Përdorimi i pesticideve në vend ka pësuar luhatje të forta gjatë periudhës 2010–2023, duke arritur kulmin në vitin 2020, kur importet e tyre kaluan 2,000 tonë.

Në vitin 2010, sipas të dhënave të INSTAT, ishin importuar 1,356 tonë.

Në të kundërt, nga 2020 në 2023 është përgjysmuar importi i insekticideve, të cilat konsiderohen më të rrezikshmet, pasi ndikojnë drejtpërdrejt në sistemin nervor dhe lidhen me helmime akute dhe probleme afatgjata neurologjike.

Edhe pse përdorimi i tyre ka rënë ndjeshëm gjatë dekadës, u regjistruan 407 tonë të importuara në vitin 2023, dhe ekspozimi ndaj tyre vijon të jetë një kërcënim serioz.

Në vitin 2023 u importuan 298 tonë fungicide, me rritje vjetore 3.5%. Importi i tyre arriti kulmin në vitin 2021 me mbi 690 tonë.

Edhe pse përdoren për të frenuar sëmundjet mykotike të bimëve, shumë prej tyre lidhen me rreziqe për shëndetin e njeriut, përfshirë çrregullime hormonale dhe efekt kancerogjen në rast ekspozimi të vazhdueshëm.

Në vitin 2023, përdorimi i tyre ra në 299 mijë njësi, por mbetet më i lartë se një dekadë më parë.

Herbicidet, të përdorura kundër barërave të këqija, kanë shënuar një rritje të dukshme, duke kaluar nga 35 tonë në vitin 2010 në mbi 408 tonë në vitin 2023.

Ndërkohë që konsiderohen më pak toksike aktualisht sesa insekticidet, përbërës si glifosati janë përfshirë në debate shkencore për lidhjet e mundshme me kancerin dhe efektet afatgjata në shëndetin e njeriut.

Ndërsa dezinfektantët, të përdorur në sipërfaqe dhe ambiente, mbeten në nivele më të ulëta, me përdorim të paqëndrueshëm gjatë viteve.

Edhe pse më pak të rrezikshëm në dozime të kontrolluara, ata mund të shkaktojnë irritime të lëkurës dhe probleme respiratore.

Të dhënat tregojnë se bujqësia vendase po zhvendoset drejt një përdorimi më të madh të herbicideve dhe fungicideve, ndërkohë që insekticidet, edhe pse me rënie të importeve, ende përdoren në masë që krijon pasoja serioze për shëndetin publik dhe mjedisin.

Nga grupet e publikuara nga INSTAT (insekticide, fungicide, herbicide, dezinfektantë), insekticidet konsiderohen përgjithësisht më të dëmshme për shëndetin e njeriut, pasi mund të shkaktojnë helmime akute edhe me doza të vogla.

Fungicidet zakonisht kanë toksicitet më të ulët akut, por disa kanë efekte kancerogjene ose endokrine në përdorim afatgjatë. Herbicidet, në përgjithësi, janë më pak toksike sesa insekticidet./ Monitor

The post Importet e pesticideve, me rritje në krahasim me një dekadë më parë appeared first on Albeu.com.

Postimi:
Produktet shqiptare që kthehen mbrapsht nga tregjet europiane, fatkeqësisht shiten lirshëm në Shqipëri.

Speca me pesticide, mandarina të kontaminuara, luleshtrydhe me kimikate të ndaluara, peshk me parazitë, mish i infektuar me salmonelë, akullore me substanca kancerogjene, pjeshkë me përmbajtje të lartë nikeli… këto janë vetëm disa raste të bëra publike.
Shumë të tjera nuk raportohen kurrë.

Ndërsa jashtë vendit bllokohen, tek ne shërbehen në tryezën e qytetarëve shqiptarë.
Kjo qeveri po helmon qytetaret kur duhet ta garantoj shëndetin e tyre.

Siguria ushqimore është siguri kombëtare.

Shëndeti i fëmijëve tanë nuk mund të sakrifikohet për papërgjegjshmërinë e qeverisë.

The post Xhixho: Produktet shqiptare që kthehen mbrapsht nga tregjet europiane, shiten lirshëm në Shqipëri appeared first on Albeu.com.

Lajmi u bë i ditur nga Shtëpia e Bardhë.

Presidenti amerikan Donald Trump, nënshkroi të enjten një urdhër ekzekutiv që parashikon vendosjen e tarifave doganore më të larta, për një gamë të gjerë produktesh që vijnë nga dhjetëra vende të botës.

Ky veprim, sipas Shtëpisë së Bardhë, ka për qëllim “ristrukturimin e tregtisë globale në favor të punëtorëve amerikanë.”

Tarifat e reja do të hyjnë në fuqi më 7 gusht, në orën 00:01 me orën lokale të Uashingtonit, dhe jo më 1 gusht siç ishte parashikuar fillimisht.

Sipas informacionit zyrtar, tarifa minimale për importet nga shumica e vendeve, përveç atyre të përjashtuara më poshtë, është vendosur në 10%.

Ndërkohë, mallrat që dyshohet se kalojnë në vendet e treta për të shmangur tarifat më të larta do të përballen me tarifa shtesë ndëshkuese.

Ndër vendet që kanë nënshkruar marrëveshje tregtare me SHBA-në brenda afatit janë Bashkimi Evropian, Japonia dhe Koreja e Jugut, për të cilat do të aplikohet një tarifë prej 15%. Mbretëria e Bashkuar, ku produktet do të tarifohen me 10%.

Ndërkohë, disa ekonomi si Kina, Kanadaja dhe Meksika janë subjekt i rregullave të veçanta tregtare dhe trajtohen në bazë të dispozitave specifike që nuk përfshihen në këtë urdhër të ri.

The post SHBA vendos tarifa të reja doganore për importet! Lista e plotë e shteteve që bëri publike presidenti Trump appeared first on Albeu.com.

Ri-zgjimi i kanaleve të importit po e bën edhe më të vështire konkurrencën e prodhimit vendas dhe po ul vlerën e mbetur në vend nga prurjet e turizmit.

Sipas të dhënave zyrtare nga INSTAT në vitin 2024, importet e kafshëve të gjalla shënuan rritje me 35.5 për qind, në sasi.

Rreth 32 mijë tonë kafshë të gjalla, u importuan nga rajoni dhe më gjerë nga 22 mijë tonë në vitin 2023.

Rritja e importeve të kafshëve po vjen për dy arsye kryesore.

E para, si rrjedhojë e rënies së numrit të bagëtive, nga plakja e popullsisë dhe pakësimi i popullsisë në fshat. Numri i bagëtive në vendin tonë është përgjysmuar në dekadën e fundit.

Së dyti, konsumi i mishit ka pësuar rritjen prej zhvillimit të turizmit. Kuzhina shqiptare ka në themel të saj mishin dhe bulmetin.

Në njërën anë numri i vizitoreve dhe njësive të agro-turizmit po rritet, e nga ana tjetër numri i bagëtive në vend po pëson rënie duke bërë që hendeku të plotësohet në import.

Përveç kafshëve edhe importet e në sasi zarzavatet pësuan rritje me 29 për qind vitin e kaluar. Gjatë 2024, u importuan 61 mijë tonë zarzavate nga 47 mijë tonë më 2023.

Pavarësisht se prodhimi në sera po rritet vit pas viti, ai është destinuar për eksport, teksa falimenti i ngastrave të vogla i ka kthyer në konsumatorë fermerët e vegjël edhe në fshatra.

Gjithashtu, sektori i turizmit ka rritur kërkesën për zarzavate duke nxitur rritjen e importeve.

Në total importet e ushqimeve në sasi janë rritur me 15 për qind vitin e kaluar. Rritja me shpejtësi e vizitorëve të huaj në vendin tonë, është një mundësi e artë për të nxitur më tej ekonominë dhe mirëqenien në vend.

Përvojat e vendeve të tjera mesdhetare na tregojnë se, nga turistët nuk përfitojnë vetëm hotelet dhe restorantet, por të shumë sektorë të tjerë që lidhen me prodhimin dhe sidomos bujqësia dhe i gjithë zinxhiri i furnizimit që i nevojitet turizmit. Kjo lidhje e bën turizmin gjithëpërfshirës dhe zgjeron përfitimet tek më shumë njerëz. Apo ecën në këtë trajektore Shqipëria.

Të dhënat tregojnë një prirje të kundërt. Teksa numri i turistëve është duke u rritur në rekorde, sektori i prodhimit, bujqësia, industria dhe eksportet në përgjithësi po bien me shpejtësi. Bujqësia, sektori kryesor i ekonomisë shqiptare që kontribuon me shumë se 18% të PBB -së shënoi rënie me 2.5% në tremujorin e tretë 2024. Kjo ishte rënia më e fortë që nga tremujori i katërt i vitit 2022 kur prodhimi u dëmtua nga ngrica.

Mungesa e lidhjes së turizmit me sektorët e tjerë, po bën që një pjesë e madhe e fitimeve që vijnë turizmi të dalin jashtë për importin e mallrave që na duhen për turistët. Gjatë vitit artikujt lidheshin me furnizimet e hoteleve pësuan rritje në sasi deri në 50%, duke ndikuar negativisht deficitin tregtar./ Monitor

The post Mungesë prodhimi vendas, importet e zarzavateve dhe mishit të kafshëve u rritën me mbi 30% më 2024 appeared first on Albeu.com.

Pjesa e popullsisë që “investon” në veshjet e reja, kryesisht të rinjtë, po pakësohen nga emigrimi dhe rënia e lindjeve, ndërsa popullsia në moshë pensioni, që po zgjerohet, harxhon më pak për veshje.

Të dhënat e INSTAT treguan se gjatë vitit 2024, importet e veshjeve të përdorura në sasi shënuan rritje me mbi 81%.

Gjatë vitit të kaluar, u importuan 22,1 mijë tonë veshje të përdorura nga 12,2 mijë tonë në vitin 2023.

Importet e veshjeve të përdorura nga viti 2019 deri në vitin 2023 ishin rreth 12 mijë tonë, por në 2024 gati u dyfishuan në mbi 22 mijë tonë.

Me inflacionin e lartë të dy viteve të fundit, ka një zhvendosje të blerjeve të konsumatorëve shqiptarë, të cilët kanë frenuar blerjen e veshjeve të reja, duke u zhvendosur tek të përdorurat.

Gjatë vitit të kaluar, importet e veshjeve të reja pësuan rënie në disa grupe ose qëndruan në vendnumëro.

Importet e veshjeve të reja në sasi, ishin në rënie të lehtë për dytin viti radhazi më 2024.

Rënia e konsumit të veshjeve në Shqipëri, mbart disa faktorë të shumëfishtë që kanë të bëjnë me tkurrjen dhe plakjen e popullsisë dhe me rritjen e fortë të çmimeve të mallrave të shportës.

Tkurrja e numrit të të rinjve, të cilët zakonisht priren të blejnë veshje të reja po ndikon negativisht konsumin. Gjithashtu, popullsia e vendit po tkurret përveçse po plaket.

Vendi nisi të tkurret nga njerëzit që prej vitit 1990. Normat e ulëta të lindshmërisë dhe emigracioni ishin faktorët kryesorë që kontribuuan në zvogëlimin e popullsisë. Gjatë periudhës midis censeve 2011-2023, popullsia e vendit u tkurr me 420 mijë banorë.

Të dhënat e Cens 2023, tregojnë se një në pesë individë (19,7%) janë 65-vjeç e lart, krahasuar me një në nëntë individë (11,3%) në Censin e vitit 2011 dhe 7,5% në Censin e 2001.

Moshat më të vjetra kanë strukturë të ndryshme konsumi nga të rinjtë dhe harxhojnë pak për veshje dhe zakonisht priren të plotësojnë nevojat në tregjet e dorës së dytë. Por veshjet e dorës në dytë, janë kthyer në trend edhe për grupmoshat e tjera kudo në botë, për shkak se shpesh ofrojnë çmim të ulët kundrejt një cilësie të mirë.

Barometri i Ballkanit, një anketë nga Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal që mat perceptimin e qytetarëve për situatën ekonomike, gjeti se më 2024 shqetësimi më i madh i shqiptarëve ishte inflacioni i lartë. Pas luftës në Ukrainë, çmimet e shportës në Shqipëri u rritën me ritme dyshifrore.

Njësoj si në Europë, qytetarët shkurtuan shpenzimet për veshje dhe këpucë. Edhe në Europë dhe më gjerë, shitjet e veshjeve të reja po përballen me rënie këtë vit, edhe pse inflacioni po stabilizohet duke thyer të gjitha parashikimet për rritje të shitjeve në fillim vit./ Monitor

The post “Thrifting” si stil jete apo i ndikuar nga kushtet ekonomike? Të gjithë te “Gabi”, importet e veshjeve të përdorura u rritën me 81% më 2024 appeared first on Albeu.com.

Të dhënat zyrtare për tregtinë e jashtme, tregojnë se ekonomia shqiptare po rrit dukshëm varësinë në importe, duke reflektuar dëmin që krijoi nënçmimi i euros në sektorin e prodhimit.

Këto efekte janë shtrirë edhe në sektorin bujqësor të vendit, i cili po bën hapa pas në vend që të shfrytëzojë klimën dhe pozitën gjeografike që krijojnë kushte për prodhim më cilësor se fqinjët.

Në dymujorin e parë 2023, importet dhe eksportet e zarzavateve ishin të njëjtat sasi, por ky raport u përmbys këtë vit, pasi flukset nga jashtë pësuan rritje të shpejtë.

Rritjen më të madhe e kishte importi i zarzavateve, i cili ishte 79% më i lartë se në dymujorin e parë të vitit 2023, ndërsa importi i frutave ishte 49% më i lartë në dymujorin 2024 se e njëjta periudhë e vitit të kaluar.

Rritja e importeve po tregon se kërkesa që po shtyhet nga turizmi, nuk po e rrit prodhimin vendas, duke bërë që pjesë e parave që lënë turistët në vendin tonë, të ikin sërish jashtë për importin e ushqimeve.

Nëse ekonomia e vendit nuk i lidh zinxhirët e prodhimit me turizmin, fitimet që duhet të mbeten në vend, po rikthehen jashtë për blerjen e mallrave që i nevojiten konsumit të brendshëm.

Të dhënat e tregtisë tregojnë se të gjithë mallrat që lidhen me shërbimet turistike janë rritur dukshëm këtë fillimvit, teksa vendi po përgatitet për një rekord të ri vizitorësh.

Bujqësia mund të ishte përfituesi më i madh nga turizmi, nëse koordinohen politikat dhe të rritet mbështetja financiarë për sektorin.

Por kjo nuk po ndodh. Pakësimi i popullsisë në zonat rurale, ka reduktuar mbjelljet në ngastra të vogla për vetëkonsum. Në tkurrje dhe në plakje popullsia e fshatit, sidomos në Veri dhe Jug të vendit është kthyer në konsumator të tregjeve.

Nga një vëzhgim në tregjet e pakicës, më shumë se 80% e perimeve, frutave dhe zarzavateve në tezga janë nga importi. Patatet dhe fasulet po vijnë nga Egjipti dhe Turqia, perimet dhe frutat nga Greqia, bulmetrat dhe drithërat nga Serbia, Ukraina, Maqedonia e Veriut etj.

Kanalet e importit të ushqimeve, janë rizgjuar dhe po intensifikohen, duke dekurajuar edhe më tepër fermerët dhe blegtorët të ushtrojnë profesionin e tyre.

Zbrazja e fshatrave nga popullsia, po tkurr sipërfaqet e mbjella në fusha në disa kultura dhe nga ana tjetër, turizmi po nxit rritjen e kërkesës për produkte ushqimore.

Për të plotësuar nevojat ushqimore, vendi po i drejtohet importit, i cili po rritet me shpejtësi kohët e fundit. Për të gjithë vitin 2023, importet e ushqimeve në sasi u rritën me 10% në krahasim me vitin 2022, zgjerimi më i lartë në dy dekadat e fundit.

The post Nuk ka prodhim vendas, “fluturojnë” importet e frutave dhe zarzavateve appeared first on Albeu.com.

Të dhënat e INSTAT, referojnë se vitin e kaluar u importuan 6,753 tonë ilaçe nga 5,917 tonë me 2022, por shihet një tendence e rritjes së fortë e importeve nga Turqia.

Vitin e kaluar u importuan nga ky vend 1203 tonë produkte farmaceutike, të cilat zunë 17 për qind të importeve totale të këtyre produkteve.

Para pandemisë në vitin 2019 importet nga Turqia, zinin vetëm 8 % të importeve totale të produkteve farmaceutikë (shiko grafikun e mëposhtëm).

Ekspertët e tregut të farmaceutikës, pohojnë se fondet e ulëta të rimbursimit kanë çuar konsumin e barnave drejt alternativave të lira që vijnë kryesisht nga Turqia, ndërkohë që përfaqësitë e kompanive shumëkombëshe janë tërhequr nga Shqipëria.

Nga 13 të tilla që ishin para disa vitesh, tani janë vetëm 3 prej tyre.

Në vitin 2023, vendi ynë ka importuar 26,8 miliardë lekë (255,7 mln euro) produkte farmaceutike, por vetëm rreth 12 miliardë lekë ose 44%, janë mbuluar nga fondi i rimbursimit që vihet në dispozicion nga qeveria shqiptare.

Të dhëna më të detajuara, tregojnë se shqiptarët kanë akses të ulët te barnat kryesore që trajtojnë sëmundjet kardiovaskulare, onkologjinë, autoimunet, nervoret etj.

Të dhënat nga Shoqata Shqiptare e Përfaqësive Farmaceutike, tregojnë se barnat e reja që kanë një trend të lartë shitje në tregjet europiane dhe ato të rajonit ende nuk kanë hyrë në tregun shqiptar.

Ato kushtojnë shumë dhe nuk janë të përballueshme për pacientët, pasi shteti nuk i rimburson. P.sh. në Shqipëri nuk janë të pranishme të tilla si Apixaban, Pembrolizumab që trajtojnë sëmundje autoimune.

Tregu shqiptar është në zhvillim e sipër, ku barnat tradicionale gjenerike dhe ato jashtë patentës përfaqësojnë 76%, ndërsa trajtimi spitalor i specializuar dhe me terapi inovative vetëm 24%.

Përfaqësuesit e tregut farmaceutik, thonë se nevojat e popullsisë janë shumë më të larta se furnizimet aktuale.

Por përvoja globale, ka treguar se financimet publike dhe orientimi i tyre i drejtë i çon përpara sistemet shëndetësore dhe përmirëson ndjeshëm shërbimet shëndetësore për popullatën.

Nga viti 2019 deri më 2024, buxheti i FSDKSH (struktura që financon shërbimet shëndetësore publike), është rritur me rreth 40%, ndërsa zëri i rimbursimit të medikamenteve vetëm 20%, sipas të dhënave zyrtare.

Në vitin 2019, fondi i rimbursimit zinte 24% të totalit të shpenzimeve të FSKDSH-së, ndërsa më 2024 vetëm 20.6%.

The post Barra e sëmundjeve rrit importet e farmaceutikës me 14% më 2023, por po konsumohen ilaçe më të lira appeared first on Albeu.com.

Komentet e saj para Parlamentit Evropian kanë dhënë shenja të ndryshimit të tonit në kontinentin evropian, pasi Gjermania ka shprehur shqetësime se vendosja e çmimeve tavan mund të devijojë furnizimet në Evropë. Deklarata e shefes së BE-së vjen pasi më shumë se 15 vende anëtare të bllokut evropian – më shumë se gjysma – kanë vendosur çmime tavan sa mund të paguajnë për gaz.

Evropa rrezikon të përballet me krizë të rëndë energjetike, sepse çmimet e energjisë janë rritur në shkallë enorme. Rusia, vendi prej të cilit është furnizuar më shumti Evropa me gaz, ka zvogëluar sasitë që dërgon në bllokun evropian, pasi Moska është goditur me sanksione për luftën e nisur në Ukrainë.

“Ne jemi të gatshëm të diskutojmë një çmim tavan të gazit që përdoret për prodhim të rrymës”, ka thënë von der Leyen nga Straburgu.

“Ky çmim tavan do të shënonte hapin e parë në rrugën e reformave strukturore dhe reformave të përgjithshme në tregun e energjisë”.

Presidenti rus, Vladimir Putin e quan luftën si “operacion special ushtarak” për të çmilitarizuar Ukrainën. Perëndimi është përgjigjur ndaj Rusisë, duke goditur ekonominë e këtij shteti me sanksione të ashpra. Si pasojë e luftës kanë vdekur mijëra persona dhe miliona të tjerë janë zhvendosur nga shtëpitë e tyre./REL

The post BE jep shenja drejt vendosjes së çmimit tavan për importet e gazit appeared first on Albeu.com.