke pasqyruar rritjen e udhëtimeve ndërkombëtare.

Për çdo udhëtim, shqiptarët qëndruan mesatarisht 5.3 netë gjatë vitit 2025. Muaji me numrin më të lartë të udhëtimeve ishte gushti, me 12.6% të totalit vjetor. Pas tij renditen qershori me 10.9%, dhjetori me 10.2% dhe korriku me 9.8%.

Sa i përket lëvizjeve brenda vendit, Tirana rezultoi qarku më i frekuentuar, duke mbledhur 13.7% të totalit të udhëtimeve. Më pas vjen Vlora me 12.2%, ndërsa Korça dhe Durrësi ndajnë nga 7.3% secili.

Në udhëtimet jashtë Shqipërisë, Italia ruajti vendin e parë si destinacioni më i parapëlqyer, me 11.3% të totalit. Greqia u rendit e dyta me 10.4%, ndërsa Gjermania me 4%. Në grupin e destinacioneve të tjera, ku përfshihen Turqia, Spanja dhe Mali i Zi, u regjistruan 2.9% e udhëtimeve.

The post INSTAT: Më shumë lëvizje në 2025, rriten me 14.3% udhëtimet jashtë Shqipërisë; Italia dhe Greqia kryesojnë preferencat appeared first on Albeu.com.

Por inflacioni, së paku sa i përket Indeksit të Çmimeve të Konsumit të matur nga INSTAT, nuk shfaqet ende në nivele shqetësuese.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë mbi treguesit monetarë të vendit si dhe të dhënat e Institutit të Statistikave për ecurinë e çmimeve të mallrave të konsumit, bien në këtë mënyrë në një kontradiktë të pashpjegueshme me teorinë kryesore të ekonomiksit, e cila ka udhëhequr politikat ekonomike anembanë globit që prej pothuajse gjashtë dekadash.

Dyfish kundrejt rritjes ekonomike

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, Masa Monetare M3 u rrit në terma vjetorë me 10.2% në dhjetor 2025. Në të njëjtën periudhë, Indeksi i Çmimit të Konsumit u rrit me 2.2% ndërsa Prodhimi i Brendshëm Bruto, në terma nominalë, sipas të dhënave të Ministrisë së Financave u rrit me 4.95%.

Në teorinë monetariste, të hartuar pesë dekada më parë nga Milton Friedman, një rritje e masës monetare në nivelin 10%, kundrejt rritjes ekonomike 5%, do të kishte shkaktuar rritje të inflacionit. Kjo, për aq sa i takon statistikave zyrtare, rezulton një teori e gabuar. Ndërsa paraja në qarkullim rritet me dyfishin e normës së rritjes ekonomike, kjo para shtesë në qarkullim sipas INSTAT, nuk shkakton inflacion.

Inflacion asetesh apo ekonomia e të pasurve

Qytetarët dhe disa politikanë po ankohen këto ditë për çmimin e domateve dhe çmime të tjera të mallrave të domosdoshme. Ankesat e tyre duket se janë të pambështetura, nëse shohim se inflacioni i mallrave të matura nga INSTAT, nuk jep kurrfarë të dhëne për të shkaktuar alarm. Sipas të dhënave të INSTAT, inflacioni mesatar gjatë vitit të kaluar ishte 2.2%. Inflacioni i zarzavateve, për të cilat dëgjohen edhe ankesat më të mëdha, është zyrtarisht 2.5%. Kjo do të thotë që, ose INSTAT e ka matur gabim inflacionin e zarzavateve, ose ankesat janë të pambështetura në arsye reale.

Reputacioni i INSTAT si institucion profesional nuk është i fortë. Si çdo institucion nën qeverisjen aktuale, edhe imazhi i institucionit në fjalë dëmtohet nga praktika e partitizimit tërësor të shtetit dhe përdorimit të punësimeve në shtet për mbledhje votash. Por fakti është që, sido që të mund të hamendësohet, nuk ka një alternativë ndaj INSTAT. Nuk ka një institucion tjetër në gjendje për të bërë një matje alternative të inflacionit.

Anomalia mbetet e pazgjidhur në këtë drejtim. Shqipëria është vendi ku paraja në qarkullim është rritur shumë më shpejt se sa ekonomia dhe kjo nuk ka shkaktuar, siç mund të pritet nga çdo ekonomist, inflacion.

Masa Monetare M3 është treguesi statistikor që përmbledh të gjithë paranë në qarkullim, përfshirë paranë fizike në monedha dhe kartëmonedha që mban në xhep çdo qytetar, paranë në depozita bankare në lekë apo në monedha të tjera, si dhe paranë të mbajtur në tituj borxhi, qofshin këto të qeverisë apo të korporatave private. Sipas të dhënave të BSH, M3 në dhjetor 2025 ishte afërisht 1.97 trilionë lekë ose rreth 20 miliardë euro. Në krahasim me dhjetorin e vitit 2024, M3 është rritur me 137 miliardë lekë ose 10.2%. Gjatë të njëjtës periudhë, Prodhimi i Brendshëm Bruto, ose sasia e vlerës së shtuar që puna e çdo shqiptari ka krijuar, arriti në 2.64 trilionë lekë, me një rritje vjetore prej më pak se 5%.

Paraja në ekonominë kombëtare është diçka e ndryshme nga paraja në jetën qytetarëve. Në ekonominë kombëtare është një mjet, i cili prodhohet pothuajse pa kosto nga banka qendrore dhe vihet në dispozicion të ekonomisë. Ndërsa në jetën e qytetarëve paraja është diferenca mes të qenit i pasur dhe të qenit i varfër. Sasia e parasë së prodhuar nga autoriteti që e emeton monedhën varet nga madhësia e ekonomisë. BSH nuk mundet të prodhojë para për t’i bërë të gjithë qytetarët e pasur sepse, në këtë rast, paraja thjeshtë do të bëhej një letër pa vlerë. Rrjedhimisht, kur ekonomia rritet me 5% në terma nominalë, masa monetare, pra paraja që i shërben kësaj ekonomie, mundet të rritet me të njëjtën masë.

Në fakt ka një shpjegim për këtë anomali dhe ky shpjegim është inflacionimi i aseteve dhe ekonomia e të pasurve. Por para se të mbërrijmë këtu duhet të vërejmë një anomali tjetër, gjithashtu shumë të fortë, që ekonomia ka shfaqur gjatë vitit 2025.

Depozitat rriten më shpejt se sa PBB

Gjatë vitit 2025, depozitat e qytetarëve dhe të bizneseve në bankat e nivelit të dytë në Shqipëri arritën në afërsisht 1.9 trilionë lekë. Rritja në krahasim me vitin 2024 ishte në masën 8.5% ose 148 miliardë lekë. Përveç faktit që rritja e depozitave është më e madhe se sa rritja e Prodhimit të Brendshëm Bruto në vlerë nominale, pra që do të thotë që një pjesë e konsiderueshme e rritjes së depozitave ka ardhur nga jashtë ekonomisë formale, fakti është që disa banka të mesme janë përfitueset kryesore të rritjes së depozitave. FIBank, ABI Bank dhe Tirana Bank udhëheqin tregun sa i përket rritjes së depozitave. Këto banka kanë njohur rritje të depozitave me 20, 17 dhe 18% në terma vjetorë. Ndërsa bankat tradicionalisht të njohura për shërbime për popullsinë e gjerë, si IntesaSanpalolo, Raiffeisen apo BKT, janë që të gjitha të kufizuara te shtimi i depozitave në ritmin e 4, 5 apo 7 për qind.

Fakti që depozitat e bankave që kanë numër relativisht të kufizuar klientësh janë rritur me ritëm të lartë, ndërsa ato me numër të lartë klientësh, janë rritur me ritëm normal, sugjeron se depozitat shtesë i përkasin një numri të vogël klientësh. Dhe nëse është kështu, (Shqipëria nuk grumbullon dhe analizon të dhëna për të matur probleme të tilla si pabarazia kështu që ne mundemi vetëm të hamendësojmë mbi të dhëna të raportuara për qëllime të tjera), atëherë shtesa e depozitave dhe shtesa e masës monetare M3, nuk ka pse të shkaktojë inflacion te Indeksi i Çmimeve të Konsumit, sepse kjo shtesë nuk i përket popullsisë së gjerë. Kjo mundet të shpjegojë gjithashtu se pse çmimet e aseteve, të cilat nuk maten nga INSTAT, të tilla si pronat e patundshme, janë shtrenjtuar me ritëm shumë më të shpejtë se sa rritja ekonomike tashmë prej shumë vitesh.

Gjithsesi, gjasat janë që kanalizimi i parasë shtesë te pronat e patundshme dhe inflacionimi i çmimeve të këtyre aseteve është vetëm një rrugë indirekte para se paratë shtesë të kalojnë te inflacioni i përgjithshëm.

Rritja e masës monetare M3 gjatë vitit të kaluar përkon në një masë të madhe me kalendarin e blerjes së valutës nga Banka e Shqipërisë për të shmangur forcimin e lekut. Banka e Shqipërisë bleu 729 milionë euro në treg “për frenimin e forcimit të lekut” gjatë vitit 2025, por 435 milionë nga këto u blenë në korrik dhe gusht. Rrjedhimisht, ritmi i rritjes së M3, kërciti nga 6-7% që ishte në pjesën e parë të vitit, në mbi 10% në muajt pasues.

Dukshëm, një shumë e madhe parash që hyn në ekonominë shqiptare përmes kanaleve jo të identifikuara konkretisht dhe që nga shumë dyshohet se vijnë nga aktivitetet kriminale të shqiptarëve jashtë vendit, po hyjnë në ekonomi, po hyjnë me forcë dhe po shkaktojnë inflacion. Fillimisht inflacion të aseteve dhe pastaj, inflacion të mallrave të konsumit. Nuk është e vështirë të dallosh një lidhje jo fort të tërthortë mes parave të drogës dhe çmimit të domateve./Reporter.al

The post BIRN: Kontradikta shqiptare me rritjen e parasë në qarkullim dhe inflacionin appeared first on Albeu.com.

Të dhënat krahasuese nga INSTAT dhe Eurostat, tregojnë se 52.9% e vdekjeve në Shqipëri lidhen me sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut, ndërsa në Bashkimin Europian kjo kategori përbën 32.8% të totalit të vdekjeve.

Diferenca është e konsiderueshme dhe tregon se shqiptarët humbin jetën nga sëmundjet e zemrës në një nivel gati dy herë më të lartë se mesatarja europiane.

Në Europë, përveç sëmundjeve të zemrës, një peshë të madhe në vdekje kanë edhe tumoret, që përbëjnë 23.9% të vdekjeve, ndërsa në Shqipëri kjo kategori zë 15.3% të totalit.

Edhe sëmundjet e aparatit të frymëmarrjes kanë një peshë dukshëm më të madhe në BE, me 7.8% të vdekjeve, ndërsa në Shqipëri përbëjnë vetëm 2%.

Diferenca të mëdha shfaqen edhe në kategori të tjera të sëmundjeve. Sëmundjet e aparatit të tretjes përbëjnë 4.4% të vdekjeve në BE, ndërsa në Shqipëri vetëm 0.8%.

Sëmundjet mendore përbëjnë 4.3% të vdekjeve në Europë, krahasuar me 0.5% në Shqipëri, ndërsa sëmundjet e sistemit nervor zënë 4.3% në BE dhe vetëm 1.5% në vend.

Po ashtu, sëmundjet endokrine dhe të ushqyerjes përbëjnë 3.5% të vdekjeve në Bashkimin Europian, ndërsa në Shqipëri vetëm 0.9%.

Po shtohen pacientët me probleme të zemrës

Të dhënat e fundit tregojnë se rastet me probleme kardiake janë në rritje edhe në sistemin spitalor. Për periudhën janar–gusht 2025, në repartet e kardiologjisë u trajtuan 7,543 pacientë, nga 6,419 pacientë një vit më parë, një rritje prej 17.5%.

Edhe problemet e shëndetit mendor kanë shënuar rritje. Në të njëjtën periudhë, në spitalet psikiatrike u trajtuan 1,129 pacientë, ose 36% më shumë se një vit më parë.

Ekspertët e shëndetit e lidhin këtë tendencë me një kombinim faktorësh që lidhen me stilin e jetesës.

Ndotja e ajrit, mungesa e aktivitetit fizik, ushqyerja jo e shëndetshme dhe stresi i përditshëm konsiderohen ndër arsyet kryesore që po rrisin simptomat kardiake dhe neurologjike në popullsi.

Ndikimet e fshehura të stresit dhe punës sedentare janë bërë një shqetësim i madh për shëndetin fizik dhe mendor të punonjësve në korporata dhe biznese.

Mjekja psikiatre Dr. Arjana Rreli, ka pohuar më herët për Monitor se stresi kronik në punë mund të shkaktojë pasoja serioze në shëndetin mendor dhe fizik.

“Ekspozimi i vazhdueshëm ndaj stresit në mjedisin e punës mund të çojë në lodhje emocionale, shqetësime të gjumit dhe madje edhe probleme kardiovaskulare”, – shpjegon ajo.

Sipas kardiologut Dr. Endri Hasimi, ndikimi i stresit kronik në shëndetin kardiovaskular është shpesh i nënvlerësuar.

“Kur një individ është vazhdimisht i ekspozuar ndaj stresit në punë, trupi prodhon sasi të larta kortizoli, i cili rrit presionin e gjakut dhe përshpejton zhvillimin e sëmundjeve të zemrës”, – shpjegon ai.

“Për më tepër, mungesa e lëvizjes dhe një dietë e pashëndetshme mund të çojnë në formimin e pllakave në arterie, duke rritur rrezikun e infarktit”.

Edhe Instituti i Shëndetit Publik (ISHP), në një analizë për ecurinë e sëmundjeve të zemrës vitet e fundit gjeti se sëmundjet kardiovaskulare kanë përparuar me shpejtësi në dekadën e fundit.

Rastet e diagnostikuara çdo vit në spital janë gjithashtu në rritje së bashku me volumin e shërbimeve diagnostike dhe kirurgjikale.

Ndërhyrjet by-pass për rivendosjen e qarkullimit të gjakut në muskulin e zemrës të kryera nga QSUT pothuaj janë rritur në mënyrë eksponenciale në 10 vitet e fundit.

Risku i sëmundjeve të zemrës në Shqipëri vjen duke u rritur me moshën dhe është më i lartë tek burrat krahasuar me gratë.

Në grup – moshën 30-69 vjeç vdekshmëria dhe sëmundshmëria janë rreth 2 herë më të larta tek meshkujt, ndërsa pas kësaj moshe diferenca zvogëlohet në vetëm rreth 20%.

Diferencat mes grave dhe burrave janë akoma më të mëdha kur krahasojmë sëmundshmërinë. Arsyet e diferencës përfshijnë mbrojtjen hormonale te femrat para menopauzës, si dhe ekspozimin më të lartë ndaj duhanpirjes dhe abuzimit të alkoolit.

OBSH rekomandon t’i kushtohet vëmendje vlerësimit të përgjithshëm të një numri faktorësh risku për sëmundjet e zemrës dhe aksidentet cerebrovaskulare, në vend të një të vetmi, me synim zvogëlimin e riskut total.

Shqipëria renditet ndërkohë ndër një nga vendet me nivelin më të lartë të obezitetit, që është një tjetër faktor rreziku për sëmundjet e zemrës dhe vdekshmërinë prej tyre.

Sipas Eurostat 56.5% e shqiptarëve mbi 16-vjeç konsiderohen mbi peshë, duke u renditur në zonën e rrezikut.

Femrat shqiptare duket se janë shumë më të kujdesshme se meshkujt. Sipas Eurostat, 62.3% e meshkujve shqiptarë mbi 16 vjeç konsiderohen mbipeshë, ndër më të lartat në Europë.

Gjysma e femrave shqiptare (50.9%) konsiderohen që janë mbipeshë, sipas të dhënave të Eurostat.

The post INSTAT: Shqiptarët ndërrojnë jetë nga zemra gati dy herë më shumë se Bashkimi Europian appeared first on Albeu.com.